ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಯುಯುಧಾನೋ ವಿಕರ್ಣಶ್ಚ ಹಾರ್ದಿಕ್ಯೋ ವಿದುರಾದಯಃ । ಬಾಹ್ಲೀಕಪುತ್ರಾ ಭೂರ್ಯಾದ್ಯಾ ಯೇ ಚ ಸನ್ತರ್ದನಾದಯಃ

ಯುಯುಧಾನ, ವಿಕರ್ಣ, ಹಾರ್ದಿಕ್ಯ, ವಿಧುರ ಮತ್ತು ಇತರರು, ಬಹ್ಲಿಕನ ಪುತ್ರರು, ಭೂರಿ ಮತ್ತು ಸಂತರ್ಧನಾದಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ವಿವಿಧ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು.

ನಿರೂಪಿತಾ ಮಹಾಯಜ್ಞೇ ನಾನಾಕರ್ಮಸು ತೇ ತದಾ । ಪ್ರವರ್ತನ್ತೇ ಸ್ಮ ರಾಜೇನ್ದ್ರ ರಾಜ್ಞಃ ಪ್ರಿಯಚಿಕೀರ್ಷವಃ

ಮಹಾಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಎಲ್ಲರೂ, ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸಲು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿದರು, ರಾಜೇಂದ್ರ.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಋತ್ವಿಕ್ ಸದಸ್ಯಬಹುವಿತ್ಸು ಸುಹೃತ್ತಮೇಷು ಸ್ವಿಷ್ಟೇಷು ಸೂನೃತಸಮರ್ಹಣದಕ್ಷಿಣಾಭಿಃ । ಚೈದ್ಯೇ ಚ ಸಾತ್ವತಪತೇಶ್ಚರಣಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟೇ ಚಕ್ರುಸ್ತತಸ್ತ್ವವಭೃಥ ಸ್ನಪನಂ ದ್ಯುನದ್ಯಾಮ್

ಅರ್ಚಕರು, ಸಹಾಯಕರೂ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸತ್ಕಾರ, ಮಧುರ ವಚನ ಮತ್ತು ದಾನಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಸಾತ್ವತಪತಿಯು ಶಿಶುಪಾಲನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಯಜ್ಞಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅವರು ದಿವ್ಯ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅವಭೃತ ಸ್ನಾನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಮೃದಙ್‌ಗಶಙ್ಖಪಣವ ಧುನ್ಧುರ್ಯಾನಕಗೋಮುಖಾಃ । ವಾದಿತ್ರಾಣಿ ವಿಚಿತ್ರಾಣಿ ನೇದುರಾವಭೃಥೋತ್ಸವೇ

ಮೃದಂಗ, ಶಂಖ, ಪಣವ, ದುಂಧುರಿ, ಅನಕ, ಗೋಮುಖ ಇವುಗಳಂತಹ ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯಗಳು ಆ ಅವಭೃಥ ಸ್ನಾನದ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಘೋಷವಾಗಿ ಮೊಳಗಿದವು.

ನರ್ತಕ್ಯೋ ನನೃತುರ್ಹೃಷ್ಟಾ ಗಾಯಕಾ ಯೂಥಶೋ ಜಗುಃ । ವೀಣಾವೇಣುತಲೋನ್ನಾದಃ ತೇಷಾಂ ಸ ದಿವಮಸ್ಪೃಶತ್

ಆನಂದದಿಂದ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯರು ಕುಣಿದರು, ಹಾಡುಗಾರರ ಗುಂಪುಗಳು ಹಾಡಿದವು; ವೀಣೆ, ಬಾಸರಿ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳ ಧ್ವನಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ತಲುಪಿದಂತೆ ಕೇಳಿಬಂತು.

ಚಿತ್ರಧ್ವಜಪತಾಕಾಗ್ರೈಃ ಇಭೇನ್ದ್ರಸ್ಯನ್ದನಾರ್ವಭಿಃ । ಸ್ವಲಙ್ಕೃತೈರ್ಭಟೈರ್ಭೂಪಾ ನಿರ್ಯಯೂ ರುಕ್ಮಮಾಲಿನಃ

ಚಿತ್ತಾರ ಧ್ವಜ ಹಾಗೂ ಪತಾಕೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಥಗಳಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾರದ ಹಾರ ಧರಿಸಿದ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಸುಂದರ ವೀರರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು.

ಯದುಸೃಞ್ಜಯಕಾಮ್ಬೋಜ ಕುರುಕೇಕಯಕೋಶಲಾಃ । ಕಮ್ಪಯನ್ತೋ ಭುವಂ ಸೈನ್ಯೈಃ ಯಜನಪುರಃಸರಾಃ

ಯದು, ಶೃಂಜಯ, ಕಾಂಬೋಜ, ಕುರು, ಕೇಕಯ, ಕೋಸಲ ಇಂತಹ ಜನಾಂಗಗಳು ತಮ್ಮ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದಾಗ ಭೂಮಿಯೇ ನಡುಗಿತು.

ಸದಸ್ಯರ್ತ್ವಿಗ್ದ್‌ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ ಬ್ರಹ್ಮಘೋಷೇಣ ಭೂಯಸಾ । ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃಗನ್ಧರ್ವಾಃ ತುಷ್ಟುವುಃ ಪುಷ್ಪವರ್ಷಿಣಃ

ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಹೋಮದಾರರು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವೇದಘೋಷದಿಂದ ಪಾರಾಯಣ ಮಾಡಿದರು; ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ಸ್ವಲಂಕೃತಾ ನರಾ ನಾರ್ಯೋ ಗನ್ಧಸ್ರಗ್ ಭೂಷಣಾಮ್ಬರೈಃ । ವಿಲಿಂಪನ್ತ್ಯೋ ಅಭಿಸಿಂಚ ವಿಜಹ್ರುರ್ವಿವಿಧೈ ರಸೈಃ

ಅಲಂಕಾರ ಧರಿಸಿದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸುಗಂಧದ ಹಾರ, ಆಭರಣ, ಸುಂದರ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಾಗಿ, ಪರಸ್ಪರಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ರಸಗಳಿಂದ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಆನಂದಿಸಿದರು.

ತೈಲಗೋರಸಗನ್ಧೋದ ಹರಿದ್ರಾಸಾನ್ದ್ರಕುಂಕುಮೈಃ । ಪುಮ್ಭಿರ್ಲಿಪ್ತಾಃ ಪ್ರಲಿಂಪನ್ತ್ಯೋ ವಿಜಹ್ರುರ್ವಾರಯೋಷಿತಃ

ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಎಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ, ಸುಗಂಧದ ಪುಡಿ, ಅರಿಶಿಣ ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪರಸ್ಪರಕ್ಕೆ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಆನಂದಿಸಿದರು.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಗುಪ್ತಾ ನೃಭಿರ್ನಿರಗಮನ್ನುಪಲಬ್ಧುಮೇತದ್ ದೇವ್ಯೋ ಯಥಾ ದಿವಿ ವಿಮಾನವರೈರ್ನೃದೇವ್ಯಃ । ತಾ ಮಾತುಲೇಯಸಖಿಭಿಃ ಪರಿಷಿಚ್ಯಮಾನಾಃ ಸವ್ರೀಡಹಾಸವಿಕಸದ್ ವದನಾ ವಿರೇಜುಃ

ಪುರುಷರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಜಮಹಿಷಿಯರು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಹೊರಬಂದರು; ಆ ದೇವಿಯರು ತಮ್ಮ ಮಾವ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ರಸ ಚೆಲ್ಲಲ್ಪಡುವಾಗ, ಲಜ್ಜಾಶ್ಲೇಷಿತ ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಮುಖಗಳು ಕಂಗೊಳಿಸಿದವು.

ತಾ ದೇವರಾನುತ ಸಖೀನ್ ಸಿನ್ಸಿಷಿಚುರ್ದೃತೀಭಿಃ ಕ್ಲಿನ್ನಾಮ್ಬರಾ ವಿವೃತಗಾತ್ರಕುಚೋರುಮಧ್ಯಾಃ । ಔತ್ಸುಕ್ಯಮುಕ್ತ ಕವರಾ ಚ್ಚ್ಯವಮಾನಮಾಲ್ಯಾಃ ಕ್ಷೋಭಂ ದಧುರ್ಮಲಧಿಯಾಂ ರುಚಿರೈರ್ವಿಹಾರೈಃ

ಆ ರಾಜಮಹಿಷಿಯರು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತೆಯರೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ರಸ ಚೆಲ್ಲಿದರು; ಅವರ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಒದ್ದೆಯಾಗಿ, ದೇಹ ಮತ್ತು ವಕ್ಷಸ್ಥಲ ಭಾಗಗಳು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ, ಹಾರಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು; ಅವರ ಆಕರ್ಷಕ ಆಟಗಳಿಂದ ದುಷ್ಟ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚಂಚಲಗೊಳಿಸಿದವು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಸ ಸಮ್ರಾಡ್ ರಥಮಾರುಢಃ ಸದಶ್ವಂ ರುಕ್ಮಮಾಲಿನಮ್ । ವ್ಯರೋಚತ ಸ್ವಪತ್‍ನೀಭಿಃ ಕ್ರಿಯಾಭಿಃ ಕ್ರತುರಾಡಿವ

ಅವನು ಸುಂದರ ಕುದುರೆಗಳು ಜೋಡಿಸಲಾದ ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕೃತ ರಥದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು, ಯಜ್ಞದ ನಾಯಕನು ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದನು.

ಪತ್‍ನೀಸಂಯಾಜಾವಭೃಥ್ಯೈಃ ಚರಿತ್ವಾ ತೇ ತಮೃತ್ವಿಜಃ । ಆಚಾನ್ತಂ ಸ್ನಾಪಯಾಂ ಚಕ್ರುಃ ಗಂಗಾಯಾಂ ಸಹ ಕೃಷ್ಣಯಾ

ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅವಭೃಥ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಹೋಮದಾರರು ಶುದ್ಧರಾದ ಮೇಲೆ, ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದರು.

ದೇವದುನ್ದುಭಯೋ ನೇದುಃ ನರದುಂದುಭಿಭಿಃ ಸಮಮ್ । ಮುಮುಚುಃ ಪುಷ್ಪವರ್ಷಾಣಿ ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃಮಾನವಾಃ

ಅಲ್ಲಿ ದೇವದಂಡಿಗಳು ಮಾನವರ ದಂಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮೊಳಗಿದವು; ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಪುಷ್ಪಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿದರು.

ಸಸ್ನುಸ್ತತ್ರ ತತಃ ಸರ್ವೇ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಯುತಾ ನರಾಃ । ಮಹಾಪಾತಕ್ಯಪಿ ಯತಃ ಸದ್ಯೋ ಮುಚ್ಯೇತ ಕಿಲ್ಬಿಷಾತ್

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮದ ಜನರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರು; ದೊಡ್ಡ ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರೂ ಕೂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಅಥ ರಾಜಾಹತೇ ಕ್ಷೌಮೇ ಪರಿಧಾಯ ಸ್ವಲಙ್ಕೃತಃ । ಋತ್ವಿಕ್ ಸದಸ್ಯ ವಿಪ್ರಾದೀನ್ ಆನರ್ಚಾಭರಣಾಮ್ಬರೈಃ

ನಂತರ ರಾಜನು ಉತ್ತಮ ರೇಷ್ಮೆ ಧರಿಸಿ, ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಹೋಮದಾರರು, ಸಭ್ಯರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಿದನು.

ಬನ್ಧೂಞ್ಜ್ಞಾತೀನ್ ನೃಪಾನ್ ಮಿತ್ರ ಸುಹೃದೋಽನ್ಯಾಂಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ । ಅಭೀಕ್ಷ್ಣಂ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ನಾರಾಯಣಪರೋ ನೃಪಃ

ನಾರಾಯಣಭಕ್ತನಾದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳು, ಪರಿಚಿತರು, ರಾಜರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಗೌರವದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಸರ್ವೇ ಜನಾಃ ಸುರರುಚೋ ಮಣಿಕುಣ್ಡಲಸ್ರಗ್ ಉಷ್ಣೀಷಕಞ್ಚುಕ ದುಕೂಲಮಹಾರ್ಘ್ಯಹಾರಾಃ । ನಾರ್ಯಶ್ಚ ಕುಣ್ಡಲಯುಗಾಲಕವೃನ್ದಜುಷ್ಟ ವಕ್ತ್ರಶ್ರಿಯಃ ಕನಕಮೇಖಲಯಾ ವಿರೇಜುಃ

ಎಲ್ಲ ಜನರು ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಮಣಿಯ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು, ಹಾರಗಳು, ಪಾಗಡಿ, ಜಾಕೆಟ್, ಉತ್ತಮ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ಹಾರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು; ಮಹಿಳೆಯರು ಜೋಡಿ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು, ಹಲವಾರು ಚೂಡಿಗಳು, ಸುಂದರ ಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರದ ಕಡಗಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಿದರು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಅಥ ಋತ್ವಿಜೋ ಮಹಾಶೀಲಾಃ ಸದಸ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಃ । ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಷತ್ರಿಯವಿಟ್ಶುದ್ರಾ ರಾಜಾನೋ ಯೇ ಸಮಾಗತಾಃ

ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಹೋಮದಾರರು, ಸಭ್ಯರು, ವೇದಪಂಡಿತರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ವರ್ಣದ ರಾಜರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಆಯಿತು.

ದೇವರ್ಷಿಪಿತೃಭೂತಾನಿ ಲೋಕಪಾಲಾಃ ಸಹಾನುಗಾಃ । ಪೂಜಿತಾಸ್ತಂ ಅನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ಸ್ವಧಾಮಾನಿ ಯಯುರ್ನೃಪ

ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಭೂತಗಳು, ಲೋಕಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸತ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದು, ಅನುಮತಿ ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.

ಹರಿದಾಸಸ್ಯ ರಾಜರ್ಷೇ ರಾಜಸೂಯಮಹೋದಯಮ್ । ನೈವಾತೃಪ್ಯನ್ ಪ್ರಶಂಸನ್ತಃ ಪಿಬನ್ ಮರ್ತ್ಯೋಽಮೃತಂ ಯಥಾ

ಹರಿದಾಸನ ರಾಜಸೂಯ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ರಾಜರ್ಷಿಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹೊಗಳುತ್ತಾ, ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ, ಎಂದೂ ತೃಪ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ.

ತತೋ ಯುಧಿಷ್ಠಿರೋ ರಾಜಾ ಸುಹೃತ್ ಸಂಬಂನ್ಧಿ ಬಾನ್ಧವಾನ್ । ಪ್ರೇಮ್ಣಾ ನಿವಾರಯಾಮಾಸ ಕೃಷ್ಣಂ ಚ ತ್ಯಾಗಕಾತರಃ

ಆಮೇಲೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸಂಬಂಧಿಕರು, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದನು; ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಾರದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದನು.

ಭಗವಾನಪಿ ತತ್ರಾಙ್‌ಗ ನ್ಯವಾತ್ಸೀತ್ ತತ್ಪ್ರಿಯಂಕರಃ । ಪ್ರಸ್ಥಾಪ್ಯ ಯದುವೀರಾಂಶ್ಚ ಸಾಮ್ಬಾದೀಂಶ್ಚ ಕುಶಸ್ಥಲೀಮ್

ಪ್ರಿಯಜನರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡುವ ಭಗವಂತನು, ಯದುವೀರರು ಹಾಗೂ ಸಾಮ್ಬನಂತಹವರನ್ನು ಕುಶಸ್ಥಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಸ್ವತಃ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಉಳಿದನು.

ಇತ್ಥಂ ರಾಜಾ ಧರ್ಮಸುತೋ ಮನೋರಥಮಹಾರ್ಣವಮ್ । ಸುದುಸ್ತರಂ ಸಮುತ್ತೀರ್ಯ ಕೃಷ್ಣೇನಾಸೀದ್ ಗತಜ್ವರಃ

ಹೀಗೆ ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ರಾಜನು ಕೃಷ್ಣನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾದ ತನ್ನ ಇಷ್ಟಗಳ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿ, ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು.

ಏಕದಾನ್ತಃಪುರೇ ತಸ್ಯ ವೀಕ್ಷ್ಯ ದುರ್ಯೋಧನಃ ಶ್ರಿಯಮ್ । ಅತಪ್ಯದ್ ರಾಜಸೂಯಸ್ಯ ಮಹಿತ್ವಂ ಚಾಚ್ಯುತಾತ್ಮನಃ

ಒಂದು ದಿನ, ಆ ರಾಜನ ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದ ದುರ್ಯೋಧನನು, ರಾಜಸೂಯದ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತನ ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜ್ವಲಿಸಿ ದುಃಖಪಟ್ಟನು.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಯಸ್ಮಿನ್ ನರೇನ್ದ್ರದಿತಿಜೇನ್ದ್ರ ಸುರೇನ್ದ್ರಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ನಾನಾ ವಿಭಾನ್ತಿ ಕಿಲ ವಿಶ್ವಸೃಜೋಪಕೢಪ್ತಾಃ । ತಾಭಿಃ ಪತೀನ್ದ್ರುಪದರಾಜಸುತೋಪತಸ್ಥೇ ಯಸ್ಯಾಂ ವಿಷಕ್ತಹೃದಯಃ ಕುರುರಾಡತಪ್ಯತ್

ಅಲ್ಲಿ, ರಾಜರು, ದೈತ್ಯರು, ದೇವತೆಗಳ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳ ನಡುವೆ, ದ್ರುಪದರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದನು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕುರುರಾಜನ ಹೃದಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾದನು.

ಯಸ್ಮಿನ್ ತದಾ ಮಧುಪತೇರ್ಮಹಿಷೀಸಹಸ್ರಂ ಶ್ರೋಣೀಭರೇಣ ಶನಕೈಃ ಕ್ವಣದಙ್‌ಘ್ರಿಶೋಭಮ್ । ಮಧ್ಯೇ ಸುಚಾರು ಕುಚಕುಙ್ಕುಮಶೋಣಹಾರಂ ಶ್ರೀಮನ್ಮುಖಂ ಪ್ರಚಲಕುಣ್ಡಲಕುನ್ತಲಾಢ್ಯಮ್

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಧುಪತಿಯ ಸಾವಿರಾರು ರಾಣಿಯರು, ಭಾರವಾದ ನಡು ಮತ್ತು ಮೃದುವಾಗಿ ಜ್ಞಾರುವಾದ ಪಾದದಾಳುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೆಂಪು ಹಾರ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಕುಂಡಲ, ಹರಡುವ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮುಖವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಸಭಾಯಾಂ ಮಯಕೢಪ್ತಾಯಾಂ ಕ್ವಾಪಿ ಧರ್ಮಸುತೋಽಧಿರಾಟ್ । ವೃತೋಽನುಗೈರ್ಬನ್ಧುಭಿಶ್ಚ ಕೃಷ್ಣೇನಾಪಿ ಸ್ವಚಕ್ಷುಷಾ

ಮಾಯನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಭಾಭವನದಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಬಂಧುಗಳು ಹಾಗೂ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದನು.