ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಅಥೋ ಗುರುಕುಲೇ ವಾಸಮಿಚ್ಛನ್ತಾವುಪಜಗ್ಮತುಃ। ಕಾಶ್ಯಂ ಸಾನ್ದೀಪನಿಂ ನಾಮ ಹ್ಯವನ್ತಿಪುರವಾಸಿನಮ್

ಗುರುವಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಅವಂತಿಪುರದ ಕಾಶ್ಯನಾದ ಸಾಂದೀಪನಿಯವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.

ಯಥೋಪಸಾದ್ಯ ತೌ ದಾನ್ತೌ ಗುರೌ ವೃತ್ತಿಮನಿನ್ದಿತಾಮ್। ಗ್ರಾಹಯನ್ತಾವುಪೇತೌ ಸ್ಮ ಭಕ್ತ್ಯಾ ದೇವಮಿವಾದೃತೌ

ಗುರುವನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸಮ್ಮಾನಿಸಿ, ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೋಷರಹಿತ ಸೇವೆ ಮಾಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವರಂತೆ ಗೌರವಿಸಿ, ಅವರಿಂದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು.

ತಯೋರ್ದ್ವಿಜವರಸ್ತುಷ್ಟಃ ಶುದ್ಧಭಾವಾನುವೃತ್ತಿಭಿಃ। ಪ್ರೋವಾಚ ವೇದಾನಖಿಲಾನ್ ಸಾಙ್ಗೋಪನಿಷದೋ ಗುರುಃ

ಆ ಇಬ್ಬರು ಶಿಷ್ಯರ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆ ನೋಡಿ, ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಗುರುವಾಗಿ ವೇದಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಅಂಗಗಳನ್ನೂ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೋಧಿಸಿದನು.

ಸರಹಸ್ಯಂ ಧನುರ್ವೇದಂ ಧರ್ಮಾನ್ನ್ಯಾಯಪಥಾಂಸ್ತಥಾ। ತಥಾ ಚಾನ್ವೀಕ್ಷಿಕೀಂ ವಿದ್ಯಾಂ ರಾಜನೀತಿಂ ಚ ಷಡ್ವಿಧಾಮ್

ಅವನು ಧನುರ್ವೇದದ ಗುಪ್ತ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ, ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನೂ, ನ್ಯಾಯಪಥಗಳನ್ನೂ, ವಿಚಾರಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ, ರಾಜಕೀಯದ ಆರು ವಿಧಗಳನ್ನೂ ಅವರಿಗೆ ಕಲಿಸಿದನು.

ಸರ್ವಂ ನರವರಶ್ರೇಷ್ಠೌ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾಪ್ರವರ್ತಕೌ। ಸಕೃನ್ನಿಗದಮಾತ್ರೇಣ ತೌ ಸಞ್ಜಗೃಹತುರ್ನೃಪ

ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಕರ್ತರು; ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದರು, ಅರಸನೇ.

ಅಹೋರಾತ್ರೈಶ್ಚತುಃಷಷ್ಟ್ಯಾ ಸಂಯತ್ತೌ ತಾವತೀಃ ಕಲಾಃ*। ಗುರುದಕ್ಷಿಣಯಾಚಾರ್ಯಂ ಛನ್ದಯಾಮಾಸತುರ್ನೃಪ

ಅವರು ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ದಿನ-ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕಲೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಲಿತುಕೊಂಡರು; ನಂತರ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಗುರುನಿಗೆ ಏನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದರು.

ದ್ವಿಜಸ್ತಯೋಸ್ತಂ ಮಹಿಮಾನಮದ್ಭುತಂ ಸಂಲಕ್ಷ್ಯ ರಾಜನ್ನತಿಮಾನುಷೀಂ ಮತಿಮ್। ಸಮ್ಮನ್ತ್ರ್ಯ ಪತ್ನ್ಯಾ ಸ ಮಹಾರ್ಣವೇ ಮೃತಂ ಬಾಲಂ ಪ್ರಭಾಸೇ ವರಯಾಂ ಬಭೂವ ಹ

ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಮಾನವನಲ್ಲದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮೃತನಾದ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ಕೇಳಿದನು.

ತಥೇತ್ಯಥಾರುಹ್ಯ ಮಹಾರಥೌ ರಥಂ ಪ್ರಭಾಸಮಾಸಾದ್ಯ ದುರನ್ತವಿಕ್ರಮೌ। ವೇಲಾಮುಪವ್ರಜ್ಯ ನಿಷೀದತುಃ ಕ್ಷಣಂ ಸಿನ್ಧುರ್ವಿದಿತ್ವಾರ್ಹಣಮಾಹರತ್ತಯೋಃ

'ಹೌದು' ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಆ ಇಬ್ಬರು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಹಾರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಪ್ರಭಾಸವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಕಡಲ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರು; ಸಮುದ್ರವು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವದ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ತಂದಿತು.

ತಮಾಹ ಭಗವಾನಾಶು ಗುರುಪುತ್ರಃ ಪ್ರದೀಯತಾಮ್। ಯೋಽಸಾವಿಹ ತ್ವಯಾ ಗ್ರಸ್ತೋ ಬಾಲಕೋ ಮಹತೋರ್ಮಿಣಾ

ಪ್ರಭುನು ಹೇಳಿದನು: 'ಓ ಸಮುದ್ರ, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಯಿಂದ ಹಿಂಡಿಕೊಂಡ ಆ ಮಗನನ್ನು ಬೇಗನೆ ಮರಳಿ ಕೊಡು.'

ಶ್ರೀಸಮುದ್ರ ಉವಾಚ। ನ ಚಾಹಾರ್ಷಮಹಂ ದೇವ ದೈತ್ಯಃ ಪಞ್ಚಜನೋ ಮಹಾನ್। ಅನ್ತರ್ಜಲಚರಃ ಕೃಷ್ಣ ಶಙ್ಖರೂಪಧರೋಽಸುರಃ

ಶ್ರೀ ಸಮುದ್ರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ದೇವಾ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ; ಮಹಾದೈತ್ಯ ಪಂಚಜನನು, ಜಲಚರನಾಗಿ ಶಂಖರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಸುರನು ಅವನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು, ಕೃಷ್ಣಾ.'

ಆಸ್ತೇ ತೇನಾಹೃತೋ ನೂನಂ ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ಸತ್ವರಂ ಪ್ರಭುಃ। ಜಲಮಾವಿಶ್ಯ ತಂ ಹತ್ವಾ ನಾಪಶ್ಯದುದರೇಽರ್ಭಕಮ್

ಇದು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಭು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿದು, ಆ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರೂ, ಅವನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮಗನನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.

ತದಙ್ಗಪ್ರಭವಂ ಶಙ್ಖಮಾದಾಯ ರಥಮಾಗಮತ್। ತತಃ ಸಂಯಮನೀಂ ನಾಮ ಯಮಸ್ಯ ದಯಿತಾಂ ಪುರೀಮ್

ಆ ದೈತ್ಯನ ದೇಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶಂಖವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ರಥಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ನಂತರ ಯಮನ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸಂಯಮನಿ ಎಂಬ ಪುರಿಗೆ ಹೋದನು.

ಗತ್ವಾ ಜನಾರ್ದನಃ ಶಙ್ಖಂ ಪ್ರದಧ್ಮೌ ಸಹಲಾಯುಧಃ। ಶಙ್ಖನಿರ್ಹ್ರಾದಮಾಕರ್ಣ್ಯ ಪ್ರಜಾಸಂಯಮನೋ ಯಮಃ

ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ ನಂತರ ಜನಾರ್ದನನು ತನ್ನ ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದನು; ಆ ಶಂಖದ ಘೋಷವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಯಮನು ಗಮನಹರಿಸಿದನು.

ತಯೋಃ ಸಪರ್ಯಾಂ ಮಹತೀಂ ಚಕ್ರೇ ಭಕ್ತ್ಯುಪಬೃಂಹಿತಾಮ್। ಉವಾಚಾವನತಃ ಕೃಷ್ಣಂ ಸರ್ವಭೂತಾಶಯಾಲಯಮ್ । ಲೀಲಾಮನುಷ್ಯಯೋರ್ವಿಷ್ಣೋ ಯುವಯೋಃ ಕರವಾಮ ಕಿಮ್

ಯಮನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದನು, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ವಿಷ್ಣುವೇ, ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲೀಲೆ ಮಾಡುವ ನೀವು ಇಬ್ಬರಿಗೆ ನಾವು ಏನು ಮಾಡಲಿ?'

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ। ಗುರುಪುತ್ರಮಿಹಾನೀತಂ ನಿಜಕರ್ಮನಿಬನ್ಧನಮ್। ಆನಯಸ್ವ ಮಹಾರಾಜ ಮಚ್ಛಾಸನಪುರಸ್ಕೃತಃ

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: 'ನಮ್ಮ ಗುರುನ ಮಗನು ತನ್ನ ಕರ್ಮದ ಬಂಧದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಮಹಾರಾಜ, ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಂದು ಕೊಡು.'

ತಥೇತಿ ತೇನೋಪಾನೀತಂ ಗುರುಪುತ್ರಂ ಯದೂತ್ತಮೌ। ದತ್ತ್ವಾ ಸ್ವಗುರವೇ ಭೂಯೋ ವೃಣೀಷ್ವೇತಿ ತಮೂಚತುಃ

'ಹೌದು' ಎಂದು ಯಮನು ಗುರುಪೂತ್ರನನ್ನು ಯಾದವರ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ತಂದನು; ಅವರು ತಮ್ಮ ಗುರುಗೆ ಮಗನನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಏನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದರು.

ಶ್ರೀಗುರುರುವಾಚ। ಸಮ್ಯಕ್ಸಮ್ಪಾದಿತೋ ವತ್ಸ ಭವದ್ಭ್ಯಾಂ ಗುರುನಿಷ್ಕ್ರಯಃ। ಕೋ ನು ಯುಷ್ಮದ್ವಿಧಗುರೋಃ ಕಾಮಾನಾಮವಶಿಷ್ಯತೇ

ಗುರುವು ಹೇಳಿದನು: 'ಮಕ್ಕಳೇ, ನೀವು ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದ್ದೀರಿ; ನಿಮ್ಮಂತಹ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಇನ್ನೇನು ಆಸೆ ಉಳಿದಿರಬಹುದು?'

ಗಚ್ಛತಂ ಸ್ವಗೃಹಂ ವೀರೌ ಕೀರ್ತಿರ್ವಾಮಸ್ತು ಪಾವನೀ। ಛನ್ದಾಂಸ್ಯಯಾತಯಾಮಾನಿ ಭವನ್ತ್ವಿಹ ಪರತ್ರ ಚ

'ವೀರರೇ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ; ನಿಮ್ಮ ಕೀರ್ತಿ ಪವಿತ್ರವಾಗಿರಲಿ; ನೀವು ಕಲಿತ ವೇದಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರಲಿ.'

ಗುರುಣೈವಮನುಜ್ಞಾತೌ ರಥೇನಾನಿಲರಂಹಸಾ। ಆಯಾತೌ ಸ್ವಪುರಂ ತಾತ ಪರ್ಜನ್ಯನಿನದೇನ ವೈ

ಗುರುನು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದಂತೆ, ಅವರು ರಥದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ, ಮೇಘಗಳ ಗುಡುಗು ಶಬ್ದದಂತೆ ತಮ್ಮ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.

ಸಮನನ್ದನ್ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ರಾಮಜನಾರ್ದನೌ। ಅಪಶ್ಯನ್ತ್ಯೋ ಬಹ್ವಹಾನಿ ನಷ್ಟಲಬ್ಧಧನಾ ಇವ

ರಾಮ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನರನ್ನು ನೋಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಬಹಳ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು; ಬಹು ದಿನಗಳಿಂದ ಕಳೆದುಹೋದ ಧನವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದವರಂತೆ ಅವರ ಹರ್ಷವಾಯಿತು.

ಸ್ವವಿರಹಾರ್ತಗೋಪಗೋಪೀನಾಂ ಸಾನ್ತ್ವನಾಯ ಭಗವತೋದ್ಧವಸ್ಯ ಪ್ರಸ್ಥಾಪನಮ್, ನನ್ದೋದ್ಧವಸಂವಾದಶ್ಚ - ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ। ವೃಷ್ಣೀನಾಂ ಪ್ರವರೋ ಮನ್ತ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ದಯಿತಃ ಸಖಾ। ಶಿಷ್ಯೋ ಬೃಹಸ್ಪತೇಃ ಸಾಕ್ಷಾದುದ್ಧವೋ ಬುದ್ಧಿಸತ್ತಮಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ವೃಷ್ಣಿಕುಲದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವನು ಅತ್ಯುತ್ತಮನು, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತನು, ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ನೇರ ಶಿಷ್ಯನು ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತನು.

ತಮಾಹ ಭಗವಾನ್ಪ್ರೇಷ್ಠಂ ಭಕ್ತಮೇಕಾನ್ತಿನಂ ಕ್ವಚಿತ್। ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪಾಣಿನಾ ಪಾಣಿಂ ಪ್ರಪನ್ನಾರ್ತಿಹರೋ ಹರಿಃ

ಆ ಉದ್ಧವನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದನು, ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಭಗವಂತನು ಅವನ ಕೈ ಹಿಡಿದು, ಅವನಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವವನು ಎಂಬಂತೆ, ಒಂದು ದಿನ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಗಚ್ಛೋದ್ಧವ ವ್ರಜಂ ಸೌಮ್ಯ ಪಿತ್ರೋರ್ನೌ ಪ್ರೀತಿಮಾವಹ। ಗೋಪೀನಾಂ ಮದ್ವಿಯೋಗಾಧಿಂ ಮತ್ಸನ್ದೇಶೈರ್ವಿಮೋಚಯ

ಉದ್ಧವನೇ, ನೀನು ಸುಮukhoವನಾಗಿ ವೃಂದಾವನಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ನನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದುಕೊಡು. ಗೋಪಿಯರು ನನ್ನಿಂದ ದೂರವಿರುವ ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ನನ್ನ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಅವರ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು.

ತಾ ಮನ್ಮನಸ್ಕಾ ಮತ್ಪ್ರಾಣಾ ಮದರ್ಥೇ ತ್ಯಕ್ತದೈಹಿಕಾಃ। ಮಾಮೇವ ದಯಿತಂ ಪ್ರೇಷ್ಠಮಾತ್ಮಾನಂ ಮನಸಾ ಗತಾಃ । ಯೇ ತ್ಯಕ್ತಲೋಕಧರ್ಮಾಶ್ಚ ಮದರ್ಥೇ ತಾನ್ಬಿಭರ್ಮ್ಯಹಮ್

ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನಲ್ಲೇ ನೆಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ನನಗಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ದೇಹದ ಸುಖವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ. ಲೋಕದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನೂ ನನಗಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿರುವ ಅವರನ್ನು ನಾನು ಕಾಯುತ್ತೇನೆ.

ಮಯಿ ತಾಃ ಪ್ರೇಯಸಾಂ ಪ್ರೇಷ್ಠೇ ದೂರಸ್ಥೇ ಗೋಕುಲಸ್ತ್ರಿಯಃ। ಸ್ಮರನ್ತ್ಯೋಽಙ್ಗ ವಿಮುಹ್ಯನ್ತಿ ವಿರಹೌತ್ಕಣ್ಠ್ಯವಿಹ್ವಲಾಃ

ನಾನು ಅವರ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದರೂ ದೂರವಿದ್ದೇನೆ. ಗೋಕೂಲದ ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ನನ್ನನ್ನು ಸದಾ ನೆನೆದು, ನನ್ನ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ದುಃಖದಿಂದ ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಧಾರಯನ್ತ್ಯತಿಕೃಚ್ಛ್ರೇಣ ಪ್ರಾಯಃ ಪ್ರಾಣಾನ್ಕಥಞ್ಚನ। ಪ್ರತ್ಯಾಗಮನಸನ್ದೇಶೈರ್ಬಲ್ಲವ್ಯೋ ಮೇ ಮದಾತ್ಮಿಕಾಃ

ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಆ ಗೋಪಿಯರು, ನನ್ನ ಮರಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶಗಳ ಆಶೆಯಿಂದ, ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ। ಇತ್ಯುಕ್ತ ಉದ್ಧವೋ ರಾಜನ್ಸನ್ದೇಶಂ ಭರ್ತುರಾದೃತಃ। ಆದಾಯ ರಥಮಾರುಹ್ಯ ಪ್ರಯಯೌ ನನ್ದಗೋಕುಲಮ್

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಉದ್ಧವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ ನಂದನ ವೃಂದಾವನದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

ಪ್ರಾಪ್ತೋ ನನ್ದವ್ರಜಂ ಶ್ರೀಮಾನ್ನಿಮ್ಲೋಚತಿ ವಿಭಾವಸೌ। ಛನ್ನಯಾನಃ ಪ್ರವಿಶತಾಂ ಪಶೂನಾಂ ಖುರರೇಣುಭಿಃ

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದ್ಧವನು ನಂದನ ವೃಂದಾವನಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಸುವಿನ ಕಾಲಿನ ಧೂಳಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ರಥವು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು.