( ಮಿಶ್ರ ) ತ್ವಂ ವೈ ಸಿಸೃಕ್ಷುರಜ ಉತ್ಕಟಂ ಪ್ರಭೋ ತಮೋ ನಿರೋಧಾಯ ಬಿಭರ್ಷ್ಯಸಂವೃತಃ । ಸ್ಥಾನಾಯ ಸತ್ತ್ವಂ ಜಗತೋ ಜಗತ್ಪತೇ ಕಾಲಃ ಪ್ರಧಾನಂ ಪುರುಷೋ ಭವಾನ್ ಪರಃ
ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರಭುವೇ, ನೀನು ಭಯಾನಕ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಲಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ. ಲೋಕಗಳ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ನೀನು ಸತ್ವಸ್ವರೂಪ, ಜಗದ್ಗುರುವೇ, ಕಾಲ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಪರಪುರುಷ ಎಲ್ಲವೂ ನೀನೇ.
ಅಹಂ ಪಯೋ ಜ್ಯೋತಿರಥಾನಿಲೋ ನಭೋ ಮಾತ್ರಾಣಿ ದೇವಾ ಮನ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ । ಕರ್ತಾ ಮಹಾನಿತ್ಯಖಿಲಂ ಚರಾಚರಂ ತ್ವಯ್ಯದ್ವಿತೀಯೇ ಭಗವನ್ನಯಂ ಭ್ರಮಃ
ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ಗಾಳಿ, ಆಕಾಶ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಮನಸ್ಸು, ಮಹತ್ತತ್ವ—ಚಲಿಸುವದು, ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿರುವದು ಎಲ್ಲವೂ, ಭಗವಂತನಾದ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಒಂದಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮೋಹವಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಯಾತ್ಮಜೋಽಯಂ ತವ ಪಾದಪಙ್ಕಜಂ ಭೀತಃ ಪ್ರಪನ್ನಾರ್ತಿಹರೋಪಸಾದಿತಃ । ತತ್ ಪಾಲಯೈನಂ ಕುರು ಹಸ್ತಪಙ್ಕಜಂ ಶಿರಸ್ಯಮುಷ್ಯಾಖಿಲಕಲ್ಮಷಾಪಹಮ್
ಈ ನಿನ್ನ ಮಗ ಭಯದಿಂದ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾನೆ, ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ನಿನ್ನ ಪಾಪವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತೊಳೆದುಹಾಕುವ ಕಮಲದ ಕೈಯನ್ನು ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡು.
ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತಿ ಭೂಮ್ಯರ್ಥಿತೋ ವಾಗ್ಭಿಃ ಭಗವಾನ್ ಭಕ್ತಿನಮ್ರಯಾ । ದತ್ತ್ವಾಭಯಂ ಭೌಮಗೃಹಂ ಪ್ರಾವಿಶತ್ ಸಕಲರ್ದ್ಧಿಮತ್
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಭೂದೇವಿಯು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿನಂತಿಸಿದಾಗ, ಭಗವಂತನು ಅವಳಿಗೆ ಭಯಭಂಗವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಆ ಭೂಮಿಪುತ್ರನ ವೈಭವಶಾಲಿಯಾದ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ತತ್ರ ರಾಜನ್ಯಕನ್ಯಾನಾಂ ಷಟ್ಸಹಸ್ರಾಧಿಕಾಯುತಮ್ । ಭೌಮಾಹೃತಾನಾಂ ವಿಕ್ರಮ್ಯ ರಾಜಭ್ಯೋ ದದೃಶೇ ಹರಿಃ
ಅಲ್ಲಿ ಹರಿಯು ಭೂಮಿಪುತ್ರನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದ, ರಾಜರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಕುಮಾರಿಯರನ್ನು ಕಂಡನು.
ತಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಂ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ವೀಕ್ಷ್ಯ ನರವರ್ಯಂ ವಿಮೋಹಿತಾಃ । ಮನಸಾ ವವ್ರಿರೇಽಭೀಷ್ಟಂ ಪತಿಂ ದೈವೋಪಸಾದಿತಮ್
ಆ ಮಹಾಪುರುಷನು ಒಳಗೆ ಬಂದಾಗ, ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ನಮ್ಮ ಇಷ್ಟಪತಿಯೆಂದು ಬಯಸಿದರು, ದೇವರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವನು ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು.
ಭೂಯಾತ್ ಪತಿರಯಂ ಮಹ್ಯಂ ಧಾತಾ ತದನುಮೋದತಾಮ್ । ಇತಿ ಸರ್ವಾಃ ಪೃಥಕ್ ಕೃಷ್ಣೇ ಭಾವೇನ ಹೃದಯಂ ದಧುಃ
'ಈವನು ನನ್ನ ಪತಿಯಾಗಲಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಿ' ಎಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೃದಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು.
ತಾಃ ಪ್ರಾಹಿಣೋದ್ ದ್ವಾರವತೀಂ ಸುಮೃಷ್ಟವಿರಜೋಽಮ್ಬರಾಃ । ನರಯಾನೈರ್ಮಹಾಕೋಶಾನ್ ರಥಾಶ್ವಾನ್ ದ್ರವಿಣಂ ಮಹತ್
ಅವನವರು ಶುಭ್ರವಾದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸೇವಕರು, ಮಹಾಸಂಪತ್ತು, ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಧನದೊಂದಿಗೆ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಐರಾವತಕುಲೇಭಾಂಶ್ಚ ಚತುರ್ದನ್ತಾಂಸ್ತರಸ್ವಿನಃ । ಪಾಣ್ಡುರಾಂಶ್ಚ ಚತುಃಷಷ್ಟಿಂ ಪ್ರೇರಯಾಮಾಸ ಕೇಶವಃ
ಕೇಶವನು ಏರಾವತ ವಂಶದ ನಾಲ್ಕು ದಂತಗಳಿರುವ, ವೇಗವಾದ, ಪಾಂಡುರಂಗುಳಿರುವ ಆರುಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಆನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
ಗತ್ವಾ ಸುರೇನ್ದ್ರಭವನಂ ದತ್ತ್ವಾದಿತ್ಯೈ ಚ ಕುಣ್ಡಲೇ । ಪೂಜಿತಸ್ತ್ರಿದಶೇನ್ದ್ರೇಣ ಸಹೇನ್ದ್ರ್ಯಾಣ್ಯಾ ಚ ಸಪ್ರಿಯಃ
ಅವನು ದೇವೇಂದ್ರನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಆ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಆದಿತಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಆಗ ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವನಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡಿ ಪೂಜಿಸಿದನು.
ಚೋದಿತೋ ಭಾರ್ಯಯೋತ್ಪಾಟ್ಯ ಪಾರೀಜಾತಂ ಗರುತ್ಮತಿ । ಆರೋಪ್ಯ ಸೇನ್ದ್ರಾನ್ ವಿಬುಧಾನ್ ನಿರ್ಜಿತ್ಯೋಪಾನಯತ್ ಪುರಮ್
ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ, ಅವನು ಪಾರಿಜಾತ ಮರವನ್ನು ಎಳೆದು ತೆಗೆದು, ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಹಾಯ್ದು, ಇಂದ್ರನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಜಯಿಸಿ, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ತಂದನು.
ಸ್ಥಾಪಿತಃ ಸತ್ಯಭಾಮಾಯಾ ಗೃಹೋದ್ಯಾನೋಪಶೋಭನಃ । ಅನ್ವಗುರ್ಭ್ರಮರಾಃ ಸ್ವರ್ಗಾತ್ ತದ್ ಗನ್ಧಾಸವಲಮ್ಪಟಾಃ
ಆ ಮರವನ್ನು ಸತ್ಯಭಾಮೆಗೆ ನೆಟ್ಟು, ಅವಳ ಮನೆಯ ತೋಟದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದನು. ಆ ಮರದ ಸುಗಂಧಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ಭಮರಗಳು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದಲೇ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತ ಬಂದವು.
( ಮಿಶ್ರ ) ಯಯಾಚ ಆನಮ್ಯ ಕಿರೀಟಕೋಟಿಭಿಃ ಪಾದೌ ಸ್ಪೃಶನ್ ಅಚ್ಯುತಮರ್ಥಸಾಧನಮ್ । ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಏತೇನ ವಿಗೃಹ್ಯತೇ ಮಹಾನ್ ಅಹೋ ಸುರಾಣಾಂ ಚ ತಮೋ ಧಿಗಾಢ್ಯತಾಮ್
ಅವಳು ತನ್ನ ಕಿರೀಟದ ತುದಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ತೊಡಗಿ, ಅಚ್ಯುತನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ಇದರಿಂದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಸಾರ್ಥಕನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಗಾಢವಾದ ಅಹಂಕಾರ ಎಂಬ ಅಂಧಕಾರವಿದೆ ನೋಡಿರಿ!
( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಅಥೋ ಮುಹೂರ್ತ ಏಕಸ್ಮಿನ್ ನಾನಾಗಾರೇಷು ತಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ । ಯಥೋಪಯೇಮೇ ಭಗವಾನ್ ತಾವದ್ ರೂಪಧರೋಽವ್ಯಯಃ
ಆಮೇಲೆ, ಭಗವಂತನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವ್ಯಯನಾಗಿ, ವಿವಿಧ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದನು.
( ವಂಶಸ್ಥಾ ) ಗೃಹೇಷು ತಾಸಾಮನಪಾಯ್ಯತರ್ಕಕೃತ್ ನಿರಸ್ತಸಾಮ್ಯಾತಿಶಯೇಷ್ವವಸ್ಥಿತಃ । ರೇಮೇ ರಮಾಭಿರ್ನಿಜಕಾಮಸಮ್ಪ್ಲುತೋ ಯಥೇತರೋ ಗಾರ್ಹಕಮೇಧಿಕಾಂಶ್ಚರನ್
ಅವನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಭೇದಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೃಹಸ್ಥನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಇರುವಂತೆ ಇತ್ತು.
( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಇತ್ಥಂ ರಮಾಪತಿಮವಾಪ್ಯ ಪತಿಂ ಸ್ತ್ರಿಯಸ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಾದಯೋಽಪಿ ನ ವಿದುಃ ಪದವೀಂ ಯದೀಯಾಮ್ । ಭೇಜುರ್ಮುದಾವಿರತಮೇಧಿತಯಾನುರಾಗ ಹಾಸಾವಲೋಕನವಸಙ್ಗಮಜಲ್ಪಲಜ್ಜಾಃ
ಈ ರೀತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಯನ್ನೇ ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಯಾವನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳೂ ತಿಳಿಯಲಾಗದು—ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಸದಾ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ನಗುವು, ದೃಷ್ಟಿ, ಸನ್ನಿಹಿತತೆ, ಹಾಸ್ಯಮಾತು, ಲಜ್ಜೆ ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಅವನಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಪ್ರತ್ಯುದ್ಗಮಾಸನವರಾರ್ಹಣಪದಶೌಚ ತಾಮ್ಬೂಲವಿಶ್ರಮಣವೀಜನಗನ್ಧಮಾಲ್ಯೈಃ । ಕೇಶಪ್ರಸಾರಶಯನಸ್ನಪನೋಪಹಾರ್ಯೈಃ ದಾಸೀಶತಾ ಅಪಿ ವಿಭೋರ್ವಿದಧುಃ ಸ್ಮ ದಾಸ್ಯಮ್
ಅವನಿಗೆ ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗುವುದು, ಆಸನ ನೀಡುವುದು, ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು, ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದು, ತಾಂಬೂಲ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ಚಮರ, ಸುಗಂಧಮಾಲೆಗಳು, ಕೂದಲು ಅಲಂಕಾರ, ಹಾಸಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು, ಸ್ನಾನ, ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡುವುದು—ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ನೂರಾರು ದಾಸಿಯರೂ ಕೂಡ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಉತ್ತರಾರ್ಧೇ ಪಾರಿಜಾತಹರಣನರಕವಧೋ ನಾಮ ಏಕೋನಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಈ ರೀತಿ, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ಪಾರಿಜಾತ ಹರಣ ಮತ್ತು ನರಕಾಸುರ ವಧೆ' ಎಂಬ ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಅಥ ಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ 10.60 ಶ್ರೀಬಾದರಾಯಣಿರುವಾಚ। ಕರ್ಹಿಚಿತ್ಸುಖಮಾಸೀನಂ ಸ್ವತಲ್ಪಸ್ಥಂ ಜಗದ್ಗುರುಮ್। ಪತಿಂ ಪರ್ಯಚರದ್ಭೈಷ್ಮೀ ವ್ಯಜನೇನ ಸಖೀಜನೈಃ
ಶ್ರೀ ಬಾದರಾಯಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಒಮ್ಮೆ ಭೈಷ್ಮೀ ತನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಜಗತ್ತಿನ ಗುರುವನ್ನು ತನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಚಮರ ಹಿಡಿದು ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಯಸ್ತ್ವೇತಲ್ಲೀಲಯಾ ವಿಶ್ವಂ ಸೃಜತ್ಯತ್ತ್ಯವತೀಶ್ವರಃ। ಸ ಹಿ ಜಾತಃ ಸ್ವಸೇತೂನಾಂ ಗೋಪೀಥಾಯ ಯದುಷ್ವಜಃ
ಯಾವನು ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನೇ ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳಾದ ಯದುಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವತಾರಗೊಂಡನು.
ತಸ್ಮಿನನ್ತರ್ಗೃಹೇ ಭ್ರಾಜನ್ ಮುಕ್ತಾದಾಮವಿಲಮ್ಬಿನಾ। ವಿರಾಜಿತೇ ವಿತಾನೇನ ದೀಪೈರ್ಮಣಿಮಯೈರಪಿ
ಆ ಒಳಮನೆಗೆ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರವು ಹಾರಿದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ರತ್ನಮಯ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಛತ್ರದಿಂದ ಆ ಮನೆ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು.
ಮಲ್ಲಿಕಾದಾಮಭಿಃ ಪುಷ್ಪೈರ್ದ್ವಿರೇಫಕುಲನಾದಿತೇ। ಜಾಲರನ್ಧ್ರಪ್ರವಿಷ್ಟೈಶ್ಚ ಗೋಭಿಶ್ಚನ್ದ್ರಮಸೋಽಮಲೈಃ
ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹಾರಗಳು, ಹೂಗಳು, ಭಮರಗಳ ಗುಂಪಿನ ಗಾನದಿಂದ ಆ ಮನೆ ತುಂಬಿತ್ತು; ಜಾಲರ ಕಿಟಕಿಗಳಿಂದ ಶುಭ್ರವಾದ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕು ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು.
ಪಾರಿಜಾತವನಾಮೋದ ವಾಯುನೋದ್ಯಾನಶಾಲಿನಾ। ಧೂಪೈರಗುರುಜೈ ರಾಜನ್ಜಾಲರನ್ಧ್ರವಿನಿರ್ಗತೈಃ
ಪಾರಿಜಾತವನದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಗಾಳಿ, ಹೂಗಿಡಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ತೋಟ, ಅಗರು ಧೂಪದ ವಾಸನೆ ಜಾಲರ ಕಿಟಕಿಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹರಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಪಯಃಫೇನನಿಭೇ ಶುಭ್ರೇ ಪರ್ಯಙ್ಕೇ ಕಶಿಪೂತ್ತಮೇ। ಉಪತಸ್ಥೇ ಸುಖಾಸೀನಂ ಜಗತಾಮೀಶ್ವರಂ ಪತಿಮ್
ಹಾಲಿನ ನುರೆಯಂತೆ ಶುಭ್ರವಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ಪತಿಯನ್ನು ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಅವಳೇ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
ವಾಲವ್ಯಜನಮಾದಾಯ ರತ್ನದಣ್ಡಂ ಸಖೀಕರಾತ್। ತೇನ ವೀಜಯತೀ ದೇವೀ ಉಪಾಸಾಂಚಕ್ರ ಈಶ್ವರಮ್
ಸಖಿಯ ಕೈಯಿಂದ ರತ್ನದಂಡದ ವಾಲವಿಜಯನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಆ ದೇವಿ ಅದರಿಂದ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಚಮರ ಹಾರಿಸಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಸೋಪಾಚ್ಯುತಂ ಕ್ವಣಯತೀ ಮಣಿನೂಪುರಾಭ್ಯಾಂ। ರೇಜೇಽಙ್ಗುಲೀಯವಲಯವ್ಯಜನಾಗ್ರಹಸ್ತಾ। ವಸ್ತ್ರಾನ್ತಗೂಢಕುಚಕುಙ್ಕುಮಶೋಣಹಾರ। ಭಾಸಾ ನಿತಮ್ಬಧೃತಯಾ ಚ ಪರಾರ್ಧ್ಯಕಾಞ್ಚ್ಯಾ
ಮಣಿನೂಪುರಗಳಿಂದ ಮೃದುವಾಗಿ ಧ್ವನಿಯಾಗುತ್ತಾ, ಆಕೆ ಉಂಗುರ, ವಲಯ, ಚಮರ ಹಿಡಿದ ಕೈಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ವಸ್ತ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಕುಂಕುಮದ ಹಾರದಿಂದ, ಕಿಂಕಿಣಿಯ ಕಮರಬಂಧದಿಂದ ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಚ್ಯುತನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಳಾಗಿದ್ದಳು.
ತಾಂ ರೂಪಿಣೀಂ ಶ್ರೀಯಮನನ್ಯಗತಿಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ। ಯಾ ಲೀಲಯಾ ಧೃತತನೋರನುರೂಪರೂಪಾ। ಪ್ರೀತಃ ಸ್ಮಯನ್ನಲಕಕುಣ್ಡಲನಿಷ್ಕಕಣ್ಠ। ವಕ್ತ್ರೋಲ್ಲಸತ್ಸ್ಮಿತಸುಧಾಂ ಹರಿರಾಬಭಾಷೇ
ಆಕೆಯನ್ನು, ರೂಪವಂತಳಾದ ಶ್ರೀಯನ್ನು, ಅವನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವಳನ್ನು, ತನ್ನ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಲೀಲೆಯಿಂದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಹರಿಯು ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕೂದಲು, ಕುಂಡಲ, ಹಾರದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಿ, ತುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ನಗುವಿನ ಅಮೃತ ಹರಿದು, ಆಕೆಯೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದನು.
ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ। ರಾಜಪುತ್ರೀಪ್ಸಿತಾ ಭೂಪೈರ್ಲೋಕಪಾಲವಿಭೂತಿಭಿಃ। ಮಹಾನುಭಾವೈಃ ಶ್ರೀಮದ್ಭೀ ರೂಪೌದಾರ್ಯಬಲೋರ್ಜಿತೈಃ
ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜಕುಮಾರಿಯೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಮಹಾರಾಜರು, ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯು, ಐಶ್ವರ್ಯವು, ರೂಪವು, ಉದಾರತೆ ಮತ್ತು ಬಲವುಳ್ಳವರು ನಿನ್ನನ್ನು ವರಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು.
ತಾನ್ಪ್ರಾಪ್ತಾನರ್ಥಿನೋ ಹಿತ್ವಾ ಚೈದ್ಯಾದೀನ್ಸ್ಮರದುರ್ಮದಾನ್। ದತ್ತಾ ಭ್ರಾತ್ರಾ ಸ್ವಪಿತ್ರಾ ಚ ಕಸ್ಮಾನ್ನೋ ವವೃಷೇಽಸಮಾನ್
ಅವರಂತಹ ವರರನ್ನು, ಶಿಶುಪಾಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಮ್ಮೆಯ ರಾಜರನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ತಂದೆಯವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ನೀನು ನಿನಗೆ ಸಮನಾದವನನ್ನು ಏಕೆ ಆರಿಸಲಿಲ್ಲ?
ರಾಜಭ್ಯೋ ಬಿಭ್ಯತಃ ಸುಭ್ರು ಸಮುದ್ರಂ ಶರಣಂ ಗತಾನ್। ಬಲವದ್ಭಿಃ ಕೃತದ್ವೇಷಾನ್ಪ್ರಾಯಸ್ತ್ಯಕ್ತನೃಪಾಸನಾನ್
ಸುಂದರಿ, ರಾಜರ ಭಯದಿಂದ, ನೀನು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ತಾಳಿದೆಯೆ. ಬಲಶಾಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈರಾಗ್ಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ರಾಜಾಸನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟೆಯೆ.