ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಸರ್ವತಃ ಪುಷ್ಪಿತವನಂ ದ್ವಿಜಾಲಿಕುಲನಾದಿತಮ್। ಹಂಸಕಾರಣ್ಡವಾಕೀರ್ಣೈಃ ಪದ್ಮಷಣ್ಡೈಶ್ಚ ಮಣ್ಡಿತಮ್

ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ತೋಟಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗಿನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಗೂಂಜುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಂಸ, ಬಕ, ಕಮಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕೆರೆಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ತಮಾಗತಂ ಸಮಾಗಮ್ಯ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯಾನುಚರಂ ಪ್ರಿಯಮ್। ನನ್ದಃ ಪ್ರೀತಃ ಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ವಾಸುದೇವಧಿಯಾರ್ಚಯತ್

ಅವನನ್ನು ಬಂದಾಗ, ನಂದನು ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡಿ, ವಾಸುದೇವನನ್ನು ನೆನೆದು ಗೌರವದಿಂದ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿದನು.

ಭೋಜಿತಂ ಪರಮಾನ್ನೇನ ಸಂವಿಷ್ಟಂ ಕಶಿಪೌ ಸುಖಮ್। ಗತಶ್ರಮಂ ಪರ್ಯಪೃಚ್ಛತ್ಪಾದಸಂವಾಹನಾದಿಭಿಃ

ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅನ್ನವನ್ನು ಊಟಕ್ಕೆ ನೀಡಿ, ಮೃದು ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿರಿಸಿ, ಅವನ ದೇಹದ ಶ್ರಮ ಹೋಗಿಹೋದ ನಂತರ ಪಾದಸೇವೆ ಮುಂತಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಉದ್ಧವನನ್ನು ಹಿತವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿದನು.

ಕಚ್ಚಿದಙ್ಗ ಮಹಾಭಾಗ ಸಖಾ ನಃ ಶೂರನನ್ದನಃ। ಆಸ್ತೇ ಕುಶಲ್ಯಪತ್ಯಾದ್ಯೈರ್ಯುಕ್ತೋ ಮುಕ್ತಃ ಸುಹೃದ್ವ್ರತಃ

ಓ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ, ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಶೂರನಂದನ ಕೃಷ್ಣನು ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾನೆಯಾ? ಅವನು ಪತ್ನಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದಾನೆಯಾ? ಅವನು ಯಾವ ಸಂಕಟವಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದಾನೆಯಾ?

ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ಕಂಸೋ ಹತಃ ಪಾಪಃ ಸಾನುಗಃ ಸ್ವೇನ ಪಾಪ್ಮನಾ। ಸಾಧೂನಾಂ ಧರ್ಮಶೀಲಾನಾಂ ಯದೂನಾಂ ದ್ವೇಷ್ಟಿ ಯಃ ಸದಾ

ಧನ್ಯವಾಗಲಿ, ಸದಾ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಯದುಕುಲವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪಿ ಕಂಸನು ತನ್ನ ಪಾಪದಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಸಂಗಡಿಗರೊಂದಿಗೆ ಸಂಹಾರಗೊಂಡನು.

ಅಪಿ ಸ್ಮರತಿ ನಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಮಾತರಂ ಸುಹೃದಃ ಸಖೀನ್। ಗೋಪಾನ್ವ್ರಜಂ ಚಾತ್ಮನಾಥಂ ಗಾವೋ ವೃನ್ದಾವನಂ ಗಿರಿಮ್

ನಮ್ಮನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಇನ್ನೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಯೋ? ಅವನ ತಾಯಿ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಗೋಪರು, ನಮ್ಮ ಊರು, ಅವನ ಪ್ರಿಯವರು, ಆ ಗೋವುಗಳು, ವೃಂದಾವನ, ಆ ಬೆಟ್ಟ—ಇವೆಲ್ಲ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವೆಯೋ ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಅಪ್ಯಾಯಾಸ್ಯತಿ ಗೋವಿನ್ದಃ ಸ್ವಜನಾನ್ಸಕೃದೀಕ್ಷಿತುಮ್। ತರ್ಹಿ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮ ತದ್ವಕ್ತ್ರಂ ಸುನಸಂ ಸುಸ್ಮಿತೇಕ್ಷಣಮ್

ಗೋವಿಂದನು ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ಒಂದಾದರೂ ಬಾರಿ ನೋಡಲು ಮರಳಿ ಬರುವನೆಂಬ ಆಶಯ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ. ಆಗ ಅವನ ಸುಂದರ ಮೂಗು, ನಗುವಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮುಖವನ್ನು ನಾವು ನೋಡಬಹುದು.

ದಾವಾಗ್ನೇರ್ವಾತವರ್ಷಾಚ್ಚ ವೃಷಸರ್ಪಾಚ್ಚ ರಕ್ಷಿತಾಃ। ದುರತ್ಯಯೇಭ್ಯೋ ಮೃತ್ಯುಭ್ಯಃ ಕೃಷ್ಣೇನ ಸುಮಹಾತ್ಮನಾ

ಅರಣ್ಯದ ಬೆಂಕಿ, ಗಾಳಿ, ಮಳೆ, ಕಾಡು ಎತ್ತುಗಳು, ಹಾವುಗಳು, ದಾಟಲಾಗದ ಅಪಾಯಗಳು, ಸಾವು—ಇವೆಲ್ಲದಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವನು ಮಹಾತ್ಮ ಕೃಷ್ಣನೇ.

ಸ್ಮರತಾಂ ಕೃಷ್ಣವೀರ್ಯಾಣಿ ಲೀಲಾಪಾಙ್ಗನಿರೀಕ್ಷಿತಮ್। ಹಸಿತಂ ಭಾಷಿತಂ ಚಾಙ್ಗ ಸರ್ವಾ ನಃ ಶಿಥಿಲಾಃ ಕ್ರಿಯಾಃ

ಕೃಷ್ಣನ ಶೌರ್ಯಮಯ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಅವನ ಆಟದ ನೋಟಗಳು, ನಗು, ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಪ್ರಿಯನೇ, ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ.

ಸರಿಚ್ಛೈಲವನೋದ್ದೇಶಾನ್ಮುಕುನ್ದಪದಭೂಷಿತಾನ್। ಆಕ್ರೀಡಾನೀಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾನಾಂ ಮನೋ ಯಾತಿ ತದಾತ್ಮತಾಮ್

ಮುಕುಂದನ ಪಾದದ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ನದಿಗಳು, ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಕಾಡುಗಳು—ಅವನ ಆಟವನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ ಆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೀನವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಮನ್ಯೇ ಕೃಷ್ಣಂ ಚ ರಾಮಂ ಚ ಪ್ರಾಪ್ತಾವಿಹ ಸುರೋತ್ತಮೌ। ಸುರಾಣಾಂ ಮಹದರ್ಥಾಯ ಗರ್ಗಸ್ಯ ವಚನಂ ಯಥಾ

ನಾನು ಭಾವಿಸುವೆನು, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮರು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ದೇವತೆಗಳ ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ, ಗರ್ಗರು ಹೇಳಿದಂತೆ.

ಕಂಸಂ ನಾಗಾಯುತಪ್ರಾಣಂ ಮಲ್ಲೌ ಗಜಪತಿಂ ಯಥಾ। ಅವಧಿಷ್ಟಾಂ ಲೀಲಯೈವ ಪಶೂನಿವ ಮೃಗಾಧಿಪಃ

ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದ ಕಂಸನು, ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳು, ಆನೆಗಳ ರಾಜನು—ಇವರನ್ನೆಲ್ಲ ಕೃಷ್ಣನು ಸಿಂಹವು ಮೃಗಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ತಾಲತ್ರಯಂ ಮಹಾಸಾರಂ ಧನುರ್ಯಷ್ಟಿಮಿವೇಭರಾಟ್। ಬಭಞ್ಜೈಕೇನ ಹಸ್ತೇನ ಸಪ್ತಾಹಮದಧಾದ್ಗಿರಿಮ್

ಮಹಾ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಮೂರು ತಾಳ ಮರಗಳನ್ನು, ದೊಡ್ಡ ಧನುಸ್ಸಿನಂತಿದ್ದವು, ಕೃಷ್ಣನು ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಮುರಿದನು. ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅವನು ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.

ಪ್ರಲಮ್ಬೋ ಧೇನುಕೋಽರಿಷ್ಟಸ್ತೃಣಾವರ್ತೋ ಬಕಾದಯಃ। ದೈತ್ಯಾಃ ಸುರಾಸುರಜಿತೋ ಹತಾ ಯೇನೇಹ ಲೀಲಯಾ

ಪ್ರಲಂಬ, ಧೇನುಕ, ಅರಿಷ್ಟ, ತೃಣಾವರ್ತ, ಬಕ ಮತ್ತು ಇತರ ದೈತ್ಯರು—ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ದೈತ್ಯರನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದವರು—ಇವರನ್ನೆಲ್ಲ ಕೃಷ್ಣನು ಇಲ್ಲಿ ಆಟದಂತೆ ಸಂಹರಿಸಿದನು.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ। ಇತಿ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ಸಂಸ್ಮೃತ್ಯ ನನ್ದಃ ಕೃಷ್ಣಾನುರಕ್ತಧೀಃ। ಅತ್ಯುತ್ಕಣ್ಠೋಽಭವತ್ತೂಷ್ಣೀಂ ಪ್ರೇಮಪ್ರಸರವಿಹ್ವಲಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ನಂದನು, ಅಪಾರ ಆತುರದಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತನು.

ಯಶೋದಾ ವರ್ಣ್ಯಮಾನಾನಿ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಚರಿತಾನಿ ಚ। ಶೃಣ್ವನ್ತ್ಯಶ್ರೂಣ್ಯವಾಸ್ರಾಕ್ಷೀತ್ಸ್ನೇಹಸ್ನುತಪಯೋಧರಾ

ಯಶೋದೆಗೆ ತನ್ನ ಮಗನ ಕಥೆಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಡುವಾಗ, ಆಕೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿತು, Sneಹದಿಂದ ಸ್ತನಗಳು ಹಸಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟವು.

ತಯೋರಿತ್ಥಂ ಭಗವತಿ ಕೃಷ್ಣೇ ನನ್ದಯಶೋದಯೋಃ। ವೀಕ್ಷ್ಯಾನುರಾಗಂ ಪರಮಂ ನನ್ದಮಾಹೋದ್ಧವೋ ಮುದಾ

ನಂದ ಮತ್ತು ಯಶೋದೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಇಂತಹ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಉದ್ಧವನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಂದನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಶ್ರೀಉದ್ಧವ ಉವಾಚ। ಯುವಾಂ ಶ್ಲಾಘ್ಯತಮೌ ನೂನಂ ದೇಹಿನಾಮಿಹ ಮಾನದ। ನಾರಾಯಣೇಽಖಿಲಗುರೌ ಯತ್ಕೃತಾ ಮತಿರೀದೃಶೀ

ಉದ್ಧವನು ಹೇಳಿದನು: ಮಾನ್ಯರೇ, ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಈ ಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಂಸನೀಯರು, ಏಕೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಎಲ್ಲರ ಗುರುನಾದ ನಾರಾಯಣನಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿವೆ.

ಏತೌ ಹಿ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಚ ಬೀಜಯೋನೀ ರಾಮೋ ಮುಕುನ್ದಃ ಪುರುಷಃ ಪ್ರಧಾನಮ್। ಅನ್ವೀಯ ಭೂತೇಷು ವಿಲಕ್ಷಣಸ್ಯ ಜ್ಞಾನಸ್ಯ ಚೇಶಾತ ಇಮೌ ಪುರಾಣೌ

ಈ ರಾಮ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದರು ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಬೀಜವೂ, ಯೋನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ; ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ. ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇವರು ಪುರಾತನ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, ಎಲ್ಲರಿಂದ ವಿಭಿನ್ನರು.

ಯಸ್ಮಿನ್ಜನಃ ಪ್ರಾಣವಿಯೋಗಕಾಲೇ ಕ್ಷಣಂ ಸಮಾವೇಶ್ಯ ಮನೋಽವಿಶುದ್ಧಮ್। ನಿರ್ಹೃತ್ಯ ಕರ್ಮಾಶಯಮಾಶು ಯಾತಿ ಪರಾಂ ಗತಿಂ ಬ್ರಹ್ಮಮಯೋಽರ್ಕವರ್ಣಃ

ಯಾರಲ್ಲಿ, ಸಾಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕ್ಷಣವಾದರೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೆಟ್ಟಾಗಿಸಬಹುದಾದರೆ—even ಅದು ಶುದ್ಧವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ—ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕರ್ಮದ ಬಂಡಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ, ಪರಮ ಗತಿಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಿನ್ಭವನ್ತಾವಖಿಲಾತ್ಮಹೇತೌ ನಾರಾಯಣೇ ಕಾರಣಮರ್ತ್ಯಮೂರ್ತೌ। ಭಾವಂ ವಿಧತ್ತಾಂ ನಿತರಾಂ ಮಹಾತ್ಮನ್ಕಿಂ ವಾವಶಿಷ್ಟಂ ಯುವಯೋಃ ಸುಕೃತ್ಯಮ್

ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮರಿಗಾಗಿ ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ನಾರಾಯಣದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯವನ್ನು ಇಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ, ಮಹಾತ್ಮರೇ, ನಿಮಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಣ್ಯವೇನು ಬೇಕು?

ಆಗಮಿಷ್ಯತ್ಯದೀರ್ಘೇಣ ಕಾಲೇನ ವ್ರಜಮಚ್ಯುತಃ। ಪ್ರಿಯಂ ವಿಧಾಸ್ಯತೇ ಪಿತ್ರೋರ್ಭಗವಾನ್ಸಾತ್ವತಾಂ ಪತಿಃ

ಅಚ್ಯುತನು, ಸಾತ್ವತರಾಧಿಪತಿ, ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲವಿಲ್ಲದೆ ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಬಂದು ತನ್ನ ತಾಯಿತಂದೆಗಳಿಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಹತ್ವಾ ಕಂಸಂ ರಙ್ಗಮಧ್ಯೇ ಪ್ರತೀಪಂ ಸರ್ವಸಾತ್ವತಾಮ್। ಯದಾಹ ವಃ ಸಮಾಗತ್ಯ ಕೃಷ್ಣಃ ಸತ್ಯಂ ಕರೋತಿ ತತ್

ಕಂಸನನ್ನು, ಸಾತ್ವತರಿಗೆ ಶತ್ರುವಾಗಿದ್ದವನನ್ನು, ರಂಗಮಂದಿರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಹರಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣನು, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಯಾವ ವಚನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನೋ, ಅದನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಪೂರೈಸುತ್ತಾನೆ.

ಮಾ ಖಿದ್ಯತಂ ಮಹಾಭಾಗೌ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಥಃ ಕೃಷ್ಣಮನ್ತಿಕೇ। ಅನ್ತರ್ಹೃದಿ ಸ ಭೂತಾನಾಮಾಸ್ತೇ ಜ್ಯೋತಿರಿವೈಧಸಿ

ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳೇ, ದುಃಖಪಡಬೇಡಿ. ನೀವು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ನೋಡುತ್ತೀರಿ. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಹಬ್ಬಿದಂತೆ, ಸದಾ ಇರುವನು.

ನ ಹ್ಯಸ್ಯಾಸ್ತಿ ಪ್ರಿಯಃ ಕಶ್ಚಿನ್ನಾಪ್ರಿಯೋ ವಾಸ್ತ್ಯಮಾನಿನಃ। ನೋತ್ತಮೋ ನಾಧಮೋ ವಾಪಿ ಸಮಾನಸ್ಯಾಸಮೋಽಪಿ ವಾ

ಯಾರಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದೆಯೋ, ಅವನಿಗೆ ಯಾರೂ ಪ್ರಿಯವಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಅಪ್ರಿಯವಲ್ಲ; ಯಾರೂ ಮೇಲು, ಕೆಳವಲ್ಲ, ಸಮಾನವಲ್ಲ, ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವನು.

ನ ಮಾತಾ ನ ಪಿತಾ ತಸ್ಯ ನ ಭಾರ್ಯಾ ನ ಸುತಾದಯಃ। ನಾತ್ಮೀಯೋ ನ ಪರಶ್ಚಾಪಿ ನ ದೇಹೋ ಜನ್ಮ ಏವ ಚ

ಅವನಿಗೆ ತಾಯಿ ಇಲ್ಲ, ತಂದೆ ಇಲ್ಲ, ಹೆಂಡತಿ ಇಲ್ಲ, ಮಕ್ಕಳು ಅಥವಾ ಇತರರು ಇಲ್ಲ; ಅವನದು ಎನ್ನುವವರೂ ಇಲ್ಲ, ಪರರು ಕೂಡ ಇಲ್ಲ, ಅವನಿಗೆ ದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ, ಜನ್ಮವೂ ಇಲ್ಲ.

ನ ಚಾಸ್ಯ ಕರ್ಮ ವಾ ಲೋಕೇ ಸದಸನ್ಮಿಶ್ರಯೋನಿಷು। ಕ್ರೀಡಾರ್ಥಂ ಸೋಽಪಿ ಸಾಧೂನಾಂ ಪರಿತ್ರಾಣಾಯ ಕಲ್ಪತೇ

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮ ಇಲ್ಲ, ಶುಭ-ಅಶುಭ ಮಿಶ್ರಿತ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಅವನು ಆಟದಂತೆ, ಸದ್ಗುಣಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

ಸತ್ತ್ವಂ ರಜಸ್ತಮ ಇತಿ ಭಜತೇ ನಿರ್ಗುಣೋ ಗುಣಾನ್। ಕ್ರೀಡನ್ನತೀತೋಽಪಿ ಗುಣೈಃ ಸೃಜತ್ಯವನ್ಹನ್ತ್ಯಜಃ

ಗುಣಗಳಿಗಿಂತ ದೂರವಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಸತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್ ಎಂಬ ಗುಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ, ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಜನ್ಮವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದರೂ.

ಯಥಾ ಭ್ರಮರಿಕಾದೃಷ್ಟ್ಯಾ ಭ್ರಾಮ್ಯತೀವ ಮಹೀಯತೇ। ಚಿತ್ತೇ ಕರ್ತರಿ ತತ್ರಾತ್ಮಾ ಕರ್ತೇವಾಹಂಧಿಯಾ ಸ್ಮೃತಃ

ಹುಳುವಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೋ ವಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದು ಹೇಗೆಂದರೆ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ನಾನು ಕರ್ತೃ' ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ ಆತ್ಮನನ್ನು ಕರ್ತೃ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.