ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಜಲಯಾನಮಿವಾಘೂರ್ಣಂ ಗಙ್ಗಾಯಾಂ ನಗರಂ ಪತತ್ । ಆಕೃಷ್ಯಮಾಣಮಾಲೋಕ್ಯ ಕೌರವಾಃ ಜಾತಸಂಭ್ರಮಾಃ

ಆ ನಗರವನ್ನು ಗಂಗೆಯೊಳಗೆ ಎಳೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದು ಬೋಟ್‌ವೊಂದು ಚಕ್ರವಾತದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವಂತೆ ತಿರುಗಿತು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಕೌರವರು ಭಯಭೀತರಾಗಿ ಗಾಬರಿಗೊಂಡರು.

ತಮೇವ ಶರಣಂ ಜಗ್ಮುಃ ಸಕುಟುಮ್ಬಾ ಜಿಜೀವಿಷವಃ । ಸಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಸಾಮ್ಬಂ ಪ್ರಾಞ್ಜಲಯಃ ಪ್ರಭುಮ್

ಬದುಕಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಕೌರವರು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನೂ ಸಾಮ್ಬನನ್ನೂ ಮುಂಚಿಟ್ಟು, ಕೈಮುಗಿದು ಆ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಶರಣಾಗಲು ಬಂದರು.

ರಾಮ ರಾಮಾಖಿಲಾಧಾರ ಪ್ರಭಾವಂ ನ ವಿದಾಮ ತೇ । ಮೂಢಾನಾಂ ನಃ ಕುಬುದ್ಧೀನಾಂ ಕ್ಷನ್ತುಮರ್ಹಸ್ಯತಿಕ್ರಮಮ್

'ರಾಮಾ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುವವನೇ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿಯದೆ ಮುಡುಕುತನದಿಂದ ತಪ್ಪುಮಾಡಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ತಪ್ಪನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು.' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು.

ಸ್ಥಿತ್ಯುತ್ಪತ್ತ್ಯಪ್ಯಯಾನಾಂ ತ್ವಮೇಕೋ ಹೇತುರ್ನಿರಾಶ್ರಯಃ । ಲೋಕಾನ್ ಕ್ರೀಡನಕಾನೀಶ ಕ್ರೀಡತಸ್ತೇ ವದನ್ತಿ ಹಿ

ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಯಾರ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬನೆ ಇಲ್ಲದವನು. ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲ ನಿನ್ನ ಆಟದ ವಸ್ತುಗಳು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

( ಮಿಶ್ರ ) ತ್ವಮೇವ ಮೂರ್ಧ್ನೀದಮನನ್ತ ಲೀಲಯಾ ಭೂಮಣ್ಡಲಂ ಬಿಭರ್ಷಿ ಸಹಸ್ರಮೂರ್ಧನ್ । ಅನ್ತೇ ಚ ಯಃ ಸ್ವಾತ್ಮನಿ ರುದ್ಧವಿಶ್ವಃ ಶೇಷೇಽದ್ವಿತೀಯಃ ಪರಿಶಿಷ್ಯಮಾಣಃ

ಅನಂತನೇ, ನೂರು ತಲೆಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿರುವವನು ನೀನೇ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಲೀನವಾದಾಗ, ನೀನೇ ಉಳಿಯುವ ಏಕೈಕನು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಕೋಪಸ್ತೇಽಖಿಲಶಿಕ್ಷಾರ್ಥಂ ನ ದ್ವೇಷಾನ್ನ ಚ ಮತ್ಸರಾತ್ । ಬಿಭ್ರತೋ ಭಗವನ್ ಸತ್ತ್ವಂ ಸ್ಥಿತಿಪಾಲನತತ್ಪರಃ

ಭಗವಂತಾ, ನಿನ್ನ ಕೋಪವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪಾಠವಾಗಲೆಂದು, ದ್ವೇಷದಿಂದಲೂ ಹಿಂಸೆಗಳಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ನೀನು ಸದಾ ಸತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿರುವೆ.

ನಮಸ್ತೇ ಸರ್ವಭೂತಾತ್ಮನ್ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಧರಾವ್ಯಯ । ವಿಶ್ವಕರ್ಮನ್ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ತ್ವಾಂ ವಯಂ ಶರಣಂ ಗತಾಃ

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನೇ, ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳನು ಹೊಂದಿರುವವನೇ, ಅವಿನಾಶಿಯೇ, ವಿಶ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವವನೇ, ನಮಸ್ಕಾರಗಳು. ನಾವು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇವೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಏವಂ ಪ್ರಪನ್ನೈಃ ಸಂವಿಗ್ನೈಃ ವೇಪಮಾನಾಯನೈರ್ಬಲಃ । ಪ್ರಸಾದಿತಃ ಸುಪ್ರಸನ್ನೋ ಮಾ ಭೈಷ್ಟೇತ್ಯಭಯಂ ದದೌ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಶರಣಾದರು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಾ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಬಲರಾಮನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು, 'ಭಯಪಡಬೇಡಿ' ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿದನು.

ದುರ್ಯೋಧನಃ ಪಾರಿಬರ್ಹಂ ಕುಞ್ಜರಾನ್ ಷಷ್ಟಿಹಾಯನಾನ್ । ದದೌ ಚ ದ್ವಾದಶಶತಾನಿ ಅಯುತಾನಿ ತುರಙ್ಗಮಾನ್

ದುರ್ಯೋಧನನು ಉಡುಗೊರಿಯಾಗಿ ಅರವತ್ತೆರಡು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಆನೆಗಳನ್ನು, ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.

ರಥಾನಾಂ ಷಟ್ಸಹಸ್ರಾಣಿ ರೌಕ್ಮಾಣಾಂ ಸೂರ್ಯವರ್ಚಸಾಮ್ । ದಾಸೀನಾಂ ನಿಷ್ಕಕಣ್ಠೀನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ದುಹಿತೃವತ್ಸಲಃ

ಅವನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಆರು ಸಾವಿರ ಬಂಗಾರದ ರಥಗಳನ್ನು, ಹಾರವಿಲ್ಲದ ಸಾವಿರ ದಾಸಿಯರನ್ನು, ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟನು.

ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯ ತು ತತ್ಸರ್ವಂ ಭಗವಾನ್ ಸಾತ್ವತರ್ಷಭಃ । ಸಸುತಃ ಸಸ್ನುಷಃ ಪ್ರಾಯಾತ್ ಸುಹೃದ್‌ಭಿರಭಿನನ್ದಿತಃ

ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸಾತ್ವತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಂತನು ಪುತ್ರನೂ ಸೊಸೆಯಂದಿರೂ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಗೌರವಪಟ್ಟು ಹೊರಟನು.

( ಮಿಶ್ರ ) ತತಃ ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ಸ್ವಪುರಂ ಹಲಾಯುಧಃ ಸಮೇತ್ಯ ಬನ್ಧೂನನುರಕ್ತಚೇತಸಃ । ಶಶಂಸ ಸರ್ವಂ ಯದುಪುಙ್ಗವಾನಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಸಭಾಯಾಂ ಕುರುಷು ಸ್ವಚೇಷ್ಟಿತಮ್

ನಂತರ ಹಲಾಯುಧನು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಬಂಧುಗಳೆಡೆಗೆ ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಯಾದವರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೌರವರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಅದ್ಯಾಪಿ ಚ ಪುರಂ ಹ್ಯೇತತ್ ಸೂಚಯದ್ ರಾಮವಿಕ್ರಮಮ್ । ಸಮುನ್ನತಂ ದಕ್ಷಿಣತೋ ಗಙ್ಗಾಯಾಂ ಅನುದೃಶ್ಯತೇ

ಇಂದಿಗೂ ಆ ನಗರವು ರಾಮನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಗಂಗೆಯ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಉತ್ತರಾರ್ಧೇ ಹಸ್ತಿನಪುರಕರ್ಷಣರೂಪಸಂಕರ್ಷಣವಿಜಯೋ ನಾಮ ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಈ ರೀತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಿನಪುರ ಎಳೆಯುವ ಸಂಕರ್ಷಣ ವಿಜಯ ಎಂಬ ಅರವತ್ತೆಂಟನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.

ದೇವರ್ಷಿನಾರದಕರ್ತೃಕಂ ಭಗವತೋ ಗೃಹಚರ್ಯಾದರ್ಶನಮ್ - ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ನರಕಂ ನಿಹತಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತಥೋದ್ವಾಹಂ ಚ ಯೋಷಿತಾಮ್ । ಕೃಷ್ಣೇನೈಕೇನ ಬಹ್ವೀನಾಂ ತದ್ ದಿದೃಕ್ಷುಃ ಸ್ಮ ನಾರದಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ನರಕಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದದ್ದು, ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಒಬ್ಬನೇ ಮದುವೆಯಾದದ್ದು ಕೇಳಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಗೃಹಚರ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂದು ನಾರದನು ಬಯಸಿದನು.

ಚಿತ್ರಂ ಬತೈತದೇಕೇನ ವಪುಷಾ ಯುಗಪತ್ ಪೃಥಕ್ । ಗೃಹೇಷು ದ್ವ್ಯಷ್ಟಸಾಹಸ್ರಂ ಸ್ತ್ರಿಯ ಏಕ ಉದಾವಹತ್

ಒಂದು ದೇಹದಿಂದಲೇ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಎಂಟು ಸಾವಿರ ಎರಡು ನೂರಷ್ಟು ಹೆಂಗಸರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದುದು ಎಷ್ಟು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ!

ಇತ್ಯುತ್ಸುಕೋ ದ್ವಾರವತೀಂ ದೇವರ್ಷಿರ್ದ್ರಷ್ಟುಮಾಗಮತ್ । ಪುಷ್ಪಿತೋಪವನಾರಾಮ ದ್ವಿಜಾಲಿಕುಲನಾದಿತಾಮ್

ದ್ವಾರಕೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ದೇವರ್ಷಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು. ಆ ಊರು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ತೋಟಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿತ್ತು.

ಉತ್ಫುಲ್ಲೇನ್ದೀವರಾಮ್ಭೋಜ ಕಹ್ಲಾರಕುಮುದೋತ್ಪಲೈಃ । ಛುರಿತೇಷು ಸರಃಸೂಚ್ಚೈಃ ಕೂಜಿತಾಂ ಹಂಸಸಾರಸೈಃ

ಅಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳು ಹೂವಿನ ಹಸಿರು ಕಮಲ, ನೀಲೋತ್ಪಲ, ಕುಮುದ, ಕಹ್ಲಾರ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಹಂಸ, ಸಾರಸ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಆ ಕೆರೆಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದವು.

ಪ್ರಾಸಾದಲಕ್ಷೈರ್ನವಭಿಃ ಜುಷ್ಟಾಂ ಸ್ಫಾಟಿಕರಾಜತೈಃ । ಮಹಾಮರಕತಪ್ರಖ್ಯೈಃ ಸ್ವರ್ಣರತ್‍ನಪರಿಚ್ಛದೈಃ

ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಲಕ್ಷ ಪ್ರಾಸಾದಗಳು ಸ್ಫಟಿಕ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಅವು ದೊಡ್ಡ ಪಚ್ಚೆ ರತ್ನದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾ, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವಾದ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.

( ಮಿಶ್ರ ) ವಿಭಕ್ತರಥ್ಯಾಪಥಚತ್ವರಾಪಣೈಃ ಶಾಲಾಸಭಾಭೀ ರುಚಿರಾಂ ಸುರಾಲಯೈಃ । ಸಂಸಿಕ್ತಮಾರ್ಗಾಙ್ಗನವೀಥಿದೇಹಲೀಂ ಪತತ್ಪತಾಕಾ ಧ್ವಜವಾರಿತಾತಪಾಮ್

ಅಲ್ಲಿನ ಬೀದಿಗಳು, ರಸ್ತೆ, ಚೌಕಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಸುಂದರ ಸಭಾಂಗಣಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಮನೆಗಳ ಮುಂದಿನ ದಾರಿಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದಿದ್ದವು. ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಗಳು, ಪತಾಕೆಗಳು ಹಾರುತ್ತಿದ್ದವು, ಅವು ಸೂರ್ಯನ ತಾಪವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ತಸ್ಯಾಮನ್ತಃಪುರಂ ಶ್ರೀಮದ್ ಅರ್ಚಿತಂ ಸರ್ವಧಿಷ್ಣ್ಯಪೈಃ । ಹರೇಃ ಸ್ವಕೌಶಲಂ ಯತ್ರ ತ್ವಷ್ಟ್ರಾ ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ದರ್ಶಿತಮ್

ಆ ಮನೆಯ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮನೆಯವರು ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದ ಶ್ರೀಮಂತ ಅಂಗಳವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಹರಿಯವರ ಕೈಚಾತುರ್ಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೋರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಅದು ತ್ವಷ್ಟ್ರನು ಮಾಡಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

ತತ್ರ ಷೋಡಶಭಿಃ ಸದ್ಮ ಸಹಸ್ರೈಃ ಸಮಲಙ್ಕೃತಮ್ । ವಿವೇಶೈಕತಮಂ ಶೌರೇಃ ಪತ್‍ನೀನಾಂ ಭವನಂ ಮಹತ್

ಅಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ದೇವರ್ಷಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅದು ಶೌರಿಯೊಬ್ಬ ಪತ್ನಿಯ ದೊಡ್ಡ ಭವನವಾಗಿತ್ತು.

ವಿಷ್ಟಬ್ಧಂ ವಿದ್ರುಮಸ್ತಂಭೈಃ ವೈದೂರ್ಯಫಲಕೋತ್ತಮೈಃ । ಇನ್ದ್ರನೀಲಮಯೈಃ ಕುಡ್ಯೈಃ ಜಗತ್ಯಾ ಚಾಹತತ್ವಿಷಾ

ಆ ಭವನವು ಪಗಡದ ಕಂಬಗಳಿಂದ, ಉತ್ತಮ ವಿದೂರ್ಯದಿಂದ ಮಾಡಿದ ನೆಲದಿಂದ, ನೀಲಮಣಿಯ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ನೆಲದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

ವಿತಾನೈರ್ನಿರ್ಮಿತೈಸ್ತ್ವಷ್ಟ್ರಾ ಮುಕ್ತಾದಾಮವಿಲಮ್ಬಿಭಿಃ । ದಾನ್ತೈರಾಸನಪರ್ಯಙ್ಕೈಃ ಮಣ್ಯುತ್ತಮಪರಿಷ್ಕೃತೈಃ

ಅಲ್ಲಿ ತ್ವಷ್ಟ್ರನು ಮಾಡಿದ ಮೋಹಕವಾದ ಮುಕ್ತಾಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಹಾರಗಳು, ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಆಸನಗಳು, ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಪೀಠಗಳು ಇದ್ದವು.

ದಾಸೀಭಿರ್ನಿಷ್ಕಕಣ್ಠೀಭಿಃ ಸುವಾಸೋಭಿರಲಙ್ಕೃತಮ್ । ಪುಮ್ಭಿಃ ಸಕಞ್ಚುಕೋಷ್ಣೀಷ ಸುವಸ್ತ್ರಮಣಿಕುಣ್ಡಲೈಃ

ಅಲ್ಲಿ ದಾಸಿಯರು ಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದರು. ಪುರುಷರು ಉತ್ತಮ ಬಟ್ಟೆ, ಉಡುಪು, ಕಂಚುಕ, ಉಷ್ಣೀಷ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕುಂಡಲ ಧರಿಸಿದ್ದರು.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ರತ್‍ನಪ್ರದೀಪನಿಕರದ್ಯುತಿಭಿರ್ನಿರಸ್ತ ಧ್ವಾನ್ತಂ ವಿಚಿತ್ರವಲಭೀಷು ಶಿಖಣ್ಡಿನೋಽಙ್ಗ । ನೃತ್ಯನ್ತಿ ಯತ್ರ ವಿಹಿತಾಗುರುಧೂಪಮಕ್ಷೈಃ ನಿರ್ಯಾನ್ತಮೀಕ್ಷ್ಯ ಘನಬುದ್ಧಯ ಉನ್ನದನ್ತಃ

ಅಲ್ಲಿ ರತ್ನದ ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಕತ್ತಲೆ ದೂರವಾದಿತ್ತು. ಬಲ್ಕನಿಗಳಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅಗರು ಧೂಪ ಮತ್ತು ಹೋಮದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಗಂಭೀರ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರು ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ತಸ್ಮಿನ್ಸಮಾನಗುಣರೂಪವಯಃಸುವೇಷ ದಾಸೀಸಹಸ್ರಯುತಯಾನುಸವಂ ಗೃಹಿಣ್ಯಾ । ವಿಪ್ರೋ ದದರ್ಶ ಚಮರವ್ಯಜನೇನ ರುಕ್ಮ ದಣ್ಡೇನ ಸಾತ್ವತಪತಿಂ ಪರಿವೀಜಯನ್ತ್ಯಾ

ಅಲ್ಲಿ ಗುಣ, ರೂಪ, ವಯಸ್ಸು, ವೇಷದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದ ಸಾವಿರಾರು ದಾಸಿಯರ ನಡುವೆ, ಆ ಋಷಿಯವರು ಸಾತ್ವತಪತಿಯ ಪತ್ನಿಯೊಬ್ಬಳು ಚಿನ್ನದ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ನ ಚಮರದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ವಾಯಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು.

ತಂ ಸನ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ಭಗವಾನ್ ಸಹಸೋತ್ಥಿತಶ್ರೀ ಪರ್ಯಙ್ಕತಃ ಸಕಲಧರ್ಮಭೃತಾಂ ವರಿಷ್ಠಃ । ಆನಮ್ಯ ಪಾದಯುಗಲಂ ಶಿರಸಾ ಕಿರೀಟ ಜುಷ್ಟೇನ ಸಾಞ್ಜಲಿರವೀವಿಶದಾಸನೇ ಸ್ವೇ

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯಿಂದ ಎದ್ದು, ಮುಡಿಗೆ ಕಿರೀಟವಿದ್ದರೂ ಋಷಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು.

ತಸ್ಯಾವನಿಜ್ಯ ಚರಣೌ ತದಪಃ ಸ್ವಮೂರ್ಧ್ನಾ ಬಿಭ್ರಜ್ಜಗದ್‌ಗುರುತಮೋಽಪಿ ಸತಾಂ ಪತಿರ್ಹಿ । ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದೇವ ಇತಿ ಯದ್‌ಗುಣನಾಮ ಯುಕ್ತಂ ತಸ್ಯೈವ ಯಚ್ಚರಣಶೌಚಮಶೇಷತೀರ್ಥಮ್

ಆ ಭಗವಂತನು ಆ ಋಷಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಆ ನೀರನ್ನು ತನ್ನ ತಲೆಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡನು. ಜಗತ್ತಿನ ಗುರು, ಸಜ್ಜನರ ನಾಯಕನಾದರೂ, ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಅವನ ಪಾದಪರಿಶುದ್ಧಿಯೇ ಪರಮ ತೀರ್ಥವಾಗಿದೆ.