ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

( ವಂಶಸ್ಥಾ ) ಗೃಹೇಷು ತಾಸಾಮನಪಾಯ್ಯತರ್ಕಕೃತ್ ನಿರಸ್ತಸಾಮ್ಯಾತಿಶಯೇಷ್ವವಸ್ಥಿತಃ । ರೇಮೇ ರಮಾಭಿರ್ನಿಜಕಾಮಸಮ್ಪ್ಲುತೋ ಯಥೇತರೋ ಗಾರ್ಹಕಮೇಧಿಕಾಂಶ್ಚರನ್

ಅವನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಭೇದಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೃಹಸ್ಥನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಇರುವಂತೆ ಇತ್ತು.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಇತ್ಥಂ ರಮಾಪತಿಮವಾಪ್ಯ ಪತಿಂ ಸ್ತ್ರಿಯಸ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯೋಽಪಿ ನ ವಿದುಃ ಪದವೀಂ ಯದೀಯಾಮ್ । ಭೇಜುರ್ಮುದಾವಿರತಮೇಧಿತಯಾನುರಾಗ ಹಾಸಾವಲೋಕನವಸಙ್ಗಮಜಲ್ಪಲಜ್ಜಾಃ

ಈ ರೀತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯನ್ನೇ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಯಾವನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳೂ ತಿಳಿಯಲಾಗದು—ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಸದಾ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ನಗುವು, ದೃಷ್ಟಿ, ಸನ್ನಿಹಿತತೆ, ಹಾಸ್ಯಮಾತು, ಲಜ್ಜೆ ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಪ್ರತ್ಯುದ್‌ಗಮಾಸನವರಾರ್ಹಣಪದಶೌಚ ತಾಮ್ಬೂಲವಿಶ್ರಮಣವೀಜನಗನ್ಧಮಾಲ್ಯೈಃ । ಕೇಶಪ್ರಸಾರಶಯನಸ್ನಪನೋಪಹಾರ್ಯೈಃ ದಾಸೀಶತಾ ಅಪಿ ವಿಭೋರ್ವಿದಧುಃ ಸ್ಮ ದಾಸ್ಯಮ್

ಅವನಿಗೆ ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗುವುದು, ಆಸನ ನೀಡುವುದು, ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು, ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದು, ತಾಂಬೂಲ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಚಮರ, ಸುಗಂಧಮಾಲೆಗಳು, ಕೂದಲು ಅಲಂಕಾರ, ಹಾಸಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು, ಸ್ನಾನ, ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುವುದು—ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ನೂರಾರು ದಾಸಿಯರೂ ಕೂಡ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಉತ್ತರಾರ್ಧೇ ಪಾರಿಜಾತಹರಣನರಕವಧೋ ನಾಮ ಏಕೋನಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಈ ರೀತಿ, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ಪಾರಿಜಾತ ಹರಣ ಮತ್ತು ನರಕಾಸುರ ವಧೆ' ಎಂಬ ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.

ಅಥ ಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ 10.60 ಶ್ರೀಬಾದರಾಯಣಿರುವಾಚ। ಕರ್ಹಿಚಿತ್ಸುಖಮಾಸೀನಂ ಸ್ವತಲ್ಪಸ್ಥಂ ಜಗದ್ಗುರುಮ್। ಪತಿಂ ಪರ್ಯಚರದ್ಭೈಷ್ಮೀ ವ್ಯಜನೇನ ಸಖೀಜನೈಃ

ಶ್ರೀ ಬಾದರಾಯಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಒಮ್ಮೆ ಭೈಷ್ಮೀ ತನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಜಗತ್ತಿನ ಗುರುವನ್ನು ತನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಚಮರ ಹಿಡಿದು ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಯಸ್ತ್ವೇತಲ್ಲೀಲಯಾ ವಿಶ್ವಂ ಸೃಜತ್ಯತ್ತ್ಯವತೀಶ್ವರಃ। ಸ ಹಿ ಜಾತಃ ಸ್ವಸೇತೂನಾಂ ಗೋಪೀಥಾಯ ಯದುಷ್ವಜಃ

ಯಾವನು ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನೇ ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳಾದ ಯದುಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವತಾರಗೊಂಡನು.

ತಸ್ಮಿನನ್ತರ್ಗೃಹೇ ಭ್ರಾಜನ್ ಮುಕ್ತಾದಾಮವಿಲಮ್ಬಿನಾ। ವಿರಾಜಿತೇ ವಿತಾನೇನ ದೀಪೈರ್ಮಣಿಮಯೈರಪಿ

ಆ ಒಳಮನೆಗೆ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರವು ಹಾರಿದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ರತ್ನಮಯ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಛತ್ರದಿಂದ ಆ ಮನೆ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು.

ಮಲ್ಲಿಕಾದಾಮಭಿಃ ಪುಷ್ಪೈರ್ದ್ವಿರೇಫಕುಲನಾದಿತೇ। ಜಾಲರನ್ಧ್ರಪ್ರವಿಷ್ಟೈಶ್ಚ ಗೋಭಿಶ್ಚನ್ದ್ರಮಸೋಽಮಲೈಃ

ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹಾರಗಳು, ಹೂಗಳು, ಭಮರಗಳ ಗುಂಪಿನ ಗಾನದಿಂದ ಆ ಮನೆ ತುಂಬಿತ್ತು; ಜಾಲರ ಕಿಟಕಿಗಳಿಂದ ಶುಭ್ರವಾದ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕು ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.

ಪಾರಿಜಾತವನಾಮೋದ ವಾಯುನೋದ್ಯಾನಶಾಲಿನಾ। ಧೂಪೈರಗುರುಜೈ ರಾಜನ್ಜಾಲರನ್ಧ್ರವಿನಿರ್ಗತೈಃ

ಪಾರಿಜಾತವನದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಗಾಳಿ, ಹೂಗಿಡಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ತೋಟ, ಅಗರು ಧೂಪದ ವಾಸನೆ ಜಾಲರ ಕಿಟಕಿಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಪಯಃಫೇನನಿಭೇ ಶುಭ್ರೇ ಪರ್ಯಙ್ಕೇ ಕಶಿಪೂತ್ತಮೇ। ಉಪತಸ್ಥೇ ಸುಖಾಸೀನಂ ಜಗತಾಮೀಶ್ವರಂ ಪತಿಮ್

ಹಾಲಿನ ನುರೆಯಂತೆ ಶುಭ್ರವಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ಪತಿಯನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಅವಳೇ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ವಾಲವ್ಯಜನಮಾದಾಯ ರತ್ನದಣ್ಡಂ ಸಖೀಕರಾತ್। ತೇನ ವೀಜಯತೀ ದೇವೀ ಉಪಾಸಾಂಚಕ್ರ ಈಶ್ವರಮ್

ಸಖಿಯ ಕೈಯಿಂದ ರತ್ನದಂಡದ ವಾಲವಿಜಯನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಆ ದೇವಿ ಅದರಿಂದ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಚಮರ ಹಾರಿಸಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಸೋಪಾಚ್ಯುತಂ ಕ್ವಣಯತೀ ಮಣಿನೂಪುರಾಭ್ಯಾಂ। ರೇಜೇಽಙ್ಗುಲೀಯವಲಯವ್ಯಜನಾಗ್ರಹಸ್ತಾ। ವಸ್ತ್ರಾನ್ತಗೂಢಕುಚಕುಙ್ಕುಮಶೋಣಹಾರ। ಭಾಸಾ ನಿತಮ್ಬಧೃತಯಾ ಚ ಪರಾರ್ಧ್ಯಕಾಞ್ಚ್ಯಾ

ಮಣಿನೂಪುರಗಳಿಂದ ಮೃದುವಾಗಿ ಧ್ವನಿಯಾಗುತ್ತಾ, ಆಕೆ ಉಂಗುರ, ವಲಯ, ಚಮರ ಹಿಡಿದ ಕೈಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ವಸ್ತ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಕುಂಕುಮದ ಹಾರದಿಂದ, ಕಿಂಕಿಣಿಯ ಕಮರಬಂಧದಿಂದ ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಚ್ಯುತನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾಗಿದ್ದಳು.

ತಾಂ ರೂಪಿಣೀಂ ಶ್ರೀಯಮನನ್ಯಗತಿಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ। ಯಾ ಲೀಲಯಾ ಧೃತತನೋರನುರೂಪರೂಪಾ। ಪ್ರೀತಃ ಸ್ಮಯನ್ನಲಕಕುಣ್ಡಲನಿಷ್ಕಕಣ್ಠ। ವಕ್ತ್ರೋಲ್ಲಸತ್ಸ್ಮಿತಸುಧಾಂ ಹರಿರಾಬಭಾಷೇ

ಆಕೆಯನ್ನು, ರೂಪವಂತಳಾದ ಶ್ರೀಯನ್ನು, ಅವನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವಳನ್ನು, ತನ್ನ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಲೀಲೆಯಿಂದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಹರಿಯು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕೂದಲು, ಕುಂಡಲ, ಹಾರದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಿ, ತುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನಗುವಿನ ಅಮೃತ ಹರಿದು, ಆಕೆಯೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ। ರಾಜಪುತ್ರೀಪ್ಸಿತಾ ಭೂಪೈರ್ಲೋಕಪಾಲವಿಭೂತಿಭಿಃ। ಮಹಾನುಭಾವೈಃ ಶ್ರೀಮದ್ಭೀ ರೂಪೌದಾರ್ಯಬಲೋರ್ಜಿತೈಃ

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜಕುಮಾರಿಯೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಮಹಾರಾಜರು, ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯು, ಐಶ್ವರ್ಯವು, ರೂಪವು, ಉದಾರತೆ ಮತ್ತು ಬಲವುಳ್ಳವರು ನಿನ್ನನ್ನು ವರಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು.

ತಾನ್ಪ್ರಾಪ್ತಾನರ್ಥಿನೋ ಹಿತ್ವಾ ಚೈದ್ಯಾದೀನ್ಸ್ಮರದುರ್ಮದಾನ್। ದತ್ತಾ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಸ್ವಪಿತ್ರಾ ಚ ಕಸ್ಮಾನ್ನೋ ವವೃಷೇಽಸಮಾನ್

ಅವರಂತಹ ವರರನ್ನು, ಶಿಶುಪಾಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಮ್ಮೆಯ ರಾಜರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ತಂದೆಯವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ನೀನು ನಿನಗೆ ಸಮನಾದವನನ್ನು ಏಕೆ ಆರಿಸಲಿಲ್ಲ?

ರಾಜಭ್ಯೋ ಬಿಭ್ಯತಃ ಸುಭ್ರು ಸಮುದ್ರಂ ಶರಣಂ ಗತಾನ್। ಬಲವದ್ಭಿಃ ಕೃತದ್ವೇಷಾನ್ಪ್ರಾಯಸ್ತ್ಯಕ್ತನೃಪಾಸನಾನ್

ಸುಂದರಿ, ರಾಜರ ಭಯದಿಂದ, ನೀನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ತಾಳಿದೆಯೆ. ಬಲಶಾಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ರಾಜಾಸನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟೆಯೆ.

ಅಸ್ಪಷ್ಟವರ್ತ್ಮನಾಮ್ಪುಂಸಾಮಲೋಕಪಥಮೀಯುಷಾಮ್। ಆಸ್ಥಿತಾಃ ಪದವೀಂ ಸುಭ್ರು ಪ್ರಾಯಃ ಸೀದನ್ತಿ ಯೋಷಿತಃ

ಸುಂದರಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, whose way is not clear ಅಂತಹ ಪುರುಷರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಹೆಂಗಸರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

ನಿಷ್ಕಿಞ್ಚನಾ ವಯಂ ಶಶ್ವನ್ನಿಷ್ಕಿಞ್ಚನಜನಪ್ರಿಯಾಃ। ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರಾಯೇಣ ನ ಹ್ಯಾಢ್ಯಾ ಮಾಂ ಭಜನ್ತಿ ಸುಮಧ್ಯಮೇ

ನಾವು ಯಾವಾಗಲೂ ಏನೂ ಇಲ್ಲದವರಾಗಿದ್ದೇವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಏನೂ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸುಂದರಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ನನ್ನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಯಯೋರಾತ್ಮಸಮಂ ವಿತ್ತಂ ಜನ್ಮೈಶ್ವರ್ಯಾಕೃತಿರ್ಭವಃ। ತಯೋರ್ವಿವಾಹೋ ಮೈತ್ರೀ ಚ ನೋತ್ತಮಾಧಮಯೋಃ ಕ್ವಚಿತ್

ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನತೆ ಇರುವವರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹ ಸಾದ್ಯ. ಶ್ರೀ, ಜನ್ಮ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ರೂಪ, ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೆ, ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಅಧಮರ ನಡುವೆ ಎಂದಿಗೂ ಆಗದು.

ವೈದರ್ಭ್ಯೇತದವಿಜ್ಞಾಯ ತ್ವಯಾ ದೀರ್ಘಸಮೀಕ್ಷಯಾ। ವೃತಾ ವಯಂ ಗುಣೈರ್ಹೀನಾ ಭಿಕ್ಷುಭಿಃ ಶ್ಲಾಘಿತಾ ಮುಧಾ

ವೈದರ್ಭಿ, ನೀನು ಇದನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಭಿಕ್ಷುಕರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹೊಗಳಿದವನನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡೆ.

ಅಥಾತ್ಮನೋಽನುರೂಪಂ ವೈ ಭಜಸ್ವ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ್ಷಭಮ್। ಯೇನ ತ್ವಮಾಶಿಷಃ ಸತ್ಯಾ ಇಹಾಮುತ್ರ ಚ ಲಪ್ಸ್ಯಸೇ

ಆದುದರಿಂದ, ನಿನಗೆ ಸಮನಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವೀರನನ್ನು ಆರಿಸು. ಅವನೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸತ್ಯವಾದ ಶುಭವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

ಚೈದ್ಯಶಾಲ್ವಜರಾಸನ್ಧ ದನ್ತವಕ್ತ್ರಾದಯೋ ನೃಪಾಃ। ಮಮ ದ್ವಿಷನ್ತಿ ವಾಮೋರು ರುಕ್ಮೀ ಚಾಪಿ ತವಾಗ್ರಜಃ

ಶಿಶುಪಾಲ, ಶಾಲ್ವ, ಜರಾಸಂಧ, ದಂತವಕ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜರು, ಸುಂದರಿ, ನನಗೆ ಶತ್ರುಗಳು. ನಿನ್ನ ಅಣ್ಣ ರುಕ್ಮಿಯೂ ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬನು.

ತೇಷಾಂ ವೀರ್ಯಮದಾನ್ಧಾನಾಂ ದೃಪ್ತಾನಾಂ ಸ್ಮಯನುತ್ತಯೇ। ಆನಿತಾಸಿ ಮಯಾ ಭದ್ರೇ ತೇಜೋಪಹರತಾ ಸತಾಮ್

ಮಹಿಳೆ, ಬಲದ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಕುರುಡಾದ ರಾಜರ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು, ಸಜ್ಜನರ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದೆ.

ಉದಾಸೀನಾ ವಯಂ ನೂನಂ ನ ಸ್ತ್ರ್ಯಪತ್ಯಾರ್ಥಕಾಮುಕಾಃ। ಆತ್ಮಲಬ್ಧ್ಯಾಸ್ಮಹೇ ಪೂರ್ಣಾ ಗೇಹಯೋರ್ಜ್ಯೋತಿರಕ್ರಿಯಾಃ

ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿರಪೇಕ್ಷನು, ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಇಂದ್ರಿಯಸukhoarthakke ಆಸೆಪಡುವವನಲ್ಲ. ನನಗೆ ನಾನು ಸಾಕಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಮನೆ ಜೀವನವೂ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದ ಹಬ್ಬದಂತಿದೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ। ಏತಾವದುಕ್ತ್ವಾ ಭಗವಾನಾತ್ಮಾನಂ ವಲ್ಲಭಾಮಿವ। ಮನ್ಯಮಾನಾಮವಿಶ್ಲೇಷಾತ್ತದ್ದರ್ಪಘ್ನ ಉಪಾರಮತ್

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯಾದಳು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ತನ್ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಲಾಗದವಳೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವಳ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು.

ಇತಿ ತ್ರಿಲೋಕೇಶಪತೇಸ್ತದಾತ್ಮನಃ ಪ್ರಿಯಸ್ಯ ದೇವ್ಯಶ್ರುತಪೂರ್ವಮಪ್ರಿಯಮ್। ಆಶ್ರುತ್ಯ ಭೀತಾ ಹೃದಿ ಜಾತವೇಪಥುಶ್ಚಿನ್ತಾಂ ದುರನ್ತಾಂ ರುದತೀ ಜಗಾಮ ಹ

ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಒಡೆಯನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯಾದ ದೇವಿಗೆ ಮೊದಲು ಎಂದಿಗೂ ಕೇಳದಂತಹ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ರಾಣಿ ಭಯದಿಂದ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಡುಗುತ್ತಾ, ಆಳವಾದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಅಳುತ್ತಾ ಮುಳುಗಿಹೋದಳು.

ಪದಾ ಸುಜಾತೇನ ನಖಾರುಣಶ್ರಿಯಾ ಭುವಂ ಲಿಖನ್ತ್ಯಶ್ರುಭಿರಞ್ಜನಾಸಿತೈಃ। ಆಸಿಞ್ಚತೀ ಕುಙ್ಕುಮರೂಷಿತೌ ಸ್ತನೌ ತಸ್ಥಾವಧೋಮುಖ್ಯತಿದುಃಖರುದ್ಧವಾಕ್

ಅವಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಕಾಲು, ಕೆಂಪು ನಖಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲಿನಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕಜಲದಿಂದ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದ ಅಶ್ರುಗಳಿಂದ ನೆನೆಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಲೇಪಿಸಲಾದ ಅವಳಸ್ತನಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ನೆನೆದು, ತಲೆಬಾಗಿಕೊಂಡು, ತುಂಬಾ ದುಃಖದಿಂದ ಮಾತು ನಿಂತುಹೋದಳು.

ತಸ್ಯಾಃ ಸುದುಃಖಭಯಶೋಕವಿನಷ್ಟಬುದ್ಧೇರ್। ಹಸ್ತಾಚ್ಛ್ಲಥದ್ವಲಯತೋ ವ್ಯಜನಂ ಪಪಾತ। ದೇಹಶ್ಚ ವಿಕ್ಲವಧಿಯಃ ಸಹಸೈವ ಮುಹ್ಯನ್। ರಮ್ಭೇವ ವಾಯುವಿಹತೋ ಪ್ರವಿಕೀರ್ಯ ಕೇಶಾನ್

ಅಸಹ್ಯವಾದ ದುಃಖ, ಭಯ ಮತ್ತು ಶೋಕದಿಂದ ಅವಳ ಬುದ್ಧಿ ಹಾಳಾಗಿ, ಕೈಯಿಂದ ವಜ್ರಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಬಿದ್ದುಹೋದವು, ಪಂಕಾಜವೂ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ದೇಹವೂ ಹಠಾತ್ ಮೂರ್ಛೆಗೊಂಡಿತು. ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದ ಬಾಳೆಮರದಂತೆ, ಅವಳ ಕೂದಲು ಚದುರಿತು.

ತದ್ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಭಗವಾನ್ಕೃಷ್ಣಃ ಪ್ರಿಯಾಯಾಃ ಪ್ರೇಮಬನ್ಧನಮ್। ಹಾಸ್ಯಪ್ರೌಢಿಮಜಾನನ್ತ್ಯಾಃ ಕರುಣಃ ಸೋಽನ್ವಕಮ್ಪತ

ಇದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಬಂಧಿತನಾದ ಕೃಷ್ಣನು, ಅವಳ ಆಳವಾದ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ದಯೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದನು.