ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀನಾರದ ಉವಾಚ - ನಾತಿಚಿತ್ರಮಿದಂ ವಿಪ್ರಾ ವಸುದೇವೋ ಬುಭುತ್ಸಯಾ । ಕೃಷ್ಣಂ ಮತ್ವಾರ್ಭಕಂ ಯನ್ನಃ ಪೃಚ್ಛತಿ ಶ್ರೇಯ ಆತ್ಮನಃ

ಶ್ರೀನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ವಸುದೇವನು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೃಷ್ಣನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಆತ್ಮಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ.

ಸನ್ನಿಕರ್ಷೋಽತ್ರ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಂ ಅನಾದರಣಕಾರಣಮ್ । ಗಾಙ್ಗಂ ಹಿತ್ವಾ ಯಥಾನ್ಯಾಮ್ಭಃ ತತ್ರತ್ಯೋ ಯಾತಿ ಶುದ್ಧಯೇ

ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಗೆಂದರೆ, ಗಂಗೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೆ ಹುಡುಕುವಂತೆ.

ಯಸ್ಯಾನುಭೂತಿಃ ಕಾಲೇನ ಲಯೋತ್ಪತ್ತ್ಯಾದಿನಾಸ್ಯ ವೈ । ಸ್ವತೋಽನ್ಯಸ್ಮಾಚ್ಚ ಗುಣತೋ ನ ಕುತಶ್ಚನ ರಿಷ್ಯತಿ

ಯಾವನ ಅನುಭವವು ಕಾಲ, ಸೃಷ್ಟಿ, ಲಯ ಇತ್ಯಾದಿಯಿಂದ, ತಾನಾಗಲಿ, ಇತರರಿಂದಾಗಲಿ, ಗುಣಗಳಿಂದಾಗಲಿ, ಯಾವತ್ತೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದು.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ತಂ ಕ್ಲೇಶಕರ್ಮಪರಿಪಾಕಗುಣಪ್ರವಾಹೈಃ ಅವ್ಯಾಹತಾನುಭವಮೀಶ್ವರಮದ್ವಿತೀಯಮ್ । ಪ್ರಾಣಾದಿಭಿಃ ಸ್ವವಿಭವೈರುಪಗೂಢಮನ್ಯೋ ಮನ್ಯೇತ ಸೂರ್ಯಮಿವ ಮೇಘಹಿಮೋಪರಾಗೈಃ

ಆ ಪರಮಾತ್ಮನು, ದುಃಖ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳ ಹರಿವಿನಿಂದ ಅವನ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದು. ಆದರೆ ಪ್ರಾಣಾದಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಕೆಲವರು ಮೋಡ, ಮಂಜು ಅಥವಾ ಗ್ರಹಣದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಅಥೋಚುರ್ಮುನಯೋ ರಾಜನ್ ಆಭಾಷ್ಯಾನಕದುಂದುಭಿಮ್ । ಸರ್ವೇಷಾಂ ಶ್ರೃಣತಾಂ ರಾಜ್ಞಾಂ ತಥೈವಾಚ್ಯುತರಾಮಯೋಃ

ರಾಜನೇ, ಆಗ ಮುನಿಗಳು ಅನಕದುಂದುಭಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತವಂಶದ ಇಬ್ಬರ ಮುಂದೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಕರ್ಮಣಾ ಕರ್ಮನಿರ್ಹಾರ ಏಷ ಸಾಧುನಿರೂಪಿತಃ । ಯಚ್ಛ್ರದ್ಧಯಾ ಯಜೇದ್ ವಿಷ್ಣುಂ ಸರ್ವಯಜ್ಞೇಶ್ವರಂ ಮಖೈಃ

ಕರ್ಮದಿಂದ ಕರ್ಮನಾಶವು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಯಜ್ಞಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

ಚಿತ್ತಸ್ಯೋಪಶಮೋಽಯಂ ವೈ ಕವಿಭಿಃ ಶಾಸ್ತ್ರಚಕ್ಷುಷಾ । ದರ್ಶಿತಃ ಸುಗಮೋ ಯೋಗೋ ಧರ್ಮಶ್ಚಾತ್ಮಮುದಾವಹಃ

ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿ ಸಾಧಿಸುವ ಸುಲಭವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಂಡಿತರು ಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಯೋಗಮಾರ್ಗ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಆನಂದವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.

ಅಯಂ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನಃ ಪನ್ಥಾ ದ್ವಿಜಾತೇರ್ಗೃಹಮೇಧಿನಃ । ಯಚ್ಛ್ರದ್ಧಯಾಽಽಪ್ತವಿತ್ತೇನ ಶುಕ್ಲೇನೇಜ್ಯೇತ ಪೂರುಷಃ

ಇದು ದ್ವಿಜಾತಿಯ ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ಶುಭಕರವಾದ ದಾರಿ. ತನ್ನ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಪುರುಷನು ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು.

ವಿತ್ತೈಷಣಾಂ ಯಜ್ಞದಾನೈಃ ಗೃಹೈರ್ದಾರಸುತೈಷಣಾಮ್ । ಆತ್ಮಲೋಕೈಷಣಾಂ ದೇವ ಕಾಲೇನ ವಿಸೃಜೇದ್‌ಬುಧಃ । ಗ್ರಾಮೇ ತ್ಯಕ್ತೈಷಣಾಃ ಸರ್ವೇ ಯಯುರ್ಧೀರಾಸ್ತಪೋವನಮ್

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಸಂಪತ್ತಿನ ಆಸೆಯನ್ನು ಹೋಮ ಮತ್ತು ದಾನದಿಂದ, ಪತ್ನಿ ಮಕ್ಕಳ ಆಸೆಯನ್ನು ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಿಂದ, ಆತ್ಮ ಲೋಕಗಳ ಆಸೆಯನ್ನು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಧೀರರು ಊರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

ಋಣೈಸ್ತ್ರಿಭಿರ್ದ್ವಿಜೋ ಜಾತೋ ದೇವರ್ಷಿಪಿತೄಣಾಂ ಪ್ರಭೋ । ಯಜ್ಞಾಧ್ಯಯನಪುತ್ರೈಸ್ತಾನಿ ಅನಿಸ್ತೀರ್ಯ ತ್ಯಜನ್ಪತೇತ್

ಪ್ರಭು, ದ್ವಿಜನು ಜನ್ಮದಿಂದ ದೇವತೆ, ಋಷಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಋಣಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞ, ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರಿಂದ ತೀರಿಸಬೇಕು. ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸದೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅವನು ಪತನವಾಗುತ್ತಾನೆ.

ತ್ವಂ ತ್ವದ್ಯ ಮುಕ್ತೋ ದ್ವಾಭ್ಯಾಂ ವೈ ಋಷಿಪಿತ್ರೋರ್ಮಹಾಮತೇ । ಯಜ್ಞೈರ್ದೇವರ್ಣಮುನ್ಮುಚ್ಯ ನಿರೃಣೋಽಶರಣೋ ಭವ

ಮಹಾಮತಿ, ನೀನು ಇಂದು ಋಷಿ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಎರಡು ಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಋಣ ತೀರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವನಾಗು.

ವಸುದೇವ ಭವಾನ್ನೂನಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಪರಮಯಾ ಹರಿಮ್ । ಜಗತಾಮೀಶ್ವರಂ ಪ್ರಾರ್ಚಃ ಸ ಯದ್ವಾಂ ಪುತ್ರತಾಂ ಗತಃ

ವಸುದೇವ, ನೀನು ಭಗವಂತನನ್ನು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಆ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು ನಿನ್ನ ಮಗನಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಇತಿ ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಸುದೇವೋ ಮಹಾಮನಾಃ । ತಾನ್ ಋಷೀನ್ ಋತ್ವಿಜೋ ವವ್ರೇ ಮೂರ್ಧ್ನಾಽಽನಮ್ಯ ಪ್ರಸಾದ್ಯ ಚ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಮನಸ್ಸು ವಸುದೇವನು ಋಷಿಗಳಿಗೂ ಹೋಮಕಾರ್ಯಕರಿಗೂ ತಲೆಯು ಬಾಗಿಸಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದನು.

ತ ಏನಮೃಷಯೋ ರಾಜನ್ ವೃತಾ ಧರ್ಮೇಣ ಧಾರ್ಮಿಕಮ್ । ತಸ್ಮಿನ್ ಅಯಾಜಯನ್ ಕ್ಷೇತ್ರೇ ಮಖೈರುತ್ತಮಕಲ್ಪಕೈಃ

ರಾಜನೆ, ಧರ್ಮಪಾಲನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನಾದ ಅವನನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ ಆ ಋಷಿಗಳು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಧಿಗಳಿಂದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.

ತದ್ದೀಕ್ಷಾಯಾಂ ಪ್ರವೃತ್ತಾಯಾಂ ವೃಷ್ಣಯಃ ಪುಷ್ಕರಸ್ರಜಃ । ಸ್ನಾತಾಃ ಸುವಾಸಸೋ ರಾಜನ್ ರಾಜಾನಃ ಸುಷ್ಠ್ವಲಙ್ಕೃತಾಃ

ಆ ದೀಕ್ಷೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ವೃಷ್ಣಿಕುಲದವರು ಕಮಲ ಹಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಡುಪು ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ರಾಜರು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ತನ್ಮಹಿಷ್ಯಶ್ಚ ಮುದಿತಾ ನಿಷ್ಕಕಣ್ಠ್ಯಃ ಸುವಾಸಸಃ । ದೀಕ್ಷಾಶಾಲಾಮುಪಾಜಗ್ಮುಃ ಆಲಿಪ್ತಾ ವಸ್ತುಪಾಣಯಃ

ಅವನ ಮಹಿಷ್ಯರು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಹಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಶುಭವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ದೀಕ್ಷಾ ಮಂದಿರದತ್ತ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಬಲಿ ಹಿಡಿದು ಹೋದರು.

ನೇದುರ್ಮೃದಙ್ಗಪಟಹ ಶಙ್ಖಭೇರ್ಯಾನಕಾದಯಃ । ನನೃತುರ್ನಟನರ್ತಕ್ಯಃ ತುಷ್ಟುವುಃ ಸೂತಮಾಗಧಾಃ । ಜಗುಃ ಸುಕಣ್ಠ್ಯೋ ಗನ್ಧರ್ವ್ಯಃ ಸಂಗೀತಂ ಸಹಭರ್ತೃಕಾಃ

ಮೃದಂಗ, ಪಟಾಹ, ಶಂಖ, ಭೇರಿ, ಅನಕಾದಿ ವಾದ್ಯಗಳು ಘೋಷಿಸಿದವು. ನೃತ್ಯಗಾರರು ಕುಣಿದರು. ಸೂತರು, ಮಾಘಧರು ಸ್ತುತಿ ಹಾಡಿದರು. ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾದ ಗಾಂಧರ್ವಿಯರು ಗಂಡಸರೊಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಹಾಡಿದರು.

ತಮಭ್ಯಷಿಞ್ಚನ್ ವಿಧಿವದ್ ಅಕ್ತಂ ಅಭ್ಯಕ್ತಮೃತ್ವಿಜಃ । ಪತ್‍ನೀಭಿರಷ್ಟಾದಶಭಿಃ ಸೋಮರಾಜಮಿವೋಡುಭಿಃ

ಆಗ, ಯಜ್ಞಕಾರ್ಯಕರರು ವಿಧಿಯನುಸಾರ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಅವನನ್ನು ಹದಿನೆಂಟು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಚಂದ್ರನನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಅಭಿಷೇಕಿಸುವಂತೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದರು.

ತಾಭಿರ್ದುಕೂಲವಲಯೈಃ ಹಾರನೂಪುರಕುಣ್ಡಲೈಃ । ಸ್ವಲಙ್ಕೃತಾಭಿರ್ವಿಬಭೌ ದೀಕ್ಷಿತೋಽಜಿನಸಂವೃತಃ

ಅವರು ರೇಷ್ಮೆ, ವಾಳಗಳು, ಹಾರ, ನೂಪುರು, ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ದೀಕ್ಷಿತನು ಅಜಿನವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಸ್ಯರ್ತ್ವಿಜೋ ಮಹಾರಾಜ ರತ್‍ನಕೌಶೇಯವಾಸಸಃ । ಸಸದಸ್ಯಾ ವಿರೇಜುಸ್ತೇ ಯಥಾ ವೃತ್ರಹಣೋಽಧ್ವರೇ

ಮಹಾರಾಜ, ಅವನ ಯಜ್ಞಕಾರ್ಯಕರು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಸಭ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ತದಾ ರಾಮಶ್ಚ ಕೃಷ್ಣಶ್ಚ ಸ್ವೈಃ ಸ್ವೈಃ ಬನ್ಧುಭಿರನ್ವಿತೌ । ರೇಜತುಃ ಸ್ವಸುತೈರ್ದಾರೈಃ ಜೀವೇಶೌ ಸ್ವವಿಭೂತಿಭಿಃ

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನು ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೂ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಜೀವಿಗಳ ಒಡೆಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೈಭವದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಈಜೇಽನುಯಜ್ಞಂ ವಿಧಿನಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಾದಿಲಕ್ಷಣೈಃ । ಪ್ರಾಕೃತೈರ್ವೈಕೃತೈರ್ಯಜ್ಞೈಃ ದ್ರವ್ಯಜ್ಞಾನಕ್ರಿಯೇಶ್ವರಮ್

ಅವನು ವಿಧಿಯನುಸಾರ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಾದಿ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ, ಯಜ್ಞ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಡೆಯನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

ಅಥರ್ತ್ವಿಗ್ಭ್ಯೋಽದದಾತ್ಕಾಲೇ ಯಥಾಮ್ನಾತಂ ಸ ದಕ್ಷಿಣಾಃ । ಸ್ವಲಙ್ಕೃತೇಭ್ಯೋಽಲಙ್ಕೃತ್ಯ ಗೋಭೂಕನ್ಯಾ ಮಹಾಧನಾಃ

ನಂತರ, ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಯಜ್ಞಕಾರ್ಯಕರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಾನುಸಾರ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಅಲಂಕರಿಸಿದವರಿಗೆ, ಹಸು, ಭೂಮಿ, ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ಪತ್‍ನೀಸಂಯಾಜಾವಭೃಥ್ಯೈಃ ಚರಿತ್ವಾ ತೇ ಮಹರ್ಷಯಃ । ಸಸ್ನೂ ರಾಮಹ್ರದೇ ವಿಪ್ರಾ ಯಜಮಾನಪುರಃಸರಾಃ

ಪತ್ನಿಯರಿಗಾಗಿ ಯಜ್ಞದ ಅಂತಿಮ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಯಜ್ಞಕಾರ್ಯಕರೊಂದಿಗೆ, ಯಜಮಾನನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ರಾಮಸರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದರು.

ಸ್ನಾತೋಽಲಙ್ಕಾರವಾಸಾಂಸಿ ವನ್ದಿಭ್ಯೋಽದಾತ್ತಥಾ ಸ್ತ್ರಿಯಃ । ತತಃ ಸ್ವಲಙ್ಕೃತೋ ವರ್ಣಾನ್ ಆಶ್ವಭ್ಯೋಽನ್ನೇನ ಪೂಜಯತ್

ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಅವನು ತನ್ನ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ವಂದಿಗಳಿಗೂ ಹೆಂಗಸರಿಗೋ ಕೂಡ ಕೊಟ್ಟನು. ನಂತರ ಸ್ವತಃ ಅಲಂಕಾರ ಧರಿಸಿ, ಯಜಮಾನರು ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಅನ್ನದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

ಬನ್ಧೂನ್ ಸದಾರಾನ್ ಸಸುತಾನ್ ಪಾರಿಬರ್ಹೇಣ ಭೂಯಸಾ । ವಿದರ್ಭಕೋಶಲಕುರೂನ್ ಕಾಶಿಕೇಕಯ ಸೃಞ್ಜಯಾನ್

ಅವನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳು, ಅವರ ಹೆಂಡತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ, ವಿದರ್ಭ, ಕೋಸಲ, ಕುರು, ಕಾಶಿ, ಕೇಕಯ ಮತ್ತು ಶೃಂಜಯ ಜನರನ್ನು ಬಹಳ ಗೌರವದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

ಸದಸ್ಯರ್ತ್ವಿಕ್ಸುರಗಣಾನ್ ನೃಭೂತಪಿತೃಚಾರಣಾನ್ । ಶ್ರೀನಿಕೇತಮನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ಶಂಸನ್ತಃ ಪ್ರಯಯುಃ ಕ್ರತುಮ್

ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು, ಯಜ್ಞದ ಅರ್ಚಕರು, ಋಷಿಗಳು, ರಾಜರು, ಭೂತಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಚಾರಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು. ಶ್ರೀನಿಕೇತನನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಅವರು ಆಶೀರ್ವಾದ ಹೇಳುತ್ತಾ ಯಜ್ಞದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರೋಽನುಜಃ ಪಾರ್ಥಾ ಭೀಷ್ಮೋ ದ್ರೋಣಃ ಪೃಥಾ ಯಮೌ । ನಾರದೋ ಭಗವಾನ್ ವ್ಯಾಸಃ ಸುಹೃತ್ಸಂಬಂಧಿಬಾಂಧವಾಃ

ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಅವನ ತಮ್ಮ, ಪಾರ್ಥರು, ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಪೃಥಾ, ಯಮರಾಯನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು, ನಾರದ, ದಿವ್ಯ ವ್ಯಾಸರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿಕರು—

ಬನ್ಧೂನ್ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ಯದೂನ್ ಸೌಹೃದಾಕ್ಲಿನ್ನಚೇತಸಃ । ಯಯುರ್ವಿರಹಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಸ್ವದೇಶಾಂಶ್ಚಾಪರೇ ಜನಾಃ

ಯಾದವರನ್ನು ಬಂಧುಗಳಂತೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕೆಲವರು ವಿಯೋಗದ ದುಃಖವನ್ನು ಭರಿಸಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಊರುಗಳಿಗೆ ಹೋದರು.