ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀಸೂತ ಉವಾಚ। ಇತ್ಯೇತನ್ಮುನಿತನಯಾಸ್ಯಪದ್ಮಗನ್ಧ। ಪೀಯೂಷಂ ಭವಭಯಭಿತ್ಪರಸ್ಯ ಪುಂಸಃ। ಸುಶ್ಲೋಕಂ ಶ್ರವಣಪುಟೈಃ ಪಿಬತ್ಯಭೀಕ್ಷ್ಣಮ್। ಪಾನ್ಥೋಽಧ್ವಭ್ರಮಣಪರಿಶ್ರಮಂ ಜಹಾತಿ

ಶ್ರೀಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾರು ಈ ಋಷಿಪುತ್ರನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಪರಿಮಳದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಮೃತವನ್ನು ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಭವಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಜೀವನ ಪಯಣದ ಶ್ರಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ। ಏಕದಾ ದ್ವಾರವತ್ಯಾಂ ತು ವಿಪ್ರಪತ್ನ್ಯಾಃ ಕುಮಾರಕಃ। ಜಾತಮಾತ್ರೋ ಭುವಂ ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಮಾರ ಕಿಲ ಭಾರತ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಒಮ್ಮೆ ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪತ್ನಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಮಗುವು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಸತ್ತುದೆಂದು, ಭಾರತಕುಲದವರೇ, ಕೇಳಿ.

ವಿಪ್ರೋ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಮೃತಕಂ ರಾಜದ್ವಾರ್ಯುಪಧಾಯ ಸಃ। ಇದಂ ಪ್ರೋವಾಚ ವಿಲಪನ್ನಾತುರೋ ದೀನಮಾನಸಃ

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆ ಮರಣಹೊಂದಿದ ಮಗುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ರಾಜನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ದುಃಖದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಳವಳದಿಂದ, ಹೀಗೆ ಅಳುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು.

ಬ್ರಹ್ಮದ್ವಿಷಃ ಶಠಧಿಯೋ ಲುಬ್ಧಸ್ಯ ವಿಷಯಾತ್ಮನಃ। ಕ್ಷತ್ರಬನ್ಧೋಃ ಕರ್ಮದೋಷಾತ್ಪಞ್ಚತ್ವಂ ಮೇ ಗತೋಽರ್ಭಕಃ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣದ್ವೇಷಿ, ದುರಾಸೆ, ಮೋಸಮಾಡುವ, ಭೋಗಾಸಕ್ತನಾದ ರಾಜನ ದುಷ್ಕರ್ಮದಿಂದ ನನ್ನ ಮಗುವು ಸತ್ತಿರುವುದು.

ಹಿಂಸಾವಿಹಾರಂ ನೃಪತಿಂ ದುಃಶೀಲಮಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಮ್। ಪ್ರಜಾ ಭಜನ್ತ್ಯಃ ಸೀದನ್ತಿ ದರಿದ್ರಾ ನಿತ್ಯದುಃಖಿತಾಃ

ರಾಜನು ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ದುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದರೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ಪ್ರಜೆಗಳು ಬಡವರಾಗಿ, ಸದಾ ದುಃಖಪಡುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ದ್ವಿತೀಯಂ ವಿಪ್ರರ್ಷಿಸ್ತೃತೀಯಂ ತ್ವೇವಮೇವ ಚ। ವಿಸೃಜ್ಯ ಸ ನೃಪದ್ವಾರಿ ತಾಂ ಗಾಥಾಂ ಸಮಗಾಯತ

ಹೀಗೆ, ಎರಡನೆಯದು, ಮೂರನೆಯದು ಕೂಡ ಸತ್ತಾಗ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವುಗಳನ್ನು ರಾಜನ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು, ಆ ಪಾಡನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಾಮರ್ಜುನ ಉಪಶ್ರುತ್ಯ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ಕೇಶವಾನ್ತಿಕೇ। ಪರೇತೇ ನವಮೇ ಬಾಲೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಸಮಭಾಷತ

ಅದನ್ನು ಅರ್ಜುನನು ಕೇಳಿ, ಒಂದು ದಿನ ಕೇಶವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ, ಒಂಬತ್ತನೇ ಮಗುವು ಸತ್ತಾಗ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಕಿಂ ಸ್ವಿದ್ಬ್ರಹ್ಮಂಸ್ತ್ವನ್ನಿವಾಸೇ ಇಹ ನಾಸ್ತಿ ಧನುರ್ಧರಃ। ರಾಜನ್ಯಬನ್ಧುರೇತೇ ವೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಸತ್ರಮಾಸತೇ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ಕೊರತೆ ಇದೆ? ಇಲ್ಲಿ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರು ಸಹ ಇದ್ದಾರೆ.

ಧನದಾರಾತ್ಮಜಾಪೃಕ್ತಾ ಯತ್ರ ಶೋಚನ್ತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ। ತೇ ವೈ ರಾಜನ್ಯವೇಷೇಣ ನಟಾ ಜೀವನ್ತ್ಯಸುಮ್ಭರಾಃ

ಹಣ, ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇಲ್ಲಿ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ನಾಟಕಾರರು, ಅವಮಾನದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿರುವವರು.

ಅಹಂ ಪ್ರಜಾಃ ವಾಂ ಭಗವನ್ರಕ್ಷಿಷ್ಯೇ ದೀನಯೋರಿಹ। ಅನಿಸ್ತೀರ್ಣಪ್ರತಿಜ್ಞೋಽಗ್ನಿಂ ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯೇ ಹತಕಲ್ಮಷಃ

ಸ್ವಾಮಿ, ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತೇನೆ. ಅವರು ಬಡವರು, ದುಃಖಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲಿಲ್ಲವೆಂದರೆ, ಪಾಪವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾರಿ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ.

ಶ್ರೀಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ। ಸಙ್ಕರ್ಷಣೋ ವಾಸುದೇವಃ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನೋ ಧನ್ವಿನಾಂ ವರಃ। ಅನಿರುದ್ಧೋಽಪ್ರತಿರಥೋ ನ ತ್ರಾತುಂ ಶಕ್ನುವನ್ತಿ ಯತ್

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೀಗೆಂದನು: ಸಂಕರ್ಷಣ, ವಾಸುದೇವ, ಧನುರ್ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಅನಿರುದ್ಧ—ಇವರು ಯಾರೂ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ತತ್ಕಥಂ ನು ಭವಾನ್ಕರ್ಮ ದುಷ್ಕರಂ ಜಗದೀಶ್ವರೈಃ। ತ್ವಂ ಚಿಕೀರ್ಷಸಿ ಬಾಲಿಶ್ಯಾತ್ತನ್ನ ಶ್ರದ್ದಧ್ಮಹೇ ವಯಮ್

ಆಗ ನೀವು, ಲೋಕದ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯೋಚಿಸುತ್ತೀರಿ. ನಾವು ಇದನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ.

ಶ್ರೀಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ। ನಾಹಂ ಸಙ್ಕರ್ಷಣೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನ ಕೃಷ್ಣಃ ಕಾರ್ಷ್ಣಿರೇವ ಚ। ಅಹಂ ವಾ ಅರ್ಜುನೋ ನಾಮ ಗಾಣ್ಡೀವಂ ಯಸ್ಯ ವೈ ಧನುಃ

ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಾನು ಸಂಕರ್ಷಣನೂ ಅಲ್ಲ, ಕೃಷ್ಣನೂ ಅಲ್ಲ, ಕೃಷ್ಣನ ಮಗನೂ ಅಲ್ಲ. ನಾನು ಅರ್ಜುನ, ನನ್ನ ಧನುಸ್ಸು ಗಾಂಡೀವ.

ಮಾವಮಂಸ್ಥಾ ಮಮ ಬ್ರಹ್ಮನ್ವೀರ್ಯಂ ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕತೋಷಣಮ್। ಮೃತ್ಯುಂ ವಿಜಿತ್ಯ ಪ್ರಧನೇ ಆನೇಷ್ಯೇ ತೇ ಪ್ರಜಾಃ ಪ್ರಭೋ

ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೂಗಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ. ಅದು ತ್ರ್ಯಂಬಕನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಏವಂ ವಿಶ್ರಮ್ಭಿತೋ ವಿಪ್ರಃ ಫಾಲ್ಗುನೇನ ಪರನ್ತಪ। ಜಗಾಮ ಸ್ವಗೃಹಂ ಪ್ರೀತಃ ಪಾರ್ಥವೀರ್ಯಂ ನಿಶಾಮಯನ್

ಪಾರ್ಥನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಭಯಪಡಿಸುವ ಫಾಲ್ಗುನನ ಮಾತಿನಿಂದ ಭರವಸೆ ಪಡೆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

ಪ್ರಸೂತಿಕಾಲ ಆಸನ್ನೇ ಭಾರ್ಯಾಯಾ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮಃ। ಪಾಹಿ ಪಾಹಿ ಪ್ರಜಾಂ ಮೃತ್ಯೋರಿತ್ಯಾಹಾರ್ಜುನಮಾತುರಃ

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ ಸಮಯ ಹತ್ತಿರವಾದಾಗ, ಆ ಮಹಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆತಂಕದಿಂದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಮರಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು!'

ಸ ಉಪಸ್ಪೃಶ್ಯ ಶುಚ್ಯಮ್ಭೋ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ಮಹೇಶ್ವರಮ್। ದಿವ್ಯಾನ್ಯಸ್ತ್ರಾಣಿ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಸಜ್ಯಂ ಗಾಣ್ಡೀವಮಾದದೇ

ಅರ್ಜುನನು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

ನ್ಯರುಣತ್ಸೂತಿಕಾಗಾರಂ ಶರೈರ್ನಾನಾಸ್ತ್ರಯೋಜಿತೈಃ। ತಿರ್ಯಗೂರ್ಧ್ವಮಧಃ ಪಾರ್ಥಶ್ಚಕಾರ ಶರಪಞ್ಜರಮ್

ಪಾರ್ಥನು ವಿವಿಧ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿ, ಹೆರಿಗೆ ಮನೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮೇಲೂ, ಕೆಳಗೂ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಾಣಗಳ ಪಂಜರದಿಂದ ಆವರಿಸಿದನು.

ತತಃ ಕುಮಾರಃ ಸಞ್ಜಾತೋ ವಿಪ್ರಪತ್ನ್ಯಾ ರುದನ್ಮುಹುಃ। ಸದ್ಯೋಽದರ್ಶನಮಾಪೇದೇ ಸಶರೀರೋ ವಿಹಾಯಸಾ

ಆಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಆ ಮಗನು ಅಳುತ್ತಾ, ತಕ್ಷಣವೇ ದೇಹ ಸಮೇತ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿಬಿಟ್ಟನು.

ತದಾಹ ವಿಪ್ರೋ ವಿಜಯಂ ವಿನಿನ್ದನ್ಕೃಷ್ಣಸನ್ನಿಧೌ। ಮೌಢ್ಯಂ ಪಶ್ಯತ ಮೇ ಯೋಽಹಂ ಶ್ರದ್ದಧೇ ಕ್ಲೀಬಕತ್ಥನಮ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅರ್ಜುನನ ಜಯವನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ಅವನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಂಬಿದ್ದೆನು, ಎಷ್ಟು ಮೂರ್ಖನಾದೆನು ನೋಡಿ.'

ನ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನೋ ನಾನಿರುದ್ಧೋ ನ ರಾಮೋ ನ ಚ ಕೇಶವಃ। ಯಸ್ಯ ಶೇಕುಃ ಪರಿತ್ರಾತುಂ ಕೋಽನ್ಯಸ್ತದವಿತೇಶ್ವರಃ

ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಅನಿರುದ್ಧ, ರಾಮ, ಕೇಶವ—ಇವರೂ ರಕ್ಷಿಸಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನಾರೂ, ಹೇ ಜಗದೀಶ್ವರ, ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲರು?

ಧಿಗರ್ಜುನಂ ಮೃಷಾವಾದಂ ಧಿಗಾತ್ಮಶ್ಲಾಘಿನೋ ಧನುಃ। ದೈವೋಪಸೃಷ್ಟಂ ಯೋ ಮೌಢ್ಯಾದಾನಿನೀಷತಿ ದುರ್ಮತಿಃ

ಅರ್ಜುನನ ಸುಳ್ಳು ಮಾತಿಗೆ ಲಜ್ಜೆ, ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಹೊಗಳಿದುದಕ್ಕೂ ಅವನ ಧನುಸ್ಸಿಗೂ ಲಜ್ಜೆ. ಅವನು ವಿಧಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾನೆ.

ಏವಂ ಶಪತಿ ವಿಪ್ರರ್ಷೌ ವಿದ್ಯಾಮಾಸ್ಥಾಯ ಫಾಲ್ಗುನಃ। ಯಯೌ ಸಂಯಮನೀಮಾಶು ಯತ್ರಾಸ್ತೇ ಭಗವಾನ್ಯಮಃ

ಹೀಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಯ ಶಾಪವನ್ನು ಪಡೆದ ಫಾಲ್ಗುನನು ತನ್ನ ವಿದ್ಯೆ ಮೇಲೆ ಭರವಸೆ ಇಟ್ಟು, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಯಮಧರ್ಮರಾಜನು ಇರುವ ಸಂಯಮನಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ವಿಪ್ರಾಪತ್ಯಮಚಕ್ಷಾಣಸ್ತತ ಐನ್ದ್ರೀ ಮಗಾತ್ಪುರೀಮ್। ಆಗ್ನೇಯೀಂ ನೈರೃತೀಂ ಸೌಮ್ಯಾಂ ವಾಯವ್ಯಾಂ ವಾರುಣೀಮಥ

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಗನನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಇಂದ್ರನ ನಗರಕ್ಕೆ, ನಂತರ ಅಗ್ನಿ, ನಿರೃತಿ, ಸೋಮ, ವಾಯು, ವರಣರ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋದನು.

ರಸಾತಲಂ ನಾಕಪೃಷ್ಠಂ ಧಿಷ್ಣ್ಯಾನ್ಯನ್ಯಾನ್ಯುದಾಯುಧಃ। ತತೋಽಲಬ್ಧದ್ವಿಜಸುತೋ ಹ್ಯನಿಸ್ತೀರ್ಣಪ್ರತಿಶ್ರುತಃ । ಅಗ್ನಿಂ ವಿವಿಕ್ಷುಃ ಕೃಷ್ಣೇನ ಪ್ರತ್ಯುಕ್ತಃ ಪ್ರತಿಷೇಧತಾ

ಅವನು ರಸಾತಳ, ಸ್ವರ್ಗ, ಮತ್ತಿತರ ದೇವತೆಗಳ ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹೋದನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಗನನ್ನು ಎಲ್ಲೂ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗದೆ, ಮಾತು ನಿಭಾಯಿಸದ ಕಾರಣ ಬೆಂಕಿಗೆ ಹಾರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಂದನು.

ದರ್ಶಯೇ ದ್ವಿಜಸೂನೂಂಸ್ತೇ ಮಾವಜ್ಞಾತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಾ। ಯೇ ತೇ ನಃ ಕೀರ್ತಿಂ ವಿಮಲಾಂ ಮನುಷ್ಯಾಃ ಸ್ಥಾಪಯಿಷ್ಯನ್ತಿ

ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ನಿನಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ತೂಗಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ. ನಮ್ಮ ಶುದ್ಧ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವರನ್ನು ಮಾನವರು ಸದಾ ಸ್ಮರಿಸುವರು.

ಇತಿ ಸಮ್ಭಾಷ್ಯ ಭಗವಾನರ್ಜುನೇನ ಸಹೇಶ್ವರಃ। ದಿವ್ಯಂ ಸ್ವರಥಮಾಸ್ಥಾಯ ಪ್ರತೀಚೀಂ ದಿಶಮಾವಿಶತ್

ಹೀಗೆ ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಿ, ಭಗವಂತನು, ಲೋಕನಾಥನೊಂದಿಗೆ, ದಿವ್ಯ ರಥದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು.

ಸಪ್ತ ದ್ವೀಪಾನ್ಸಸಿನ್ಧೂಂಶ್ಚ ಸಪ್ತ ಸಪ್ತ ಗಿರೀನಥ। ಲೋಕಾಲೋಕಂ ತಥಾತೀತ್ಯ ವಿವೇಶ ಸುಮಹತ್ತಮಃ

ಅವನು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು, ಏಳು ಸಾಗರಗಳನ್ನು, ಏಳು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಲೋಕಾಲೋಕವನ್ನು ದಾಟಿ, ಆ ಮಹಾ ಮಹಿಮಾವಂತನು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ತತ್ರಾಶ್ವಾಃ ಶೈಬ್ಯಸುಗ್ರೀವ ಮೇಘಪುಷ್ಪಬಲಾಹಕಾಃ। ತಮಸಿ ಭ್ರಷ್ಟಗತಯೋ ಬಭೂವುರ್ಭರತರ್ಷಭ

ಅಲ್ಲಿ, ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಶೈಬ್ಯ, ಸುಗ್ರೀವ, ಮೇಘಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಬಲಾಹಕ ಎಂಬ ಕುದುರೆಗಳು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿ, ಗಾಢ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದವು.