ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ದುರವಗಮಾತ್ಮತತ್ತ್ವನಿಗಮಾಯ ತವಾತ್ತತನೋಃ ಚರಿತಮಹಾಮೃತಾಬ್ಧಿಪರಿವರ್ತಪರಿಶ್ರಮಣಾಃ । ನ ಪರಿಲಷನ್ತಿ ಕೇಚಿದಪವರ್ಗಮಪೀಶ್ವರ ತೇ ಚರಣಸರೋಜಹಂಸಕುಲಸಙ್ಗವಿಸೃಷ್ಟಗೃಹಾಃ

ಆತ್ಮದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಕೆಲವರು, ನಿನ್ನ ಮಹಾ ಕಥೆಗಳ ಅಮೃತ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಹಂಸಸಜ್ಜನರ ಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿರುವ ಅವರು ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ತ್ವದನುಪಥಂ ಕುಲಾಯಮಿದಮಾತ್ಮಸುಹೃತ್ಪ್ರಿಯವತ್ ಚರತಿ ತಥೋನ್ಮುಖೇ ತ್ವಯಿ ಹಿತೇ ಪ್ರಿಯ ಆತ್ಮನಿ ಚ । ನ ಬತ ರಮನ್ತ್ಯಹೋ ಅಸದುಪಾಸನಯಾತ್ಮಹನೋ ಯದನುಶಯಾ ಭ್ರಮನ್ತ್ಯುರುಭಯೇ ಕುಶರೀರಭೃತಃ

ನಿನ್ನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಈ ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪು ಬಂಧು, ಸ್ನೇಹಿತ, ಪ್ರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದಾಗ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಹಿತ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಸತ್ಯ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರು, ತಾವು ತಾವನ್ನೇ ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಭಾರವಾದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಾರೆ.

ನಿಭೃತಮರುನ್ಮನೋಽಕ್ಷದೃಢಯೋಗಯುಜೋ ಹೃದಿ ಯತ್ ಮುನಯ ಉಪಾಸತೇ ತದರಯೋಽಪಿ ಯಯುಃ ಸ್ಮರಣಾತ್ । ಸ್ತ್ರಿಯ ಉರಗೇನ್ದ್ರಭೋಗಭುಜದಣ್ಡವಿಷಕ್ತಧಿಯೋ ವಯಮಪಿ ತೇ ಸಮಾಃ ಸಮದೃಶೋಽಙ್‌ಘ್ರಿಸರೋಜಸುಧಾಃ

ಯಾರು ಶ್ವಾಸ, ಮನಸ್ಸು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ದೃಢವಾದ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಶತ್ರುಗಳು ಕೂಡ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ನಾಗರಾಜನ ಅಲಿಂಗನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ತೊಡಗಿದ ಮಹಿಳೆಯರೂ, ನಾವು ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದೇವೆ.

ಕ ಇಹ ನು ವೇದ ಬತಾವರಜನ್ಮಲಯೋಽಗ್ರಸರಂ ಯತ ಉದಗಾದೃಷಿರ್ಯಮನು ದೇವಗಣಾ ಉಭಯೇ । ತರ್ಹಿ ನ ಸನ್ನ ಚಾಸದುಭಯಂ ನ ಚ ಕಾಲಜವಃ ಕಿಮಪಿ ನ ತತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರಮವಕೃಷ್ಯ ಶಯೀತ ಯದಾ

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ನಿಜವಾಗಿ ಆ ಆದಿಯನ್ನೂ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ? ಯಾರು ಅವನಿಂದ ಋಷಿಯು ಉದಯಿಸಿದನು, ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ಸತ್ತೂ ಅಲ್ಲ, ಅಸತ್ತೂ ಅಲ್ಲ, ಎರಡೂ ಅಲ್ಲ, ಕಾಲಕ್ಕೂ ಒಳಪಡದು. ಅವನು ಹೀಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿರುವಾಗ, ಯಾವ ಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಅವನನ್ನು ತಲುಪಲಾರದು.

ಜನಿಮಸತಃ ಸತೋ ಮೃತಿಮುತಾತ್ಮನಿ ಯೇ ಚ ಭಿದಾಂ ವಿಪಣಮೃತಂ ಸ್ಮರನ್ತ್ಯುಪದಿಶನ್ತಿ ತ ಆರುಪಿತೈಃ । ತ್ರಿಗುಣಮಯಃ ಪುಮಾನಿತಿ ಭಿದಾ ಯದಬೋಧಕೃತಾ ತ್ವಯಿ ನ ತತಃ ಪರತ್ರ ಸ ಭವೇದವಬೋಧರಸೇ

ಯಾರು ಆತ್ಮವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಸತ್ತಾಗ ಬೇರಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆನೆಸಿ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪುರುಷನು ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಕೂಡ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೂ, ನಿನ್ನ ಹೊರಗಡೆಯೂ, ಇಂತಹ ಭೇದಭಾವಗಳು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇರಲಾರವು.

ಸದಿವ ಮನಸ್ತ್ರಿವೃತ್ತ್ವಯಿ ವಿಭಾತ್ಯಸದಾಮನುಜಾತ್ ಸದಭಿಮೃಶನ್ತ್ಯಶೇಷಮಿದಮಾತ್ಮತಯಾಽತ್ಮವಿದಃ । ನ ಹಿ ವಿಕೃತಿಂ ತ್ಯಜನ್ತಿ ಕನಕಸ್ಯ ತದಾತ್ಮತಯಾ ಸ್ವಕೃತಮನುಪ್ರವಿಷ್ಟಮಿದಮಾತ್ಮತಯಾವಸಿತಮ್

ಹೆಬ್ಬೆರಳುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರ ಹೇಗೆ ತನ್ನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದು, ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವರು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಆತ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತನ್ನದೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವೆ.

ತವ ಪರಿ ಯೇ ಚರನ್ತ್ಯಖಿಲಸತ್ತ್ವನಿಕೇತತಯಾ ತ ಉತ ಪದಾಕ್ರಮನ್ತ್ಯವಿಗಣಯ್ಯ ಶಿರೋ ನಿರ್‌ಋತೇಃ । ಪರಿವಯಸೇ ಪಶೂನಿವ ಗಿರಾ ವಿಬುಧಾನಪಿ ತಾನ್ ತ್ವಯಿ ಕೃತಸೌಹೃದಾಃ ಖಲು ಪುನನ್ತಿ ನ ಯೇ ವಿಮುಖಾಃ

ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ನಿವಾಸವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಮರಣದ ತಲೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ನೀನು ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ, ಪಶುಗಳನ್ನು ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವಂತೆ ಸೇರಿಸುತ್ತೀಯೆ. ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಹೊಂದಿದವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ನಿನ್ನಿಂದ ದೂರವಾದವರು ಅಲ್ಲ.

ತ್ವಮಕರಣಃ ಸ್ವರಾಡಖಿಲಕಾರಕಶಕ್ತಿಧರಃ ತವ ಬಲಿಮುದ್ವಹನ್ತಿ ಸಮದನ್ತ್ಯಜಯಾನಿಮಿಷಾಃ । ವರ್ಷಭುಜೋಽಖಿಲಕ್ಷಿತಿಪತೇರಿವ ವಿಶ್ವಸೃಜೋ ವಿದಧತಿ ಯತ್ರ ಯೇ ತ್ವಧಿಕೃತಾ ಭವತಶ್ಚಕಿತಾಃ

ನೀನು ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಸ್ವತಂತ್ರನೂ, ಎಲ್ಲ ಸೃಷ್ಟಿಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು. ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನಿನಗೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸಮಾನವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರು ನಿನ್ನಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡು, ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ಥಿರಚರಜಾತಯಃ ಸ್ಯುರಜಯೋತ್ಥನಿಮಿತ್ತಯುಜೋ ವಿಹರ ಉದೀಕ್ಷಯಾ ಯದಿ ಪರಸ್ಯ ವಿಮುಕ್ತ ತತಃ । ನ ಹಿ ಪರಮಸ್ಯ ಕಶ್ಚಿದಪರೋ ನ ಪರಶ್ಚ ಭವೇದ್ ವಿಯತ ಇವಾಪದಸ್ಯ ತವ ಶೂನ್ಯತುಲಾಂ ದಧತಃ

ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಚಲ ಜೀವಿಗಳು ಕಾರಣಗಳ ಮತ್ತು ಅಜನುನ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಅವು ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದಾಗ, ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ, ಎರಡನೆಯವನು ಇಲ್ಲ. ಆಕಾಶ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದು ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುವಂತೆ, ನೀನು ಸಮಾನವಾಗಿಯೇ ಇರುವೆ.

ಅಪರಿಮಿತಾ ಧ್ರುವಾಸ್ತನುಭೃತೋ ಯದಿ ಸರ್ವಗತಾಃ ತರ್ಹಿ ನ ಶಾಸ್ಯತೇತಿ ನಿಯಮೋ ಧ್ರವ ನೇತರಥಾ । ಅಜನಿ ಚ ಯನ್ಮಯಂ ತದವಿಮುಚ್ಯ ನಿಯನ್ತೃ ಭವೇತ್ ಸಮಮನುಜಾನತಾಂ ಯದಮತಂ ಮತದುಷ್ಟತಯಾ

ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಜೀವಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಂತರೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವರೂ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಯಾರಿಗೂ ಆಳ್ವಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹೀಗಿಲ್ಲ. ಹುಟ್ಟಿದದು ಹುಟ್ಟದದ್ದರಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾದರೆ, ಅದು ಬಿಡದೆ ಇದ್ದರೆ ಆ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ, ಇದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವವರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ನ ಘಟತ ಉದ್‌ಭವಃ ಪ್ರಕೃತಿಪೂರುಷಯೋರಜಯೋಃ ಉಭಯಯುಜಾ ಭವನ್ತ್ಯಸುಭೃತೋ ಜಲಬುದ್‌ಬುದವತ್ । ತ್ವಯಿ ತ ಇಮೇ ತತೋ ವಿವಿಧನಾಮಗುಣೈಃ ಪರಮೇ ಸರಿತ ಇವಾರ್ಣವೇ ಮಧುನಿ ಲಿಲ್ಯುರಶೇಷರಸಾಃ

ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಇಬ್ಬರೂ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲದವರು; ಅವರಿಬ್ಬರ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವದು ನೀರಿನ ಮೇಲಿನ ಬುಗುರಿನಂತೆ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ. ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ನೀನಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಗಳು ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬೆರೆವುವೋ ಹಾಗೆ ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ.

ನೃಷು ತವ ಮಯಯಾ ಭ್ರಮಮಮೀಷ್ವವಗತ್ಯ ಭೃಶಂ ತ್ವಯಿ ಸುಧಿಯೋಽಭವೇ ದಧತಿ ಭಾವಮನುಪ್ರಭವಮ್ । ಕಥಮನುವರ್ತತಾಂ ಭವಭಯಂ ತವ ಯದ್‌ಭ್ರುಕುಟಿಃ ಸೃಜತಿ ಮುಹುಸ್ತ್ರಿಣಮಿರಭವಚ್ಛರಣೇಷು ಭಯಮ್

ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಯಾರು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರಿಗೆ ಸಂಸಾರದ ಭಯ ಹೇಗೆ ಉಳಿಯಬಹುದು? ಯಾಕಂದರೆ, ನಿನ್ನ ಕೋಪದ ಕಣ್ಮುಚ್ಚು ಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯ ಹುಡುಕುವವರಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ಭಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಜಿತಹೃಷೀಕವಾಯುಭಿರದಾನ್ತಮನಸ್ತುರಗಂ ಯ ಇಹ ಯತನ್ತಿ ಯನ್ತುಮತಿಲೋಲಮುಪಾಯಖಿದಃ । ವ್ಯಸನಶತಾನ್ವಿತಾಃ ಸಮವಹಾಯ ಗುರೋಶ್ಚರಣಂ ವಣಿಜ ಇವಾಜ ಸನ್ತ್ಯಕೃತಕರ್ಣಧರಾ ಜಲಧೌ

ಇಲ್ಲಿ, ಯಾರು ಇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಉಸಿರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಿ, ಅಡಗದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆದರೆ ಗುರುಚರಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು, ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನಾವಿಕನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದಂತೆ.

ಸ್ವಜನಸುತಾತ್ಮದಾರಧನಧಾಮಧರಾಸುರಥೈಃ ತ್ವಯಿ ಸತಿ ಕಿಂ ನೃಣಾಂ ಶ್ರಯತ ಆತ್ಮನಿ ಸರ್ವರಸೇ । ಇತಿ ಸದಜಾನತಾಂ ಮಿಥುನತೋ ರತಯೇ ಚರತಾಂ ಸುಖಯತಿ ಕೋ ನ್ವಿಹ ಸ್ವವಿಹತೇ ಸ್ವನಿರಸ್ತಭಗೇ

ನೀನು ಇದ್ದಾಗ, ಬಂಧು, ಮಕ್ಕಳು, ಸ್ವ, ಪತ್ನಿ, ಧನ, ಮನೆ, ರಥ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವರಿಗೆ ಯಾವ ಆಶ್ರಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಸಂಯೋಗದ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ ಅಲೆಯುವವರು, ತಮ್ಮ ಭಾಗ್ಯ ಕಳೆದು ಹೋದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ?

ಭುವಿ ಪುರುಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಸದನಾನ್ಯೃಷಯೋ ವಿಮದಾಃ ತ ಉತ ಭವತ್ಪದಾಮ್ಬುಜಹೃದೋಽಘಭಿದಙ್‌ಘ್ರಿಜಲಾಃ । ದಧತಿ ಸಕೃನ್ಮನಸ್ತ್ವಯಿ ಯ ಆತ್ಮನಿ ನಿತ್ಯಸುಖೇ ನ ಪುನರುಪಾಸತೇ ಪುರುಷಸಾರಹರಾವಸಥಾನ್

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಶುದ್ಧರಾದ ಋಷಿಗಳು, ನಿನ್ನ ಪದಪದ್ಮದಿಂದ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ ಹೃದಯವನ್ನು ತೊಳೆದವರು, ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಪುರುಷನ ಸತ್ವವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸತ ಇದಂ ಉತ್ಥಿತಂ ಸದಿತಿ ಚೇನ್ನನು ತರ್ಕಹತಂ ವ್ಯಭಿಚರತಿ ಕ್ವ ಚ ಕ್ವ ಚ ಮೃಷಾ ನ ತಥೋಭಯಯುಕ್ । ವ್ಯವಹೃತಯೇ ವಿಕಲ್ಪ ಇಷಿತೋಽನ್ಧಪರಮ್ಪರಯಾ ಭ್ರಮಯತಿ ಭಾರತೀ ತ ಉರುವೃತ್ತಿಭಿರುಕ್ಥಜಡಾನ್

'ಇದು ಸದ್ಭಾವದಿಂದ ಉದಯವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಆ ತರ್ಕ ಸರಿಯಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಸರಿಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಳ್ಳಾಗಿಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಿಭೇದಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವು ಅಂಧಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದಿವೆ. ವೇದಪಾಠದಿಂದ ಜಡರಾದವರನ್ನು elaborated ಭಾಷೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ನ ಯದಿದಮಗ್ರ ಆಸ ನ ಭವಿಷ್ಯದತೋ ನಿಧನಾದ್ ಅನು ಮಿತಮನ್ತರಾ ತ್ವಯಿ ವಿಭಾತಿ ಮೃಷೈಕರಸೇ । ಅತ ಉಪಮೀಯತೇ ದ್ರವಿಣಜಾತಿವಿಕಲ್ಪಪಥೈಃ ವಿತಥಮನೋವಿಲಾಸಮೃತಮಿತ್ಯವಯನ್ತ್ಯಬುಧಾಃ

ಹಿಂದೆ ಇರದಿದ್ದದು, ನಂತರ ಲಯವಾದ ಮೇಲೆ ಇರದಿರುವದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವದು, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರಸದ ಮಾಯೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಧನ ಅಥವಾ ಜಾತಿಯ ವಿಭೇದಗಳಂತೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮನಸ್ಸಿನ ಆಟ ಸುಳ್ಳು, ಅದರ ಆನಂದವೂ ಭ್ರಮೆ ಎಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಸ ಯದಜಯಾ ತ್ವಜಾಮನುಶಯೀತ ಗುಣಾಂಶ್ಚ ಜುಷನ್ ಭಜತಿ ಸರೂಪತಾಂ ತದನು ಮೃತ್ಯುಮಪೇತಭಗಃ । ತ್ವಮುತ ಜಹಾಸಿ ತಾಮಹಿರಿವ ತ್ವಚಮಾತ್ತಭಗೋ ಮಹಸಿ ಮಹೀಯಸೇಽಷ್ಟಗುಣಿತೇಽಪರಿಮೇಯಭಗಃ

ಆತ್ಮನು ಹುಟ್ಟದ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಅವನಂತಾಗುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ನೀನು ಕೂಡ, ಹಾವು ಚರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಂತೆ ಆ ರೂಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅನಂತ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಗುಣಿತ ಮಹತ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವವನು.

ಯದಿ ನ ಸಮುದ್ಧರನ್ತಿ ಯತಯೋ ಹೃದಿ ಕಾಮಜಟಾ ದುರಧಿಗಮೋಽಸತಾಂ ಹೃದಿ ಗತೋಽಸ್ಮೃತಕಣ್ಠಮಣಿಃ । ಅಸುತೃಪಯೋಗಿನಾಮುಭಯತೋಽಪ್ಯಸುಖಂ ಭಗವನ್ನ್ ಅನಪಗತಾನ್ತಕಾದನಧಿರೂಢಪದಾದ್‌ಭವತಃ

ಯೋಗಿಗಳು ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆಗಳ ಗುಡ್ಡನ್ನು ಹೃದಯದಿಂದ ಕಿತ್ತುಹಾಕದೆ ಹೋದರೆ, ನೀನು ಅಹಿತರಿಗೆ ದೊರೆಯದವನು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿಯೇ ಮರೆತುಹೋಗಿರುವ ಹಾರಿನ ಮಣಿಯಂತೆ ಉಳಿಯುತ್ತೀಯೆ. ಆತ್ಮಸಂತೋಷವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ದುಃಖವೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ನಿನ್ನ ಮೃತ್ಯುರಹಿತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಲ್ಲ.

ತ್ವದವಗಮೀ ನ ವೇತ್ತಿ ಭವದುತ್ಥಶುಭಾಶುಭಯೋಃ ಗುಣವಿಗುಣಾನ್ವಯಾಂಸ್ತರ್ಹಿ ದೇಹಭೃತಾಂ ಚ ಗಿರಃ । ಅನುಯುಗಮನ್ವಹಂ ಸಗುಣ ಗೀತಪರಮ್ಪರಯಾ ಶ್ರವಣಭೃತೋ ಯತಸ್ತ್ವಮಪವರ್ಗಗತಿರ್ಮನುಜೈಃ

ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಇದ್ದಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ನಿನ್ನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಶುಭ-ಅಶುಭಗಳ ಗುಣ-ದೋಷಗಳೂ, ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಮಾತುಗಳೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲೂ, ಗುಣಯುಕ್ತನಾದ ನೀನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುವೆ, ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವರು ಮಾನವರ ಮೂಲಕ ಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ದ್ಯುಪತಯ ಏವ ತೇ ನ ಯಯುರನ್ತಮನನ್ತತಯಾ ತ್ವಮಪಿ ಯದನ್ತರಾಣ್ಡನಿಚಯಾ ನನು ಸಾವರಣಾಃ । ಖ ಇವ ರಜಾಂಸಿ ವಾನ್ತಿ ವಯಸಾ ಸಹ ಯತ್ ಶ್ರುತಯಃ ತ್ವಯಿ ಹಿ ಫಲನ್ತ್ಯತನ್ನಿರಸನೇನ ಭವನ್ನಿಧನಾಃ

ಸ್ವರ್ಗದ ದೇವತೆಗಳೂ ನಿನ್ನ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಲಿಲ್ಲ, ಅನಂತನಾದ ನೀನು, ನಿನ್ನ ನಡುವೆ ಇರುವ ಆಂಡಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ (ಸಾವರ್ಣಗಳು) ತಲುಪಲಿಲ್ಲ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳು ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಾರುವಂತೆ, ವೇದಗಳೂ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಅವು ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ; ಅಸತ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಅವು ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತ್ಯೇತದ್‌ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪುತ್ರಾ ಆಶ್ರುತ್ಯಾತ್ಮಾನುಶಾಸನಮ್ । ಸನನ್ದನಮಥಾನರ್ಚುಃ ಸಿದ್ಧಾ ಜ್ಞಾತ್ವಾಽಽತ್ಮನೋ ಗತಿಮ್

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಆತ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರರು, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಿತ ಸನಂದನರನ್ನು ಸಿದ್ಧರು ಗೌರವಿಸಿದರು.

ಇತ್ಯಶೇಷಸಮಾಮ್ನಾಯ ಪುರಾಣೋಪನಿಷದ್ರಸಃ । ಸಮುದ್ಧೃತಃ ಪೂರ್ವಜಾತೈಃ ವ್ಯೋಮಯಾನೈರ್ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ

ಹೀಗೆ, ವೇದ, ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಸಾರವನ್ನು, ಹಳೆಯ ಮಹಾತ್ಮರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ತ್ವಂ ಚೈತದ್‌ಬ್ರಹ್ಮದಾಯಾದ ಶ್ರದ್ಧಯಾಽಽತ್ಮಾನುಶಾಸನಮ್ । ಧಾರಯಂಶ್ಚರ ಗಾಂ ಕಾಮಂ ಕಾಮಾನಾಂ ಭರ್ಜನಂ ನೃಣಾಮ್

ಬ್ರಹ್ಮನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ನೀನು, ಈ ಆತ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಧರಿಸಿ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಮಾನವರ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡು.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಏವಂ ಸ ಋಷಿಣಾಽಽದಿಷ್ಟಂ ಗೃಹೀತ್ವಾ ಶ್ರದ್ಧಯಾತ್ಮವಾನ್ । ಪೂರ್ಣಃ ಶ್ರುತಧರೋ ರಾಜನ್ ಆಹ ವೀರವ್ರತೋ ಮುನಿಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ, ಋಷಿಯಿಂದ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಆತ್ಮವಂತನು, ಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ವೀರವ್ರತ ಮುನಿಯು ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಶ್ರೀನಾರದ ಉವಾಚ - ನಮಸ್ತಸ್ಮೈ ಭಗವತೇ ಕೃಷ್ಣಾಯಾಮಲಕೀರ್ತಯೇ । ಯೋ ಧತ್ತೇ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಅಭವಾಯೋಶತೀಃ ಕಲಾಃ

ಶ್ರೀನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಕಲ್ಮಷವಿಲ್ಲದ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳ ಕೃಷ್ಣಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.

ಇತ್ಯಾದ್ಯಮೃಷಿಮಾನಮ್ಯ ತಚ್ಛಿಷ್ಯಾಂಶ್ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ತತೋಽಗಾದ್ ಆಶ್ರಮಂ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪಿತುರ್ದ್ವೈಪಾಯನಸ್ಯ ಮೇ

ಹೀಗೆ, ಆ ಪ್ರಾಚೀನ ಋಷಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಹಾತ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ನಾನು ನನ್ನ ತಂದೆ ದ್ವೈಪಾಯನರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದೆನು.

ಸಭಾಜಿತೋ ಭಗವತಾ ಕೃತಾಸನಪರಿಗ್ರಹಃ । ತಸ್ಮೈ ತದ್ ವರ್ಣಯಾಮಾಸ ನಾರಾಯಣಮುಖಾಚ್ಛ್ರುತಮ್

ಭಗವಂತನು ಗೌರವದಿಂದ ಆಸನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ, ಆತನು ನಾರಾಯಣನ ಬಾಯಿಂದ ಕೇಳಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು.

ಇತ್ಯೇತದ್ ವರ್ಣಿತಂ ರಾಜನ್ ಯನ್ನಃ ಪ್ರಶ್ನಃ ಕೃತಸ್ತ್ವಯಾ । ಯಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನಿರ್ದೇಶ್ಯೇ ನೀಋಗುಣೇಽಪಿ ಮನಶ್ಚರೇತ್

ರಾಜನೇ, ನೀವು ನಮಗೆ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ, ನಿರ್ವಚನಾತೀತನಾದ, ಗುಣರಹಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ನೆಲೆಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.