ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಇನ್ದ್ರೇಣ ಹೃತಛತ್ರೇಣ ಹೃತಕುಣ್ಡಲಬನ್ಧುನಾ । ಹೃತಾಮರಾದ್ರಿಸ್ಥಾನೇನ ಜ್ಞಾಪಿತೋ ಭೌಮಚೇಷ್ಟಿತಮ್ । ಸಭಾರ್ಯೋ ಗರುಡಾರೂಢಃ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಪುರಂ ಯಯೌ
ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಇಂದ್ರನು ಅವನ ಛತ್ರ, ಕುಂಡಲ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡನು, ದೇವತೆಗಳ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡನು. ಭೂಮಿಪುತ್ರನ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಪುರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.
ಗಿರಿದುರ್ಗೈಃ ಶಸ್ತ್ರದುರ್ಗೈಃ ಜಲಾಗ್ನ್ಯನಿಲದುರ್ಗಮಮ್ । ಮುರಪಾಶಾಯುತೈರ್ಘೋರೈಃ ದೃಢೈಃ ಸರ್ವತ ಆವೃತಮ್
ಅವನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಭಯಾನಕವಾದ ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಟೆಗಳ, ಆಯುಧಗಳ ಕೋಟೆಗಳ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಳ, ಹಾಗೂ ಮುರನ ಬಲವಾದ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದನು.
ಗದಯಾ ನಿರ್ಬಿಭೇದಾದ್ರೀನ್ ಶಸ್ತ್ರದುರ್ಗಾಣಿ ಸಾಯಕೈಃ । ಚಕ್ರೇಣಾಗ್ನಿಂ ಜಲಂ ವಾಯುಂ ಮುರಪಾಶಾಂಸ್ತಥಾಸಿನಾ
ಅವನು ತನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಒಡೆದನು, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಯುಧ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದನು; ಚಕ್ರದಿಂದ ಬೆಂಕಿ, ನೀರು, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದನು, ಮತ್ತು ಖಡ್ಗದಿಂದ ಮುರನ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ಶಙ್ಖನಾದೇನ ಯನ್ತ್ರಾಣಿ ಹೃದಯಾನಿ ಮನಸ್ವಿನಾಮ್ । ಪ್ರಾಕಾರಂ ಗದಯಾ ಗುರ್ವ್ಯಾ ನಿರ್ಬಿಭೇದ ಗದಾಧರಃ
ಅವನ ಶಂಖದ ಘೋಷದಿಂದ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗರ್ವಿತರ ಹೃದಯಗಳು ಭಂಗವಾದವು; ಭಾರಿ ಗದೆಯಿಂದ ಗದಾಧರನು ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಯನ್ನೂ ಒಡೆದನು.
ಪಾಞ್ಚಜನ್ಯಧ್ವನಿಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಯುಗಾನ್ತಶನಿಭೀಷಣಮ್ । ಮುರಃ ಶಯಾನ ಉತ್ತಸ್ಥೌ ದೈತ್ಯಃ ಪಞ್ಚಶಿರಾ ಜಲಾತ್
ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖದ ಭಯಾನಕ ಧ್ವನಿಯನ್ನು, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಕೇಳಿ, ಐದು ತಲೆಗಳಿರುವ ಮುರನಾಮಕ ದೈತ್ಯನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಜಾಗದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತನು.
( ಮಿಶ್ರ ) ತ್ರಿಶೂಲಮುದ್ಯಮ್ಯ ಸುದುರ್ನಿರೀಕ್ಷಣೋ ಯುಗಾನ್ತಸೂರ್ಯಾನಲರೋಚಿರುಲ್ಬಣಃ । ಗ್ರಸಂಸ್ತ್ರಿಲೋಕೀಮಿವ ಪಞ್ಚಭಿರ್ಮುಖೈಃ ಅಭ್ಯದ್ರವತ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಸುತಂ ಯಥೋರಗಃ
ಮೂರು ಮುಳ್ಳಿರುವ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಭಯಂಕರವಾದ ರೂಪದಿಂದ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಖರವಾಗಿ ಹೊಳಪಿನಿಂದ, ಐದು ಬಾಯಿಗಳಿಂದ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಹಾವು ಹಲ್ಲುವಂತೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದನು.
ಆವಿಧ್ಯ ಶೂಲಂ ತರಸಾ ಗರುತ್ಮತೇ ನಿರಸ್ಯ ವಕ್ತ್ರೈರ್ವ್ಯನದತ್ ಸ ಪಞ್ಚಭಿಃ । ಸ ರೋದಸೀ ಸರ್ವದಿಶೋಽನ್ತರಂ ಮಹಾನ್ ಆಪೂರಯನ್ ಅಣ್ಡಕಟಾಹಮಾವೃಣೋತ್
ಅವನು ತನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಗರುಡನ ಕಡೆಗೆ ಎಸೆದು, ಐದು ಬಾಯಿಗಳಿಂದ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು; ಆ ಮಹಾ ಧ್ವನಿ ಆಕಾಶ, ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನೊಳಗಿನ ಸ್ಥಳವನ್ನೂ ತುಂಬಿತು, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿತು.
ತದಾಪತದ್ ವೈ ತ್ರಿಶಿಖಂ ಗರುತ್ಮತೇ ಹರಿಃ ಶರಾಭ್ಯಾಂ ಅಭಿನತ್ತ್ರಿಧೌಜಸಾ । ಮುಖೇಷು ತಂ ಚಾಪಿ ಶರೈರತಾಡಯತ್ ತಸ್ಮೈ ಗದಾಂ ಸೋಽಪಿ ರುಷಾ ವ್ಯಮುಞ್ಚತ
ಆಗ ಆ ಮೂರುಮೂಲೆ ತ್ರಿಶೂಲ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಹರಿಯು ಮೂರು ಗುಣದ ಎರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು; ಮುರನ ಬಾಯಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು; ಕೋಪಗೊಂಡ ಮುರನು ತನ್ನ ಗದೆಯನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು.
ತಾಮಾಪತನ್ತೀಂ ಗದಯಾ ಗದಾಂ ಮೃಧೇ ಗದಾಗ್ರಜೋ ನಿರ್ಬಿಭಿದೇ ಸಹಸ್ರಧಾ । ಉದ್ಯಮ್ಯ ಬಾಹೂನಭಿಧಾವತೋಽಜಿತಃ ಶಿರಾಂಸಿ ಚಕ್ರೇಣ ಜಹಾರ ಲೀಲಯಾ
ಆ ಗದೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಗದಾಧರನು ತನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಾವಿರ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆದನು; ಅನಿಯಂತೃನು ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಮುರನತ್ತ ಓಡಿ, ಚಕ್ರದಿಂದ ಅವನ ತಲೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ವ್ಯಸುಃ ಪಪಾತಾಮ್ಭಸಿ ಕೃತ್ತಶೀರ್ಷೋ ನಿಕೃತ್ತಶೃಙ್ಗೋಽದ್ರಿರಿವೇನ್ದ್ರತೇಜಸಾ । ತಸ್ಯಾತ್ಮಜಾಃ ಸಪ್ತ ಪಿತುರ್ವಧಾತುರಾಃ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಮರ್ಷಜುಷಃ ಸಮುದ್ಯತಾಃ
ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟ ಮುರನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು, ಇಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿಖರ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಬೆಟ್ಟದಂತೆ; ಅವನ ಏಳು ಪುತ್ರರು ತಂದೆಯ ಮರಣದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಪ್ರತೀಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎದ್ದು ಬಂದರು.
ತಾಮ್ರೋಽನ್ತರಿಕ್ಷಃ ಶ್ರವಣೋ ವಿಭಾವಸುಃ ವಸುರ್ನಭಸ್ವಾನರುಣಶ್ಚ ಸಪ್ತಮಃ । ಪೀಠಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಚಮೂಪತಿಂ ಮೃಧೇ ಭೌಮಪ್ರಯುಕ್ತಾ ನಿರಗ ಧೃತಾಯುಧಾಃ
ತಾಮ್ರ, ಅಂತರಿಕ್ಷ, ಶ್ರವಣ, ವಿಭಾವಸು, ವಸು, ನಭಸ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯವನಾದ ಅರುಣ—ಇವರು ಪೀಠನನ್ನು ಸೇನೆಯ ನಾಯಕನಾಗಿ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಭೂಮಿಪುತ್ರನ ಆದೇಶದಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ ಹೊರಟರು.
ಪ್ರಾಯುಞ್ಜತಾಸಾದ್ಯ ಶರಾನಸೀನ್ ಗದಾಃ ಶಕ್ತ್ಯೃಷ್ಟಿಶೂಲಾನ್ಯಜಿತೇ ರುಷೋಲ್ಬಣಾಃ । ತಚ್ಛಸ್ತ್ರಕೂಟಂ ಭಗವಾನ್ ಸ್ವಮಾರ್ಗಣೈಃ ಅಮೋಘವೀರ್ಯಸ್ತಿಲಶಶ್ಚಕರ್ತ ಹ
ಅವರು ಅಜಿತನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಬಾಣ, ಖಡ್ಗ, ಗದೆ, ಶಕ್ತಿ, ಇಷ್ಟಿ, ತ್ರಿಶೂಲಗಳನ್ನು ಭಯಂಕರ ಕೋಪದಿಂದ ಎಸೆದರು; ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪುಡಿ ಪುಡಿಯಾಗಿಸಿದನು.
ತಾನ್ಪೀಠಮುಖ್ಯಾನನಯದ್ ಯಮಕ್ಷಯಂ ನಿಕೃತ್ತಶೀರ್ಷೋರುಭುಜಾಙ್ಘ್ರಿವರ್ಮಣಃ । ಸ್ವಾನೀಕಪಾನಚ್ಯುತಚಕ್ರಸಾಯಕೈಃ ತಥಾ ನಿರಸ್ತಾನ್ ನರಕೋ ಧರಾಸುತಃ
ಅವನು ಪೀಠನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ಆ ನಾಯಕರನ್ನು, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರ ತಲೆ, ಕೈ, ಕಾಲು, ಕವಚಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ಹೀಗಾಗಿ ಭೂಮಿಪುತ್ರನಾದ ನರಕನು ಸೋತನು.
( ವಂಶಸ್ಥಾ ) ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ದುರ್ಮರ್ಷಣ ಆಸ್ರವನ್ಮದೈಃ ಗಜೈಃ ಪಯೋಧಿಪ್ರಭವೈರ್ನಿರಾಕ್ರಮಾತ್ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಭಾರ್ಯಂ ಗರುಡೋಪರಿ ಸ್ಥಿತಂ ಸೂರ್ಯೋಪರಿಷ್ಟಾತ್ ಸತಡಿದ್ಘನಂ ಯಥಾ । ಕೃಷ್ಣಂ ಸ ತಸ್ಮೈ ವ್ಯಸೃಜಚ್ಛತಘ್ನೀಂ ಯೋಧಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಯುಗಪತ್ ಚ ವಿವ್ಯಧುಃ
ಇದನ್ನು ನೋಡಿ, ದುರ್ಮರ್ಷಣನು ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು, ಮಿಂಚಿನೊಂದಿಗೆ ಮೇಘದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ನೋಡಿ, ಅವನ ಮೇಲೆ ಶತಘ್ನಿಯನ್ನು ಎಸೆದನು, ಎಲ್ಲಾ ಯೋಧರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.
ತದ್ಭೌಮಸೈನ್ಯಂ ಭಗವಾನ್ ಗದಾಗ್ರಜೋ ವಿಚಿತ್ರವಾಜೈರ್ನಿಶಿತೈಃ ಶಿಲೀಮುಖೈಃ । ನಿಕೃತ್ತಬಾಹೂರುಶಿರೋಧ್ರವಿಗ್ರಹಂ ಚಕಾರ ತರ್ಹ್ಯೇವ ಹತಾಶ್ವಕುಞ್ಜರಮ್
ಭಗವಂತನು, ಗದೆಯ ಹಿರಿಯನು, ಭೂಮಿಪುತ್ರನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಅದ್ಭುತ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಅವರ ಕೈ, ಕಾಲು, ತಲೆ, ದೇಹಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವರ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಯಾನಿ ಯೋಧೈಃ ಪ್ರಯುಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಕುರೂದ್ವಹ । ಹರಿಸ್ತಾನ್ಯಚ್ಛಿನತ್ ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಶರೈರೇಕೈಕ ಶಸ್ತ್ರೀಭಿಃ
ಹೇ ಕುರುಕುಲೋದ್ಭವ, ಯೋಧರು ಎಸೆದ ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು, ಹರಿಯು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಧಾರಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
ಉಹ್ಯಮಾನಃ ಸುಪರ್ಣೇನ ಪಕ್ಷಾಭ್ಯಾಂ ನಿಘ್ನತಾ ಗಜಾನ್ । ಗುರುತ್ಮತಾ ಹನ್ಯಮಾನಾಃ ತುಣ್ಡಪಕ್ಷನಖೈರ್ಗಜಾಃ
ಸುಪರ್ಣನಾದ ಗರುಡನು ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನ ತುಂಡು, ರೆಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಗರಿಗಳಿಂದ ಆನೆಗಳು ಸಂಹಾರವಾದವು.
ಪುರಮೇವಾವಿಶನ್ನಾರ್ತಾ ನರಕೋ ಯುಧ್ಯಯುಧ್ಯತ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿದ್ರಾವಿತಂ ಸೈನ್ಯಂ ಗರುಡೇನಾರ್ದಿತಂ ಸ್ವಕಂ
ನರಕನು ತನ್ನ ಸೇನೆ ಗರುಡನಿಂದ ಪರಾಜಿತವಾಗಿ ಪೀಡಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಸಂಕಟದಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ತಂ ಭೌಮಃ ಪ್ರಾಹರಚ್ಛಕ್ತ್ಯಾ ವಜ್ರಃ ಪ್ರತಿಹತೋ ಯತಃ । ನಾಕಮ್ಪತ ತಯಾ ವಿದ್ಧೋ ಮಾಲಾಹತ ಇವ ದ್ವಿಪಃ
ಆ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ತನ್ನ ಆಯುಧದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದನು. ಆದರೆ ಆ ಆಯುಧವು ವಜ್ರದಂತೆ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಯಿತು. ಆ ಆಯುಧದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವನು ذಡಿದಿಲ್ಲ, ಹೂವಿನ ಹಾರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ.
ಶೂಲಂ ಭೌಮೋಽಚ್ಯುತಂ ಹನ್ತುಂ ಆದದೇ ವಿತಥೋದ್ಯಮಃ । ತದ್ವಿಸರ್ಗಾತ್ ಪೂರ್ವಮೇವ ನರಕಸ್ಯ ಶಿರೋ ಹರಿಃ । ಅಪಾಹರದ್ ಗಜಸ್ಥಸ್ಯ ಚಕ್ರೇಣ ಕ್ಷುರನೇಮಿನಾ
ಆ ಭೂಮಿಪುತ್ರನು ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಶೂಲವನ್ನು ಎತ್ತಿದನು, ಆದರೆ ಅವನು ಅದನ್ನು ಎಸೆಯುವದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಗಜದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಹರಿಯು ತನ್ನ ಕ್ಷುರದಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಚಕ್ರದಿಂದ ಕಡಿದು ಹಾಕಿದನು.
( ಮಿಶ್ರ ) ಸಕುಣ್ಡಲಂ ಚಾರುಕಿರೀಟಭೂಷಣಂ ಬಭೌ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಪತಿತಂ ಸಮುಜ್ಜ್ವಲಮ್ । ಹಾ ಹೇತಿ ಸಾಧ್ವಿತ್ಯೃಷಯಃ ಸುರೇಶ್ವರಾ ಮಾಲ್ಯೈರ್ಮುಕುನ್ದಂ ವಿಕಿರನ್ತ ಈಡಿರೇ
ಕಿವೊಲುಗಲು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಆ ತಲೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಬಹಳ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರು 'ಅಯ್ಯೋ! ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ!' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮುಕುಂದನನ್ನು ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಸುರಿದು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.
ತತಶ್ಚ ಭೂಃ ಕೃಷ್ಣಮುಪೇತ್ಯ ಕುಣ್ಡಲೇ । ಪ್ರತಪ್ತಜಾಮ್ಬೂನದರತ್ನಭಾಸ್ವರೇ । ಸವೈಜಯನ್ತ್ಯಾ ವನಮಾಲಯಾರ್ಪಯತ್ ಪ್ರಾಚೇತಸಂ ಛತ್ರಮಥೋ ಮಹಾಮಣಿಮ್
ಆಮೇಲೆ ಭೂದೇವಿ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಹೊಳೆಯುವ ಬಂಗಾರದ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕುಂಡಲಗಳು, ವೈಜಯಂತಿ ಹಾರ, ದೊಡ್ಡ ರತ್ನ ಮತ್ತು ರಾಜಚತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಚೇತಸನ ಮಗನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.
( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಅಸ್ತೌಷೀದಥ ವಿಶ್ವೇಶಂ ದೇವೀ ದೇವವರಾರ್ಚಿತಮ್ । ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಃ ಪ್ರಣತಾ ರಾಜನ್ ಭಕ್ತಿಪ್ರವಣಯಾ ಧಿಯಾ
ಆಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸಿದ ದೇವಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ವಿಶ್ವನಾಥನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು.
ಭೂಮಿರುವಾಚ ನಮಸ್ತೇ ದೇವದೇವೇಶ ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಧರ । ಭಕ್ತೇಚ್ಛೋಪಾತ್ತರೂಪಾಯ ಪರಮಾತ್ಮನ್ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ
ಭೂಮಿ ಹೇಳಿದಳು: ದೇವತೆಗಳ ದೇವಾ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದವನೇ, ಭಕ್ತರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ನಮಃ ಪಙ್ಕಜನಾಭಾಯ ನಮಃ ಪಙ್ಕಜಮಾಲಿನೇ । ನಮಃ ಪಙ್ಕಜನೇತ್ರಾಯ ನಮಸ್ತೇ ಪಙ್ಕಜಾಙ್ಘ್ರಯೇ
ಪದ್ಮನಾಭನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಪದ್ಮ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಕಮಲದಂತೆ ಪಾದಗಳಿರುವ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ನಮೋ ಭಗವತೇ ತುಭ್ಯಂ ವಾಸುದೇವಾಯ ವಿಷ್ಣವೇ । ಪುರುಷಾಯಾದಿಬೀಜಾಯ ಪೂರ್ಣಬೋಧಾಯ ತೇ ನಮಃ
ಭಗವಂತನಿಗೆ, ವಾಸುದೇವನಿಗೆ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ಪರಪುರುಷನಿಗೆ, ಮೂಲಬೀಜಸ್ವರೂಪನಿಗೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ಅಜಾಯ ಜನಯಿತ್ರೇಽಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣೇಽನನ್ತಶಕ್ತಯೇ । ಪರಾವರಾತ್ಮನ್ ಭೂತಾತ್ಮನ್ ಪರಮಾತ್ಮನ್ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ
ಅಜಜನಕ, ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನೇ, ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನೇ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
( ಮಿಶ್ರ ) ತ್ವಂ ವೈ ಸಿಸೃಕ್ಷುರಜ ಉತ್ಕಟಂ ಪ್ರಭೋ ತಮೋ ನಿರೋಧಾಯ ಬಿಭರ್ಷ್ಯಸಂವೃತಃ । ಸ್ಥಾನಾಯ ಸತ್ತ್ವಂ ಜಗತೋ ಜಗತ್ಪತೇ ಕಾಲಃ ಪ್ರಧಾನಂ ಪುರುಷೋ ಭವಾನ್ ಪರಃ
ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರಭುವೇ, ನೀನು ಭಯಾನಕ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಲಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ. ಲೋಕಗಳ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ನೀನು ಸತ್ವಸ್ವರೂಪ, ಜಗದ್ಗುರುವೇ, ಕಾಲ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಪರಪುರುಷ ಎಲ್ಲವೂ ನೀನೇ.
ಅಹಂ ಪಯೋ ಜ್ಯೋತಿರಥಾನಿಲೋ ನಭೋ ಮಾತ್ರಾಣಿ ದೇವಾ ಮನ ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ । ಕರ್ತಾ ಮಹಾನಿತ್ಯಖಿಲಂ ಚರಾಚರಂ ತ್ವಯ್ಯದ್ವಿತೀಯೇ ಭಗವನ್ನಯಂ ಭ್ರಮಃ
ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ, ಗಾಳಿ, ಆಕಾಶ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ದೇವತೆಗಳು, ಮನಸ್ಸು, ಮಹತ್ತತ್ವ—ಚಲಿಸುವದು, ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿರುವದು ಎಲ್ಲವೂ, ಭಗವಂತನಾದ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಒಂದಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮೋಹವಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಯಾತ್ಮಜೋಽಯಂ ತವ ಪಾದಪಙ್ಕಜಂ ಭೀತಃ ಪ್ರಪನ್ನಾರ್ತಿಹರೋಪಸಾದಿತಃ । ತತ್ ಪಾಲಯೈನಂ ಕುರು ಹಸ್ತಪಙ್ಕಜಂ ಶಿರಸ್ಯಮುಷ್ಯಾಖಿಲಕಲ್ಮಷಾಪಹಮ್
ಈ ನಿನ್ನ ಮಗ ಭಯದಿಂದ ನಿನ್ನ ಪಾದಕಮಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾನೆ, ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ನಿನ್ನ ಪಾಪವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತೊಳೆದುಹಾಕುವ ಕಮಲದ ಕೈಯನ್ನು ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಡು.