ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಚಕ್ರಂ ಚ ವಿಷ್ಣೋಸ್ತದನುಪ್ರವಿಷ್ಟಂ ವಾರಾಣಸೀಂ ಸಾಟ್ಟಸಭಾಲಯಾಪಣಾಮ್। ಸಗೋಪುರಾಟ್ಟಾಲಕಕೋಷ್ಠಸಙ್ಕುಲಾಂ ಸಕೋಶಹಸ್ತ್ಯಶ್ವರಥಾನ್ನಶಾಲಿನೀಮ್

ನಂತರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಚಕ್ರವು ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಆ ಊರು ರಾಜಮನೆಗಳು, ಸಭಾಭವನಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಗೋಪುರಗಳು, ಉನ್ನತ ಮಿನಾರಿಗಳು, ಕೊಠಡಿಗಳು, ಧಾನ್ಯಭಂಡಾರಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ರಥಗಳು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.

ದಗ್ಧ್ವಾ ವಾರಾಣಸೀಂ ಸರ್ವಾಂ ವಿಷ್ಣೋಶ್ಚಕ್ರಂ ಸುದರ್ಶನಮ್। ಭೂಯಃ ಪಾರ್ಶ್ವಮುಪಾತಿಷ್ಠತ್ಕೃಷ್ಣಸ್ಯಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಃ

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವು ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿ, ಮತ್ತೆ ನಿರ್ದೋಷಿ ಕರ್ಮವಂತನಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿತು.

ಯ ಏನಂ ಶ್ರಾವಯೇನ್ಮರ್ತ್ಯ ಉತ್ತಮಃಶ್ಲೋಕವಿಕ್ರಮಮ್। ಸಮಾಹಿತೋ ವಾ ಶೃಣುಯಾತ್ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ

ಯಾರು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಈ ಮಹಾತ್ಮನ ವಿಜಯಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ರೈವತಕೇ ದ್ವಿವಿದ್ವಧಃ - ಶ್ರೀರಾಜೋವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಭೂಯೋಽಹಂ ಶ್ರೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ ರಾಮಸ್ಯಾದ್ಭುತಕರ್ಮಣಃ । ಅನನ್ತಸ್ಯಾಪ್ರಮೇಯಸ್ಯ ಯದನ್ಯತ್ ಕೃತವಾನ್ ಪ್ರಭುಃ

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಮತ್ತೆ ಆ ಅನಂತ, ಅಪ್ರಮೇಯ ರಾಮನ ಅದ್ಭುತ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆ ಪ್ರಭುವು ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಿದನು ಎಂದು ಹೇಳು.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ನರಕಸ್ಯ ಸಖಾ ಕಶ್ಚಿದ್ ದ್ವಿವಿದೋ ನಾಮ ವಾನರಃ । ಸುಗ್ರೀವಸಚಿವಃ ಸೋಽಥ ಭ್ರಾತಾ ಮೈನ್ದಸ್ಯ ವೀರ್ಯವಾನ್

ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ನರಕನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ದ್ವಿವಿದ ಎಂಬ ಒಂದು ವಾನರನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ಸುಗ್ರೀವನ ಸಲಹೆಗಾರನೂ, ಮೈಂದನ ಶೂರ ಸಹೋದರನೂ ಆಗಿದ್ದನು.

ಸಖ್ಯುಃ ಸೋಽಪಚಿತಿಂ ಕುರ್ವನ್ ವಾನರೋ ರಾಷ್ಟ್ರವಿಪ್ಲವಮ್ । ಪುರಗ್ರಾಮಾಕರಾನ್ ಘೋಷಾನ್ ಅದಹದ್ ವಹ್ನಿಮುತ್ಸೃಜನ್

ಆ ವಾನರನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಪ್ರತಿಕಾರ ಮಾಡಲು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನಾಹುತ ಉಂಟುಮಾಡಿದನು. ಅವನು ನಗರಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು, ವಸತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೋವಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು.

ಕ್ವಚಿತ್ ಸ ಶೈಲಾನುತ್ಪಾಟ್ಯ ತೈರ್ದೇಶಾನ್ ಸಮಚೂರ್ಣಯತ್ । ಆನರ್ತಾನ್ ಸುತರಾಮೇವ ಯತ್ರಾಸ್ತೇ ಮಿತ್ರಹಾ ಹರಿಃ

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಎಳೆದು, ಅವುಗಳಿಂದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದನು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅನರ್ತದಲ್ಲಿ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಹರಿಯು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಕ್ವಚಿತ್ ಸಮುದ್ರಮಧ್ಯಸ್ಥೋ ದೋರ್ಭ್ಯಾಂ ಉತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ತಜ್ಜಲಮ್ । ದೇಶಾನ್ ನಾಗಾಯುತಪ್ರಾಣೋ ವೇಲಾಕೂಲೇ ನ್ಯಮಜ್ಜಯತ್

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ಎತ್ತಿ, ದಶಹಜಾರ ಆನೆಗಳ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಕರಾವಳಿಯ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿದನು.

ಆಶ್ರಮಾನ್ ಋಷಿಮುಖ್ಯಾನಾಂ ಕೃತ್ವಾ ಭಗ್ನವನಸ್ಪತೀನ್ । ಅದೂಷಯತ್ ಶಕೃತ್ ಮೂತ್ರೈಃ ಅಗ್ನೀನ್ ವೈತಾನಿಕಾನ್ ಖಲಃ

ಆ ದುಷ್ಟನು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಅವುಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿದನು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅವನು ಅವರ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಲದಿಂದ ಅಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದನು.

ಪುರುಷಾನ್ ಯೋಷಿತೋ ದೃಪ್ತಃ ಕ್ಷ್ಮಾಭೃದ್ದ್ರೋಣೀಗುಹಾಸು ಸಃ । ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಚಾಪ್ಯಧಾಚ್ಛೈಲೈಃ ಪೇಶಸ್ಕ್ಕಾಸ್ಕಾರೀವ ಕೀಟಕಮ್

ಅಹಂಕಾರದಿಂದ, ಅವನು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ, ನಂತರ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿದನು, ಹೇಗೆಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಕಾರಿಗನು ಕೀಟಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಂತೆ.

ಏವಂ ದೇಶಾನ್ ವಿಪ್ರಕುರ್ವನ್ ದೂಷಯಂಶ್ಚ ಕುಲಸ್ತ್ರಿಯಃ । ಶ್ರುತ್ವಾ ಸುಲಲಿತಂ ಗೀತಂ ಗಿರಿಂ ರೈವತಕಂ ಯಯೌ

ಹೀಗೆ ದೇಶಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾ, ಸಜ್ಜನ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅಪಮಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನು ಸೌಮ್ಯವಾದ ಹಾಡು ಕೇಳಿ ರೈವತಕ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.

ತತ್ರಾಪಶ್ಯದ್ ಯದುಪತಿಂ ರಾಮಂ ಪುಷ್ಕರಮಾಲಿನಮ್ । ಸುದರ್ಶನೀಯಸರ್ವಾಙ್ಗಂ ಲಲನಾಯೂಥಮಧ್ಯಗಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಯದುವಂಶದ ನಾಯಕನಾದ ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಅವನು ಕಮಲಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ್ದನು, ಅವನ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗುಂಪಿನ ನಡುವೆ ಇದ್ದನು.

ಗಾಯನ್ತಂ ವಾರುಣೀಂ ಪೀತ್ವಾ ಮದವಿಹ್ವಲಲೋಚನಮ್ । ವಿಭ್ರಾಜಮಾನಂ ವಪುಷಾ ಪ್ರಭಿನ್ನಮಿವ ವಾರಣಮ್

ಅವನು ರಾಮನನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ವಾರುಣೀ ಪಾನದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಲಾಲಿತ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಂತೆ, ತನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಉಬ್ಬಿದ ಗಜದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು ಎಂದು ನೋಡಿದನು.

ದುಷ್ಟಃ ಶಾಖಾಮೃಗಃ ಶಾಖಾಂ ಆರೂಢಃ ಕಂಪಯನ್ ದ್ರುಮಾನ್ । ಚಕ್ರೇ ಕಿಲಕಿಲಾಶಬ್ದಂ ಆತ್ಮಾನಂ ಸಂಪ್ರದರ್ಶಯನ್

ಆ ದುಷ್ಟ ವಾನರನು ಮರದ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿ, ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಕದಡಿ, ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿ, ತನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದನು.

ತಸ್ಯ ಧಾರ್ಷ್ಟ್ಯಂ ಕಪೇರ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ತರುಣ್ಯೋ ಜಾತಿಚಾಪಲಾಃ । ಹಾಸ್ಯಪ್ರಿಯಾ ವಿಜಹಸುಃ ಬಲದೇವಪರಿಗ್ರಹಾಃ

ಆ ವಾನರನ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಬಾಲರಾಮನ ಸಂಗಾತಿಯಾದ ಯುವತಿಯರು, ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಚಪಲರು ಮತ್ತು ನಗುವಿಗೆ ಇಷ್ಟಪಡುವವರು, ಹಿಗ್ಗಿ ನಗಿದರು.

ತಾ ಹೇಲಯಾಮಾಸ ಕಪಿಃ ಭೂಕ್ಷೇಪೈಃ ಸಂಮುಖಾದಿಭಿಃ । ದರ್ಶಯನ್ ಸ್ವಗುದಂ ತಾಸಾಂ ರಾಮಸ್ಯ ಚ ನಿರೀಕ್ಷಿತಃ

ಆ ವಾನರನು ಅವರ ಮುಂದೆ ನೆಲದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಎಸೆದು, ತಮ್ಮನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ರಾಮನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.

ತಂ ಗ್ರಾವ್ಣಾ ಪ್ರಾಹರತ್ ಕ್ರುದ್ಧೋ ಬಲಃ ಪ್ರಹರತಾಂ ವರಃ । ಸ ವಞ್ಚಯಿತ್ವಾ ಗ್ರಾವಾಣಂ ಮದಿರಾಕಲಶಂ ಕಪಿಃ

ಆಗ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಲರಾಮನು, ಹೊಡೆಯುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಒಂದು ಬಂಡೆಯನ್ನು ಎಸೆದನು. ಆದರೆ ಆ ಕಪಿಯು ಆ ಬಂಡೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಮದ್ಯದ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.

ಗೃಹೀತ್ವಾ ಹೇಲಯಾಮಾಸ ಧೂರ್ತಸ್ತಂ ಕೋಪಯನ್ ಹಸನ್ । ನಿರ್ಭಿದ್ಯ ಕಲಶಂ ದುಷ್ಟೋ ವಾಸಾಂಸ್ಯಾಸ್ಫಾಲಯದ್ ಬಲಮ್

ಆ ಧೂರ್ತ ಕಪಿಯು ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು, ನಗುತ್ತಾ ಬಲರಾಮನನ್ನು ಉಪಹಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಕೋಪಗೊಳಿಸಿದನು. ಆ ದುಷ್ಟನು ಆ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಒಡೆದು, ಬಲರಾಮನ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಿದನು.

ಕದರ್ಥೀಕೃತ್ಯ ಬಲವಾನ್ ವಿಪ್ರಚಕ್ರೇ ಮದೋದ್ಧತಃ । ತಂ ತಸ್ಯಾವಿನಯಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದೇಶಾಂಶ್ಚ ತದುಪದ್ರುತಾನ್

ಬಲವನ್ನು ಮೆರೆದ ಆ ಕಪಿಯು ಮದ್ಯದ ಗರ್ವದಿಂದ ಬಲರಾಮನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ, ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಶಾಂತಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಅವಿನಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬಲರಾಮನು ನೋಡಿದನು.

ಕ್ರುದ್ಧೋ ಮುಸಲಮಾದತ್ತ ಹಲಂ ಚಾರಿಜಿಘಾಂಸಯಾ । ದ್ವಿವಿದೋಽಪಿ ಮಹಾವೀರ್ಯಃ ಶಾಲಮುದ್ಯಮ್ಯ ಪಾಣಿನಾ

ಆಗ ಕ್ರೋಧಗೊಂಡ ಬಲರಾಮನು, ಶತ್ರುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತನ್ನ ಮೊತ್ತೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ದ್ವಿವಿದನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮರವನ್ನು ಎತ್ತಿದನು.

ಅಭ್ಯೇತ್ಯ ತರಸಾ ತೇನ ಬಲಂ ಮೂರ್ಧನ್ಯತಾಡಯತ್ । ತಂ ತು ಸಙ್ಕರ್ಷಣೋ ಮೂರ್ಧ್ನಿ ಪತನ್ತಮಚಲೋ ಯಥಾ

ಆ ದ್ವಿವಿದನು ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದು, ಆ ಮರವನ್ನು ಬಲರಾಮನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದನು. ಆದರೆ ಸಂಕರ್ಷಣನು ಆ ಹೊಡೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಿ, ಮೇಲಿಂದ ಬಿದ್ದರೂ ಅಚಲವಾದ ಪರ್ವತದಂತೆ ನಿಂತನು.

ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಬಲವಾನ್ ಸುನನ್ದೇನಾಹನಚ್ಚ ತಮ್ । ಮೂಷಲಾಹತಮಸ್ತಿಷ್ಕೋ ವಿರೇಜೇ ರಕ್ತಧಾರಯಾ

ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಬಲರಾಮನು ಆ ಮರವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ಮೊತ್ತೆಯಿಂದ ದ್ವಿವಿದನನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಆ ಹೊಡೆಯಿಂದ ಅವನ ತಲೆಬುರುಡೆ ಒಡೆದು, ರಕ್ತ ಹರಿಯಿತು.

ಗಿರಿರ್ಯಥಾ ಗೈರಿಕಯಾ ಪ್ರಹಾರಂ ನಾನುಚಿನ್ತಯನ್ । ಪುನರನ್ಯಂ ಸಮುತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ಕೃತ್ವಾ ನಿಷ್ಪತ್ರಮೋಜಸಾ

ಆ ಹೊಡೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಕೆಂಪು ಗೆರೆಯು ಹಚ್ಚಿದ ಪರ್ವತದಂತೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಮರವನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಎತ್ತಿ, ಅದರ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದುಹಾಕಿದನು.

ತೇನಾಹನತ್ ಸುಸಙ್ಕ್ರುದ್ಧಃ ತಂ ಬಲಃ ಶತಧಾಚ್ಛಿನತ್ । ತತೋಽನ್ಯೇನ ರುಷಾ ಜಘ್ನೇ ತಂ ಚಾಪಿ ಶತಧಾಚ್ಛಿನತ್

ಆ ಮರದಿಂದ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಹೊಡೆದಾಗ, ಬಲರಾಮನು ಅದನ್ನು ನೂರಾರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮರದಿಂದ ದ್ವಿವಿದನು ಕೋಪದಿಂದ ಹೊಡೆದಾಗ, ಅದನ್ನೂ ಕೂಡ ನೂರಾರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

ಏವಂ ಯುಧ್ಯನ್ ಭಗವತಾ ಭಗ್ನೇ ಭಗ್ನೇ ಪುನಃ ಪುನಃ । ಆಕೃಷ್ಯ ಸರ್ವತೋ ವೃಕ್ಷಾನ್ ನಿರ್ವೃಕ್ಷಂ ಅಕರೋದ್ ವನಮ್

ಹೀಗೆ, ಪ್ರಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಮರಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಒಡೆಯುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮರಗಳನ್ನು ಎಳೆದು, ಆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಮರರಹಿತವಾಗಿಸಿದನು.

ತತೋಽಮುಞ್ಚಚ್ಛಿಲಾವರ್ಷಂ ಬಲಸ್ಯೋಪರ್ಯಮರ್ಷಿತಃ । ತತ್ಸರ್ವಂ ಚೂರ್ಣಯಾಮಾಸ ಲೀಲಯಾ ಮುಸಲಾಯುಧಃ

ಆಮೇಲೆ, ಬಲರಾಮನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ದ್ವಿವಿದನು ಬಂಡೆಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿದನು. ಆದರೆ ಮೊತ್ತೆ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಬಲರಾಮನು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಿದನು.

ಸ ಬಾಹೂ ತಾಲಸಙ್ಕಾಶೌ ಮುಷ್ಟೀಕೃತ್ಯ ಕಪೀಶ್ವರಃ । ಆಸಾದ್ಯ ರೋಹಿಣೀಪುತ್ರಂ ತಾಭ್ಯಾಂ ವಕ್ಷಸ್ಯರೂರುಜತ್

ಕಪಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ದ್ವಿವಿದನು ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ತಾಳಮರದಂತೆ ಬಲಪಡಿಸಿ, ಮುಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು, ರೋಹಿಣಿಯ ಮಗನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಅವನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದನು.

ಯಾದವೇನ್ದ್ರೋಽಪಿ ತಂ ದೋರ್ಭ್ಯಾಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಮುಸಲಲಾಙ್ಗಲೇ । ಜತ್ರಾವಭ್ಯರ್ದಯತ್ಕ್ರುದ್ಧಃ ಸೋಽಪತದ್ ರುಧಿರಂ ವಮನ್

ಆದರೆ ಯಾದವರ ನಾಯಕನಾದ ಬಲರಾಮನು, ಮೊತ್ತೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ ಆ ದ್ವಿವಿದನನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಿದನು. ಆಗ ದ್ವಿವಿದನು ರಕ್ತ ಉಗುಳುತ್ತಾ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.

ಚಕಮ್ಪೇ ತೇನ ಪತತಾ ಸಟಙ್ಕಃ ಸವನಸ್ಪತಿಃ । ಪರ್ವತಃ ಕುರುಶಾರ್ದೂಲ ವಾಯುನಾ ನೌರಿವಾಮ್ಭಸಿ

ಆ ದ್ವಿವಿದನು ಬಿದ್ದಾಗ, ಭೂಮಿಯೂ ಮರಗಳೂ ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿದವು. ಕುರುಕುಲದ ಶೂರನೇ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪರ್ವತವು ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಡಗು揺ಿಯುವಂತೆ ನಡುಗಿದವು.