ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ತವೇಹಿತಂ ಕೋಽರ್ಹತಿ ಸಾಧು ವೇದಿತುಂ ಸ್ವಮಾಯಯೇದಂ ಸೃಜತೋ ನಿಯಚ್ಛತಃ । ಯದ್ ವಿದ್ಯಮಾನಾತ್ ಮತಯಾವಭಾಸತೇ ತಸ್ಮೈ ನಮಸ್ತೇ ಸ್ವವಿಲಕ್ಷಣಾತ್ಮನೇ

ನೀನು ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಹಿಂಪಡೆಯುವ ನಿನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಾರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು? ಇರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದು ಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಮಾತ್ರ. ಎಲ್ಲ ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳಿಗೂ ಅತೀತನಾದ ನಿನಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಜೀವಸ್ಯ ಯಃ ಸಂಸರತೋ ವಿಮೋಕ್ಷಣಂ ನ ಜಾನತೋಽನರ್ಥವಹಾಚ್ಛರೀರತಃ । ಲೀಲಾವತಾರೈಃ ಸ್ವಯಶಃ ಪ್ರದೀಪಕಂ ಪ್ರಾಜ್ವಾಲಯತ್ತ್ವಾ ತಮಹಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ

ಯಾವನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅಲೆಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಜೀವಿಗೆ, ದೇಹದಿಂದ ಬರುವ ದುಃಖವನ್ನು ಅರಿಯದವನಿಗೆ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೋ, ತನ್ನ ಲೀಲಾವತಾರಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನಿಗೆ ನಾನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಅಥಾಪ್ಯಾಶ್ರಾವಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ ನರಲೋಕವಿಡಮ್ಬನಮ್ । ರಾಜ್ಞಃ ಪೈತೃಷ್ವಸೇಯಸ್ಯ ಭಕ್ತಸ್ಯ ಚ ಚಿಕೀರ್ಷಿತಮ್

ಆದರೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಲೋಕವನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ನಿನ್ನ ಪಿತೃಸೋದರನ ಮಗನಾದ ಭಕ್ತ ರಾಜನು ಏನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಯಕ್ಷ್ಯತಿ ತ್ವಾಂ ಮಖೇನ್ದ್ರೇಣ ರಾಜಸೂಯೇನ ಪಾಣ್ಡವಃ । ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಕಾಮೋ ನೃಪತಿಃ ತದ್‌ಭವಾನನುಮೋದತಾಮ್

ಪಾಂಡುಪುತ್ರನು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಯಸಿ, ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಸ್ವಾಮಿ. ನೀನು ಇದರಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಲಿ.

ತಸ್ಮಿನ್ ದೇವ ಕ್ರತುವರೇ ಭವನ್ತಂ ವೈ ಸುರಾದಯಃ । ದಿದೃಕ್ಷವಃ ಸಮೇಷ್ಯನ್ತಿ ರಾಜಾನಶ್ಚ ಯಶಸ್ವಿನಃ

ಆ ಮಹಾಯಜ್ನದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜರು, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರುವರು.

ಶ್ರವಣಾತ್ ಕೀರ್ತನಾದ್ ಧ್ಯಾನಾತ್ ಪೂಯನ್ತೇಽನ್ತೇವಸಾಯಿನಃ । ತವ ಬ್ರಹ್ಮಮಯಸ್ಯೇಶ ಕಿಮುತೇಕ್ಷಾಭಿಮರ್ಶಿನಃ

ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ, ಹಾಡುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನಿಸುವುದರಿಂದಲೂ, ನಿಕಟದಲ್ಲಿರುವವರೂ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುವವರಿಗೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವವರಿಗೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರತೆ ದೊರೆಯುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಯಸ್ಯಾಮಲಂ ದಿವಿ ಯಶಃ ಪ್ರಥಿತಂ ರಸಾಯಾಂ ಭೂಮೌ ಚ ತೇ ಭುವನಮಙ್ಗಲ ದಿಗ್ವಿತಾನಮ್ । ಮನ್ದಾಕಿನೀತಿ ದಿವಿ ಭೋಗವತೀತಿ ಚಾಧೋ ಗಙ್ಗೇತಿ ಚೇಹ ಚರಣಾಮ್ಬು ಪುನಾತಿ ವಿಶ್ವಮ್

ಯಾರ ಪಾದಗಳ ಪಾವನತೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿಯೂ ಹರಡಿದೆ—ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮಂದಾಕಿನಿ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಭೋಗವತಿ, ಇಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಪಾದಜಲವು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ತತ್ರ ತೇಷ್ವಾತ್ಮಪಕ್ಷೇಷ್ವ ಗೃಹ್ಣತ್ಸು ವಿಜಿಗೀಷಯಾ । ವಾಚಃ ಪೇಶೈಃ ಸ್ಮಯನ್ ಭೃತ್ಯಮುದ್ಧವಂ ಪ್ರಾಹ ಕೇಶವಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಅಲ್ಲಿ, ತನ್ನವರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಾಸೆ ಹೊಂದಿದವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೇಶವನು ನಗುತ್ತಾ, ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಭೃತ್ಯ ಉದ್ಧವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ - ತ್ವಂ ಹಿ ನಃ ಪರಮಂ ಚಕ್ಷುಃ ಸುಹೃನ್ ಮಂತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವವಿತ್ । ಅಥಾತ್ರ ಬ್ರೂಹ್ಯನುಷ್ಠೇಯಂ ಶ್ರದ್ದಧ್ಮಃ ಕರವಾಮ ತತ್

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಣ್ಣು, ನಿಜವಾದ ಸ್ನೇಹಿತ, ಮತ್ತು ಸಲಹೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತವನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳು; ನಾವು ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಇತ್ಯುಪಾಮಂತ್ರಿತೋ ಭರ್ತ್ರಾ ಸರ್ವಜ್ಞೇನಾಪಿ ಮುಗ್ಧವತ್ । ನಿದೇಶಂ ಶಿರಸಾಽಽಧಾಯ ಉದ್ಧವಃ ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ

ಈ ರೀತಿ ತನ್ನ ಒಡೆಯನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಉದ್ಧವನು ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಯು ಬಾಗಿಸಿ ಆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಉತ್ತರಾರ್ಧೇ ಭಗವದ್ಯಾನವಿಚಾರೇ ನಾಮ ಸಪ್ತತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಹೀಗೆ ಪರಮಹಂಸರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಹತ್ತನೇ ಸ್ಕಂಧದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 'ಭಗವದ್ಜ್ಞಾನ ವಿಚಾರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಎಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.

ಉದ್ಧವಮಂತ್ರಣಯಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಸ್ಯೇನ್ದ್ರಪ್ರಸ್ಥಗಮನಮ್ - ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತ್ಯುದೀರಿತಮಾಕರ್ಣ್ಯ ದೇವಋಷೇರುದ್ಧವೋಽಬ್ರವೀತ್ । ಸಭ್ಯಾನಾಂ ಮತಮಾಜ್ಞಾಯ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಚ ಮಹಾಮತಿಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವರ್ಷಿಯವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಭೆಯವರ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮಹಾಮತಿ ಉದ್ಧವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಶ್ರೀಉದ್ಧವ ಉವಾಚ - ಯದುಕ್ತಂ ಋಷಿಣಾ ದೇವ ಸಾಚಿವ್ಯಂ ಯಕ್ಷ್ಯತಸ್ತ್ವಯಾ । ಕಾರ್ಯಂ ಪೈತೃಷ್ವಸೇಯಸ್ಯ ರಕ್ಷಾ ಚ ಶರಣೈಷಿಣಾಮ್

ಉದ್ಧವನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವಾ, ಋಷಿಯವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ನೀನು ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು, ತಂದೆಯ ಮಾವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬರುವವರನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು.

ಯಷ್ಟವ್ಯಮ್ರಾಜಸೂಯೇನ ದಿಕ್ ಚಕ್ರಜಯಿನಾ ವಿಭೋ । ಅತೋ ಜರಾಸುತಜಯ ಉಭಯಾರ್ಥೋ ಮತೋ ಮಮ

ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ನೀನು, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು ಎಂಬಂತೆ, ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಜರಾಸಂಧನ ನಾಶವೂ, ಎರಡೂ ಉದ್ದೇಶವೂ ಪೂರೈಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಸ್ಮಾಕಂ ಚ ಮಹಾನರ್ಥೋ ಹ್ಯೇತೇನೈವ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಯಶಶ್ಚ ತವ ಗೋವಿನ್ದ ರಾಜ್ಞೋ ಬದ್ಧಾನ್ ವಿಮುಞ್ಚತಃ

ಇದರಿಂದ ನಮಗೂ ಮಹತ್ತರವಾದ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಗೋವಿಂದಾ, ನೀನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನಿನ್ನ ಖ್ಯಾತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಸ ವೈ ದುರ್ವಿಷಹೋ ರಾಜಾ ನಾಗಾಯುತಸಮೋ ಬಲೇ । ಬಲಿನಾಮಪಿ ಚಾನ್ಯೇಷಾಂ ಭೀಮಂ ಸಮಬಲಂ ವಿನಾ

ಆ ರಾಜನು ಬಹಳ ಬಲಶಾಲಿ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿಯೂ ಭೀಮನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನರಿಲ್ಲ.

ದ್‌ವೈರಥೇ ಸ ತು ಜೇತವ್ಯೋ ಮಾ ಶತಾಕ್ಷೌಹಿಣೀಯುತಃ । ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋಽಭ್ಯರ್ಥಿತೋ ವಿಪ್ರೈಃ ನ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾತಿ ಕರ್ಹಿಚಿತ್

ಅವನನ್ನು ಶತಾಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬನಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವವನು, ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿರಾಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಬ್ರಹ್ಮವೇಷಧರೋ ಗತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಷೇತ ವೃಕೋದರಃ । ಹನಿಷ್ಯತಿ ನ ಸನ್ದೇಹೋ ದ್‌ವೈರಥೇ ತವ ಸನ್ನಿಧೌ

ವೃಕೋದರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಕೇಳಲಿ; ನಿನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅವನನ್ನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬನಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ನಿಮಿತ್ತಂ ಪರಮೀಶಸ್ಯ ವಿಶ್ವಸರ್ಗನಿರೋಧಯೋಃ । ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಃ ಶರ್ವಶ್ಚ ಕಾಲಸ್ಯಾರೂಪಿಣಸ್ತವ

ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯಕ್ಕೆ ಪರಮೇಶ್ವರನೇ ಕಾರಣ. ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಮತ್ತು ಶರ್ವರೂ ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಕಾಲಾತೀತ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪಗಳೇ.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಗಾಯನ್ತಿ ತೇ ವಿಶದಕರ್ಮ ಗೃಹೇಷು ದೇವ್ಯೋ ರಾಜ್ಞಾಂ ಸ್ವಶತ್ರುವಧಮಾತ್ಮವಿಮೋಕ್ಷಣಂ ಚ । ಗೋಪ್ಯಶ್ಚ ಕುಞ್ಜರಪತೇರ್ಜನಕಾತ್ಮಜಾಯಾಃ ಪಿತ್ರೋಶ್ಚ ಲಬ್ಧಶರಣಾ ಮುನಯೋ ವಯಂ ಚ

ನಿನ್ನ ಶುದ್ಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ರಾಜರ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದುದು, ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವಿಮೋಚನೆ, ಗೋಪಿಯರು, ಗಜರಾಜನ ಪತ್ನಿಯರು, ಜನಕನ ಪುತ್ರಿಯರು, ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದ ಪಿತೃಗಳು, ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾವು ಕೂಡ ಹಾಡುತ್ತೇವೆ.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಜರಾಸನ್ಧವಧಃ ಕೃಷ್ಣ ಭೂರ್ಯರ್ಥಾಯೋಪಕಲ್ಪತೇ । ಪ್ರಾಯಃ ಪಾಕವಿಪಾಕೇನ ತವ ಚಾಭಿಮತಃ ಕ್ರತುಃ

ಕೃಷ್ಣಾ, ಜರಾಸಂಧನ ವಧೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ನೀನು ಬಯಸಿದ ಯಜ್ಞವೂ ಇದರಿಂದ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಇತ್ಯುದ್ಧವ ವಚೋ ರಾಜನ್ ಸರ್ವತೋಭದ್ರಮಚ್ಯುತಮ್ । ದೇವರ್ಷಿರ್ಯದುವೃದ್ಧಾಶ್ಚ ಕೃಷ್ಣಶ್ಚ ಪ್ರತ್ಯಪೂಜಯನ್

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಉದ್ಧವನ ಮಾತುಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶುಭಕರವಾಗಿದ್ದವು. ದೇವರ್ಷಿಯು, ಯದು ವೃದ್ಧರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನೂ ಅವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು.

ಅಥಾದಿಶತ್ ಪ್ರಯಾಣಾಯ ಭಗವಾನ್ ದೇವಕೀಸುತಃ । ಭೃತ್ಯಾನ್ ದಾರುಕಜೈತ್ರಾದೀನ್ ಅನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ಗುರೂನ್ ವಿಭುಃ

ಆಮೇಲೆ ದೇವಕೀ ಪುತ್ರನಾದ ಭಗವಂತನು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದನು; ಹಿರಿಯರಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ದಾರುಕ, ಜೈತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಟರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿ ಹೊರಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದನು.

ನಿರ್ಗಮಯ್ಯಾವರೋಧಾನ್ ಸ್ವಾನ್ ಸಸುತಾನ್ ಸಪರಿಚ್ಛದಾನ್ । ಸಙ್ಕರ್ಷಣಮನುಜ್ಞಾಪ್ಯ ಯದುರಾಜಂ ಚ ಶತ್ರುಹನ್ । ಸೂತೋಪನೀತಂ ಸ್ವರಥಂ ಆರುಹದ್ ಗರುಡಧ್ವಜಮ್

ತನ್ನ ಹೆಂಗಸರು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸೇವಕರನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ, ಸಂಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ಯದುರಾಜನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಸಾರಥಿಯು ತಂದ ಗರುಡಧ್ವಜದ ರಥವನ್ನು ಏರಿದನು.

( ಪ್ರಭಾವತೀ ) ತತೋ ರಥದ್‌ವಿಪಭಟಸಾದಿನಾಯಕೈಃ ಕರಾಲಯಾ ಪರಿವೃತ ಆತ್ಮಸೇನಯಾ । ಮೃದಙ್‌ಗ ಭೇರ್ಯಾನಕ ಶಙ್ಖಗೋಮುಖೈಃ ಪ್ರಘೋಷಘೋಷಿತಕಕುಭೋ ನಿರಾಕ್ರಮತ್

ನಂತರ ರಥ, ದ್ವಿಪ, ಪಾದಾತಿ, ಅಶ್ವಸೈನಿಕರ ನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಮೃದಂಗ, ಭೇರಿ, ಅನಕ, ಶಂಖ, ಗೋಮುಖಗಳ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಗೋಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಅವನು ಹೊರಟನು.

ನೃವಾಜಿಕಾಞ್ಚನ ಶಿಬಿಕಾಭಿರಚ್ಯುತಂ ಸಹಾತ್ಮಜಾಃ ಪತಿಮನು ಸುವ್ರತಾ ಯಯುಃ । ವರಾಂಬರಾಭರಣವಿಲೇಪನಸ್ರಜಃ ಸುಸಂವೃತಾ ನೃಭಿರಸಿಚರ್ಮಪಾಣಿಭಿಃ

ಅಚ್ಯುತನ ಪತ್ನಿಯರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ, ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣ, ಸುಗಂಧ, ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಚಿನ್ನದ ಪಲಂಕುಲು ಮತ್ತು ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ತಲವಾರು ಮತ್ತು ಕವಚ ಧರಿಸಿದ ರಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.

ನರೋಷ್ಟ್ರಗೋಮಹಿಷಖರಾಶ್ವತರ್ಯನಃ ಕರೇಣುಭಿಃ ಪರಿಜನವಾರಯೋಷಿತಃ । ಸ್ವಲಙ್ಕೃತಾಃ ಕಟಕುಟಿಕಮ್ಬಲಾಮ್ಬರಾದ್ ಉಪಸ್ಕರಾ ಯಯುರಧಿಯುಜ್ಯ ಸರ್ವತಃ

ಮನುಷ್ಯರು, ಒಂಟೆಗಳು, ಹಸುಗಳು, ಎಮ್ಮೆಗಳು, ಕತ್ತೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ರಾಜಮಹಿಳೆಯರು—allರೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಆಭರಣಗಳು, ಕೈಬಳ್ಳಿಗಳು, ಕಾಂಬಳಿಗಳು, ಉಡುಪುಗಳು ಧರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೊರಟರು.

ಬಲಂ ಬೃಹದ್ಧ್ವಜಪಟಛತ್ರಚಾಮರೈಃ ವರಾಯುಧಾಭರಣಕಿರೀಟವರ್ಮಭಿಃ । ದಿವಾಂಶುಭಿಸ್ತುಮುಲರವಂ ಬಭೌ ರವೇಃ ಯಥಾರ್ಣವಃ ಕ್ಷುಭಿತತಿಮಿಙ್‌ಗಿಲೋರ್ಮಿಭಿಃ

ಆ ಸೇನೆ, ದೊಡ್ಡ ಧ್ವಜಗಳು, ಹಾವುಗಳು, ಛತ್ರಗಳು, ಚಾಮರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸುಂದರವಾದ ಆಯುಧಗಳು, ಆಭರಣಗಳು, ಕಿರೀಟಗಳು, ಕವಚಗಳನ್ನೂ ಧರಿಸಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸೇನೆಯ ಗರ್ಜನೆ, ದೊಡ್ಡ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಅಲೆಗಳಿಂದ ಕುಳಿತುಕೊಂಡ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಭಾರೀ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮಾಡಿತು.

ಅಥೋ ಮುನಿರ್ಯದುಪತಿನಾ ಸಭಾಜಿತಃ ಪ್ರಣಮ್ಯ ತಂ ಹೃದಿ ವಿದಧದ್ ವಿಹಾಯಸಾ । ನಿಶಮ್ಯ ತದ್‌ವ್ಯವಸಿತಮಾಹೃತಾರ್ಹಣೋ ಮುಕುನ್ದಸನ್ದರ್ಶನನಿರ್ವೃತೇನ್ದ್ರಿಯಃ

ಆಗ ಯದುಪತಿಯು ಗೌರವದಿಂದ ಆಮಂತ್ರಿಸಿದ ಮುನಿಯು, ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೊರಟನು. ಅವನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮುಕುಂದನು, ದೇವರ ದರ್ಶನದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತೃಪ್ತಿಯಾದವನಾಗಿ, ಅಗತ್ಯವಾದ ಸತ್ಕಾರವನ್ನು ತಂದನು.