ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ವ್ರಜಸ್ತ್ರಿಯೋ ಯದ್ವಾಞ್ಛನ್ತಿ ಪುಲಿನ್ದ್ಯಸ್ತೃಣವೀರುಧಃ। ಗಾವಶ್ಚಾರಯತೋ ಗೋಪಾಃ ಪದಸ್ಪರ್ಶಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ

ವೃಂದಾವನದ ಗೋಪಿಕೆಯರು, ಪುಲಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು, ಹುಲ್ಲುಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಆಡುಹೆಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪ ಬಾಲಕರು—ಈ ಮಹಾತ್ಮನು ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಹಾರೈಸುತ್ತಾರೆ.

ಋಷಿಗಣಕೃತಾ ಭಗವತ್ಸ್ತುತಿಃ; ವಸುದೇವಯಜ್ಞೋತ್ಸವಃ; ಬನ್ಧೂನಾಂ ಪ್ರಸ್ಥಾಪನಾದಿಕಂ ಚ - ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಶ್ರುತ್ವಾ ಪೃಥಾ ಸುಬಲಪುತ್ರ್ಯಥ ಯಾಜ್ಞಸೇನೀ ಮಾಧವ್ಯಥ ಕ್ಷಿತಿಪಪತ್‍ನ್ಯ ಉತ ಸ್ವಗೋಪ್ಯಃ । ಕೃಷ್ಣೇಽಖಿಲಾತ್ಮನಿ ಹರೌ ಪ್ರಣಯಾನುಬನ್ಧಂ ಸರ್ವಾ ವಿಸಿಸ್ಮ್ಯುರಲಮಶ್ರುಕಲಾಕುಲಾಕ್ಷ್ಯಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಕುಂತಿ, ಸುಭದ್ರಾ, ದ್ರೌಪದಿ, ಮಾಧವಿ, ರಾಜಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಗೋಪಿಕೆಯರು—allರೂ ಕೃಷ್ಣನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಆಳವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಣ್ಣು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡರು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತಿ ಸಮ್ಭಾಷಮಾಣಾಸು ಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ಸ್ತ್ರೀಷು ನೃಭಿರ್ನೃಷು । ಆಯಯುರ್ಮುನಯಸ್ತತ್ರ ಕೃಷ್ಣರಾಮದಿದೃಕ್ಷಯಾ

ಹೆಂಗಸರು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಗಂಡಸರು ಗಂಡಸರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಾಲರಾಮರನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದುಹೋದರು.

ದ್ವೈಪಾಯನೋ ನಾರದಶ್ಚ ಚ್ಯವನೋ ದೇವಲೋಽಸಿತಃ । ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಃ ಶತಾನನ್ದೋ ಭರದ್ವಾಜೋಽಥ ಗೌತಮಃ

ವ್ಯಾಸ, ನಾರದ, ಚ್ಯವನ, ದೇವಲ, ಅಸಿತ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಶತಾನಂದ, ಭರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಗೌತಮ—ಇವರು ಬಂದರು.

ರಾಮಃ ಸಶಿಷ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠೋ ಗಾಲವೋ ಭೃಗುಃ । ಪುಲಸ್ತ್ಯಃ ಕಶ್ಯಪೋಽತ್ರಿಶ್ಚ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ

ರಾಮನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ, ಪೂಜ್ಯ ವಸಿಷ್ಠ, ಗಾಲವ, ಭೃಗು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಕಶ್ಯಪ, ಅತ್ರಿ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಕೂಡ ಬಂದರು.

ದ್ವಿತಸ್ತ್ರಿತಶ್ಚೈಕತಶ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾಸ್ತಥಾಙ್‌ಗಿರಾಃ । ಅಗಸ್ತ್ಯೋ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಶ್ಚ ವಾಮದೇವಾದಯೋಽಪರೇ

ದ್ವಿತ, ತೃತ, ಏಕತ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು, ಅಂಗಿರಾ, ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ವಾಮದೇವ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹಲವರು ಅಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾದರು.

ತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಹಸೋತ್ಥಾಯ ಪ್ರಾಗಾಸೀನಾ ನೃಪಾದಯಃ । ಪಾಣ್ಡವಾಃ ಕೃಷ್ಣರಾಮೌ ಚ ಪ್ರಣೇಮುರ್ವಿಶ್ವವನ್ದಿತಾನ್

ಅವರನ್ನು ಕಂಡು, ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಜರು, ಪಾಂಡವರು, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

ತಾನ್ ಆನರ್ಚುರ್ಯಥಾ ಸರ್ವೇ ಸಹರಾಮೋಽಚ್ಯುತೋಽರ್ಚಯತ್ । ಸ್ವಾಗತಾಸನಪಾದ್ಯಾರ್ಘ್ಯ ಮಾಲ್ಯಧೂಪಾನುಲೇಪನೈಃ

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು; ರಾಮ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತ ಕೂಡ ಆತಿಥ್ಯ, ಆಸನ, ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಳನೆ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಹೂಮಾಲೆ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದರು.

ಉವಾಚ ಸುಖಮಾಸೀನಾನ್ ಭಗವಾನ್ ಧರ್ಮಗುಪ್ತನುಃ । ಸದಸಸ್ತಸ್ಯ ಮಹತೋ ಯತವಾಚೋಽನುಶ್ರೃಣ್ವತಃ

ಧರ್ಮದ ಸ್ವರೂಪನಾದ ಭಗವಂತನು, ಎಲ್ಲರೂ ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಶಾಂತವಾಗಿ ಆತನ ತಾಳಮೇಳದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದರು.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ - ಅಹೋ ವಯಂ ಜನ್ಮಭೃತೋ ಲಬ್ಧಂ ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ತತ್ಫಲಮ್ । ದೇವಾನಾಮಪಿ ದುಷ್ಪ್ರಾಪಂ ಯದ್ ಯೋಗೇಶ್ವರದರ್ಶನಮ್

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: ನಾವು ಜನ್ಮ ಪಡೆದವರು, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗದ ಯೋಗೇಶ್ವರರ ದರ್ಶನ ಎಂಬ ಪರಮ ಫಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ.

ಕಿಂ ಸ್ವಲ್ಪತಪಸಾಂ ನೄಣಾಂ ಅರ್ಚಾಯಾಂ ದೇವಚಕ್ಷುಷಾಮ್ । ದರ್ಶನಸ್ಪರ್ಶನಪ್ರಶ್ನ ಪ್ರಹ್ವಪಾದಾರ್ಚನಾದಿಕಮ್

ಸ್ವಲ್ಪ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದವರಿಗೂ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ—ಈ ಲೋಕದ ಕಣ್ಣುಗಳಾದ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಾಗ—ಅಂತಹ ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ನೋಡಲು, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು, ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕೆ?

ನ ಹ್ಯಮ್ಮಯಾನಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ನ ದೇವಾ ಮೃಚ್ಛಿಲಾಮಯಾಃ । ತೇ ಪುನನ್ತ್ಯುರುಕಾಲೇನ ದರ್ಶನಾದೇವ ಸಾಧವಃ

ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳು ಅಥವಾ ಮಣ್ಣು-ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ದೇವರುಗಳು, ಎಷ್ಟು ಕಾಲವಾದರೂ, ಪಾಪವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಸಜ್ಜನನನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನೋಡಿದರೂ, ಅದು ಪಾಪವನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.

( ಮಿಶ್ರ ) ನಾಗ್ನಿರ್ನ ಸೂರ್ಯೋ ನ ಚ ಚನ್ದ್ರತಾರಕಾ ನ ಭೂರ್ಜಲಂ ಖಂ ಶ್ವಸನೋಽಥ ವಾಙ್‌ಮನಃ । ಉಪಾಸಿತಾ ಭೇದಕೃತೋ ಹರನ್ತ್ಯಘಂ ವಿಪಶ್ಚಿತೋ ಘ್ನನ್ತಿ ಮುಹೂರ್ತಸೇವಯಾ

ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಆಕಾಶ, ಗಾಳಿ, ಮಾತು ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸು—ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರೂ ಪಾಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಿದರೂ ಪಾಪವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

ಯಸ್ಯಾತ್ಮಬುದ್ಧಿಃ ಕುಣಪೇ ತ್ರಿಧಾತುಕೇ ಸ್ವಧೀಃ ಕಲತ್ರಾದಿಷು ಭೌಮ ಇಜ್ಯಧೀಃ । ಯತ್ತೀರ್ಥಬುದ್ಧಿಃ ಸಲಿಲೇ ನ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ ಜನೇಷ್ವಭಿಜ್ಞೇಷು ಸ ಏವ ಗೋಖರಃ

ಯಾರು ಆತ್ಮವನ್ನು ಈ ಮೂರು ದ್ರವ್ಯಗಳ ದೇಹವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಸ್ವಂತವರೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ದೇವತೆ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ತೀರ್ಥವನ್ನು ಕೇವಲ ನೀರಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೋ, ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರು ಹಸು ಅಥವಾ ಕತ್ತೆಯಂತವರು.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ನಿಶಮ್ಯೇತ್ಥಂ ಭಗವತಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯಾಕುಣ್ಥಮೇಧಸಃ । ವಚೋ ದುರನ್ವಯಂ ವಿಪ್ರಾಃ ತೂಷ್ಣೀಮಾಸನ್ ಭ್ರಮದ್ಧಿಯಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಕೃಷ್ಣನ ಆ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನಭರಿತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮುನಿಗಳು ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಆಗದೆ, ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು.

ಚಿರಂ ವಿಮೃಶ್ಯ ಮುನಯ ಈಶ್ವರಸ್ಯೇಶಿತವ್ಯತಾಮ್ । ಜನಸಙ್ಗ್ರಹ ಇತ್ಯೂಚುಃ ಸ್ಮಯನ್ತಸ್ತಂ ಜಗದ್‌ಗುರುಮ್

ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಮುನಿಗಳು ಜಗದ್ಗುರುವಾದ ಆತನನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಾ, ಈಶ್ವರನ ಅಧಿಪತ್ಯ ಜನರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಶ್ರೀಮುನಯ ಊಚುಃ - ( ಮಿಶ್ರ ) ಯನ್ಮಾಯಯಾ ತತ್ತ್ವವಿದುತ್ತಮಾ ವಯಂ ವಿಮೋಹಿತಾ ವಿಶ್ವಸೃಜಾಮಧೀಶ್ವರಾಃ । ಯದೀಶಿತವ್ಯಾಯತಿ ಗೂಢ ಈಹಯಾ ಅಹೋ ವಿಚಿತ್ರಂ ಭಗವದ್ ವಿಚೇಷ್ಟಿತಮ್

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಭಗವಂತಾ, ನಿಜವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರಾದ ನಮಗೂ, ನಿಮ್ಮ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹವುಂಟಾಗಿದೆ; ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರಲ್ಲಿ ನಾವು ಮುಖ್ಯರಾದರೂ, ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿದೆ—ನಿಮ್ಮ ಲೀಲೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತ!

ಅನೀಹ ಏತದ್‌ ಬಹುಧೈಕ ಆತ್ಮನಾ ಸೃಜತ್ಯವತ್ಯತ್ತಿ ನ ಬಧ್ಯತೇ ಯಥಾ । ಭೌಮೈರ್ಹಿ ಭೂಮಿರ್ಬಹುನಾಮರೂಪಿಣೀ ಅಹೋ ವಿಭೂಮ್ನಶ್ಚರಿತಂ ವಿಡಮ್ಬನಮ್

ಯಾವುದೇ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವ ನೀವು, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಪಾಲಿಸಿ, ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತೀರಾ, ಆದರೆ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಬಂಧಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಹಾಗೆ ಭೂಮಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಅವಳ ಸ್ವರೂಪ ಒಂದೇ. ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆ ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರ!

ಅಥಾಪಿ ಕಾಲೇ ಸ್ವಜನಾಭಿಗುಪ್ತಯೇ ಬಿಭರ್ಷಿ ಸತ್ತ್ವಂ ಖಲನಿಗ್ರಹಾಯ ಚ । ಸ್ವಲೀಲಯಾ ವೇದಪಥಂ ಸನಾತನಂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾತ್ಮಾ ಪುರುಷಃ ಪರೋ ಭವಾನ್

ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ, ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಜನರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸತ್ವಗುಣವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾದ ವೇದಮಾರ್ಗವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ವರ್ಣಾಶ್ರಮದ ಆತ್ಮರೂಪಿಯಾದ ಪರಮಪುರುಷನೇ, ನೀನೇ.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಬ್ರಹ್ಮ ತೇ ಹೃದಯಂ ಶುಕ್ಲಂ ತಪಃಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಸಂಯಮೈಃ । ಯತ್ರೋಪಲಬ್ಧಂ ಸದ್ವ್ಯಕ್ತಂ ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಚ ತತಃ ಪರಮ್

ಓ ಬ್ರಹ್ಮಣ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯವು ತಪಸ್ಸು, ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ನಿಯಮದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವದು, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವದು ಅರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಸ್ಮಾದ್‌ ಬ್ರಹ್ಮಕುಲಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಶಾಸ್ತ್ರಯೋನೇಸ್ತ್ವಮಾತ್ಮನಃ । ಸಭಾಜಯಸಿ ಸದ್ಧಾಮ ತದ್‌ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಗ್ರಣೀರ್ಭವಾನ್

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮಣ, ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಅದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲವೂ ನಿನ್ನ ಮೂಲವೂ ಆಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

ಅದ್ಯ ನೋ ಜನ್ಮಸಾಫಲ್ಯಂ ವಿದ್ಯಾಯಾಸ್ತಪಸೋ ದೃಶಃ । ತ್ವಯಾ ಸಙ್ಗಮ್ಯ ಸದ್‌ಗತ್ಯಾ ಯದನ್ತಃ ಶ್ರೇಯಸಾಂ ಪರಃ

ಇಂದು ನಮ್ಮ ಜನ್ಮ, ವಿದ್ಯೆ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಪರಮಗುಣಗಳಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾವು ಭೇಟಿಯಾದ್ದರಿಂದ, ಪರಮಮಂಗಳವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ.

ನಮಸ್ತಸ್ಮೈ ಭಗವತೇ ಕೃಷ್ಣಾಯಾಕುಣ್ಠಮೇಧಸೇ । ಸ್ವಯೋಗಮಾಯಯಾಚ್ಛನ್ನ ಮಹಿಮ್ನೇ ಪರಮಾತ್ಮನೇ

ಆ ಭಗವಂತ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಅವನ ಬುದ್ಧಿ ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ಪದು, ತನ್ನ ಯೋಗಮಾಯೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅವನೇ ಪರಮಾತ್ಮ.

ನ ಯಂ ವಿದನ್ತ್ಯಮೀ ಭೂಪಾ ಏಕಾರಾಮಾಶ್ಚ ವೃಷ್ಣಯಃ । ಮಾಯಾಜವನಿಕಾಚ್ಛನ್ನಂ ಆತ್ಮಾನಂ ಕಾಲಮೀಶ್ವರಮ್

ಈ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆನಂದಿಸುವ ವೃಷ್ಣಿಕೂಡ ಕೂಡ, ಮಾಯೆಯ ಪರದೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಾಲೇಶ್ವರನಾದ ಆತ್ಮನನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಥಾ ಶಯಾನಃ ಪುರುಷ ಆತ್ಮಾನಂ ಗುಣತತ್ತ್ವದೃಕ್ । ನಾಮಮಾತ್ರೇನ್ದ್ರಿಯಾಭಾತಂ ನ ವೇದ ರಹಿತಂ ಪರಮ್

ಹಾಗೆ, ಮನುಷ್ಯನು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸಿದರೂ, ಕೇವಲ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳೂ ಅಲ್ಲದ ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಏವಂ ತ್ವಾ ನಾಮಮಾತ್ರೇಷು ವಿಷಯೇಷ್ವಿನ್ದ್ರಿಯೇಹಯಾ । ಮಾಯಯಾ ವಿಭ್ರಮಚ್ಚಿತ್ತೋ ನ ವೇದ ಸ್ಮೃತ್ಯುಪಪ್ಲವಾತ್

ಅದೇ ರೀತಿ, ಹೆಸರು, ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಗೊಂಡಾಗ, ಸ್ಮರಣೆಯ ಅಶಾಂತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಅರಿಯಲಾಗದು.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ತಸ್ಯಾದ್ಯ ತೇ ದದೃಶಿಮಾಙ್‌ಘ್ರಿಮಘೌಘಮರ್ಷ ತೀರ್ಥಾಸ್ಪದಂ ಹೃದಿ ಕೃತಂ ಸುವಿಪಕ್ವಯೋಗೈಃ । ಉತ್ಸಿಕ್ತಭಕ್ತ್ಯುಪಹತಾಶಯ ಜೀವಕೋಶಾ ಆಪುರ್ಭವದ್‌ಗತಿಮಥಾನುಗೃಹಾನ ಭಕ್ತಾನ್

ಇಂದು ನಾವು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕಂಡೆವು, ಅವು ಪಾಪಗಳ ಗುಚ್ಚವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತವೆ, ಪವಿತ್ರತೆಯ ನೆಲೆ, ಪರಿಪಕ್ವ ಯೋಗಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿವೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಮುರಿದು ನಿನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ದಯೆ ತೋರಿಸು.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತ್ಯನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ದಾಶಾರ್ಹಂ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಮ್ । ರಾಜರ್ಷೇ ಸ್ವಾಶ್ರಮಾನ್ ಗನ್ತುಂ ಮುನಯೋ ದಧಿರೇ ಮನಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ದಾಶಾರ್ಹನಾದ ಕೃಷ್ಣ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಯುಧಿಷ್ಠಿರರನ್ನು ವಿದಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಆ ರಾಜರ್ಷಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.

ತದ್ ವೀಕ್ಷ್ಯ ತಾನುಪವ್ರಜ್ಯ ವಸುದೇವೋ ಮಹಾಯಶಾಃ । ಪ್ರಣಮ್ಯ ಚೋಪಸಙ್ಗೃಹ್ಯ ಬಭಾಷೇದಂ ಸುಯನ್ತ್ರಿತಃ

ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ವಸುದೇವನು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ನಿಯಮಿತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.