ತೇ ಶಾರ್ಙ್ಗಚ್ಯುತಬಾಣೌಘೈಃ ಕೃತ್ತಬಾಹ್ವಙ್ಘ್ರಿಕನ್ಧರಾಃ। ನಿಪೇತುಃ ಪ್ರಧನೇ ಕೇಚಿದೇಕೇ ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ದುದ್ರುವುಃ
ಶಾರಂಗದಿಂದ ಹಾರಿದ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗೆ, ಅವರ ಕೈ, ಕಾಲು, ಕತ್ತೆ ಕತ್ತರಾಗಿ, ಕೆಲವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿದರು.
ತತಃ ಪುರೀಂ ಯದುಪತಿರತ್ಯಲಙ್ಕೃತಾಂ। ರವಿಚ್ಛದಧ್ವಜಪಟಚಿತ್ರತೋರಣಾಮ್। ಕುಶಸ್ಥಲೀಂ ದಿವಿ ಭುವಿ ಚಾಭಿಸಂಸ್ತುತಾಂ। ಸಮಾವಿಶತ್ತರಣಿರಿವ ಸ್ವಕೇತನಮ್
ನಂತರ ಯಾದವರಾಧ್ಯನು ಸೂರ್ಯನ ನೆರಳಿನ ಧ್ವಜಗಳು, ಚಿತ್ರಿತವಾದ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕುಶಸ್ಥಳಿಯನ್ನು, ಹಡಗು ತನ್ನ ಬಂದರಿನಂತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಪಿತಾ ಮೇ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಸುಹೃತ್ಸಮ್ಬನ್ಧಿಬಾನ್ಧವಾನ್। ಮಹಾರ್ಹವಾಸೋಽಲಙ್ಕಾರೈಃ ಶಯ್ಯಾಸನಪರಿಚ್ಛದೈಃ
ನನ್ನ ತಂದೆ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಬಂಧುಗಳು, ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಬಟ್ಟೆ, ಆಭರಣ, ಹಾಸಿಗೆ, ಆಸನ ಮತ್ತು ಇತರ ಉಡುಗೊರೆಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದರು.
ದಾಸೀಭಿಃ ಸರ್ವಸಮ್ಪದ್ಭಿರ್ಭಟೇಭರಥವಾಜಿಭಿಃ। ಆಯುಧಾನಿ ಮಹಾರ್ಹಾಣಿ ದದೌ ಪೂರ್ಣಸ್ಯ ಭಕ್ತಿತಃ
ದಾಸಿಯರು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸಂಪತ್ತು, ಯೋಧರು, ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀಡಿದರು.
ಆತ್ಮಾರಾಮಸ್ಯ ತಸ್ಯೇಮಾ ವಯಂ ವೈ ಗೃಹದಾಸಿಕಾಃ। ಸರ್ವಸಙ್ಗನಿವೃತ್ತ್ಯಾದ್ಧಾ ತಪಸಾ ಚ ಬಭೂವಿಮ
ಸ್ವಯಂ ತೃಪ್ತನಾದ ಅವನ ಸೇವೆಗೆ ನಾವು ಮನೆಯ ದಾಸಿಯರಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ತೊರೆದು, ನಿಜವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದೆವು.
ಮಹಿಷ್ಯ ಊಚುಃ। ಭೌಮಂ ನಿಹತ್ಯ ಸಗಣಂ ಯುಧಿ ತೇನ ರುದ್ಧಾ। ಜ್ಞಾತ್ವಾಥ ನಃ ಕ್ಷಿತಿಜಯೇ ಜಿತರಾಜಕನ್ಯಾಃ। ನಿರ್ಮುಚ್ಯ ಸಂಸೃತಿವಿಮೋಕ್ಷಮನುಸ್ಮರನ್ತೀಃ। ಪಾದಾಮ್ಬುಜಂ ಪರಿಣಿನಾಯ ಯ ಆಪ್ತಕಾಮಃ
ಮಹಿಷ್ಯರು ಹೇಳಿದರು: ಭೌಮನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹಚರರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ, ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದನು; ನಾವು ಅವನ ಪಾದಕಮಲವನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳನ್ನೂ ಪೂರೈಸುವ ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದನು.
ನ ವಯಂ ಸಾಧ್ವಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಂ ಸ್ವಾರಾಜ್ಯಂ ಭೌಜ್ಯಮಪ್ಯುತ। ವೈರಾಜ್ಯಂ ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಂ ಚ ಆನನ್ತ್ಯಂ ವಾ ಹರೇಃ ಪದಮ್
ನಾವು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸ್ವರಾಜ್ಯ, ಭೋಗ ಅಥವಾ ವೈರಾಜ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನ, ಅಥವಾ ಅನಂತವಾದ ಹರಿಯುಳಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಾಮಯಾಮಹ ಏತಸ್ಯ ಶ್ರೀಮತ್ಪಾದರಜಃ ಶ್ರಿಯಃ। ಕುಚಕುಙ್ಕುಮಗನ್ಧಾಢ್ಯಂ ಮೂರ್ಧ್ನಾ ವೋಢುಂ ಗದಾಭೃತಃ
ಅವನ ಪಾದರಜವನ್ನು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಕುಂಕುಮದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದನ್ನು, ಗದಾಧಾರಿಯ ಪಾದರಜವನ್ನು ನಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನಾವು ಹಾರೈಸುತ್ತೇವೆ.
ವ್ರಜಸ್ತ್ರಿಯೋ ಯದ್ವಾಞ್ಛನ್ತಿ ಪುಲಿನ್ದ್ಯಸ್ತೃಣವೀರುಧಃ। ಗಾವಶ್ಚಾರಯತೋ ಗೋಪಾಃ ಪದಸ್ಪರ್ಶಂ ಮಹಾತ್ಮನಃ
ವೃಂದಾವನದ ಗೋಪಿಕೆಯರು, ಪುಲಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು, ಹುಲ್ಲುಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಆಡುಹೆಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪ ಬಾಲಕರು—ಈ ಮಹಾತ್ಮನು ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಹಾರೈಸುತ್ತಾರೆ.
ಋಷಿಗಣಕೃತಾ ಭಗವತ್ಸ್ತುತಿಃ; ವಸುದೇವಯಜ್ಞೋತ್ಸವಃ; ಬನ್ಧೂನಾಂ ಪ್ರಸ್ಥಾಪನಾದಿಕಂ ಚ - ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಶ್ರುತ್ವಾ ಪೃಥಾ ಸುಬಲಪುತ್ರ್ಯಥ ಯಾಜ್ಞಸೇನೀ ಮಾಧವ್ಯಥ ಕ್ಷಿತಿಪಪತ್ನ್ಯ ಉತ ಸ್ವಗೋಪ್ಯಃ । ಕೃಷ್ಣೇಽಖಿಲಾತ್ಮನಿ ಹರೌ ಪ್ರಣಯಾನುಬನ್ಧಂ ಸರ್ವಾ ವಿಸಿಸ್ಮ್ಯುರಲಮಶ್ರುಕಲಾಕುಲಾಕ್ಷ್ಯಃ
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಕುಂತಿ, ಸುಭದ್ರಾ, ದ್ರೌಪದಿ, ಮಾಧವಿ, ರಾಜಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಗೋಪಿಕೆಯರು—allರೂ ಕೃಷ್ಣನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಆಳವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಣ್ಣು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡರು.
( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತಿ ಸಮ್ಭಾಷಮಾಣಾಸು ಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ಸ್ತ್ರೀಷು ನೃಭಿರ್ನೃಷು । ಆಯಯುರ್ಮುನಯಸ್ತತ್ರ ಕೃಷ್ಣರಾಮದಿದೃಕ್ಷಯಾ
ಹೆಂಗಸರು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಗಂಡಸರು ಗಂಡಸರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಾಲರಾಮರನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದುಹೋದರು.
ದ್ವೈಪಾಯನೋ ನಾರದಶ್ಚ ಚ್ಯವನೋ ದೇವಲೋಽಸಿತಃ । ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಃ ಶತಾನನ್ದೋ ಭರದ್ವಾಜೋಽಥ ಗೌತಮಃ
ವ್ಯಾಸ, ನಾರದ, ಚ್ಯವನ, ದೇವಲ, ಅಸಿತ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಶತಾನಂದ, ಭರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಗೌತಮ—ಇವರು ಬಂದರು.
ರಾಮಃ ಸಶಿಷ್ಯೋ ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠೋ ಗಾಲವೋ ಭೃಗುಃ । ಪುಲಸ್ತ್ಯಃ ಕಶ್ಯಪೋಽತ್ರಿಶ್ಚ ಮಾರ್ಕಣ್ಡೇಯೋ ಬೃಹಸ್ಪತಿಃ
ರಾಮನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ, ಪೂಜ್ಯ ವಸಿಷ್ಠ, ಗಾಲವ, ಭೃಗು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಕಶ್ಯಪ, ಅತ್ರಿ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಕೂಡ ಬಂದರು.
ದ್ವಿತಸ್ತ್ರಿತಶ್ಚೈಕತಶ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರಾಸ್ತಥಾಙ್ಗಿರಾಃ । ಅಗಸ್ತ್ಯೋ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯಶ್ಚ ವಾಮದೇವಾದಯೋಽಪರೇ
ದ್ವಿತ, ತೃತ, ಏಕತ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು, ಅಂಗಿರಾ, ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ವಾಮದೇವ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹಲವರು ಅಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾದರು.
ತಾನ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಹಸೋತ್ಥಾಯ ಪ್ರಾಗಾಸೀನಾ ನೃಪಾದಯಃ । ಪಾಣ್ಡವಾಃ ಕೃಷ್ಣರಾಮೌ ಚ ಪ್ರಣೇಮುರ್ವಿಶ್ವವನ್ದಿತಾನ್
ಅವರನ್ನು ಕಂಡು, ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಜರು, ಪಾಂಡವರು, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.
ತಾನ್ ಆನರ್ಚುರ್ಯಥಾ ಸರ್ವೇ ಸಹರಾಮೋಽಚ್ಯುತೋಽರ್ಚಯತ್ । ಸ್ವಾಗತಾಸನಪಾದ್ಯಾರ್ಘ್ಯ ಮಾಲ್ಯಧೂಪಾನುಲೇಪನೈಃ
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು; ರಾಮ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತ ಕೂಡ ಆತಿಥ್ಯ, ಆಸನ, ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಳನೆ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಹೂಮಾಲೆ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದರು.
ಉವಾಚ ಸುಖಮಾಸೀನಾನ್ ಭಗವಾನ್ ಧರ್ಮಗುಪ್ತನುಃ । ಸದಸಸ್ತಸ್ಯ ಮಹತೋ ಯತವಾಚೋಽನುಶ್ರೃಣ್ವತಃ
ಧರ್ಮದ ಸ್ವರೂಪನಾದ ಭಗವಂತನು, ಎಲ್ಲರೂ ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಆ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಶಾಂತವಾಗಿ ಆತನ ತಾಳಮೇಳದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಇದ್ದರು.
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ - ಅಹೋ ವಯಂ ಜನ್ಮಭೃತೋ ಲಬ್ಧಂ ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ತತ್ಫಲಮ್ । ದೇವಾನಾಮಪಿ ದುಷ್ಪ್ರಾಪಂ ಯದ್ ಯೋಗೇಶ್ವರದರ್ಶನಮ್
ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: ನಾವು ಜನ್ಮ ಪಡೆದವರು, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗದ ಯೋಗೇಶ್ವರರ ದರ್ಶನ ಎಂಬ ಪರಮ ಫಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ.
ಕಿಂ ಸ್ವಲ್ಪತಪಸಾಂ ನೄಣಾಂ ಅರ್ಚಾಯಾಂ ದೇವಚಕ್ಷುಷಾಮ್ । ದರ್ಶನಸ್ಪರ್ಶನಪ್ರಶ್ನ ಪ್ರಹ್ವಪಾದಾರ್ಚನಾದಿಕಮ್
ಸ್ವಲ್ಪ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದವರಿಗೂ ದೇವತೆಗಳ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ—ಈ ಲೋಕದ ಕಣ್ಣುಗಳಾದ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಾಗ—ಅಂತಹ ಮಹಾತ್ಮರನ್ನು ನೋಡಲು, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು, ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಬೇಕೆ?
ನ ಹ್ಯಮ್ಮಯಾನಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ನ ದೇವಾ ಮೃಚ್ಛಿಲಾಮಯಾಃ । ತೇ ಪುನನ್ತ್ಯುರುಕಾಲೇನ ದರ್ಶನಾದೇವ ಸಾಧವಃ
ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳು ಅಥವಾ ಮಣ್ಣು-ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ದೇವರುಗಳು, ಎಷ್ಟು ಕಾಲವಾದರೂ, ಪಾಪವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಸಜ್ಜನನನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನೋಡಿದರೂ, ಅದು ಪಾಪವನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.
( ಮಿಶ್ರ ) ನಾಗ್ನಿರ್ನ ಸೂರ್ಯೋ ನ ಚ ಚನ್ದ್ರತಾರಕಾ ನ ಭೂರ್ಜಲಂ ಖಂ ಶ್ವಸನೋಽಥ ವಾಙ್ಮನಃ । ಉಪಾಸಿತಾ ಭೇದಕೃತೋ ಹರನ್ತ್ಯಘಂ ವಿಪಶ್ಚಿತೋ ಘ್ನನ್ತಿ ಮುಹೂರ್ತಸೇವಯಾ
ಅಗ್ನಿ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಆಕಾಶ, ಗಾಳಿ, ಮಾತು ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸು—ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರೂ ಪಾಪವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಿದರೂ ಪಾಪವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಸ್ಯಾತ್ಮಬುದ್ಧಿಃ ಕುಣಪೇ ತ್ರಿಧಾತುಕೇ ಸ್ವಧೀಃ ಕಲತ್ರಾದಿಷು ಭೌಮ ಇಜ್ಯಧೀಃ । ಯತ್ತೀರ್ಥಬುದ್ಧಿಃ ಸಲಿಲೇ ನ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ ಜನೇಷ್ವಭಿಜ್ಞೇಷು ಸ ಏವ ಗೋಖರಃ
ಯಾರು ಆತ್ಮವನ್ನು ಈ ಮೂರು ದ್ರವ್ಯಗಳ ದೇಹವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಸ್ವಂತವರೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ದೇವತೆ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ತೀರ್ಥವನ್ನು ಕೇವಲ ನೀರಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೋ, ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರು ಹಸು ಅಥವಾ ಕತ್ತೆಯಂತವರು.
ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ನಿಶಮ್ಯೇತ್ಥಂ ಭಗವತಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯಾಕುಣ್ಥಮೇಧಸಃ । ವಚೋ ದುರನ್ವಯಂ ವಿಪ್ರಾಃ ತೂಷ್ಣೀಮಾಸನ್ ಭ್ರಮದ್ಧಿಯಃ
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಕೃಷ್ಣನ ಆ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನಭರಿತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮುನಿಗಳು ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಆಗದೆ, ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು.
ಚಿರಂ ವಿಮೃಶ್ಯ ಮುನಯ ಈಶ್ವರಸ್ಯೇಶಿತವ್ಯತಾಮ್ । ಜನಸಙ್ಗ್ರಹ ಇತ್ಯೂಚುಃ ಸ್ಮಯನ್ತಸ್ತಂ ಜಗದ್ಗುರುಮ್
ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಮುನಿಗಳು ಜಗದ್ಗುರುವಾದ ಆತನನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಾ, ಈಶ್ವರನ ಅಧಿಪತ್ಯ ಜನರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಶ್ರೀಮುನಯ ಊಚುಃ - ( ಮಿಶ್ರ ) ಯನ್ಮಾಯಯಾ ತತ್ತ್ವವಿದುತ್ತಮಾ ವಯಂ ವಿಮೋಹಿತಾ ವಿಶ್ವಸೃಜಾಮಧೀಶ್ವರಾಃ । ಯದೀಶಿತವ್ಯಾಯತಿ ಗೂಢ ಈಹಯಾ ಅಹೋ ವಿಚಿತ್ರಂ ಭಗವದ್ ವಿಚೇಷ್ಟಿತಮ್
ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಭಗವಂತಾ, ನಿಜವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರಾದ ನಮಗೂ, ನಿಮ್ಮ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹವುಂಟಾಗಿದೆ; ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರಲ್ಲಿ ನಾವು ಮುಖ್ಯರಾದರೂ, ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿದೆ—ನಿಮ್ಮ ಲೀಲೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತ!
ಅನೀಹ ಏತದ್ ಬಹುಧೈಕ ಆತ್ಮನಾ ಸೃಜತ್ಯವತ್ಯತ್ತಿ ನ ಬಧ್ಯತೇ ಯಥಾ । ಭೌಮೈರ್ಹಿ ಭೂಮಿರ್ಬಹುನಾಮರೂಪಿಣೀ ಅಹೋ ವಿಭೂಮ್ನಶ್ಚರಿತಂ ವಿಡಮ್ಬನಮ್
ಯಾವುದೇ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವ ನೀವು, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಪಾಲಿಸಿ, ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತೀರಾ, ಆದರೆ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಬಂಧಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಹಾಗೆ ಭೂಮಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಅವಳ ಸ್ವರೂಪ ಒಂದೇ. ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆ ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರ!
ಅಥಾಪಿ ಕಾಲೇ ಸ್ವಜನಾಭಿಗುಪ್ತಯೇ ಬಿಭರ್ಷಿ ಸತ್ತ್ವಂ ಖಲನಿಗ್ರಹಾಯ ಚ । ಸ್ವಲೀಲಯಾ ವೇದಪಥಂ ಸನಾತನಂ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾತ್ಮಾ ಪುರುಷಃ ಪರೋ ಭವಾನ್
ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ, ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಜನರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸತ್ವಗುಣವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾದ ವೇದಮಾರ್ಗವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ವರ್ಣಾಶ್ರಮದ ಆತ್ಮರೂಪಿಯಾದ ಪರಮಪುರುಷನೇ, ನೀನೇ.
( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಬ್ರಹ್ಮ ತೇ ಹೃದಯಂ ಶುಕ್ಲಂ ತಪಃಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಸಂಯಮೈಃ । ಯತ್ರೋಪಲಬ್ಧಂ ಸದ್ವ್ಯಕ್ತಂ ಅವ್ಯಕ್ತಂ ಚ ತತಃ ಪರಮ್
ಓ ಬ್ರಹ್ಮಣ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯವು ತಪಸ್ಸು, ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ನಿಯಮದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವದು, ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವದು ಅರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಸ್ಮಾದ್ ಬ್ರಹ್ಮಕುಲಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಶಾಸ್ತ್ರಯೋನೇಸ್ತ್ವಮಾತ್ಮನಃ । ಸಭಾಜಯಸಿ ಸದ್ಧಾಮ ತದ್ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾಗ್ರಣೀರ್ಭವಾನ್
ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಬ್ರಹ್ಮಣ, ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೀಯೆ, ಅದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲವೂ ನಿನ್ನ ಮೂಲವೂ ಆಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.
ಅದ್ಯ ನೋ ಜನ್ಮಸಾಫಲ್ಯಂ ವಿದ್ಯಾಯಾಸ್ತಪಸೋ ದೃಶಃ । ತ್ವಯಾ ಸಙ್ಗಮ್ಯ ಸದ್ಗತ್ಯಾ ಯದನ್ತಃ ಶ್ರೇಯಸಾಂ ಪರಃ
ಇಂದು ನಮ್ಮ ಜನ್ಮ, ವಿದ್ಯೆ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಪರಮಗುಣಗಳಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾವು ಭೇಟಿಯಾದ್ದರಿಂದ, ಪರಮಮಂಗಳವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ.