ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ವಸುದೇವೋಽಞ್ಜಸೋತ್ತೀರ್ಯ ಮನೋರಥಮಹಾರ್ಣವಮ್ । ಸುಹೃದ್‌ವೃತಃ ಪ್ರೀತಮನಾ ನನ್ದಮಾಹ ಕರೇ ಸ್ಪೃಶನ್

ವಸುದೇವನು, ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳ ಮಹಾ ಸಾಗರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಿ, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ನಂದನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಅವನೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಶ್ರೀವಸುದೇವ ಉವಾಚ - ಭ್ರಾತರೀಶಕೃತಃ ಪಾಶೋ ನೃನಾಂ ಯಃ ಸ್ನೇಹಸಂಜ್ಞಿತಃ । ತಂ ದುಸ್ತ್ಯಜಮಹಂ ಮನ್ಯೇ ಶೂರಾಣಾಮಪಿ ಯೋಗಿನಾಮ್

ಶ್ರೀ ವಸುದೇವನು ಹೇಳಿದನು: ಸೋದರಾ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬಂಧವನ್ನು ನಾನು ಯೋಧರಿಗೂ, ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಬಿಡಲು ಕಷ್ಟವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಅಸ್ಮಾಸ್ವಪ್ರತಿಕಲ್ಪೇಯಂ ಯತ್ಕೃತಾಜ್ಞೇಷು ಸತ್ತಮೈಃ । ಮೈತ್ರ್ಯರ್ಪಿತಾಫಲಾ ಚಾಪಿ ನ ನಿವರ್ತೇತ ಕರ್ಹಿಚಿತ್

ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉದಾತ್ತರು ಮಾಡಿದ ಸ್ನೇಹ, ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಮರಳಿಸದವರ ಮೇಲೂ ಇರಲಿ, ಆ ಸ್ನೇಹದ ಫಲವನ್ನು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದರೂ, ಅದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಿಡಬಾರದು.

ಪ್ರಾಗಕಲ್ಪಾಚ್ಚ ಕುಶಲಂ ಭ್ರಾತರ್ವೋ ನಾಚರಾಮ ಹಿ । ಅಧುನಾ ಶ್ರೀಮದಾನ್ಧಾಕ್ಷಾ ನ ಪಶ್ಯಾಮಃ ಪುರಃ ಸತಃ

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸೋದರರೇ, ನಾವು ಪರಸ್ಪರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಈಗ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಗರ್ವದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಿಂತವರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಮಾ ರಾಜ್ಯಶ್ರೀರಭೂತ್ಪುಂಸಃ ಶ್ರೇಯಸ್ಕಾಮಸ್ಯ ಮಾನದ । ಸ್ವಜನಾನುತ ಬನ್ಧೂನ್ ವಾ ನ ಪಶ್ಯತಿ ಯಯಾನ್ಧದೃಕ್

ಮಾನವನ್ನು ನೀಡುವವನೇ, ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ ರಾಜಸಂಪತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ಬರಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಿಂದ, ತನ್ನವರನ್ನೂ ಬಂಧುಗಳನ್ನೂ ಕಾಣದೆ, ಕಣ್ಣು ಕುರುಡಾಗುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಏವಂ ಸೌಹೃದಶೈಥಿಲ್ಯ ಚಿತ್ತ ಆನಕದುನ್ದುಭಿಃ । ರುರೋದ ತತ್ಕೃತಾಂ ಮೈತ್ರೀಂ ಸ್ಮರನ್ ಅಶ್ರುವಿಲೋಚನಃ

ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗಾಗಿ, ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಹೃದಯ ಮೃದುವಾದ ಆನಕದುಂದುಭಿ ವಸುದೇವನು, ಮಾಡಿದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿ ಅಳಿದನು.

ನನ್ದಸ್ತು ಸಖ್ಯುಃ ಪ್ರಿಯಕೃತ್ ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ಗೋವಿನ್ದರಾಮಯೋಃ । ಅದ್ಯ ಶ್ವ ಇತಿ ಮಾಸಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ ಯದುಭಿರ್ಮಾನಿತೋಽವಸತ್

ನಂದನು, ಗೋವಿಂದ ಮತ್ತು ರಾಮನಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಯಾದವರಿಂದ ಗೌರವ ಪಡೆದನು. 'ಇಂದು, ನಾಳೆ' ಎಂದು ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದನು.

ತತಃ ಕಾಮೈಃ ಪೂರ್ಯಮಾಣಃ ಸವ್ರಜಃ ಸಹಬಾನ್ಧವಃ । ಪರಾರ್ಧ್ಯಾಭರಣಕ್ಷೌಮ ನಾನಾನರ್ಘ್ಯಪರಿಚ್ಛದೈಃ

ನಂತರ, ಇಚ್ಛೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಂದನು, ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ವ್ರಜದ ಜನರೊಂದಿಗೆ, ಅಮೂಲ್ಯ ಆಭರಣಗಳು, ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಮೂಲ್ಯ ಉಡುಗೊರೆಗಳಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

ವಸುದೇವೋಗ್ರಸೇನಾಭ್ಯಾಂ ಕೃಷ್ಣೋದ್ಧವಬಲಾದಿಭಿಃ । ದತ್ತಮಾದಾಯ ಪಾರಿಬರ್ಹಂ ಯಾಪಿತೋ ಯದುಭಿರ್ಯಯೌ

ವಸುದೇವ, ಉಗ್ರಸೇನ, ಕೃಷ್ಣ, ಉದ್ಧವ, ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ದೊರೆತ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಯಾದವರೊಂದಿಗೆ ನಂದನು ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಹೊರಟನು.

ನನ್ದೋ ಗೋಪಾಶ್ಚ ಗೋಪ್ಯಶ್ಚ ಗೋವಿನ್ದಚರಣಾಮ್ಬುಜೇ । ಮನಃ ಕ್ಷಿಪ್ತಂ ಪುನರ್ಹರ್ತುಂ ಅನೀಶಾ ಮಥುರಾಂ ಯಯುಃ

ನಂದನು, ಗೋಪರು ಮತ್ತು ಗೋಪಿಯರು, ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗೋವಿಂದನ ಪಾದಕಮಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಂಡುಹೋಗಿ, ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗದೆ, ಮಥುರೆಗೆ ಹೊರಟರು.

ಬನ್ಧುಷು ಪ್ರತಿಯಾತೇಷು ವೃಷ್ಣಯಃ ಕೃಷ್ಣದೇವತಾಃ । ವೀಕ್ಷ್ಯ ಪ್ರಾವೃಷಮಾಸನ್ನಾದ್ ಯಯುರ್ದ್ವಾರವತೀಂ ಪುನಃ

ಬಂಧುಗಳು ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಪೂಜಿಸುವ ವೃಷ್ಣಿಗಳು, ಮಳೆಗಾಲ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮತ್ತೆ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋದರು.

ಜನೇಭ್ಯಃ ಕಥಯಾಂ ಚಕ್ರುಃ ಯದುದೇವಮಹೋತ್ಸವಮ್ । ಯದಾಸೀತ್ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಯಾಂ ಸುಹೃತ್ ಸಂದರ್ಶನಾದಿಕಮ್

ಅವರು ಜನರಿಗೆ ಯಾದವ ದೇವರ ಮಹೋತ್ಸವದ ಕಥೆ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಗಮಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಉತ್ತರಾರ್ಧೇ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾನುವರ್ಣನಂ ನಾಮ ಚತುರಶೀತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಇಂತಾಗಿ, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಹತ್ತನೇ ಸ್ಕಂಧದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 'ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ವಿವರಣೆ' ಎಂಬ ಎಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.

ಸುಭದ್ರಾಹರಣಂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಮಿಥಿಲಾಗಮನಂ ತತ್ರ ಬಹುಲಾಶ್ವಶ್ರುತದೇವಯೋಃ ಸದ್ಮನಿ ಸಕೃದೇವ ಪ್ರವೇಶಃ - ಶ್ರೀರಾಜೋವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಬ್ರಹ್ಮನ್ ವೇದಿತುಮಿಚ್ಛಾಮಃ ಸ್ವಸಾರಂ ರಾಮಕೃಷ್ಣಯೋಃ । ಯಥೋಪಯೇಮೇ ವಿಜಯೋ ಯಾ ಮಮಾಸೀತ್ ಪಿತಾಮಹೀ

ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರ ಸಹೋದರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅರ್ಜುನನು ಅವಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು? ಅವಳು ನನ್ನ ಅಜ್ಜಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಇದರ ವಿವರವನ್ನು ಹೇಳು.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಅರ್ಜುನಸ್ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಯಾಂ ಪರ್ಯಟನ್ ಅವನೀಂ ಪ್ರಭುಃ । ಗತಃ ಪ್ರಭಾಸಮಶ್ರೃಣೋನ್ ಮಾತುಲೇಯೀಂ ಸ ಆತ್ಮನಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಅರ್ಜುನನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಾವನ ಮಗುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದನು.

ದುರ್ಯೋಧನಾಯ ರಾಮಸ್ತಾಂ ದಾಸ್ಯತೀತಿ ನ ಚಾಪರೇ । ತಲ್ಲಿಪ್ಸುಃ ಸ ಯತಿರ್ಭೂತ್ವಾ ತ್ರಿದಣ್ಡೀ ದ್ವಾರಕಾಮಗಾತ್

ಕೆಲವರು ರಾಮನು ಆಕೆಯನ್ನು ದುಶ್ಯಾಸನನಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆಂದು ಹೇಳಿದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಅರ್ಜುನನು ಆಕೆಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಯತಿಯಾಗಿ, ತ್ರಿದಂಡ ಹಿಡಿದು, ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋದನು.

ತತ್ರ ವೈ ವಾರ್ಷಿಕಾನ್ ಮಾಸಾನ್ ಅವಾತ್ಸೀತ್ ಸ್ವಾರ್ಥಸಾಧಕಃ । ಪೌರೈಃ ಸಭಾಜಿತೋಽಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ರಾಮೇಣಾಜಾನತಾ ಚ ಸಃ

ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅರ್ಜುನನು ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿದುಕೊಂಡನು. ಪಟ್ಟಣದ ಜನರು ಮತ್ತು ರಾಮನು (ಅವನನ್ನು ಗುರುತಿಸದೆ) ಅವನನ್ನು ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.

ಏಕದಾ ಗೃಹಮಾನೀಯ ಆತಿಥ್ಯೇನ ನಿಮಂತ್ರ್ಯ ತಮ್ । ಶ್ರದ್ಧಯೋಪಹೃತಂ ಭೈಕ್ಷ್ಯಂ ಬಲೇನ ಬುಭುಜೇ ಕಿಲ

ಒಂದು ದಿನ ರಾಮನು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆದು, ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಂದ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಅರ್ಜುನನು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದನು.

ಸೋಽಪಶ್ಯತ್ತತ್ರ ಮಹತೀಂ ಕನ್ಯಾಂ ವೀರಮನೋಹರಾಮ್ । ಪ್ರೀತ್ಯುತ್ಫುಲ್ಲೇಕ್ಷಣಸ್ತಸ್ಯಾಂ ಭಾವಕ್ಷುಬ್ಧಂ ಮನೋ ದಧೇ

ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ವೀರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಮಹಾ ಸುಂದರಿಯಾದ ಯುವತಿಯನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತೊತ್ತಿದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಯಿತು.

ಸಾಪಿ ತಂ ಚಕಮೇ ವೀಕ್ಷ್ಯ ನಾರೀಣಾಂ ಹೃದಯಂಗಮಮ್ । ಹಸನ್ತೀ ವ್ರೀಡಿತಾಪಾಙ್ಗೀ ತನ್ನ್ಯಸ್ತಹೃದಯೇಕ್ಷಣಾ

ಆಕೆ ಕೂಡ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಳು. ಹೆಂಗಸರು ಹೇಗೆ ಮನಸ್ಸು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆವೋ ಹಾಗೆ, ಅವಳು ನಗುತ್ತಾ, ಸಂಕುಚಿತ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನ ಕಡೆ ನೋಡುತ್ತಾ ಹೃದಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.

ತಾಂ ಪರಂ ಸಮನುಧ್ಯಾಯನ್ ನನ್ತರಂ ಪ್ರೇಪ್ಸುರರ್ಜುನಃ । ನ ಲೇಭೇ ಶಂ ಭ್ರಮಚ್ಚಿತ್ತಃ ಕಾಮೇನಾತಿಬಲೀಯಸಾ

ಅರ್ಜುನನು ಆಕೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ಅವಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಳವಳದಿಂದ ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗದೆ, ಪ್ರೇಮದ ಬಲದಿಂದ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದನು.

ಮಹತ್ಯಾಂ ದೇವಯಾತ್ರಾಯಾಂ ರಥಸ್ಥಾಂ ದುರ್ಗನಿರ್ಗತಾಂ । ಜಹಾರಾನುಮತಃ ಪಿತ್ರೋಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಚ ಮಹಾರಥಃ

ಒಂದು ಮಹಾ ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ರಥದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ, ಅರ್ಜುನನು ಅವಳ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯವರ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು.

ರಥಸ್ಥೋ ಧನುರಾದಾಯ ಶೂರಾಂಶ್ಚಾರುನ್ಧತೋ ಭಟಾನ್ । ವಿದ್ರಾವ್ಯ ಕ್ರೋಶತಾಂ ಸ್ವಾನಾಂ ಸ್ವಭಾಗಂ ಮೃಗರಾಡಿವ

ಅರ್ಜುನನು ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅವನನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವೀರರನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ತನ್ನವರನ್ನು ಸಿಂಹವು ಜಿಂಕೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವಂತೆ ಚದುರಿಸಿದನು.

ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಕ್ಷುಭಿತೋ ರಾಮಃ ಪರ್ವಣೀವ ಮಹಾರ್ಣವಃ । ಗೃಹೀತಪಾದಃ ಕೃಷ್ಣೇನ ಸುಹೃದ್‌ಭಿಶ್ಚಾನುಸಾಮ್ಯತ

ಇದು ಕೇಳಿದ ರಾಮನು, ಪೌರ್ಣಮಿಯ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಉದ್ವೇಗಗೊಂಡನು. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದನು.

ಪ್ರಾಹಿಣೋತ್ಪಾರಿಬರ್ಹಾಣಿ ವರವಧ್ವೋರ್ಮುದಾ ಬಲಃ । ಮಹಾಧನೋಪಸ್ಕರೇಭ ರಥಾಶ್ವನರಯೋಷಿತಃ

ಬಲರಾಮನು ಆ ವಿವಾಹದ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಆ ವಧುವಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು—ಹಸ್ತಿಗಳು, ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು, ಎಲ್ಲವೂ ಅಪಾರವಾದವು.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಕೃಷ್ಣಸ್ಯಾಸೀದ್ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಃ ಶ್ರುತದೇವ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ । ಕೃಷ್ಣೈಕಭಕ್ತ್ಯಾ ಪೂರ್ಣಾರ್ಥಃ ಶಾನ್ತಃ ಕವಿರಲಮ್ಪಟಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಕೃಷ್ಣನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಶ್ರುತದೇವ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು. ಅವನು ಕೃಷ್ಣನೊಬ್ಬನ ಭಕ್ತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದ, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವಿ, ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದನು.

ಸ ಉವಾಸ ವಿದೇಹೇಷು ಮಿಥಿಲಾಯಾಂ ಗೃಹಾಶ್ರಮೀ । ಅನೀಹಯಾಗತಾಹಾರ್ಯ ನಿರ್ವರ್ತಿತನಿಜಕ್ರಿಯಃ

ಅವನು ವಿದೇಹ ದೇಶದ ಮಿಥಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಬಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಯಾತ್ರಾಮಾತ್ರಂ ತ್ವಹರಹಃ ದೈವಾದ್ ಉಪನಮತ್ಯುತ । ನಾಧಿಕಂ ತಾವತಾ ತುಷ್ಟಃ ಕ್ರಿಯಾ ಚಕ್ರೇ ಯಥೋಚಿತಾಃ

ಪ್ರತಿ ದಿನ ಅವನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಥಾ ತದ್‌ರಾಷ್ಟ್ರಪಾಲೋಽಙ್ಗ ಬಹುಲಾಶ್ವ ಇತಿ ಶ್ರುತಃ । ಮೈಥಿಲೋ ನಿರಹಮ್ಮಾನ ಉಭಾವಪ್ಯಚ್ಯುತಪ್ರಿಯೌ

ಅದೇ ರಾಶ್ಟ್ರದ ರಾಜನು ಬಹುಲಾಶ್ವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಿಥಿಲವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದನು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಅಚ್ಯುತನಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು.