ಶ್ರುತಃ ಕವಿರ್ವೃಷೋ ವೀರಃ ಸುಬಾಹುರ್ಭದ್ರ ಏಕಲಃ। ಶಾನ್ತಿರ್ದರ್ಶಃ ಪೂರ್ಣಮಾಸಃ ಕಾಲಿನ್ದ್ಯಾಃ ಸೋಮಕೋಽವರಃ
ಶ್ರುತ, ಕವಿ, ವೃಷ, ವೀರ, ಸುಬಾಹು, ಭದ್ರ, ಏಕಲ, ಶಾಂತಿ, ದರ್ಶ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಮಾಸ—ಇವರು ಕಾಲಿಂದಿಯವರ ಪುತ್ರರು; ಸೋಮಕನು ಕಿರಿಯವನು.
ಪ್ರಘೋಷೋ ಗಾತ್ರವಾನ್ಸಿಂಹೋ ಬಲಃ ಪ್ರಬಲ ಊರ್ಧ್ವಗಃ। ಮಾದ್ರ್ಯಾಃ ಪುತ್ರಾ ಮಹಾಶಕ್ತಿಃ ಸಹ ಓಜೋಽಪರಾಜಿತಃ
ಪ್ರಘೋಷ, ಗಾತ್ರವಾನ್, ಸಿಂಹ, ಬಲ, ಪ್ರಬಲ, ಊರ್ಧ್ವಗ, ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಸಹ, ಓಜ ಮತ್ತು ಅಪರಾಜಿತ—ಇವರು ಮಾದ್ರಿಯವರ ಪುತ್ರರು.
ವೃಕೋ ಹರ್ಷೋಽನಿಲೋ ಗೃಧ್ರೋ ವರ್ಧನೋಽನ್ನಾದ ಏವ ಚ। ಮಹಾಶಃ ಪಾವನೋ ವಹ್ನಿರ್ಮಿತ್ರವಿನ್ದಾತ್ಮಜಾಃ ಕ್ಷುಧಿಃ
ವೃಕ, ಹರ್ಷ, ಅನಿಲ, ಗೃಹಧ್ರ, ವರ್ಧನ, ಅನ್ನಾದ, ಮಹಾಶ, ಪಾವನ ಮತ್ತು ವಹ್ನಿ—ಇವರು ಮಿತ್ರವಿಂದೆಯವರ ಪುತ್ರರು, ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಷುಧಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ.
ಸಙ್ಗ್ರಾಮಜಿದ್ಬೃಹತ್ಸೇನಃ ಶೂರಃ ಪ್ರಹರಣೋಽರಿಜಿತ್। ಜಯಃ ಸುಭದ್ರೋ ಭದ್ರಾಯಾ ವಾಮ ಆಯುಶ್ಚ ಸತ್ಯಕಃ
ಸಂಗ್ರಾಮಜಿತ್, ಬೃಹತ್ಸೇನ, ಶೂರ, ಪ್ರಹರಣ, ಅರಿಜಿತ್, ಜಯ, ಸುಭದ್ರ, ವಾಮಾಯು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಕ—ಇವರು ಭದ್ರೆಯವರ ಪುತ್ರರು.
ದೀಪ್ತಿಮಾಂಸ್ತಾಮ್ರತಪ್ತಾದ್ಯಾ ರೋಹಿಣ್ಯಾಸ್ತನಯಾ ಹರೇಃ। ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾಚ್ಚಾನಿರುದ್ಧೋಽಭೂದ್ರುಕ್ಮವತ್ಯಾಂ ಮಹಾಬಲಃ । ಪುತ್ರ್ಯಾಂ ತು ರುಕ್ಮಿಣೋ ರಾಜನ್ನಾಮ್ನಾ ಭೋಜಕಟೇ ಪುರೇ
ದೀಪ್ತಿಮಾನ್, ತಾಮ್ರ, ತಪ್ತ ಮತ್ತು ಇತರರು ರೋಹಿಣಿಯವರ ಪುತ್ರರು; ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಂದ ಅನಿರುದ್ಧನು ಹುಟ್ಟಿದನು, ಅವನು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮಗಳು ರುಕ್ಮವತಿಯವರಿಂದ, ಭೋಜಕಟ ನಗರದಲ್ಲಿ.
ಏತೇಷಾಂ ಪುತ್ರಪೌತ್ರಾಶ್ಚ ಬಭೂವುಃ ಕೋಟಿಶೋ ನೃಪ। ಮಾತರಃ ಕೃಷ್ಣಜಾತೀನಾಂ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಚ ಷೋಡಶ
ಇವರ ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು, ರಾಜನೆ; ಕೃಷ್ಣನ ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಂದಿರೂ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಇದ್ದರು.
ಶ್ರೀರಾಜೋವಾಚ। ಕಥಂ ರುಕ್ಮ್ಯರಿಪುತ್ರಾಯ ಪ್ರಾದಾದ್ದುಹಿತರಂ ಯುಧಿ। ಕೃಷ್ಣೇನ ಪರಿಭೂತಸ್ತಂ ಹನ್ತುಂ ರನ್ಧ್ರಂ ಪ್ರತೀಕ್ಷತೇ। ಏತದಾಖ್ಯಾಹಿ ಮೇ ವಿದ್ವನ್ದ್ವಿಷೋರ್ವೈವಾಹಿಕಂ ಮಿಥಃ
ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅವಮಾನಗೊಂಡು, ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅವಕಾಶ ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರೂ, ರುಕ್ಮಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಕೊಟ್ಟನು? ಈ ಶತ್ರುಗಳ ವಿವಾಹ ಕಥೆಯನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.
ಅನಾಗತಮತೀತಂ ಚ ವರ್ತಮಾನಮತೀನ್ದ್ರಿಯಮ್। ವಿಪ್ರಕೃಷ್ಟಂ ವ್ಯವಹಿತಂ ಸಮ್ಯಕ್ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಯೋಗಿನಃ
ಯೋಗಿಗಳು ಭೂತಕಾಲ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತವಾದುದು, ದೂರವಾದುದು, ಗುಪ್ತವಾದುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ। ವೃತಃ ಸ್ವಯಂವರೇ ಸಾಕ್ಷಾದನಙ್ಗೋಽಙ್ಗಯುತಸ್ತಯಾ। ರಾಜ್ಞಃ ಸಮೇತಾನ್ನಿರ್ಜಿತ್ಯ ಜಹಾರೈಕರಥೋ ಯುಧಿ
ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ, ಅನಂಗನು ಅನೇಕ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾನೇ ಆಯ್ಕೆಯಾದನು; ಸೇರಿದ್ದ ರಾಜರನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಒಬ್ಬನೇ ರಥದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
ಯದ್ಯಪ್ಯನುಸ್ಮರನ್ವೈರಂ ರುಕ್ಮೀ ಕೃಷ್ಣಾವಮಾನಿತಃ। ವ್ಯತರದ್ಭಾಗಿನೇಯಾಯ ಸುತಾಂ ಕುರ್ವನ್ಸ್ವಸುಃ ಪ್ರಿಯಮ್
ಯದಾಗಿಯೂ ರುಕ್ಮಿ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ವೈರಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅವಮಾನಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ತಂಗಿಯ ಮಗನಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.
ರುಕ್ಮಿಣ್ಯಾಸ್ತನಯಾಂ ರಾಜನ್ಕೃತವರ್ಮಸುತೋ ಬಲೀ। ಉಪಯೇಮೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀಂ ಕನ್ಯಾಂ ಚಾರುಮತೀಂ ಕಿಲ
ರಾಜನೇ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಕೃತವರ್ಮನ ಮಗನು, ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ಸುಂದರವಾದ ಹೆಸರುಳ್ಳ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ದೌಹಿತ್ರಾಯಾನಿರುದ್ಧಾಯ ಪೌತ್ರೀಂ ರುಕ್ಮ್ಯಾದದಾದ್ಧರೇಃ। ರೋಚನಾಂ ಬದ್ಧವೈರೋಽಪಿ ಸ್ವಸುಃ ಪ್ರಿಯಚಿಕೀರ್ಷಯಾ । ಜಾನನ್ನಧರ್ಮಂ ತದ್ಯೌನಂ ಸ್ನೇಹಪಾಶಾನುಬನ್ಧನಃ
ಹರಿಯ ಮೊಮ್ಮಗ ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ, ರುಕ್ಮಿ ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗಳಾದ ರೋಚನೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಇಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ವೈರಾಗ್ರತೆ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ತಂಗಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಆ ಸಂಬಂಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರೀತಿಯ ಬಂಧದಿಂದ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
ತಸ್ಮಿನ್ನಭ್ಯುದಯೇ ರಾಜನ್ರುಕ್ಮಿಣೀ ರಾಮಕೇಶವೌ। ಪುರಂ ಭೋಜಕಟಂ ಜಗ್ಮುಃ ಸಾಮ್ಬಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಕಾದಯಃ
ಆ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರಾಜನೇ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ, ಜೊತೆಗೆ ಸಾಂಬ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಇತರರು, ಭೋಜಕಟ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ತಸ್ಮಿನ್ನಿವೃತ್ತ ಉದ್ವಾಹೇ ಕಾಲಿಙ್ಗಪ್ರಮುಖಾ ನೃಪಾಃ। ದೃಪ್ತಾಸ್ತೇ ರುಕ್ಮಿಣಂ ಪ್ರೋಚುರ್ಬಲಮಕ್ಷೈರ್ವಿನಿರ್ಜಯ
ಅಲ್ಲಿಯ ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಕಾಲಿಂಗನನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಇತರ ರಾಜರು, ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಬಲರಾಮನನ್ನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸು ಎಂದು ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು.
ಅನಕ್ಷಜ್ಞೋ ಹ್ಯಯಂ ರಾಜನ್ನಪಿ ತದ್ವ್ಯಸನಂ ಮಹತ್। ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ಬಲಮಾಹೂಯ ತೇನಾಕ್ಷೈರ್ರುಕ್ಮ್ಯದೀವ್ಯತ
ಈತನಿಗೆ ಜೂಜಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ರಾಜನೇ, ಆದರೂ ಇದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಬಲರಾಮನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ರುಕ್ಮಿ ಅವನ ಜೊತೆ ಜೂಜಾಡಲು ಕುಳಿತನು.
ಶತಂ ಸಹಸ್ರಮಯುತಂ ರಾಮಸ್ತತ್ರಾದದೇ ಪಣಮ್। ತಂ ತು ರುಕ್ಮ್ಯಜಯತ್ತತ್ರ ಕಾಲಿಙ್ಗಃ ಪ್ರಾಹಸದ್ಬಲಮ್। ದನ್ತಾನ್ಸನ್ದರ್ಶಯನ್ನುಚ್ಚೈರ್ನಾಮೃಷ್ಯತ್ತದ್ಧಲಾಯುಧಃ
ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನು ನೂರು, ಸಾವಿರ, ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟನು. ಆ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿ ಜಯಿಸಿದನು. ಕಾಲಿಂಗ ರಾಜನು ಬಲರಾಮನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ, ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ನಗಿದನು. ಹಳಾಯುಧನಾದ ಬಲರಾಮನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
ತತೋ ಲಕ್ಷಂ ರುಕ್ಮ್ಯಗೃಹ್ಣಾದ್ಗ್ಲಹಂ ತತ್ರಾಜಯದ್ಬಲಃ। ಜಿತವಾನಹಮಿತ್ಯಾಹ ರುಕ್ಮೀ ಕೈತವಮಾಶ್ರಿತಃ
ಅದಾದ ಮೇಲೆ, ರುಕ್ಮಿ ಲಕ್ಷ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟನು. ಆ ಬಾರಿ ಬಲರಾಮನು ಜಯಿಸಿದನು. ಆದರೆ ರುಕ್ಮಿ ಮೋಸಮಾಡಿ, 'ನಾನು ಗೆದ್ದೆ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು.
ಮನ್ಯುನಾ ಕ್ಷುಭಿತಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ಸಮುದ್ರ ಇವ ಪರ್ವಣಿ। ಜಾತ್ಯಾರುಣಾಕ್ಷೋಽತಿರುಷಾ ನ್ಯರ್ಬುದಂ ಗ್ಲಹಮಾದದೇ
ಆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಮಹಿಮೆಮಯ ಬಲರಾಮನು, ಸಮುದ್ರವು ತುಂಬಿದಂತೆ, ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ, ತುಂಬಾ ಕೋಪದಿಂದ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪಣವಾಗಿ ಇಟ್ಟನು.
ತಂ ಚಾಪಿ ಜಿತವಾನ್ರಾಮೋ ಧರ್ಮೇಣ ಛಲಮಾಶ್ರಿತಃ। ರುಕ್ಮೀ ಜಿತಂ ಮಯಾತ್ರೇಮೇ ವದನ್ತು ಪ್ರಾಶ್ನಿಕಾ ಇತಿ
ಆ ಪಣವನ್ನೂ ಬಲರಾಮನು ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಜಯಿಸಿದನು. ಆದರೆ ರುಕ್ಮಿ ಮತ್ತೆ ಮೋಸಮಾಡಿ, 'ನಾನು ಗೆದ್ದೆ, ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.
ತದಾಬ್ರವೀನ್ನಭೋವಾಣೀ ಬಲೇನೈವ ಜಿತೋ ಗ್ಲಹಃ। ಧರ್ಮತೋ ವಚನೇನೈವ ರುಕ್ಮೀ ವದತಿ ವೈ ಮೃಷಾ
ಆಗ ಆಕಾಶದಿಂದ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬಂತು: 'ಈ ಪಣವನ್ನು ಬಲರಾಮನೇ ಜಯಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರುಕ್ಮಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಅವನು ಮಾತಿನಿಂದ ಗೆದ್ದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಧರ್ಮದಿಂದಲ್ಲ.'
ತಾಮನಾದೃತ್ಯ ವೈದರ್ಭೋ ದುಷ್ಟರಾಜನ್ಯಚೋದಿತಃ। ಸಙ್ಕರ್ಷಣಂ ಪರಿಹಸನ್ಬಭಾಷೇ ಕಾಲಚೋದಿತಃ
ಆ ದೈವಿಕ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ದುಷ್ಟ ರಾಜರು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ ವಿಧರ್ಭದ ರಾಜನು, ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸಂಕರ್ಷಣನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ, ಅವಮಾನವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ನೈವಾಕ್ಷಕೋವಿದಾ ಯೂಯಂ ಗೋಪಾಲಾ ವನಗೋಚರಾಃ। ಅಕ್ಷೈರ್ದೀವ್ಯನ್ತಿ ರಾಜಾನೋ ಬಾಣೈಶ್ಚ ನ ಭವಾದೃಶಾಃ
ನೀವು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಲ್ಲ, ನೀವು ಗೋಪರು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವವರು. ರಾಜರು ಜೂಜಾಡುತ್ತಾರೆ, ಬಾಣ ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಿಮ್ಮಂತಹವರು ಅಲ್ಲ.
ರುಕ್ಮಿಣೈವಮಧಿಕ್ಷಿಪ್ತೋ ರಾಜಭಿಶ್ಚೋಪಹಾಸಿತಃ। ಕ್ರುದ್ಧಃ ಪರಿಘಮುದ್ಯಮ್ಯ ಜಘ್ನೇ ತಂ ನೃಮ್ಣಸಂಸದಿ
ಹೀಗಾಗಿ, ರಾಜರು ಮತ್ತು ರುಕ್ಮಿಯಿಂದ ಅವಮಾನಗೊಂಡ ಬಲರಾಮನು, ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಆ ಜನರ ಸಭೆಯಲ್ಲೇ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.
ಕಲಿಙ್ಗರಾಜಂ ತರಸಾ ಗೃಹೀತ್ವಾ ದಶಮೇ ಪದೇ। ದನ್ತಾನಪಾತಯತ್ಕ್ರುದ್ಧೋ ಯೋಽಹಸದ್ವಿವೃತೈರ್ದ್ವಿಜೈಃ
ಕಾಲಿಂಗ ರಾಜನು ಹತ್ತನೇ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ, ಬಲರಾಮನು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಅವನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕಿದನು. ಅವನು ಮೊದಲು ಹಲ್ಲು ತೋರಿಸಿ ನಗಿದ್ದವನು.
ಅನ್ಯೇ ನಿರ್ಭಿನ್ನಬಾಹೂರು ಶಿರಸೋ ರುಧಿರೋಕ್ಷಿತಾಃ। ರಾಜಾನೋ ದುದ್ರವುರ್ಭೀತಾ ಬಲೇನ ಪರಿಘಾರ್ದಿತಾಃ
ಮತ್ತಿತರ ರಾಜರು, ಅವರ ಕೈಗಳು, ತೊಡೆಯು, ತಲೆಗಳು ಒಡೆದು, ರಕ್ತದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ಬಲರಾಮನ ಗದೆಯಿಂದ ಭಯಪಟ್ಟು ಓಡಿ ಹೋದರು.
ನಿಹತೇ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಶ್ಯಾಲೇ ನಾಬ್ರವೀತ್ಸಾಧ್ವಸಾಧು ವಾ। ರಕ್ಮಿಣೀಬಲಯೋ ರಾಜನ್ಸ್ನೇಹಭಙ್ಗಭಯಾದ್ಧರಿಃ
ರುಕ್ಮಿ, ತನ್ನ ಮಾವನಿಂದ ಹತರಾದಾಗ, ಹರಿಯು, ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿಯ ಭಂಗವಾಗುವ ಭಯದಿಂದ, ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಲಿಲ್ಲವೂ, ದೂಷಿಸಲಿಲ್ಲವೂ.
ತತೋಽನಿರುದ್ಧಂ ಸಹ ಸೂರ್ಯಯಾ ವರಂ ರಥಂ ಸಮಾರೋಪ್ಯ ಯಯುಃ ಕುಶಸ್ಥಲೀಮ್। ರಾಮಾದಯೋ ಭೋಜಕಟಾದ್ದಶಾರ್ಹಾಃ ಸಿದ್ಧಾಖಿಲಾರ್ಥಾ ಮಧುಸೂದನಾಶ್ರಯಾಃ
ಅನಿರುದ್ಧನನ್ನು ಅವನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ರಥದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ, ರಾಮ ಮತ್ತು ದಶಾರ್ಹರು ಭೋಜಕಟದಿಂದ ಕುಶಸ್ಥಳಿಗೆ ಹೊರಟರು. ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದವು, ಮಧುಸೂದನನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೋದರು.
ಊಷಾ-ಅನಿರುದ್ಧ ಸಮಾಗಮಃ; ಅನಿರುದ್ಧಸ್ಯ ಬಂಧನಂ ಚ - ಶ್ರೀರಾಜೋವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಬಾಣಸ್ಯ ತನಯಾಂ ಊಷಾಂ ಉಪಯೇಮೇ ಯದೂತ್ತಮಃ । ತತ್ರ ಯುದ್ಧಮಭೂದ್ ಘೋರಂ ಹರಿಶಙ್ಕರಯೋರ್ಮಹತ್ । ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಮಹಾಯೋಗಿನ್ ಸಮಾಖ್ಯಾತುಂ ತ್ವಮರ್ಹಸಿ
ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: ಯದುಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಬಾಣನ ಮಗಳು ಊಷೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯು ಮತ್ತು ಶಂಕರನು ಭಯಾನಕವಾದ ಯುದ್ಧವನ್ನಾಡಿದರು. ಮಹಾಯೋಗಿಯೇ, ಈ ಎಲ್ಲದನ್ನೂ ನೀನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ನಾನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಬಾಣಃ ಪುತ್ರಶತಜ್ಯೇಷ್ಠೋ ಬಲೇರಾಸೀನ್ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಯೇನ ವಾಮನರೂಪಾಯ ಹರಯೇಽದಾಯಿ ಮೇದಿನೀ
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಬಾಣನು ಬಲಿಯ ಮಹಾತ್ಮನ ಶತಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ಆ ಬಲಿಯು ವಾಮನರೂಪದ ಹರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದವನು.
ತಸ್ಯೌರಸಃ ಸುತೋ ಬಾನಃ ಶಿವಭಕ್ತಿರತಃ ಸದಾ । ಮಾನ್ಯೋ ವದಾನ್ಯೋ ಧೀಮಾಂಶ್ಚ ಸತ್ಯಸನ್ಧೋ ದೃಢವ್ರತಃ
ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಮಗನಾಗಿ ಬಾಣನು ಜನಿಸಿದ್ದನು. ಅವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಶಿವಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೌರವಪಾತ್ರ, ಉದಾರ, ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಸತ್ಯವ್ರತ ಮತ್ತು ದೃಢನಿಶ್ಚಯಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು.