ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಇತೀದೃಶಾನ್ಯನೇಕಾನಿ ವೀರ್ಯಾಣೀಹ ಪ್ರದರ್ಶಯನ್। ಬುಭುಜೇ ವಿಷಯಾನ್ಗ್ರಾಮ್ಯಾನೀಜೇ ಚಾತ್ಯುರ್ಜಿತೈರ್ಮಖೈಃ

ಈ ರೀತಿ ಅನೇಕ ವೀರ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ಲೋಕದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮೇಲುಗೈಯಾದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

ಪ್ರವವರ್ಷಾಖಿಲಾನ್ಕಾಮಾನ್ಪ್ರಜಾಸು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿಷು। ಯಥಾಕಾಲಂ ಯಥೈವೇನ್ದ್ರೋ ಭಗವಾನ್ಶ್ರೈಷ್ಠ್ಯಮಾಸ್ಥಿತಃ

ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೆ, ಅವರ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ, ಇಂದ್ರನು ಶ್ರೇಷ್ಠತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿಯುವಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛಿತ ವರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಹತ್ವಾ ನೃಪಾನಧರ್ಮಿಷ್ಠಾನ್ಘಾಟಯಿತ್ವಾರ್ಜುನಾದಿಭಿಃ। ಅಞ್ಜಸಾ ವರ್ತಯಾಮಾಸ ಧರ್ಮಂ ಧರ್ಮಸುತಾದಿಭಿಃ

ಅಧರ್ಮಿಗಳಾದ ರಾಜರನ್ನು ಅರ್ಜುನನಂತಹವರ ಮೂಲಕ ಸಂಹರಿಸಿ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನವರನ್ನು ಮುಂತಾದವರಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಲೀಲಾನಾಂ ಸಂಕ್ಷೇಪತೋಽವರ್ಣನಂ, ತನ್ಮಹಿಷೀಣಾಂ ತಸ್ಮಿನ್ ಅನುರಾಗಾಧಿಕ್ಯಂ ಯದುವಂಶೀಯಾನಾಮಸಖ್ಯೇಯತ್ವ ಪ್ರತಿಪಾದನಂ ಚ - ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಸುಖಂ ಸ್ವಪುರ್ಯಾಂ ನಿವಸನ್ ದ್ವಾರಕಾಯಾಂ ಶ್ರಿಯಃ ಪತಿಃ । ಸರ್ವಸಮ್ಪತ್ಸಮೃದ್ಧಾಯಾಂ ಜುಷ್ಟಾಯಾಂ ವೃಷ್ಣಿಪುಙ್ಗವೈಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಶ್ರೀಮಂತಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ನಗರವಾದ ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ವೃಷ್ಣಿಕುಲದ ಪ್ರಮುಖರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಸ್ತ್ರೀಭಿಶ್ಚೋತ್ತಮವೇಷಾಭಿಃ ನವಯೌವನಕಾನ್ತಿಭಿಃ । ಕನ್ದುಕಾದಿಭಿರ್ಹರ್ಮ್ಯೇಷು ಕ್ರೀಡನ್ತೀಭಿಸ್ತಡಿದ್ದ್ಯುಭಿಃ

ಅದ್ಭುತವಾದ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾದ, ಯುವಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರು, ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಂಡು ಮುಂತಾದ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾ, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಿತ್ಯಂ ಸಙ್ಕುಲಮಾರ್ಗಾಯಾಂ ಮದಚ್ಯುದ್‌ಭಿರ್ಮತಙ್ಗಜೈಃ । ಸ್ವಲಙ್ಕೃತೈರ್ಭಟೈರಶ್ವೈ ರಥೈಶ್ಚ ಕನಕೋಜ್ಜ್ವಲೈಃ

ಅಲ್ಲಿ ಬೀದಿಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಜನಸಂಚಾರದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮದದಿಂದ ಉಕ್ಕುತ್ತಿರುವ ಆನೆಗಳು, ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಯೋಧರು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ರಥಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

ಉದ್ಯಾನೋಪವನಾಢ್ಯಾಯಾಂ ಪುಷ್ಪಿತದ್ರುಮರಾಜಿಷು । ನಿರ್ವಿಶದ್‌ಭೃಙ್ಗವಿಹಗೈಃ ನಾದಿತಾಯಾಂ ಸಮನ್ತತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಮರಗಳ ಸಾಲುಗಳಿರುವ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವನಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭೃಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಹಾಡಿನಿಂದ ಗೂಂಜುತ್ತಿದ್ದವು.

ರೇಮೇ ಷೋಡಶಸಾಹಸ್ರ ಪತ್‍ನೀನಾಂ ಏಕವಲ್ಲಭಃ । ತಾವದ್ವಿಚಿತ್ರರೂಪೋಽಸೌ ತದ್‌ಗೇಹೇಷು ಮಹರ್ದ್ಧಿಷು

ಅವನಿಗೆ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಹೆಂಡತಿಯರು ಇದ್ದರೂ, ಅವನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ, ಅದ್ಭುತ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಪ್ರೋತ್ಫುಲ್ಲೋತ್ಪಲಕಹ್ಲಾರ ಕುಮುದಾಮ್ಭೋಜರೇಣುಭಿಃ । ವಾಸಿತಾಮಲತೋಯೇಷು ಕೂಜದ್‌ದ್ವಿಜಕುಲೇಷು ಚ

ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೂವಿರುವ ಕಮಲ, ಕಹ್ಲಾರ ಮತ್ತು ಕಮಲದ ರೇಣುಗಳಿಂದ ಸುಗಂಧಮಯವಾದ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಹಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಅವನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ವಿಜಹಾರ ವಿಗಾಹ್ಯಾಮ್ಭೋ ಹ್ರದಿನೀಷು ಮಹೋದಯಃ । ಕುಚಕುಙ್ಕುಮಲಿಪ್ತಾಙ್ಗಃ ಪರಿರಬ್ಧಶ್ಚ ಯೋಷಿತಾಮ್

ಅವನು ಸರೋವರಗಳ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದು, ಹೆಂಗಸರು ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅವರ ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಲಿಪ್ತಮಾಡಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಉಪಗೀಯಮಾನೋ ಗನ್ಧರ್ವೈಃ ಮೃದಙ್ಗಪಣವಾನಕಾನ್ । ವಾದಯದ್‌ಭಿರ್ಮುದಾ ವೀಣಾಂ ಸೂತಮಾಗಧವನ್ದಿಭಿಃ

ಅವನನ್ನು ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಮೃದಂಗ, ಪಣವ, ಆನಕ ಮುಂತಾದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಾರಿಸುತ್ತಾ, ಸೂತ, ಮಾಘಧ ಮತ್ತು ವಂದಿಗಳು ವೀಣೆಯನ್ನು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಸಿಚ್ಯಮಾನೋಽಚ್ಯುತಸ್ತಾಭಿಃ ಹಸನ್ತೀಭಿಃ ಸ್ಮ ರೇಚಕೈಃ । ಪ್ರತಿಷಿಞ್ಚನ್ ವಿಚಿಕ್ರೀಡೇ ಯಕ್ಷೀಭಿರ್ಯಕ್ಷರಾಡಿವ

ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಆ ಹೆಂಗಸರು ನಗುತ್ತಾ, ಆಟದ ಚಾಳಿಗಳಿಂದ ನೀರು ಹಾಯಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅದು ಯಕ್ಷರಾಜನು ಯಕ್ಷಿಯರ ನಡುವೆ ಆಟವಾಡಿದಂತೆ ಇದ್ದಿತು.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ತಾಃ ಕ್ಲಿನ್ನವಸ್ತ್ರವಿವೃತೋರುಕುಚಪ್ರದೇಶಾಃ ಸಿಞ್ಚನ್ತ್ಯ ಉದ್ಧೃತಬೃಹತ್ಕವರಪ್ರಸೂನಾಃ । ಕಾನ್ತಂ ಸ್ಮ ರೇಚಕಜಿಹೀರ್ಷಯಯೋಪಗುಹ್ಯ ಜಾತಸ್ಮರೋತ್ಸ್ಮಯಲಸದ್ ವದನಾ ವಿರೇಜುಃ

ಅವರ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಒದ್ದೆಯಾಗಿ, ವಿಶಾಲವಾದ ಮೊಡೆಯ ಭಾಗಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ, ದೊಡ್ಡ ಹೂವಿನ ಮುಟ್ಟೆಗಳನ್ನೆತ್ತಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿಸುತ್ತಾ, ಆಟದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರಿಯನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ, ಅವರ ಮುಖಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಕೃಷ್ಣಸ್ತು ತತ್ಸ್ತನವಿಷತ್ ಜಿತಕುಙ್ಕುಮಸ್ರಕ್ ಕ್ರೀಡಾಭಿಷಙ್ಗಧುತಕುನ್ತಲವೃನ್ದಬನ್ಧಃ । ಸಿಞ್ಚನ್ ಮುನ್ಮುಹುರ್ಯುವತಿಭಿಃ ಪ್ರತಿಷಿಚ್ಯಮಾನೋ ರೇಮೇ ಕರೇಣುಭಿರಿವೇಭಪತಿಃ ಪರೀತಃ

ಕೃಷ್ಣನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕುಂಕುಮದ ಹಾರಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಆಟದಿಂದ ಅವನ ಕೂದಲು ಬಿಚ್ಚಿಹೋಗಿ, ಯುವತಿಯರು ಅವನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೀರು ಹಾಯಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ಆ ಹೆಂಗಸರ ನಡುವೆ ಆನೆಯನ್ನು ಮರಿ ಆನೆಗಳು ಸುತ್ತುವಂತೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ನಟಾನಾಂ ನರ್ತಕೀನಾಂ ಚ ಗೀತವಾದ್ಯೋಪಜೀವಿನಾಮ್ । ಕ್ರೀಡಾಲಙ್ಕಾರವಾಸಾಂಸಿ ಕೃಷ್ಣೋಽದಾತ್ತಸ್ಯ ಚ ಸ್ತ್ರಿಯಃ

ನೃತ್ಯಗಾರರು, ನೃತ್ಯಂಗನರು, ಹಾಡುಗಾರರು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಾರರಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ಆಟದ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಕೃಷ್ಣಸ್ಯೈವಂ ವಿಹರತೋ ಗತ್ಯಾಲಾಪೇಕ್ಷಿತಸ್ಮಿತೈಃ । ನರ್ಮಕ್ಷ್ವೇಲಿಪರಿಷ್ವಙ್ಗೈಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಕಿಲ ಹೃತಾ ಧಿಯಃ

ಕೃಷ್ಣನು ಹೀಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಅವರ ನಡೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಗುತ್ತಾ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ಆಟದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಅಪ್ಪುಗೆಗಳಿಂದ, ಆ ಹೆಂಗಸರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದನು.

ಊಚುರ್ಮುಕುನ್ದೈಕಧಿಯೋ ಗಿರ ಉನ್ಮತ್ತವಜ್ಜಡಮ್ । ಚಿನ್ತಯನ್ತ್ಯೋಽರವಿನ್ದಾಕ್ಷಂ ತಾನಿ ಮೇ ಗದತಃ ಶ್ರೃಣು

ಅವರು ಮುಕುಂದನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದೇ ಆಗಿ ನೆಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅವನನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಮದುಮತ್ತರಾದವರ ಅಥವಾ ಜಡರ ಮಾತಿನಂತೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವಾಗ ಕೇಳು.

ಮಹಿಷ್ಯ ಊಚುಃ - ( ಮಾಲಿನೀ ) ಕುರರಿ ವಿಲಪಸಿ ತ್ವಂ ವೀತನಿದ್ರಾ ನ ಶೇಷೇ ಸ್ವಪಿತಿ ಜಗತಿ ರಾತ್ರ್ಯಾಮೀಶ್ವರೋ ಗುಪ್ತಬೋಧಃ । ವಯಮಿವ ಸಖಿ ಕಚ್ಚಿದ್‌ಗಾಢನಿರ್ವಿದ್ಧಚೇತಾ ನಲಿನನಯನಹಾಸೋದಾರಲೀಲೇಕ್ಷಿತೇನ

ಮಹಿಷ್ಯರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಕುರರಿ, ನೀನು ನಿದ್ರಿಸದೆ, ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದೀಯಲ್ಲ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ, ನಮ್ಮ ಅರಿವಿಗೆ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನಿನ್ನ ಹೃದಯವೂ ನಮ್ಮಂತೆಯೇ, ಕಮಲನಯನನ ನಗುವು ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದೆಯೆ?

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ನೇತ್ರೇ ನಿಮೀಲಯಸಿ ನಕ್ತಮದೃಷ್ಟಬನ್ಧುಃ ತ್ವಂ ರೋರವೀಷಿ ಕರುಣಂ ಬತ ಚಕ್ರವಾಕಿ । ದಾಸ್ಯಂ ಗತ ವಯಮಿವಾಚ್ಯುತಪಾದಜುಷ್ಟಾಂ ಕಿಂ ವಾ ಸ್ರಜಂ ಸ್ಪೃಹಯಸೇ ಕಬರೇಣ ವೋಢುಮ್

ಚಕ್ರವಾಕಿ, ನೀನು ರಾತ್ರಿ ನಿನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯು ಕಾಣದೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ಕೂಗುತ್ತೀಯಲ್ಲ. ನಾವು ಕೂಡ ಅಚ್ಯುತನ ಪಾದಸೇವೆಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೇವೆ. ಅಥವಾ ನೀನು ನಿನ್ನ ಕೂದಲಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ?

( ಮಿಶ್ರ ) ಭೋ ಭೋಃ ಸದಾ ನಿಷ್ಟನಸೇ ಉದನ್ವನ್ ಅಲಬ್ಧನಿದ್ರೋಽಧಿಗತಪ್ರಜಾಗರಃ । ಕಿಂ ವಾ ಮುಕುನ್ದಾಪಹೃತಾತ್ಮಲಾಞ್ಛನಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂ ದಶಾಂ ತ್ವಂ ಚ ಗತೋ ದುರತ್ಯಯಾಮ್

ಓ, ನೀನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕಡಲ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ನಿದ್ರಿಸದೆ ಜಾಗೃತನಾಗಿದ್ದೀಯಲ್ಲ. ಮುಕುಂದನು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಗುರುತು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ನೀನು ಕೂಡ ನಾವು ಅನುಭವಿಸುವ ಈ ದುಃಖಕರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದೀಯೆ?

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ತ್ವಂ ಯಕ್ಷ್ಮಣಾ ಬಲವತಾಸಿ ಗೃಹೀತ ಇನ್ದೋ ಕ್ಷೀಣಸ್ತಮೋ ನ ನಿಜದೀಧಿತಿಭಿಃ ಕ್ಷಿಣೋಷಿ । ಕಚ್ಚಿನ್ ಗಕುನ್ದಗದಿತಾನಿ ಯಥಾ ವಯಂ ತ್ವಂ ವಿಸ್ಮೃತ್ಯ ಭೋಃ ಸ್ಥಗಿತಗೀರುಪಲಕ್ಷ್ಯಸೇ ನಃ

ಚಂದ್ರನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಭಾರಿ ಕ್ಷಯರೋಗ ಹಿಡಿದಂತಿದೆ. ನಿನ್ನ ಬೆಳಕು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಇನ್ನು ಕತ್ತಲನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಹೀಗೆಯೇ ಮಾತುಗಳು ಅಡಕಾಗಿ, ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿರುವಂತೆ, ನೀನೂ ಸಹ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತು, ಮೌನವಾಗಿರುವೆಯೋ? ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ ಇದ್ದೇವೆ.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಕಿಂ ನ್ವಾಚರಿತಮಸ್ಮಾಭಿಃ ಮಲಯಾನಿಲ ತೇಽಪ್ರಿಯಮ್ । ಗೋವಿನ್ದಾಪಾಙ್ಗನಿರ್ಭಿನ್ನೇ ಹೃದೀರಯಸಿ ನಃ ಸ್ಮರಮ್

ಮಲಯ ಪರ್ವತದ ಗಾಳಿ, ನಾವು ನಿನ್ನಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆಯೇನು? ಗೋವಿಂದನ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿದ ನೋಟಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮದ ನೋವನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಿರುವೆ.

( ಮಂದಾಕ್ರಾನ್ತಾ ) ಮೇಘ ಶ್ರೀಮನ್ ತ್ವಮಸಿ ದಯಿತೋ ಯಾದವೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ನೂನಂ ಶ್ರೀವತ್ಸಾಙ್ಕಂ ವಯಮಿವ ಭವಾನ್ ಧ್ಯಾಯತಿ ಪ್ರೇಮಬದ್ಧಃ । ಅತ್ಯುತ್ಕಣ್ಠಃ ಶಬಲಹೃದಯೋಽಸ್ಮದ್ವಿಧೋ ಬಾಷ್ಪಧಾರಾಃ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ಸ್ಮೃತ್ವಾ ವಿಸೃಜಸಿ ಮುಹುರ್ದುಃಖದಸ್ತತ್ಪ್ರಸಙ್ಗಃ

( ವಿಯೋಗಿನಿ ) ಪ್ರಿಯರಾವಪದಾನಿ ಭಾಷಸೇ ಮೃತ ಸಞ್ಜೀವಿಕಯಾನಯಾ ಗಿರಾ ಕರವಾಣಿ ಕಿಮದ್ಯ ತೇ ಪ್ರಿಯಂ ವದ ಮೇ ವಲ್ಗಿತಕಣ್ಠ ಕೋಕಿಲ

ಕೋಗಿಲೆ, ನಿನ್ನ ಕಂಪಿಸುವ ಕಂಠದಿಂದ ನೀನು ಪ್ರಿಯನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳು ಮೃತರನ್ನು ಕೂಡ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವಷ್ಟು ಸಿಹಿಯಾಗಿವೆ. ಇಂದು ನಿನಗೆ ನಾನು ಏನು ಸೇವೆ ಮಾಡಲಿ ಹೇಳು, ಪ್ರಿಯೆ.

( ಪುಷ್ಪಿತಾಗ್ರಾ ) ನ ಚಲಸಿ ನ ವದಸ್ಯುದಾರಬುದ್ಧೇ ಕ್ಷಿತಿಧರ ಚಿನ್ತಯಸೇ ಮಹಾನ್ತಮರ್ಥಮ್ । ಅಪಿ ಬತ ವಸುದೇವನನ್ದನಾಙ್‌ಘ್ರಿಂ ವಯಮಿವ ಕಾಮಯಸೇ ಸ್ತನೈರ್ವಿಧರ್ತುಮ್

ಪರ್ವತನೇ, ನೀನು ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವೆ. ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ನೀನೂ ವಸುದೇವನ ಮಗನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹೃದಯದಿಂದ ಹತ್ತಿರ ಹಿಡಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಶುಷ್ಯದ್ಧ್ರದಾಃ ಕರಶಿತಾ ಬತ ಸಿನ್ಧುಪತ್‍ನ್ಯಃ ಸಮ್ಪ್ರತ್ಯಪಾಸ್ತಕಮಲಶ್ರಿಯ ಇಷ್ಟಭರ್ತುಃ । ಯದ್ವದ್ ವಯಂ ಮಧುಪತೇಃ ಪ್ರಣಯಾವಲೋಕಮ್ ಅಪ್ರಾಪ್ಯ ಮುಷ್ಟಹೃದಯಾಃ ಪುರುಕರ್ಶಿತಾಃ ಸ್ಮ

ಸಾಗರಪತ್ನಿಯರ ಸರೋವರಗಳು ಒಣಗಿಹೋಗಿವೆ, ಅವರ ಕೈಗಳು ಬತ್ತಿಹೋಗಿವೆ, ಈಗ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯನಿಂದ ದೂರವಾದ್ದರಿಂದ ಕಮಲಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾವು ಕೂಡ ಮಧುಪತಿಯ ಪ್ರೇಮದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ, ಮನಸ್ಸು ಹಿಂಡಿಕೊಂಡು, ಬಹಳ ನೋವಿನಲ್ಲಿ ಬಾಧೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

( ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರಿಡಿತ ) ಹಂಸ ಸ್ವಾಗತಮಾಸ್ಯತಾಂ ಪಿಬ ಪಯೋ ಬ್ರೂಹ್ಯಙ್ಗ ಶೌರೇಃ ಕಥಾಂ ದೂತಂ ತ್ವಾಂ ನು ವಿದಾಮ ಕಚ್ಚಿದಜಿತಃ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾಸ್ತ ಉಕ್ತಂ ಪುರಾ । ಕಿಂ ವಾ ನಶ್ಚಲಸೌಹೃದಃ ಸ್ಮರತಿ ತಂ ಕಸ್ಮಾದ್‌ಭಜಾಮೋ ವಯಂ ಕ್ಷೌದ್ರಾಲಾಪಯ ಕಾಮದಂ ಶ್ರಿಯಮೃತೇ ಸೈವೈಕನಿಷ್ಠಾ ಸ್ತ್ರಿಯಾಮ್

ಹಂಸಾ, ಸ್ವಾಗತ. ಇಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನೀರು ಕುಡಿಯು. ಶೌರಿಯ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಹೇಳು. ನೀನು ಅವನ ದೂತನೋ? ಅವನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಕ್ಷೇಮವಿದೆಯೆ? ಅವನ ಪ್ರೀತಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾದ್ದೇನು? ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದರೆ ನಾವು ಅವನ ಸೇವೆ ಯಾಕೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಹೇಳು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಅನುಗ್ರಹವಿಲ್ಲದೆ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತೀದೃಶೇನ ಭಾವೇನ ಕೃಷ್ಣೇ ಯೋಗೇಶ್ವರೇಶ್ವರೇ । ಕ್ರಿಯಮಾಣೇನ ಮಾಧವ್ಯೋ ಲೇಭಿರೇ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್

ಈ ರೀತಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಯಜಮಾನನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೆನೆಸುತ್ತಾ ಮಾಧವಿಯರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಶ್ರುತಮಾತ್ರೋಽಪಿ ಯಃ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಪ್ರಸಹ್ಯಾಕರ್ಷತೇ ಮನಃ । ಉರುಗಾಯೋರುಗೀತೋ ವಾ ಪಶ್ಯನ್ತೀನಾಂ ಕುತಃ ಪುನಃ

ಅವನ ಮಹಿಮೆ ದೊಡ್ಡ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುವುದು. ಹೆಂಗಸರು ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರೂ ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅವನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿದವರು ಹೇಗಿರಬಹುದು?