ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

( ವಂಶಸ್ಥಾ ) ನಮೋಽಸ್ತು ತೇಽಧ್ಯಾತ್ಮವಿದಾಂ ಪರಾತ್ಮನೇ ಅನಾತ್ಮನೇ ಸ್ವಾತ್ಮವಿಭಕ್ತಮೃತ್ಯವೇ । ಸಕಾರಣಾಕಾರಣಲಿಙ್ಗಮೀಯುಷೇ ಸ್ವಮಾಯಯಾಸಂವೃತರುದ್ಧದೃಷ್ಟಯೇ

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೂರನಾದವನೇ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಮರಣದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವವನೇ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ನಿರಾಕಾರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವನೇ, ಸ್ವಮಾಯೆಯಿಂದ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡವನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಸ ತ್ವಂ ಶಾಧಿ ಸ್ವಭೃತ್ಯಾನ್ ನಃ ಕಿಂ ದೇವ ಕರವಾಮಹೇ । ಏತದನ್ತೋ ನೃಣಾಂ ಕ್ಲೇಶೋ ಯದ್‌ಭವಾನಕ್ಷಿಗೋಚರಃ

ಆದಕಾರಣ ದೇವಾ, ನಾವು ನಿನ್ನ ಸೇವಕರಾದ ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನಮಗೆ ಉಪದೇಶಿಸು. ಏಕೆಂದರೆ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಅರಿಯಲಾಗದಿರುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ದುಃಖವಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ತದುಕ್ತಮಿತ್ಯುಪಾಕರ್ಣ್ಯ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಣತಾರ್ತಿಹಾ । ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪಾಣಿನಾ ಪಾಣಿಂ ಪ್ರಹಸನ್ ತಮುವಾಚ ಹ

ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಶರಣಾಗತರ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಭಗವಂತನು ಅವನ ಕೈ ಹಿಡಿದು, ನಗುತ್ತಾ ಅವನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ - ಬ್ರಹ್ಮಂಸ್ತೇಽನುಗ್ರಹಾರ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾನ್ ವಿದ್ಧ್ಯಮೂನ್ ಮುನೀನ್ । ಸಞ್ಚರನ್ತಿ ಮಯಾ ಲೋಕಾನ್ ಪುನನ್ತಃ ಪಾದರೇಣುಭಿಃ

ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈ ಮುನಿಗಳು ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೋ. ಅವರು ನನ್ನೊಡನೆ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಪಾದಧೂಳಿಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದೇವಾಃ ಕ್ಷೇತ್ರಾಣಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ದರ್ಶನಸ್ಪರ್ಶನಾರ್ಚನೈಃ । ಶನೈಃ ಪುನನ್ತಿ ಕಾಲೇನ ತದಪ್ಯರ್ಹತ್ತಮೇಕ್ಷಯಾ

ದೇವತೆಗಳು, ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ತೀರ್ಥಗಳು ದರ್ಶನ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಪೂಜೆಯಿಂದ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಪವಿತ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವು ಕೂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತವೆ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಜನ್ಮನಾ ಶ್ರೇಯಾನ್ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಪ್ರಾಣಿನಾಮಿಹ । ತಪಸಾ ವಿದ್ಯಯಾ ತುಷ್ಟ್ಯಾ ಕಿಮು ಮತ್ಕಲಯಾ ಯುತಃ

ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. austerity, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿ ಇದ್ದಾಗ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತನಾದಾಗ ಅವನು ಇನ್ನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ಮೇ ದಯಿತಂ ರೂಪಮೇತಚ್ಚತುರ್ಭುಜಮ್ । ಸರ್ವವೇದಮಯೋ ವಿಪ್ರಃ ಸರ್ವದೇವಮಯೋ ಹ್ಯಹಮ್

ನಾನಗೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳ ರೂಪಕ್ಕಿಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳ ರೂಪವಾಗಿದ್ದೀಯೆ, ನಾನು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ರೂಪವಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ದುಷ್ಪ್ರಜ್ಞಾ ಅವಿದಿತ್ವೈವಂ ಅವಜಾನನ್ತ್ಯಸೂಯವಃ । ಗುರುಂ ಮಾಂ ವಿಪ್ರಮಾತ್ಮಾನಂ ಅರ್ಚಾದಾವಿಜ್ಯದೃಷ್ಟಯಃ

ಯಾರು ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅವಮಾನದಿಂದ, ಗುರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ತಮ್ಮನ್ನೂ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳಂತೆ ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಚರಾಚರಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ಭಾವಾ ಯೇ ಚಾಸ್ಯ ಹೇತವಃ । ಮದ್ ರೂಪಾಣೀತಿ ಚೇತಸ್ಯ ಆಧತ್ತೇ ವಿಪ್ರೋ ಮದೀಕ್ಷಯಾ

ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವವು, ನಿಶ್ಚಲವಾದವು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳೂ ನನ್ನ ರೂಪಗಳೆಂದು, ನನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಾದ್‌ ಬ್ರಹ್ಮಋಷೀನೇತಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಮಚ್ಛ್ರದ್ಧಯಾರ್ಚಯ । ಏವಂ ಚೇದರ್ಚಿತೋಽಸ್ಮ್ಯದ್ಧಾ ನಾನ್ಯಥಾ ಭೂರಿಭೂತಿಭಿಃ

ಆದುದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸು. ಈ ರೀತಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ನಾನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗುತ್ತೇನೆ, ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಸ ಇತ್ಥಂ ಪ್ರಭುನಾದಿಷ್ಟಃ ಸಹಕೃಷ್ಣಾನ್ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾನ್ । ಆರಾಧ್ಯೈಕಾತ್ಮಭಾವೇನ ಮೈಥಿಲಶ್ಚಾಪ ಸದ್‌ಗತಿಮ್

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಭಗವಂತನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಮೈಥಿಲ ರಾಜನು ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಒಂದೇ ಆತ್ಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಏವಂ ಸ್ವಭಕ್ತಯೋ ರಾಜನ್ ಭಗವಾನ್ ಭಕ್ತಭಕ್ತಿಮಾನ್ । ಉಷಿತ್ವಾಽಽದಿಶ್ಯ ಸನ್ಮಾರ್ಗಂ ಪುನರ್ದ್ವಾರವತೀಮಗಾತ್

ರಾಜನೇ, ಈ ರೀತಿ ತನ್ನ ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಉಳ್ಳ ಭಗವಂತನು, ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸತ್ಪಥವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಉತ್ತರಾರ್ಧೇ ಶ್ರುತದೇವಾನುಗ್ರಹೋ ನಾಮ ಷಡಶೀತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಈ ರೀತಿ ಪರಮಹಂಸರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 'ಶ್ರುತದೇವನಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ' ಎಂಬ ಎಪ್ಪತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.

ವೇದಸ್ತುತಿ - ಶ್ರೀಪರೀಕ್ಷಿದುವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನಿರ್ದೇಶ್ಯೇ ನಿರ್ಗುಣೇ ಗುಣವೃತ್ತಯಃ । ಕಥಂ ಚರನ್ತಿ ಶ್ರುತಯಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸದಸತಃ ಪರೇ

ಶ್ರೀಪಾರೀಕ್ಷಿತನು ಕೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಿರ್ವಚನಾತೀತ, ಗುಣರಹಿತ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಗ್ಗೆ ಗುಣಾಧಾರವಾದ ವೇದಗಳು ಹೇಗೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ? ಅವು ಸತ್ತು-ಅಸತ್ತಿನ ಪಾರಾಗಿರುವ ಆ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ?

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಬುದ್ಧೀನ್ದ್ರಿಯಮನಃಪ್ರಾಣಾನ್ ಜನಾನಾಂ ಅಸೃಜತ್ ಪ್ರಭುಃ । ಮಾತ್ರಾರ್ಥಂ ಚ ಭವಾರ್ಥಂ ಚ ಆತ್ಮನೇಽಕಲ್ಪನಾಯ ಚ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಭುವು ಜೀವಿಗಳ ಬುದ್ಧಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು — ಇವು ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ, ಲೋಕದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ, ಆತ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ.

ಸೈಷಾ ಹ್ಯುಪನಿಷದ್‌ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಪೂರ್ವೇಶಾಂ ಪೂರ್ವಜೈರ್ಧೃತಾ । ಶ್ರ್ರದ್ಧಯಾ ಧಾರಯೇದ್ ಯಸ್ತಾಂ ಕ್ಷೇಮಂ ಗಚ್ಛೇದಕಿಞ್ಚನಃ

ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬ್ರಹ್ಮೋಪನಿಷತ್ತು; ಇದನ್ನು ಪುರಾತನರು ಪಾಲಿಸಿದ್ದರು. ಯಾರು ಇದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಬಳಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಅತ್ರ ತೇ ವರ್ಣಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಗಾಥಾಂ ನಾರಾಯಣಾನ್ವಿತಾಮ್ । ನಾರದಸ್ಯ ಚ ಸಂವಾದಂ ಋಷೇರ್ನಾರಾಯಣಸ್ಯ ಚ

ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಗಾಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ನಾರದ ಹಾಗೂ ನಾರಾಯಣ ಋಷಿಯವರ ಸಂವಾದವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಏಕದಾ ನಾರದೋ ಲೋಕಾನ್ ಪರ್ಯಟನ್ ಭಗವತ್ಪ್ರಿಯಃ । ಸನಾತನಮೃಷಿಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಯಯೌ ನಾರಾಯಣಾಶ್ರಮಮ್

ಒಂದು ವೇಳೆ, ಭಗವಂತನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ನಾರದನು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ಶಾಶ್ವತ ಋಷಿಯಾದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ನೋಡಲು ಅವನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

ಯೋ ವೈ ಭಾರತವರ್ಷೇಽಸ್ಮಿನ್ ಕ್ಶೇಮಾಯ ಸ್ವಸ್ತಯೇ ನೃಣಾಮ್ । ಧರ್ಮಜ್ಞಾನಶಮೋಪೇತಂ ಆಕಲ್ಪಾದಾಸ್ಥಿತಸ್ತಪಃ

ಅವರು ಭಾರತಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಜನರ ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಶುಭಕ್ಕಾಗಿ, ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುಗದ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ತತ್ರೋಪವಿಷ್ಟಂ ಋಷಿಭಿಃ ಕಲಾಪಗ್ರಾಮವಾಸಿಭಿಃ । ಪರೀತಂ ಪ್ರಣತೋಽಪೃಚ್ಛದ್ ಇದಮೇವ ಕುರೂದ್ವಹ

ಅಲ್ಲಿ ಕಲಾಪ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮನ ಮಾಡಿ, ನಾರದನು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು, ಕುರುಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ.

ತಸ್ಮೈ ಹ್ಯವೋಚದ್‌ಭಗವಾನ್ ಋಷೀಣಾಂ ಶ್ರೃಣತಾಮಿದಮ್ । ಯೋ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಃ ಪೂರ್ವೇಷಾಂ ಜನಲೋಕನಿವಾಸಿನಾಮ್

ಆಗ ಭಗವಂತನು, ಆ ಋಷಿಗಳು ಕೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಗ, ಜನಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪುರಾತನ ಮಹಾತ್ಮರು ಪಾಲಿಸಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮವಾದವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ - ಸ್ವಾಯಮ್ಭುವ ಬ್ರಹ್ಮಸತ್ರಂ ಜನಲೋಕೇಽಭವತ್ ಪುರಾ । ತತ್ರಸ್ಥಾನಾಂ ಮಾನಸಾನಾಂ ಮುನೀನಾಂ ಊರ್ಧ್ವರೇತಸಾಮ್

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಒಮ್ಮೆ ಜನಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯಂಭುವನ ವಂಶಸ್ಥರು ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಋಷಿಗಳು ಇದ್ದರು.

ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಂ ಗತವತಿ ತ್ವಯಿ ದ್ರಷ್ಟುಂ ತದೀಶ್ವರಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮವಾದಃ ಸುಸಂವೃತ್ತಃ ಶ್ರುತಯೋ ಯತ್ರ ಶೇರತೇ । ತತ್ರ ಹಾಯಮಭೂತ್ಪ್ರಶ್ನಸ್ತ್ವಂ ಮಾಂ ಯಮನುಪೃಚ್ಛಸಿ

ನೀನು ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಈಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದಾಗ, ವೇದಗಳು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ಅದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಲ್ಲಿ ಉದಯವಾಯಿತು, ಈಗ ನೀನು ನನಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುವದು.

ತುಲ್ಯಶ್ರುತತಪಃಶೀಲಾಃ ತುಲ್ಯಸ್ವೀಯಾರಿಮಧ್ಯಮಾಃ । ಅಪಿ ಚಕ್ರುಃ ಪ್ರವಚನಂ ಏಕಂ ಶುಶ್ರೂಷವೋಽಪರೇ

ಅವರು ಜ್ಞಾನ, ತಪಸ್ಸು, ನಡತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು; ತಮ್ಮ ಸಂಪತ್ತು, ಶತ್ರು, ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನತೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲವರು ಉಪದೇಶ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಉಳಿದವರು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.

ಶ್ರೀಸನನ್ದನ ಉವಾಚ - ಸ್ವಸೃಷ್ಟಮಿದಮಾಪೀಯ ಶಯಾನಂ ಸಹ ಶಕ್ತಿಭಿಃ । ತದನ್ತೇ ಬೋಧಯಾಂ ಚಕ್ರುಃ ತಲ್ಲಿಙ್ಗೈಃ ಶ್ರುತಯಃ ಪರಮ್

ಶ್ರೀ ಸಾನಂದನನು ಹೀಗೆಂದನು: ತನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಳಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು, ಅವನು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿದ್ದನು. ನಂತರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ವೇದಗಳು ತಮ್ಮ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದವು.

ಯಥಾ ಶಯಾನಂ ಸಮ್ರಾಜಂ ವನ್ದಿನಸ್ತತ್ಪರಾಕ್ರಮೈಃ । ಪ್ರತ್ಯೂಷೇಽಭೇತ್ಯ ಸುಶ್ಲೋಕೈಃ ಬೋಧಯನ್ತ್ಯನುಜೀವಿನಃ

ಹಾಗೆ, ರಾಜನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಭಟರು ಅವನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತ ಎಬ್ಬಿಸುವಂತೆ, ಅವನ ಸೇವಕರು ಕೂಡ ಶುಭಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು.

ಶ್ರೀಶ್ರುತಯ ಊಚುಃ - ( ಅವಿತಥ ಗಾಥಾ - ಪುಢೀಲ, ಮ್ಹಣಜೇ ೧೪ ತೇ ೪೧ ಯಾ ಶ್ಲೋಕಾಂನಾ ವೇದಸ್ತುತಿ ಮ್ಹಣತಾತ ) ಜಯ ಜಯ ಜಹ್ಯಜಾಮಜಿತ ದೋಷಗೃಭೀತಗುಣಾಂ ತ್ವಮಸಿ ಯದಾತ್ಮನಾ ಸಮವರುದ್ಧಸಮಸ್ತಭಗಃ । ಅಗಜಗದೋಕಸಾಮಖಿಲಶಕ್ತ್ಯವಬೋಧಕ ತೇ ಕ್ವಚಿದಜಯಾಽಽತ್ಮನಾ ಚ ಚರತೋಽನುಚರೇನ್ನಿಗಮಃ

ವೇದಗಳು ಹೀಗೆಂದವು: ಜಯ, ಜಯ! ಜನನವಿಲ್ಲದವನೇ, ಜಯಶಾಲಿಯೇ, ಗುಣಗಳಿಂದ ಬಂದ ದೋಷಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡು. ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವವನು. ಕಾಣದ ಮತ್ತು ಕಾಣುವ ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಜಾಗೃತಿಗೊಳಿಸುವವನು ನೀನೆ. ನೀನು ನಿನ್ನ ಅಜ್ಞಾತ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ, ವೇದಗಳು ಹಿಂದೆಹೋಗಿದರೂ, ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಲುಪಲಾಗದು.

ಬೃಹದುಪಲಬ್ಧಮೇತದವಯನ್ತ್ಯವಶೇಷತಯಾ ಯತ ಉದಯಾಸ್ತಮಯೌ ವಿಕೃತೇರ್ಮೃದಿ ವಾವಿಕೃತಾತ್ । ಅತ ಋಷಯೋ ದಧುಸ್ತ್ವಯಿ ಮನೋವಚನಾಚರಿತಂ ಕಥಮಯಥಾ ಭವನ್ತಿ ಭುವಿ ದತ್ತಪದಾನಿ ನೃಣಾಮ್

ಈ ವಿಶಾಲ ಜಗತ್ತು ಇದ್ದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಅದನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಾರವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ, ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ರೂಪಾಂತರಗಳ ಉದಯ-ಅಸ್ತಮಯಗಳು ಮಣ್ಣಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಋಷಿಗಳು ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?

ಇತಿ ತವ ಸೂರಯಸ್ತ್ರ್ಯಧಿಪತೇಽಖಿಲಲೋಕಮಲ ಕ್ಷಪಣಕಥಾಮೃತಾಬ್ಧಿಮವಗಾಹ್ಯ ತಪಾಂಸಿ ಜಹುಃ । ಕಿಮುತ ಪುನಃ ಸ್ವಧಾಮವಿಧುತಾಶಯಕಾಲಗುಣಾಃ ಪರಮ ಭಜನ್ತಿ ಯೇ ಪದಮಜಸ್ರಸುಖಾನುಭವಮ್

ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ನಿನ್ನ ಪಾವನ ಕಥೆಗಳ ಅಮೃತ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ಕಾಲ ಅಥವಾ ಆಸೆಗಳೆಲ್ಲ ಶುದ್ಧವಾದವರು, ನಿನ್ನ ಸ್ವಧಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರು, ನಿನ್ನ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭಜಿಸುವವರು ನಿರಂತರ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದೆಂತು ಹೇಳಬೇಕೆ?