ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

( ವಂಶಸ್ಥಾ ) ಸ್ವರಾಜಧಾನೀಂ ಸಮಲಙ್ಕೃತಾಂ ಧ್ವಜೈಃ ಸತೋರಣೈರುಕ್ಷಿತಮಾರ್ಗಚತ್ವರಾಮ್ । ವಿವೇಶ ಶಙ್ಖಾನಕದುನ್ದುಭಿಸ್ವನೈಃ ಅಭ್ಯುದ್ಯತಃ ಪೌರಸುಹೃದ್‌ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ

ಅವನು ಧ್ವಜಗಳಿಂದ, ತೋರಣಗಳಿಂದ, ಕಾವಲುಗಾರರಿರುವ ರಸ್ತೆಚೌಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಗೆ, ಶಂಖ, ನಾದ, ಡೊಳ್ಳುಗಳ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ನಾಗರಿಕರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಯ ಏವಂ ಕೃಷ್ಣವಿಜಯಂ ಶಙ್ಕರೇಣ ಚ ಸಂಯುಗಮ್ । ಸಂಸ್ಮರೇತ್ ಪ್ರಾತರುತ್ಥಾಯ ನ ತಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್ ಪರಾಜಯಃ

ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಕೃಷ್ಣನ ವಿಜಯವನ್ನೂ, ಶಂಕರನೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧವನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಸೋಲು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಉತ್ತರಾರ್ಧೇ ಅನಿರುದ್ಧಾನಯನಂ ನಾಮ ತ್ರಿಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಇಂತಿ ಪರಮಹಂಸರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 'ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ತರುವಿಕೆ' ಎಂಬ ಅರವತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ ಬಲಭದ್ರಃ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಗವಾನ್ ರಥಮಾಸ್ಥಿತಃ । ಸುಹೃದ್ದಿದೃಕ್ಷುರುತ್ಕಣ್ಠಃ ಪ್ರಯಯೌ ನನ್ದಗೋಕುಲಮ್ ॥ 10.65.

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಕುರುಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಬಲರಾಮನು ತನ್ನ ಹಿತಮಿತ್ರರನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ರಥಾರೂಢನಾಗಿ ನಂದನ ಗೋಕುಳಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

ಪರಿಷ್ವಕ್ತಶ್ಚಿರೋತ್ಕಣ್ಠೈರ್ಗೋಪೈರ್ಗೋಪೀಭಿರೇವ ಚ । ರಾಮೋಽಭಿವಾದ್ಯ ಪಿತರಾವಾಶೀರ್ಭಿರಭಿನನ್ದಿತಃ ॥ 10.65.

ಅವನನ್ನು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಗೋಪರು ಮತ್ತು ಗೋಪಿಕೆಯರು ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ರಾಮನು ತನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪಡೆದನು.

ಚಿರಂ ನಃ ಪಾಹಿ ದಾಶಾರ್ಹ ಸಾನುಜೋ ಜಗದೀಶ್ವರಃ । ಇತ್ಯಾರೋಪ್ಯಾಙ್ಕಮಾಲಿಙ್ಗ್ಯ ನೇತ್ರೈಃ ಸಿಷಿಚತುರ್ಜಲೈಃ ॥ 10.65.

ಅವರು, 'ದಾಶಾರ್ಹ, ನೀನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರನು ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಜಗದೀಶ್ವರಾ,' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ರಾಮನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ, ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೆನೆಸಿದರು.

ಗೋಪವೃದ್ಧಾಂಶ್ಚ ವಿಧಿವದ್ಯವಿಷ್ಠೈರಭಿವನ್ದಿತಃ । ಯಥಾವಯೋ ಯಥಾಸಖ್ಯಂ ಯಥಾಸಮ್ಬನ್ಧಮಾತ್ಮನಃ ॥ 10.65.

ಅವನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ವಿಧಿಯನುಸಾರ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ಗೋಪರಿಗೆ ರಾಮನು ಗೌರವದಿಂದ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

ಸಮುಪೇತ್ಯಾಥ ಗೋಪಾಲಾನ್ ಹಾಸ್ಯಹಸ್ತಗ್ರಹಾದಿಭಿಃ । ವಿಶ್ರಾನ್ತಂ ಸುಖಮಾಸೀನಂ ಪಪ್ರಚ್ಛುಃ ಪರ್ಯುಪಾಗತಾಃ ॥ 10.65.

ನಂತರ, ಗೋಪರು ಹತ್ತಿರ ಬಂದು, ನಗುತ್ತಾ, ಕೈಹಿಡಿದು, ಇನ್ನಿತರ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ಹಬ್ಬುಗಳಿಂದ, ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಮನನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದರು.

ಪೃಷ್ಟಾಶ್ಚಾನಾಮಯಂ ಸ್ವೇಷು ಪ್ರೇಮಗದ್ಗದಯಾ ಗಿರಾ । ಕೃಷ್ಣೇ ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷೇ ಸನ್ನ್ಯಸ್ತಾಖಿಲರಾಧಸಃ ॥ 10.65.

ಅವನೂ ಸಹ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಗದರಿದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮತ್ತು ಅವರ ಮನೆಯವರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ಏಕೆಂದರೆ, ಕಮಲದ ಹೂವಿನಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಚಿಂತೆಗಳು ತೊಡಗಿದ್ದವು.

ಕಚ್ಚಿನ್ನೋ ಬಾನ್ಧವಾ ರಾಮ ಸರ್ವೇ ಕುಶಲಮಾಸತೇ । ಕಚ್ಚಿತ್ಸ್ಮರಥ ನೋ ರಾಮ ಯೂಯಂ ದಾರಸುತಾನ್ವಿತಾಃ ॥ 10.65.

'ರಾಮಾ, ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೆ? ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಾ?' ಎಂದು ಅವರು ಕೇಳಿದರು.

ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ಕಂಸೋ ಹತಃ ಪಾಪೋ ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ಮುಕ್ತಾಃ ಸುಹೃಜ್ಜನಾಃ । ನಿಹತ್ಯ ನಿರ್ಜಿತ್ಯ ರಿಪೂನ್ ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ದುರ್ಗಂ ಸಮಾಶ್ರೀತಾಃ ॥ 10.65.

'ಶುಭವಾಗಲಿ, ದುಷ್ಟನಾದ ಕಂಸನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು; ಶುಭವಾಗಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಶುಭವಾಗಲಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ನೀವು ಸುಸ್ಥಿರವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದೀರಿ,' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಗೋಪ್ಯೋ ಹಸನ್ತ್ಯಃ ಪಪ್ರಚ್ಛೂ ರಾಮಸನ್ದರ್ಶನಾದೃತಾಃ । ಕಚ್ಚಿದಾಸ್ತೇ ಸುಖಂ ಕೃಷ್ಣಃ ಪುರಸ್ತ್ರೀಜನವಲ್ಲಭಃ ॥ 10.65.

ರಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಗೊಂಡ ಗೋಪಿಕೆಯರು ನಗುತ್ತಾ, 'ನಗರದ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಿಯನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಸುಖವಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆಯೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.

ಕಚ್ಚಿತ್ಸ್ಮರತಿ ವಾ ಬನ್ಧೂನ್ ಪಿತರಂ ಮಾತರಂ ಚ ಸಃ । ಅಪ್ಯಸೌ ಮಾತರಂ ದ್ರಷ್ಟುಂ ಸಕೃದಪ್ಯಾಗಮಿಷ್ಯತಿ । ಅಪಿ ವಾ ಸ್ಮರತೇಽಸ್ಮಾಕಮನುಸೇವಾಂ ಮಹಾಭುಜಃ ॥ 10.65.

'ಅವನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು, ತಂದೆ ತಾಯಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೆ? ಕನಿಷ್ಠ ಒಮ್ಮೆ ಅವನು ತಾಯಿಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುವನೆ? ಅಥವಾ ಆ ಬಲವಂತನು ನಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.

ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ಭ್ರಾತೄನ್ ಪತೀನ್ ಪುತ್ರಾನ್ ಸ್ವಸೄನಪಿ । ಯದರ್ಥೇ ಜಹಿಮ ದಾಶಾರ್ಹ ದುಸ್ತ್ಯಜಾನ್ ಸ್ವಜನಾನ್ ಪ್ರಭೋ ॥ 10.65.

'ದಾಶಾರ್ಹಾ, ಪ್ರಭುವೆ, ಯಾರಿಗಾಗಿ ನೀನು ತಾಯಿ, ತಂದೆ, ಸಹೋದರರು, ಗಂಡರು, ಮಕ್ಕಳು, ಸಹೋದರಿಯರು—ಇಂತಹ ಪ್ರಿಯ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದೆಯೋ?' ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

ತಾ ನಃ ಸದ್ಯಃ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಗತಃ ಸಞ್ಛಿನ್ನಸೌಹೃದಃ । ಕಥಂ ನು ತಾದೃಶಂ ಸ್ತ್ರೀಭಿರ್ನ ಶ್ರದ್ಧೀಯೇತ ಭಾಷಿತಮ್ ॥ 10.65.

'ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿ, ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಂಧವನ್ನು ಕಡಿದುಹೋದನು. ಇಂತಹವನ ಮಾತನ್ನು ಹೆಂಗಸರು ಹೇಗೆ ನಂಬಬಹುದು?' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಕಥಂ ನು ಗೃಹ್ಣನ್ತ್ಯನವಸ್ಥಿತಾತ್ಮನೋ ವಚಃ ಕೃತಘ್ನಸ್ಯ ಬುಧಾಃ ಪುರಸ್ತ್ರಿಯಃ । ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ವೈ ಚಿತ್ರಕಥಸ್ಯ ಸುನ್ದರ ಸ್ಮಿತಾವಲೋಕೋಚ್ಛ್ವಸಿತಸ್ಮರಾತುರಾಃ ॥ 10.65.

'ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಿಲ್ಲ, ಕೃತಘ್ನನು. ನಗರದ ಹೆಂಗಸರು ಜಾಣರು, ಅವರೇನು ಅವನ ಮಾತನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೆ? ಆದರೂ ಅವನ ಸುಂದರ ಕಥೆಗಳು, ನಗುವು, ದೃಷ್ಟಿ, ಉಸಿರಾಟ—ಇವುಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರು ಅವನನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೆ,' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

* ಕಿಂ ನಸ್ತತ್ಕಥಯಾ ಗೋಪ್ಯಃ ಕಥಾಃ ಕಥಯತಾಪರಾಃ । ಯಾತ್ಯಸ್ಮಾಭಿರ್ವಿನಾ ಕಾಲೋ ಯದಿ ತಸ್ಯ ತಥೈವ ನಃ ॥ 10.65.

'ಗೋಪಿಯರೇ, ಅವನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದರಿಂದ ನಮಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಬೇರೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡೋಣ. ಅವನು ಇಲ್ಲದೆ ಕಾಲ ಹೋದಂತೆ ನಮಗೂ ಹೋದೀತು, ಅವನಿಗೂ ಹೋದೆಂದೇನೋ,' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಇತಿ ಪ್ರಹಸಿತಂ ಶೌರೇರ್ಜಲ್ಪಿತಂ ಚಾರುವೀಕ್ಷಿತಮ್ । ಗತಿಂ ಪ್ರೇಮಪರಿಷ್ವಙ್ಗಂ ಸ್ಮರನ್ತ್ಯೋ ರುರುದುಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ॥ 10.65.

ಶೌರಿಯ ಹಾಸ್ಯಭರಿತ ಮಾತು, ಸುಂದರ ದೃಷ್ಟಿ, ನಡೆಯು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ನೆನೆದು ಗೋಪಿಕೆಯರು ಅಳಿದರು.

ಸಙ್ಕರ್ಷಣಸ್ತಾಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಸನ್ದೇಶೈರ್ಹೃದಯಂಗಮೈಃ । ಸಾನ್ತ್ವಯಾಮಾಸ ಭಗವಾನ್ನಾನಾನುನಯಕೋವಿದಃ ॥ 10.65.

ಬಹು ವಿಧವಾದ ಮನವೊಲಿಸುವ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ಭಗವಾನ್ ಸಂಕರ್ಷಣನು, ಕೃಷ್ಣನ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು.

ದ್ವೌ ಮಾಸೌ ತತ್ರ ಚಾವಾತ್ಸೀನ್ಮಧುಂ ಮಾಧವಂ ಏವ ಚ । ರಾಮಃ ಕ್ಷಪಾಸು ಭಗವಾನ್ ಗೋಪೀನಾಂ ರತಿಮಾವಹನ್ ॥ 10.65.

ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಎರಡು ತಿಂಗಳು—ಮಧು ಮತ್ತು ಮಾಧವ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ—ಗೋಪಿಕೆಯರಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾ ಉಳಿದನು.

ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರಕಲಾಮೃಷ್ಟೇ ಕೌಮುದೀಗನ್ಧವಾಯುನಾ । ಯಮುನೋಪವನೇ ರೇಮೇ ಸೇವಿತೇ ಸ್ತ್ರೀಗಣೈರ್ವೃತಃ ॥ 10.65.

ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, ಕೌಮುದಿ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ, ಯಮುನಾನದ ತಟದ ವನಗಳಲ್ಲಿ, ಸೇವೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಂಗಸರೊಂದಿಗೆ ರಾಮನು ಆನಂದವಾಗಿ ವಿಹರಿಸಿದನು.

ವರುಣಪ್ರೇಷಿತಾ ದೇವೀ ವಾರುಣೀ ವೃಕ್ಷಕೋಟರಾತ್ । ಪತನ್ತೀ ತದ್ವನಂ ಸರ್ವಂ ಸ್ವಗನ್ಧೇನಾಧ್ಯವಾಸಯತ್ ॥ 10.65.

ವರುಣನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಾರುಣೀ ದೇವಿ ಮರದ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದು, ಆಕೆ ಕೆಳಗೆ ಬರುವಂತೆ ಅವಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಆ ಕಾಡು ತುಂಬಾ ಪರಿಮಳದಿಂದ ತುಂಬಿತು.

ತಂ ಗನ್ಧಂ ಮಧುಧಾರಾಯಾ ವಾಯುನೋಪಹೃತಂ ಬಲಃ । ಆಘ್ರಾಯೋಪಗತಸ್ತತ್ರ ಲಲನಾಭಿಃ ಸಮಂ ಪಪೌ ॥ 10.65.

ಗಾಳಿಯಿಂದ ತಂದ ಮಧುಧಾರೆಯ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಬಲರಾಮನು ಮೂಸಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಜೊತೆಗೆ ನಾಲಗೆಯಿಂದ ಆ ಮಧು ಕುಡಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಉಪಗೀಯಮಾನೋ ಗನ್ಧರ್ವೈರ್ವನಿತಾಶೋಭಿಮಣ್ಡಲೇ । ರೇಮೇ ಕರೇಣುಯೂಥೇಶೋ ಮಾಹೇನ್ದ್ರ ಇವ ವಾರಣಃ ॥ 10.65.

ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಆನೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ನಾಯಕನಾದ ಬಲರಾಮನು, ಇಂದ್ರನು ಆನೆಗಳ ನಡುವೆ ಹೇಗಿರುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆ ಆನಂದದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.

ನೇದುರ್ದುನ್ದುಭಯೋ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ವವೃಷುಃ ಕುಸುಮೈರ್ಮುದಾ । ಗನ್ಧರ್ವಾ ಮುನಯೋ ರಾಮಂ ತದ್ವೀರ್ಯೈರೀಡಿರೇ ತದಾ ॥ 10.65.

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಡೊಳ್ಳುಗಳು ಘಂಟೆಗಟ್ಟಿದವು, ಹೂವುಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸುರಿದವು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಬಲರಾಮನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು.

ಉಪಗೀಯಮಾನಚರಿತೋ ವನಿತಾಭಿರ್ಹಲಾಯುಧ । ವನೇಷು ವ್ಯಚರತ್ಕ್ಷೀವೋ ಮದವಿಹ್ವಲಲೋಚನಃ ॥ 10.65.

ಮಹಿಳೆಯರು ಬಲರಾಮನ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹಳಾಯುಧನು ಆನಂದದಿಂದ ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ತಿರುಗಿ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

ಸ್ರಗ್ವ್ಯೇಕಕುಣ್ಡಲೋ ಮತ್ತೋ ವೈಜಯನ್ತ್ಯಾ ಚ ಮಾಲಯಾ । ಬಿಭ್ರತ್ಸ್ಮಿತಮುಖಾಮ್ಭೋಜಂ ಸ್ವೇದಪ್ರಾಲೇಯಭೂಷಿತಮ್ ॥ 10.65.

ಹೂಮಾಲೆ, ಒಂದು ಕಿವಿಯೋಲೆ, ವೈಜಯಂತಿ ಹಾರ ಧರಿಸಿ, ಮದ್ಯದಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಂಡು, ನಗುವಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಮುಖಕಮಲ, ಹಿಮದ ಹನಿಗಳಂತೆ ಬೆವರು ಹತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.

ಸ ಆಜುಹಾವ ಯಮುನಾಂ ಜಲಕ್ರೀಡಾರ್ಥಮೀಶ್ವರಃ । ನಿಜಂ ವಾಕ್ಯಮನಾದೃತ್ಯ ಮತ್ತ ಇತ್ಯಾಪಗಾಂ ಬಲಃ ॥ 10.65.

ಈಶ್ವರನು ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಯಮುನೆಯನ್ನು ಕರೆಯಲು ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ಬಲರಾಮನು ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಮದ್ಯದಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸಗೊಂಡು, ಆ ನದಿಯನ್ನು ಕರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ಅನಾಗತಾಂ ಹಲಾಗ್ರೇಣ ಕುಪಿತೋ ವಿಚಕರ್ಷ ಹ । ಪಾಪೇ ತ್ವಂ ಮಾಮವಜ್ಞಾಯ ಯನ್ನಾಯಾಸಿ ಮಯಾಹುತಾ । ನೇಷ್ಯೇ ತ್ವಾಂ ಲಾಙ್ಗಲಾಗ್ರೇಣ ಶತಧಾ ಕಾಮಚಾರಿಣೀಮ್ ॥ 10.65.

ಯಮುನೆಯು ಬರುವುದಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಬಲರಾಮನು ತನ್ನ ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಎಳೆತೊಡಗಿದನು. 'ಪಾಪಿನಿ, ನಾನು ಕರೆಯಿದರೂ ನೀನು ಗಮನಿಸದೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಾನು ನನ್ನ ಹಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವವಳೇ.' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.