ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ತಿರ್ಯಕ್ ಚೇದಾಗತೋ ಗರ್ಭಃ ತದಾ ಮೇ ಮರಣಂ ಭವೇತ್ । ಪ್ರಸೂತೌ ದಾರುಣಂ ದುಃಖಂ ಸುಕುಮಾರೀ ಕಥಂ ಸಹೇ

'ಗರ್ಭವು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಬಂದರೆ ನಾನು ಸತ್ತೇಬಿಡುತ್ತೇನೆ; ಹೆರಿಗೆಗೆ ಭಾರೀ ನೋವು — ನಾನು ಇಷ್ಟು ನಾಜೂಕಾದವಳಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಹಿಸಲಿ?'

ಮನ್ದಾಯಾಂ ಮಯಿ ಸರ್ವಸ್ವಂ ನನಾನ್ದಾ ಸಂಹರೇತ್ ತದಾ । ಸತ್ಯಶೌಚಾದಿನಿಯಮೋ ದುರಾರಾಧ್ಯಃ ಸ ದೃಶ್ಯತೇ

'ನಾನು ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಸಹಪತ್ನಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ; ಸತ್ಯ, ಶುದ್ಧತೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.'

ಲಾಲನೇ ಪಾಲನೇ ದುಃಖಂ ಪ್ರಸೂತಾಯಾಶ್ಚ ವರ್ತತೇ । ವನ್ಧ್ಯಾ ವಾ ವಿಧವಾ ನಾರೀ ಸುಖಿನೀ ಚೇತಿ ಮೇ ಮತಿಃ

'ಮಗುವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು, ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದುಃಖಕರ; ಹೆರಿಗೆಗೂ ನೋವು ಇದೆ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ, ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದವಳು ಅಥವಾ ವಿಧವೆ ಸುಖಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ.'

ಏವಂ ಕುತರ್ಕಯೋಗೇನ ತತ್ಫಲಂ ನೈವ ಭಕ್ಷಿತಮ್ । ಪತ್ಯಾ ಪೃಷ್ಟಂ ಫಲಂ ಭುಕ್ತಂ ಭುಕ್ತಂ ಚೇತಿ ತಯೇರಿತಮ್

ಹೀಗೆ ತಪ್ಪು ಯೋಚನೆಗಳಿಂದ ಅವಳು ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನಲಿಲ್ಲ; ಗಂಡನು ಕೇಳಿದಾಗ, 'ನಾನು ತಿಂದೆ, ತಿಂದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.

ಏಕದಾ ಭಗಿನೀ ತಸ್ಯಾಃ ತದ್‌ಗೃಹಃ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾಽಽಗತಾ । ತದಗ್ರೇ ಕಥಿತಂ ಸರ್ವಂ ಚಿನ್ತೇಯಂ ಮಹತೀ ಹಿ ಮೇ

ಒಂದು ದಿನ, ಅವಳ ತಂಗಿ ಸ್ವಯಂ ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಬಂದು, ಅವಳ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿ, 'ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಚಿಂತೆ ಇದೆ' ಎಂದಳು.

ದುರ್ಬಲಾ ತೇನ ದುಃಖೇನ ಹ್ಯನುಜೇ ಕರವಾಣಿ ಕಿಮ್ । ಸಾಬ್ರವೀತ್ ಮಮ ಗರ್ಭೋಸ್ತಿ ತಂ ದಾಸ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಸೂತಿತಃ

'ಈ ದುಃಖದಿಂದ ನಾನು ದುರ್ಬಲಳಾಗಿದ್ದೇನೆ, ತಂಗಿ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?' ಎಂದಳು. ತಂಗಿ ಹೇಳಿದಳು, 'ನನಗೆ ಗರ್ಭವಾಗಿದೆ; ಹೆರಿಗೆ ಆದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಮಗುವನ್ನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ.'

ತಾವತ್ಕಾಲಂ ಸಗರ್ಭೇವ ಗುಪ್ತಾ ತಿಷ್ಠ ಗೃಹೇ ಸುಖಮ್ । ವಿತ್ತಂ ತ್ವಂ ಮತ್ಪತೇರ್ಯಚ್ಛ ಸ ತೇ ದಾಸ್ಯತಿ ಬಾಲಕಮ್

'ಆವರೆಗೆ ನೀನು ಗರ್ಭಿಣಿಯಂತೆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸುಖವಾಗಿ ಇರಬೇಕು; ನನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಕೊಡು, ಅವನು ನಿನಗೆ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.'

ಷಣ್ಮಾಸಿಕೋ ಮೃತೋ ಬಾಲ ಇತಿ ಲೋಕೋ ವದಿಷ್ಯತಿ । ತಂ ಬಾಲಂ ಪೋಷಯಿಷ್ಯಾಮಿ ನಿತ್ಯಮಾಗತ್ಯ ತೇ ಗೃಹೇ

'ಮಗುವು ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ತಿತು ಎಂದು ಜನರು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಆ ಮಗುವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.'

ಫಲಮರ್ಪಯ ಧೇನ್ವೈ ತ್ವಂ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥಂ ತು ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ । ತತ್ ತದ್ ಆಚರಿತಂ ಸರ್ವಂ ತಥೈವ ಸ್ತ್ರೀಸ್ವಭಾವತಃ

'ಈಗ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಆ ಹಣ್ಣನ್ನು ಹಸುವಿಗೆ ಕೊಡು; ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೆಂಗಸಿನ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.'

ಅಥ ಕಾಲೇನ ಸಾ ನಾರೀ ಪ್ರಸೂತಾ ಬಾಲಕಂ ತದಾ । ಆನೀಯ ಜನಕೋ ಬಾಲಂ ರಹಸ್ಯೇ ಧುನ್ಧುಲೀಂ ದದೌ

ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಆ ಹೆಂಗಸು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಳು; ತಂದೆ ಆ ಮಗುವನ್ನು ತಂದು, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಧುಂಧುಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು.

ತಯಾ ಚ ಕಥಿತಂ ಭರ್ತ್ರೇ ಪ್ರಸೂತಃ ಸುಖಮರ್ಭಕಃ । ಲೋಕಸ್ಯ ಸುಖಮುತ್ಪನ್ನಂ ಆತ್ಮದೇವ ಪ್ರಜೋದಯಾತ್

ಅವಳು ಗಂಡನಿಗೆ, 'ಮಗು ಸುಖವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದೆ; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂತೋಷ ಬಂದಿದೆ, ಆತ್ಮದೇವನಿಗೆ ಮಗುವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದಳು.

ದದೌ ದಾನಂ ದ್ವಿಜಾತಿಭ್ಯೋ ಜಾತಕರ್ಮ ವಿಧಾಯ ಚ । ಗೀತವಾದಿತ್ರಘೋಷೋಽಭೂತ್ ತದ್‌ದ್ವಾರಂ ಮಂಗಲಂ ಬಹು

ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ನೀಡಿ, ಜಾತಕರ್ಮ ಮಾಡಿಸಿದನು; ಮನೆ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಹಾಡು, ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಶುಭವಾಗಿತ್ತು.

ಭರ್ತುರಗ್ರೇಽಬ್ರವೀತ್ ವಾಕ್ಯಂ ಸ್ತನ್ಯಂ ನಾಸ್ತಿ ಕುಚೇ ಮಮ । ಅನ್ಯಸ್ತನ್ಯೇನ ನಿರ್ದುಗ್ಧಾ ಕಥಂ ಪುಷ್ಣಾಮಿ ಬಾಲಕಮ್

ತನ್ನ ಗಂಡನ ಮುಂದೆ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು: 'ನನ್ನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಇಲ್ಲ; ಬೇರೆ ಯಾರೋ ಹಾಲು ಹೀರಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ, ನಾನು ಹೇಗೆ ಈ ಮಗುವನ್ನು ಪೋಷಿಸಲಿ?'

ಮತ್ಸ್ವಸುಶ್ಚ ಪ್ರಸೂತಾಯಾ ಮೃತೋ ಬಾಲಸ್ತು ವರ್ತತೇ । ತಾಮಾಕಾರ್ಯ ಗೃಹೇ ರಕ್ಷ ಸಾ ತೇಽರ್ಭಂ ಪೋಷಯಿಷ್ಯತಿ

ನನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೆರಿಗೆಗೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ, ಆದರೆ ಅವಳ ಮಗುವು ಸತ್ತುಹೋಗಿದೆ; ಅವಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೋ, ಅವಳು ನಿನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಹಾಲು ಕುಡಿಸಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಳೆ.

ಪತಿನಾ ತತ್ಕೃತಂ ಸರ್ವಂ ಪುತ್ರರಕ್ಷಣಹೇತವೇ । ಪುತ್ರಸ್ಯ ಧುನ್ಧುಕಾರೀತಿ ನಾಮ ಮಾತ್ರಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನ್

ಮಗನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಗಂಡನು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ತಾಯಿಯು ಮಗನಿಗೆ 'ಧುಂಧುಕಾರಿ' ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಟ್ಟಳು.

ತ್ರಿಮಾಸೇ ನಿರ್ಗತೇ ಚಾಥ ಸಾ ಧೇನುಃ ಸುಷುವೇಽರ್ಭಕಮ್ । ಸರ್ವಾಂಗಸುನ್ದರಂ ದಿವ್ಯಂ ನಿರ್ಮಲಂ ಕನಕಪ್ರಭಮ್

ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಆ ಹಸು ಒಂದು ಕಂದನ್ನು ಹೆತ್ತಿತು—ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಸುಂದರ, ದಿವ್ಯ, ಶುಭ್ರ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.

ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಸನ್ನೋ ವಿಪ್ರಸ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರಾನ್ ಸ್ವಯಮಾದಧೇ । ಮತ್ವಾ‌ಽಽಶ್ಚರ್ಯಂ ಜನಾಃ ಸರ್ವೇ ದಿದೃಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಸಮಾಗತಾಃ

ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸ್ವತಃ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಜನರು ನೋಡಲು ಸೇರಿದರು.

ಭಾಗ್ಯೋದಯೋಽಧುನಾ ಜಾತ ಆತ್ಮದೇವಸ್ಯ ಪಶ್ಯತ । ಧೇನ್ವಾ ಬಾಲಃ ಪ್ರಸೂತಸ್ತು ದೇವರೂಪೀತಿ ಕೌತುಕಮ್

ನೋಡಿ, ಆತ್ಮದೇವನಿಗೆ ಈಗ ಶುಭದಿನ ಬಂದಿದೆ: ಹಸುವಿನಿಂದ ಒಂದು ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದೆ, ಅದು ದೇವರ ರೂಪದವನು, ಇದು ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ.

ನ ಜ್ಞಾತಂ ತದ್‍ರಹಸ್ಯಂ ತು ಕೇನಾಪಿ ವಿಧಿಯೋಗತಃ । ಗೋಕರ್ಣಂ ತಂ ಸುತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಗೋಕರ್ಣಂ ನಾಮ ಚಾಕರೋತ್

ವಿಧಿಯ ನಿಯಮದಿಂದ ಆ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಯಾರೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ; ಆ ಮಗುವಿಗೆ ಹಸುವಿನ ಕಿವಿಗಳು ಇದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನಿಗೆ 'ಗೋಕರ್ಣ' ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಟ್ಟರು.

ಕಿಯತ್ಕಾಲೇನ ತೌ ಜಾತೌ ತರುಣೌ ತನಯಾವುಭೌ । ಗೋಕರ್ಣಃ ಪಣ್ಡಿತೋ ಜ್ಞಾನೀ ಧುನ್ಧುಕಾರೀ ಮಹಾಖಲಃ

ಕಾಲಕ್ರಮೇನ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮಕ್ಕಳು ಯೌವನಕ್ಕೆ ಬಂದರು; ಗೋಕರ್ಣನು ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಗಿದ್ದನು, ಧುಂಧುಕಾರಿ ತುಂಬಾ ದುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದನು.

ಸ್ನಾನಶೌಚಕ್ರಿಯಾಹೀನೋ ದುರ್ಭಕ್ಷೀ ಕ್ರೋಧವರ್ಜಿತಃ । ದುಷ್ಪರಿಗ್ರಹಕರ್ತಾ ಚ ಶವಹಸ್ತೇನ ಭೋಜನಮ್

ಅವನು ಸ್ನಾನ, ಶೌಚದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡದೆ, ಅಸಾಧಾರಣ ಆಹಾರ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ, ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದ, ತಪ್ಪು ಸಂಪಾದನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ, ಶವವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಕೈಯಿಂದ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ.

ಚೌರಃ ಸರ್ವಜನದ್ವೇಷೀ ಪರವೇಶ್ಮಪ್ರದೀಪಕಃ । ಲಾಲನಾಯಾರ್ಭಕಾನ್ ಧೃತ್ವಾ ಸದ್ಯಃ ಕೂಪೇ ನ್ಯಪಾತಯತ್

ಅವನು ಕಳ್ಳನಾಗಿದ್ದ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದ್ವೇಷಾರ್ಹನಾಗಿದ್ದ, ಇತರರ ಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ, ಆಟದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಕ್ಷಣ ಬಾವಿಗೆ ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದ.

ಹಿಂಸಕಃ ಶಸ್ತ್ರಧಾರೀ ಚ ದೀನಾನ್ಧಾನಾಂ ಪ್ರಪೀಡಕಃ । ಚಾಣ್ಡಾಲಾಭಿರತೋ ನಿತ್ಯಂ ಪಾಶಹಸ್ತಃ ಶ್ವಸಂಗತಃ

ಅವನು ಹಿಂಸಕ, ಶಸ್ತ್ರ ಧಾರಕ, ಬಡವರನ್ನು ಮತ್ತು ಕುರುಡರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವವನು, ಯಾವಾಗಲೂ ಚಾಂಡಾಳರ ಜೊತೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಹಿಡಿದು, ನಾಯಿಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಸರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದ.

ತೇನ ವೇಶ್ಯಾಕುಸಂಗೇನ ಪಿತ್ರ್ಯಂ ವಿತ್ತಂ ತು ನಾಶಿತಮ್ । ಏಕದಾ ಪಿತರೌ ತಾಡ್ಯ ಪಾತ್ರಾಣಿ ಸ್ವಯಮಾಹರತ್

ವೇಶ್ಯೆಯರ ಸಂಗದಿಂದ ಅವನು ತಂದೆಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ ಹಾಳುಮಾಡಿದನು; ಒಮ್ಮೆ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಅವರ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ತಾನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.

ತತ್ಪಿತಾ ಕೃಪಣಃ ಪ್ರೋಚ್ಚೈಃ ಧನಹೀನೋ ರುರೋದ ಹ । ವಧ್ಯತವಂ ತು ಸಮೀಚೀನಂ ಕುಪುತ್ರೋ ದುಃಖದಾಯಕಃ

ಅವನ ಬಡ ತಂದೆ, ಸಂಪತ್ತಿಲ್ಲದೆ, ಜೋರಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು: 'ಇಂತಹ ದುಷ್ಟ ಮಗನು, ದುಃಖ ಕೊಡುವವನು, ಕೊಲ್ಲಬೇಕಾದವನು.'

ಕ್ವ ತಿಷ್ಠಾಮಿ ಕ್ವ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಕೋ ಮೇ ದುಃಖಂ ವ್ಯಪೋಹಯೇತ್ । ಪ್ರಾಣಾನ್ ತ್ಯಜಾಮಿ ದುಃಖೇನ ಹಾ ಕಷ್ಟಂ ಮಮ ಸಂಸ್ಥಿತಮ್

'ನಾನು ಎಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ, ನನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಯಾರು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ನಾನು ಈ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟೇ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ—ಅಯ್ಯೋ, ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ!'

ತದಾನೀಂ ತು ಸಮಾಗತ್ಯ ಗೋಕರ್ಣೋ ಜ್ಞಾನಸಂಯುತಃ । ಬೋಧಯಾಮಾಸ ಜನಕಂ ವೈರಾಗ್ಯಂ ಪರಿದರ್ಶಯನ್

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗೋಕರ್ಣನು ಬಂದು ತಂದೆಗೆ ಉಪದೇಶಮಾಡಿ, ವೈರಾಗ್ಯದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.

ಅಸಾರಃ ಖಲು ಸಂಸಾರೋ ದುಃಖರೂಪೀ ವಿಮೋಹಕಃ । ಸುತಃ ಕಸ್ಯ ಧನಂ ಕಸ್ಯ ಸ್ನೇಹವಾನ್ ಜ್ವಲತೇಽನಿಶಮ್

ಈ ಲೋಕದ ಬದುಕು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಸ್ಥಿರ, ದುಃಖದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವದು; ಯಾರಿಗೆ ಮಗ, ಯಾರಿಗೆ ಧನ, ಯಾರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಸದಾ ಉರಿಯುತ್ತದೆಯೆ?

ನ ಚೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಸುಖಂ ಕಿಂಚಿತ್ ನ ಸುಖಂ ಚಕ್ರವರ್ತಿನಃ । ಸುಖಮಸ್ತಿ ವಿರಕ್ತಸ್ಯ ಮುನೇಃ ಏಕಾನ್ತಜೀವಿನಃ

ಇಂದ್ರನಿಗೂ ಸುಖವಿಲ್ಲ, ವಿಶ್ವಾಧಿಪತಿಗೂ ಸುಖವಿಲ್ಲ; ಸುಖವಿರುವದು ವೈರಾಗ್ಯವಿರುವ ಮುನಿಗೆ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ.