ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಸ್ವಪ್ನಾಯಿತಂ ನೃಪಸುಖಂ ಪರತಂತ್ರಮೀಶ ಶಶ್ವದ್‌ಭಯೇನ ಮೃತಕೇನ ಧುರಂ ವಹಾಮಃ । ಹಿತ್ವಾ ತದಾತ್ಮನಿ ಸುಖಂ ತ್ವದನೀಹಲಭ್ಯಂ ಕ್ಲಿಶ್ಯಾಮಹೇಽತಿಕೃಪಣಾಸ್ತವ ಮಾಯಯೇಹ

ಸ್ವಾಮಿ, ರಾಜರ ಸಂತೋಷವು ಕನಸು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಅದು ಇತರರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಯಾವಾಗಲೂ ಭಯದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತೇವೆ, ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ ಮರಣದ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುತ್ತೇವೆ. ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ನಿರ್ಭಯವಾದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನಾವು ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದುಃಖಪಡುತ್ತೇವೆ—ನಾವು ಎಷ್ಟು ದಯನೀಯರಾಗಿದ್ದೇವೆ!

ತನ್ನೋ ಭವಾನ್ ಪ್ರಣತಶೋಕಹರಾಙ್‌ಘ್ರಿಯುಗ್ಮೋ ಬದ್ಧಾನ್ ವಿಯುಙ್ಕ್ಷ್ವ ಮಗಧಾಹ್ವಯಕರ್ಮಪಾಶಾತ್ । ಯೋ ಭೂಭುಜೋಽಯುತಮತಙ್ಗಜವೀರ್ಯಮೇಕೋ ಬಿಭ್ರದ್ ರುರೋಧ ಭವನೇ ಮೃಗರಾಡಿವಾವೀಃ

ಆದ್ದರಿಂದ, ಶರಣಾದವರಿಗೆ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಮಾಘದನನ ಕರ್ಮಗಳ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿ. ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ನೀನು, ಮೃಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹನಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಅರಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಂಧಿಸಿದ್ದ ರಾಜನನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ತಡೆದಿದ್ದೆ.

ಯೋ ವೈ ತ್ವಯಾ ದ್ವಿನವಕೃತ್ವ ಉದಾತ್ತಚಕ್ರ ಭಗ್ನೋ ಮೃಧೇ ಖಲು ಭವನ್ತಮನನ್ತವೀರ್ಯಮ್ । ಜಿತ್ವಾ ನೃಲೋಕನಿರತಂ ಸಕೃದೂಢದರ್ಪೋ ಯುಷ್ಮತ್ಪ್ರಜಾ ರುಜತಿ ನೋಽಜಿತ ತದ್ವಿಧೇಹಿ

ಅವನ ಗರ್ವವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು, ಲೋಕವನ್ನು ಜಯಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ನೀನು ಅವನ ಉನ್ನತ ಚಕ್ರವನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಬಾರಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುರಿದು, ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದೆ. ಈಗ ಅವನು ನಿನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಜಯಶೀಲನಾದ ನೀನು, ದಯಮಾಡಿ, ಸೂಕ್ತವಾದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳು.

ದೂತ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತಿ ಮಾಗಧಸಂರುದ್ಧಾ ಭವದ್ದರ್ಶನಕಾಙ್‌ಕ್ಷಿಣಃ । ಪ್ರಪನ್ನಾಃ ಪಾದಮೂಲಂ ತೇ ದೀನಾನಾಂ ಶಂ ವಿಧೀಯತಾಮ್

ದೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ, ಮಾಘದನನಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿ, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಆತುರಗೊಂಡು, ಇವರು ನಿನ್ನ ಪಾದಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದಯವಿಟ್ಟು, ಈ ದುಃಖಿತರಿಗೆ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಕರುಣಿಸು.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ರಾಜದೂತೇ ಬ್ರುವತ್ಯೇವಂ ದೇವರ್ಷಿಃ ಪರಮದ್ಯುತಿಃ । ಬಿಭ್ರತ್ ಪಿಙ್ಗಜಟಾಭಾರಂ ಪ್ರಾದುರಾಸೀದ್ ಯಥಾ ರವಿಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜದೂತನು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹೊಳೆವ ಪಿಂಗಾಣಿ ಜಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದನು, ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಅಚಾನಕ್‌ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

ತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣಃ ಸರ್ವಲೋಕೇಶ್ವರೇಶ್ವರಃ । ವವನ್ದ ಉತ್ಥಿತಃ ಶೀರ್ಷ್ಣಾ ಸಸಭ್ಯಃ ಸಾನುಗೋ ಮುದಾ

ಅವನನ್ನು ಕಂಡು, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಾಧಿಪತಿಗಳಿಗೂ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು, ತನ್ನ ಸಭಿಕರು ಮತ್ತು ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎದ್ದು, ತಲೆಯನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

ಸಭಾಜಯಿತ್ವಾ ವಿಧಿವತ್ ಕೃತಾಸನಪರಿಗ್ರಹಮ್ । ಬಭಾಷೇ ಸುನೃತೈರ್ವಾಕ್ಯೈಃ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ತರ್ಪಯನ್ ಮುನಿಮ್

ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಗೌರವ ನೀಡಿ, ಆಸನವನ್ನು ನೀಡಿದ ಕೃಷ್ಣನು, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುನಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವಂತಹ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದನು.

ಅಪಿ ಸ್ವಿದದ್ಯ ಲೋಕಾನಾಂ ತ್ರಯಾಣಾಂ ಅಕುತೋಭಯಮ್ । ನನು ಭೂಯಾನ್ ಭಗವತೋ ಲೋಕಾನ್ ಪರ್ಯಟತೋ ಗುಣಃ

ಈಂದು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಖವಾಗಿದೆಯೆ? ಎಲ್ಲರೂ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿದಾರೆಯೆ? ಭಗವಂತನು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಖಚಿತ.

ನ ಹಿ ತೇಽವಿದಿತಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ ಲೋಕೇಷು ಈಶ್ವರ ಕರ್ತೃಷು । ಅಥ ಪೃಚ್ಛಾಮಹೇ ಯುಷ್ಮಾನ್ ಪಾಣ್ಡವಾನಾಂ ಚಿಕೀರ್ಷಿತಮ್

ಈ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಏನೂ ನಿನಗೆ ಅಜ್ಞಾತವಿಲ್ಲ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರಲ್ಲಿ ನೀನು ಒಬ್ಬನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪಾಂಡವರು ಏನು ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿನ್ನಿಂದ ಕೇಳುತ್ತೇವೆ.

ಶ್ರೀನಾರದ ಉವಾಚ - ( ಮಿಶ್ರ ) ದೃಷ್ಟಾ ಮಾಯಾ ತೇ ಬಹುಶೋ ದುರತ್ಯಯಾ ಮಾಯಾ ವಿಭೋ ವಿಶ್ವಸೃಜಶ್ಚ ಮಾಯಿನಃ । ಭೂತೇಷು ಭೂಮಂಶ್ಚರತಃ ಸ್ವಶಕ್ತಿಭಿಃ ವಹ್ನೇರಿವಚ್ಛನ್ನರುಚೋ ನ ಮೇಽದ್‌ಭುತಮ್

ಶ್ರೀನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯನ್ನು ನಾನು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ—ಅದು ದಾಟಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ. ನೀನು ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಮತ್ತು ಮಾಯಾಧಿಪತಿ. ನೀನು ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ, ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆ ಮರೆಯಾದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಯಾವುದೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ.

ತವೇಹಿತಂ ಕೋಽರ್ಹತಿ ಸಾಧು ವೇದಿತುಂ ಸ್ವಮಾಯಯೇದಂ ಸೃಜತೋ ನಿಯಚ್ಛತಃ । ಯದ್ ವಿದ್ಯಮಾನಾತ್ ಮತಯಾವಭಾಸತೇ ತಸ್ಮೈ ನಮಸ್ತೇ ಸ್ವವಿಲಕ್ಷಣಾತ್ಮನೇ

ನೀನು ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಹಿಂಪಡೆಯುವ ನಿನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಾರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು? ಇರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುವುದು ಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಮಾತ್ರ. ಎಲ್ಲ ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳಿಗೂ ಅತೀತನಾದ ನಿನಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಜೀವಸ್ಯ ಯಃ ಸಂಸರತೋ ವಿಮೋಕ್ಷಣಂ ನ ಜಾನತೋಽನರ್ಥವಹಾಚ್ಛರೀರತಃ । ಲೀಲಾವತಾರೈಃ ಸ್ವಯಶಃ ಪ್ರದೀಪಕಂ ಪ್ರಾಜ್ವಾಲಯತ್ತ್ವಾ ತಮಹಂ ಪ್ರಪದ್ಯೇ

ಯಾವನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅಲೆಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಜೀವಿಗೆ, ದೇಹದಿಂದ ಬರುವ ದುಃಖವನ್ನು ಅರಿಯದವನಿಗೆ, ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೋ, ತನ್ನ ಲೀಲಾವತಾರಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನಿಗೆ ನಾನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಅಥಾಪ್ಯಾಶ್ರಾವಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ ನರಲೋಕವಿಡಮ್ಬನಮ್ । ರಾಜ್ಞಃ ಪೈತೃಷ್ವಸೇಯಸ್ಯ ಭಕ್ತಸ್ಯ ಚ ಚಿಕೀರ್ಷಿತಮ್

ಆದರೂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಲೋಕವನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ನಿನ್ನ ಪಿತೃಸೋದರನ ಮಗನಾದ ಭಕ್ತ ರಾಜನು ಏನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಯಕ್ಷ್ಯತಿ ತ್ವಾಂ ಮಖೇನ್ದ್ರೇಣ ರಾಜಸೂಯೇನ ಪಾಣ್ಡವಃ । ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯಕಾಮೋ ನೃಪತಿಃ ತದ್‌ಭವಾನನುಮೋದತಾಮ್

ಪಾಂಡುಪುತ್ರನು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಯಸಿ, ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಸ್ವಾಮಿ. ನೀನು ಇದರಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಲಿ.

ತಸ್ಮಿನ್ ದೇವ ಕ್ರತುವರೇ ಭವನ್ತಂ ವೈ ಸುರಾದಯಃ । ದಿದೃಕ್ಷವಃ ಸಮೇಷ್ಯನ್ತಿ ರಾಜಾನಶ್ಚ ಯಶಸ್ವಿನಃ

ಆ ಮಹಾಯಜ್ನದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜರು, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸೇರುವರು.

ಶ್ರವಣಾತ್ ಕೀರ್ತನಾದ್ ಧ್ಯಾನಾತ್ ಪೂಯನ್ತೇಽನ್ತೇವಸಾಯಿನಃ । ತವ ಬ್ರಹ್ಮಮಯಸ್ಯೇಶ ಕಿಮುತೇಕ್ಷಾಭಿಮರ್ಶಿನಃ

ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ, ಹಾಡುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನಿಸುವುದರಿಂದಲೂ, ನಿಕಟದಲ್ಲಿರುವವರೂ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುವವರಿಗೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವವರಿಗೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರತೆ ದೊರೆಯುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಯಸ್ಯಾಮಲಂ ದಿವಿ ಯಶಃ ಪ್ರಥಿತಂ ರಸಾಯಾಂ ಭೂಮೌ ಚ ತೇ ಭುವನಮಙ್ಗಲ ದಿಗ್ವಿತಾನಮ್ । ಮನ್ದಾಕಿನೀತಿ ದಿವಿ ಭೋಗವತೀತಿ ಚಾಧೋ ಗಙ್ಗೇತಿ ಚೇಹ ಚರಣಾಮ್ಬು ಪುನಾತಿ ವಿಶ್ವಮ್

ಯಾರ ಪಾದಗಳ ಪಾವನತೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿಯೂ ಹರಡಿದೆ—ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮಂದಾಕಿನಿ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಭೋಗವತಿ, ಇಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಪಾದಜಲವು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ತತ್ರ ತೇಷ್ವಾತ್ಮಪಕ್ಷೇಷ್ವ ಗೃಹ್ಣತ್ಸು ವಿಜಿಗೀಷಯಾ । ವಾಚಃ ಪೇಶೈಃ ಸ್ಮಯನ್ ಭೃತ್ಯಮುದ್ಧವಂ ಪ್ರಾಹ ಕೇಶವಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಅಲ್ಲಿ, ತನ್ನವರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಾಸೆ ಹೊಂದಿದವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೇಶವನು ನಗುತ್ತಾ, ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಭೃತ್ಯ ಉದ್ಧವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ - ತ್ವಂ ಹಿ ನಃ ಪರಮಂ ಚಕ್ಷುಃ ಸುಹೃನ್ ಮಂತ್ರಾರ್ಥತತ್ತ್ವವಿತ್ । ಅಥಾತ್ರ ಬ್ರೂಹ್ಯನುಷ್ಠೇಯಂ ಶ್ರದ್ದಧ್ಮಃ ಕರವಾಮ ತತ್

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಣ್ಣು, ನಿಜವಾದ ಸ್ನೇಹಿತ, ಮತ್ತು ಸಲಹೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತವನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳು; ನಾವು ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಇತ್ಯುಪಾಮಂತ್ರಿತೋ ಭರ್ತ್ರಾ ಸರ್ವಜ್ಞೇನಾಪಿ ಮುಗ್ಧವತ್ । ನಿದೇಶಂ ಶಿರಸಾಽಽಧಾಯ ಉದ್ಧವಃ ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ

ಈ ರೀತಿ ತನ್ನ ಒಡೆಯನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಉದ್ಧವನು ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಯು ಬಾಗಿಸಿ ಆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಉತ್ತರಾರ್ಧೇ ಭಗವದ್ಯಾನವಿಚಾರೇ ನಾಮ ಸಪ್ತತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಹೀಗೆ ಪರಮಹಂಸರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಹತ್ತನೇ ಸ್ಕಂಧದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 'ಭಗವದ್ಜ್ಞಾನ ವಿಚಾರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಎಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.

ಉದ್ಧವಮಂತ್ರಣಯಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಸ್ಯೇನ್ದ್ರಪ್ರಸ್ಥಗಮನಮ್ - ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತ್ಯುದೀರಿತಮಾಕರ್ಣ್ಯ ದೇವಋಷೇರುದ್ಧವೋಽಬ್ರವೀತ್ । ಸಭ್ಯಾನಾಂ ಮತಮಾಜ್ಞಾಯ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಚ ಮಹಾಮತಿಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವರ್ಷಿಯವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಭೆಯವರ ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಮಹಾಮತಿ ಉದ್ಧವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಶ್ರೀಉದ್ಧವ ಉವಾಚ - ಯದುಕ್ತಂ ಋಷಿಣಾ ದೇವ ಸಾಚಿವ್ಯಂ ಯಕ್ಷ್ಯತಸ್ತ್ವಯಾ । ಕಾರ್ಯಂ ಪೈತೃಷ್ವಸೇಯಸ್ಯ ರಕ್ಷಾ ಚ ಶರಣೈಷಿಣಾಮ್

ಉದ್ಧವನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವಾ, ಋಷಿಯವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ನೀನು ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು, ತಂದೆಯ ಮಾವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬರುವವರನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು.

ಯಷ್ಟವ್ಯಮ್ರಾಜಸೂಯೇನ ದಿಕ್ ಚಕ್ರಜಯಿನಾ ವಿಭೋ । ಅತೋ ಜರಾಸುತಜಯ ಉಭಯಾರ್ಥೋ ಮತೋ ಮಮ

ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯಾದ ನೀನು, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನು ಎಂಬಂತೆ, ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಜರಾಸಂಧನ ನಾಶವೂ, ಎರಡೂ ಉದ್ದೇಶವೂ ಪೂರೈಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಸ್ಮಾಕಂ ಚ ಮಹಾನರ್ಥೋ ಹ್ಯೇತೇನೈವ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಯಶಶ್ಚ ತವ ಗೋವಿನ್ದ ರಾಜ್ಞೋ ಬದ್ಧಾನ್ ವಿಮುಞ್ಚತಃ

ಇದರಿಂದ ನಮಗೂ ಮಹತ್ತರವಾದ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಗೋವಿಂದಾ, ನೀನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನಿನ್ನ ಖ್ಯಾತಿಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಸ ವೈ ದುರ್ವಿಷಹೋ ರಾಜಾ ನಾಗಾಯುತಸಮೋ ಬಲೇ । ಬಲಿನಾಮಪಿ ಚಾನ್ಯೇಷಾಂ ಭೀಮಂ ಸಮಬಲಂ ವಿನಾ

ಆ ರಾಜನು ಬಹಳ ಬಲಶಾಲಿ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿಯೂ ಭೀಮನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾನರಿಲ್ಲ.

ದ್‌ವೈರಥೇ ಸ ತು ಜೇತವ್ಯೋ ಮಾ ಶತಾಕ್ಷೌಹಿಣೀಯುತಃ । ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೋಽಭ್ಯರ್ಥಿತೋ ವಿಪ್ರೈಃ ನ ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾತಿ ಕರ್ಹಿಚಿತ್

ಅವನನ್ನು ಶತಾಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬನಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವವನು, ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನಿರಾಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಬ್ರಹ್ಮವೇಷಧರೋ ಗತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಷೇತ ವೃಕೋದರಃ । ಹನಿಷ್ಯತಿ ನ ಸನ್ದೇಹೋ ದ್‌ವೈರಥೇ ತವ ಸನ್ನಿಧೌ

ವೃಕೋದರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಕೇಳಲಿ; ನಿನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅವನನ್ನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬನಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

ನಿಮಿತ್ತಂ ಪರಮೀಶಸ್ಯ ವಿಶ್ವಸರ್ಗನಿರೋಧಯೋಃ । ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಃ ಶರ್ವಶ್ಚ ಕಾಲಸ್ಯಾರೂಪಿಣಸ್ತವ

ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯಕ್ಕೆ ಪರಮೇಶ್ವರನೇ ಕಾರಣ. ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ ಮತ್ತು ಶರ್ವರೂ ಕೂಡ ನಿನ್ನ ಕಾಲಾತೀತ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪಗಳೇ.