ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಅನ್ಯಾಶ್ಚೈವಂವಿಧಾ ಭಾರ್ಯಾಃ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯಾಸನ್ಸಹಸ್ರಶಃ। ಭೌಮಂ ಹತ್ವಾ ತನ್ನಿರೋಧಾದಾಹೃತಾಶ್ಚಾರುದರ್ಶನಾಃ

ಈ ರೀತಿ, ಭೌಮಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಸಾವಿರಾರು ಸುಂದರವಾದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯರು ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿಯರಾದರು.

ಮುರವಧಃ ಭೌಮಾಸುರವಧಃ, ಭೂಮಿಕೃತಾ ಭಗವತ್ಸ್ತುತಿಃ ಭೌಮಾಹೃತಷೋಡಶಸಹಸ್ರರಾಜಕನ್ಯಾನಾಂ ಪರಿಣಯನಂ, ಪಾರಿಜಾತಹರಣಂ ಚ ಶ್ರೀರಾಜೋವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಯಥಾ ಹತೋ ಭಗವತಾ ಭೌಮೋ ಯೇನೇ ಚ ತಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ । ನಿರುದ್ಧಾ ಏತದಾಚಕ್ಷ್ವ ವಿಕ್ರಮಂ ಶಾರ್ಙ್ಗಧನ್ವನಃ

ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: ಭೌಮಾಸುರನನ್ನು ಭಗವಂತನು ಹೇಗೆ ಸಂಹರಿಸಿದನು? ಆ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಶಾರ್ಙ್ಗಧನುಧಾರಿ ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಇನ್ದ್ರೇಣ ಹೃತಛತ್ರೇಣ ಹೃತಕುಣ್ಡಲಬನ್ಧುನಾ । ಹೃತಾಮರಾದ್ರಿಸ್ಥಾನೇನ ಜ್ಞಾಪಿತೋ ಭೌಮಚೇಷ್ಟಿತಮ್ । ಸಭಾರ್ಯೋ ಗರುಡಾರೂಢಃ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಪುರಂ ಯಯೌ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಇಂದ್ರನು ಅವನ ಛತ್ರ, ಕುಂಡಲ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡನು, ದೇವತೆಗಳ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡನು. ಭೂಮಿಪುತ್ರನ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಅವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಪುರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

ಗಿರಿದುರ್ಗೈಃ ಶಸ್ತ್ರದುರ್ಗೈಃ ಜಲಾಗ್ನ್ಯನಿಲದುರ್ಗಮಮ್ । ಮುರಪಾಶಾಯುತೈರ್ಘೋರೈಃ ದೃಢೈಃ ಸರ್ವತ ಆವೃತಮ್

ಅವನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಭಯಾನಕವಾದ ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಟೆಗಳ, ಆಯುಧಗಳ ಕೋಟೆಗಳ, ನೀರು, ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಳ, ಹಾಗೂ ಮುರನ ಬಲವಾದ ಪಾಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದನು.

ಗದಯಾ ನಿರ್ಬಿಭೇದಾದ್ರೀನ್ ಶಸ್ತ್ರದುರ್ಗಾಣಿ ಸಾಯಕೈಃ । ಚಕ್ರೇಣಾಗ್ನಿಂ ಜಲಂ ವಾಯುಂ ಮುರಪಾಶಾಂಸ್ತಥಾಸಿನಾ

ಅವನು ತನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಒಡೆದನು, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಯುಧ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದನು; ಚಕ್ರದಿಂದ ಬೆಂಕಿ, ನೀರು, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದನು, ಮತ್ತು ಖಡ್ಗದಿಂದ ಮುರನ ಪಾಶಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

ಶಙ್ಖನಾದೇನ ಯನ್ತ್ರಾಣಿ ಹೃದಯಾನಿ ಮನಸ್ವಿನಾಮ್ । ಪ್ರಾಕಾರಂ ಗದಯಾ ಗುರ್ವ್ಯಾ ನಿರ್ಬಿಭೇದ ಗದಾಧರಃ

ಅವನ ಶಂಖದ ಘೋಷದಿಂದ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗರ್ವಿತರ ಹೃದಯಗಳು ಭಂಗವಾದವು; ಭಾರಿ ಗದೆಯಿಂದ ಗದಾಧರನು ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಯನ್ನೂ ಒಡೆದನು.

ಪಾಞ್ಚಜನ್ಯಧ್ವನಿಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಯುಗಾನ್ತಶನಿಭೀಷಣಮ್ । ಮುರಃ ಶಯಾನ ಉತ್ತಸ್ಥೌ ದೈತ್ಯಃ ಪಞ್ಚಶಿರಾ ಜಲಾತ್

ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖದ ಭಯಾನಕ ಧ್ವನಿಯನ್ನು, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಕೇಳಿ, ಐದು ತಲೆಗಳಿರುವ ಮುರನಾಮಕ ದೈತ್ಯನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಜಾಗದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತನು.

( ಮಿಶ್ರ ) ತ್ರಿಶೂಲಮುದ್ಯಮ್ಯ ಸುದುರ್ನಿರೀಕ್ಷಣೋ ಯುಗಾನ್ತಸೂರ್ಯಾನಲರೋಚಿರುಲ್ಬಣಃ । ಗ್ರಸಂಸ್ತ್ರಿಲೋಕೀಮಿವ ಪಞ್ಚಭಿರ್ಮುಖೈಃ ಅಭ್ಯದ್ರವತ್ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಸುತಂ ಯಥೋರಗಃ

ಮೂರು ಮುಳ್ಳಿರುವ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಭಯಂಕರವಾದ ರೂಪದಿಂದ, ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಖರವಾಗಿ ಹೊಳಪಿನಿಂದ, ಐದು ಬಾಯಿಗಳಿಂದ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ಹಾವು ಹಲ್ಲುವಂತೆ ದೌಡಾಯಿಸಿದನು.

ಆವಿಧ್ಯ ಶೂಲಂ ತರಸಾ ಗರುತ್ಮತೇ ನಿರಸ್ಯ ವಕ್ತ್ರೈರ್ವ್ಯನದತ್ ಸ ಪಞ್ಚಭಿಃ । ಸ ರೋದಸೀ ಸರ್ವದಿಶೋಽನ್ತರಂ ಮಹಾನ್ ಆಪೂರಯನ್ ಅಣ್ಡಕಟಾಹಮಾವೃಣೋತ್

ಅವನು ತನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಗರುಡನ ಕಡೆಗೆ ಎಸೆದು, ಐದು ಬಾಯಿಗಳಿಂದ ಭಯಾನಕವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು; ಆ ಮಹಾ ಧ್ವನಿ ಆಕಾಶ, ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನೊಳಗಿನ ಸ್ಥಳವನ್ನೂ ತುಂಬಿತು, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿತು.

ತದಾಪತದ್ ವೈ ತ್ರಿಶಿಖಂ ಗರುತ್ಮತೇ ಹರಿಃ ಶರಾಭ್ಯಾಂ ಅಭಿನತ್ತ್ರಿಧೌಜಸಾ । ಮುಖೇಷು ತಂ ಚಾಪಿ ಶರೈರತಾಡಯತ್ ತಸ್ಮೈ ಗದಾಂ ಸೋಽಪಿ ರುಷಾ ವ್ಯಮುಞ್ಚತ

ಆಗ ಆ ಮೂರುಮೂಲೆ ತ್ರಿಶೂಲ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಹರಿಯು ಮೂರು ಗುಣದ ಎರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು; ಮುರನ ಬಾಯಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು; ಕೋಪಗೊಂಡ ಮುರನು ತನ್ನ ಗದೆಯನ್ನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು.

ತಾಮಾಪತನ್ತೀಂ ಗದಯಾ ಗದಾಂ ಮೃಧೇ ಗದಾಗ್ರಜೋ ನಿರ್ಬಿಭಿದೇ ಸಹಸ್ರಧಾ । ಉದ್ಯಮ್ಯ ಬಾಹೂನಭಿಧಾವತೋಽಜಿತಃ ಶಿರಾಂಸಿ ಚಕ್ರೇಣ ಜಹಾರ ಲೀಲಯಾ

ಆ ಗದೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಗದಾಧರನು ತನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಾವಿರ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆದನು; ಅನಿಯಂತೃನು ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಮುರನತ್ತ ಓಡಿ, ಚಕ್ರದಿಂದ ಅವನ ತಲೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

ವ್ಯಸುಃ ಪಪಾತಾಮ್ಭಸಿ ಕೃತ್ತಶೀರ್ಷೋ ನಿಕೃತ್ತಶೃಙ್ಗೋಽದ್ರಿರಿವೇನ್ದ್ರತೇಜಸಾ । ತಸ್ಯಾತ್ಮಜಾಃ ಸಪ್ತ ಪಿತುರ್ವಧಾತುರಾಃ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಮರ್ಷಜುಷಃ ಸಮುದ್ಯತಾಃ

ತಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟ ಮುರನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು, ಇಂದ್ರನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿಖರ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಬೆಟ್ಟದಂತೆ; ಅವನ ಏಳು ಪುತ್ರರು ತಂದೆಯ ಮರಣದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡು, ಪ್ರತೀಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಎದ್ದು ಬಂದರು.

ತಾಮ್ರೋಽನ್ತರಿಕ್ಷಃ ಶ್ರವಣೋ ವಿಭಾವಸುಃ ವಸುರ್ನಭಸ್ವಾನರುಣಶ್ಚ ಸಪ್ತಮಃ । ಪೀಠಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ಚಮೂಪತಿಂ ಮೃಧೇ ಭೌಮಪ್ರಯುಕ್ತಾ ನಿರಗ ಧೃತಾಯುಧಾಃ

ತಾಮ್ರ, ಅಂತರಿಕ್ಷ, ಶ್ರವಣ, ವಿಭಾವಸು, ವಸು, ನಭಸ್ವಾನ್ ಮತ್ತು ಏಳನೆಯವನಾದ ಅರುಣ—ಇವರು ಪೀಠನನ್ನು ಸೇನೆಯ ನಾಯಕನಾಗಿ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಭೂಮಿಪುತ್ರನ ಆದೇಶದಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾಗಿ ಹೊರಟರು.

ಪ್ರಾಯುಞ್ಜತಾಸಾದ್ಯ ಶರಾನಸೀನ್ ಗದಾಃ ಶಕ್ತ್ಯೃಷ್ಟಿಶೂಲಾನ್ಯಜಿತೇ ರುಷೋಲ್ಬಣಾಃ । ತಚ್ಛಸ್ತ್ರಕೂಟಂ ಭಗವಾನ್ ಸ್ವಮಾರ್ಗಣೈಃ ಅಮೋಘವೀರ್ಯಸ್ತಿಲಶಶ್ಚಕರ್ತ ಹ

ಅವರು ಅಜಿತನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಬಾಣ, ಖಡ್ಗ, ಗದೆ, ಶಕ್ತಿ, ಇಷ್ಟಿ, ತ್ರಿಶೂಲಗಳನ್ನು ಭಯಂಕರ ಕೋಪದಿಂದ ಎಸೆದರು; ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪುಡಿ ಪುಡಿಯಾಗಿಸಿದನು.

ತಾನ್ಪೀಠಮುಖ್ಯಾನನಯದ್ ಯಮಕ್ಷಯಂ ನಿಕೃತ್ತಶೀರ್ಷೋರುಭುಜಾಙ್ಘ್ರಿವರ್ಮಣಃ । ಸ್ವಾನೀಕಪಾನಚ್ಯುತಚಕ್ರಸಾಯಕೈಃ ತಥಾ ನಿರಸ್ತಾನ್ ನರಕೋ ಧರಾಸುತಃ

ಅವನು ಪೀಠನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ಆ ನಾಯಕರನ್ನು, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರ ತಲೆ, ಕೈ, ಕಾಲು, ಕವಚಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ಹೀಗಾಗಿ ಭೂಮಿಪುತ್ರನಾದ ನರಕನು ಸೋತನು.

( ವಂಶಸ್ಥಾ ) ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ದುರ್ಮರ್ಷಣ ಆಸ್ರವನ್ಮದೈಃ ಗಜೈಃ ಪಯೋಧಿಪ್ರಭವೈರ್ನಿರಾಕ್ರಮಾತ್ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಭಾರ್ಯಂ ಗರುಡೋಪರಿ ಸ್ಥಿತಂ ಸೂರ್ಯೋಪರಿಷ್ಟಾತ್ ಸತಡಿದ್‌ಘನಂ ಯಥಾ । ಕೃಷ್ಣಂ ಸ ತಸ್ಮೈ ವ್ಯಸೃಜಚ್ಛತಘ್ನೀಂ ಯೋಧಾಶ್ಚ ಸರ್ವೇ ಯುಗಪತ್ ಚ ವಿವ್ಯಧುಃ

ಇದನ್ನು ನೋಡಿ, ದುರ್ಮರ್ಷಣನು ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು, ಮಿಂಚಿನೊಂದಿಗೆ ಮೇಘದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ನೋಡಿ, ಅವನ ಮೇಲೆ ಶತಘ್ನಿಯನ್ನು ಎಸೆದನು, ಎಲ್ಲಾ ಯೋಧರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು.

ತದ್‌ಭೌಮಸೈನ್ಯಂ ಭಗವಾನ್ ಗದಾಗ್ರಜೋ ವಿಚಿತ್ರವಾಜೈರ್ನಿಶಿತೈಃ ಶಿಲೀಮುಖೈಃ । ನಿಕೃತ್ತಬಾಹೂರುಶಿರೋಧ್ರವಿಗ್ರಹಂ ಚಕಾರ ತರ್ಹ್ಯೇವ ಹತಾಶ್ವಕುಞ್ಜರಮ್

ಭಗವಂತನು, ಗದೆಯ ಹಿರಿಯನು, ಭೂಮಿಪುತ್ರನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಅದ್ಭುತ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಅವರ ಕೈ, ಕಾಲು, ತಲೆ, ದೇಹಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವರ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಯಾನಿ ಯೋಧೈಃ ಪ್ರಯುಕ್ತಾನಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಕುರೂದ್ವಹ । ಹರಿಸ್ತಾನ್ಯಚ್ಛಿನತ್ ತೀಕ್ಷ್ಣೈಃ ಶರೈರೇಕೈಕ ಶಸ್ತ್ರೀಭಿಃ

ಹೇ ಕುರುಕುಲೋದ್ಭವ, ಯೋಧರು ಎಸೆದ ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು, ಹರಿಯು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಧಾರಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

ಉಹ್ಯಮಾನಃ ಸುಪರ್ಣೇನ ಪಕ್ಷಾಭ್ಯಾಂ ನಿಘ್ನತಾ ಗಜಾನ್ । ಗುರುತ್ಮತಾ ಹನ್ಯಮಾನಾಃ ತುಣ್ಡಪಕ್ಷನಖೈರ್ಗಜಾಃ

ಸುಪರ್ಣನಾದ ಗರುಡನು ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು; ಅವನ ತುಂಡು, ರೆಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಗರಿಗಳಿಂದ ಆನೆಗಳು ಸಂಹಾರವಾದವು.

ಪುರಮೇವಾವಿಶನ್ನಾರ್ತಾ ನರಕೋ ಯುಧ್ಯಯುಧ್ಯತ । ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿದ್ರಾವಿತಂ ಸೈನ್ಯಂ ಗರುಡೇನಾರ್ದಿತಂ ಸ್ವಕಂ

ನರಕನು ತನ್ನ ಸೇನೆ ಗರುಡನಿಂದ ಪರಾಜಿತವಾಗಿ ಪೀಡಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಸಂಕಟದಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ತಂ ಭೌಮಃ ಪ್ರಾಹರಚ್ಛಕ್ತ್ಯಾ ವಜ್ರಃ ಪ್ರತಿಹತೋ ಯತಃ । ನಾಕಮ್ಪತ ತಯಾ ವಿದ್ಧೋ ಮಾಲಾಹತ ಇವ ದ್ವಿಪಃ

ಆ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು ತನ್ನ ಆಯುಧದಿಂದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದನು. ಆದರೆ ಆ ಆಯುಧವು ವಜ್ರದಂತೆ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಯಿತು. ಆ ಆಯುಧದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವನು ذಡಿದಿಲ್ಲ, ಹೂವಿನ ಹಾರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ.

ಶೂಲಂ ಭೌಮೋಽಚ್ಯುತಂ ಹನ್ತುಂ ಆದದೇ ವಿತಥೋದ್ಯಮಃ । ತದ್ವಿಸರ್ಗಾತ್ ಪೂರ್ವಮೇವ ನರಕಸ್ಯ ಶಿರೋ ಹರಿಃ । ಅಪಾಹರದ್ ಗಜಸ್ಥಸ್ಯ ಚಕ್ರೇಣ ಕ್ಷುರನೇಮಿನಾ

ಆ ಭೂಮಿಪುತ್ರನು ಅಚ್ಯುತನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಶೂಲವನ್ನು ಎತ್ತಿದನು, ಆದರೆ ಅವನು ಅದನ್ನು ಎಸೆಯುವದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ಗಜದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಹರಿಯು ತನ್ನ ಕ್ಷುರದಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಚಕ್ರದಿಂದ ಕಡಿದು ಹಾಕಿದನು.

( ಮಿಶ್ರ ) ಸಕುಣ್ಡಲಂ ಚಾರುಕಿರೀಟಭೂಷಣಂ ಬಭೌ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಪತಿತಂ ಸಮುಜ್ಜ್ವಲಮ್ । ಹಾ ಹೇತಿ ಸಾಧ್ವಿತ್ಯೃಷಯಃ ಸುರೇಶ್ವರಾ ಮಾಲ್ಯೈರ್ಮುಕುನ್ದಂ ವಿಕಿರನ್ತ ಈಡಿರೇ

ಕಿವೊಲುಗಲು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಕಿರೀಟದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಆ ತಲೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಬಹಳ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ನಾಯಕರು 'ಅಯ್ಯೋ! ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ!' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮುಕುಂದನನ್ನು ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಸುರಿದು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ತತಶ್ಚ ಭೂಃ ಕೃಷ್ಣಮುಪೇತ್ಯ ಕುಣ್ಡಲೇ । ಪ್ರತಪ್ತಜಾಮ್ಬೂನದರತ್‍ನಭಾಸ್ವರೇ । ಸವೈಜಯನ್ತ್ಯಾ ವನಮಾಲಯಾರ್ಪಯತ್ ಪ್ರಾಚೇತಸಂ ಛತ್ರಮಥೋ ಮಹಾಮಣಿಮ್

ಆಮೇಲೆ ಭೂದೇವಿ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಹೊಳೆಯುವ ಬಂಗಾರದ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕುಂಡಲಗಳು, ವೈಜಯಂತಿ ಹಾರ, ದೊಡ್ಡ ರತ್ನ ಮತ್ತು ರಾಜಚತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಚೇತಸನ ಮಗನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಅಸ್ತೌಷೀದಥ ವಿಶ್ವೇಶಂ ದೇವೀ ದೇವವರಾರ್ಚಿತಮ್ । ಪ್ರಾಞ್ಜಲಿಃ ಪ್ರಣತಾ ರಾಜನ್ ಭಕ್ತಿಪ್ರವಣಯಾ ಧಿಯಾ

ಆಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸಿದ ದೇವಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ವಿಶ್ವನಾಥನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು.

ಭೂಮಿರುವಾಚ ನಮಸ್ತೇ ದೇವದೇವೇಶ ಶಙ್ಖಚಕ್ರಗದಾಧರ । ಭಕ್ತೇಚ್ಛೋಪಾತ್ತರೂಪಾಯ ಪರಮಾತ್ಮನ್ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ

ಭೂಮಿ ಹೇಳಿದಳು: ದೇವತೆಗಳ ದೇವಾ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದವನೇ, ಭಕ್ತರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮಃ ಪಙ್ಕಜನಾಭಾಯ ನಮಃ ಪಙ್ಕಜಮಾಲಿನೇ । ನಮಃ ಪಙ್ಕಜನೇತ್ರಾಯ ನಮಸ್ತೇ ಪಙ್ಕಜಾಙ್ಘ್ರಯೇ

ಪದ್ಮನಾಭನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಪದ್ಮ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಕಮಲದಂತೆ ಪಾದಗಳಿರುವ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ನಮೋ ಭಗವತೇ ತುಭ್ಯಂ ವಾಸುದೇವಾಯ ವಿಷ್ಣವೇ । ಪುರುಷಾಯಾದಿಬೀಜಾಯ ಪೂರ್ಣಬೋಧಾಯ ತೇ ನಮಃ

ಭಗವಂತನಿಗೆ, ವಾಸುದೇವನಿಗೆ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ಪರಪುರುಷನಿಗೆ, ಮೂಲಬೀಜಸ್ವರೂಪನಿಗೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಅಜಾಯ ಜನಯಿತ್ರೇಽಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣೇಽನನ್ತಶಕ್ತಯೇ । ಪರಾವರಾತ್ಮನ್ ಭೂತಾತ್ಮನ್ ಪರಮಾತ್ಮನ್ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ

ಅಜಜನಕ, ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನೇ, ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನೇ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.