ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಕಿಂ ನ ಪಶ್ಯತ ರಾಮಸ್ಯ ಮುಖಮಾತಾಮ್ರಲೋಚನಮ್ । ಮುಷ್ಟಿಕಂ ಪ್ರತಿ ಸಾಮರ್ಷಂ ಹಾಸಸಂರಮ್ಭಶೋಭಿತಮ್

ನೀವು ರಾಮನ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಮುಖವನ್ನು, ಮುಷ್ಠಿಕನ ಎದುರು ಕೋಪವೂ ನಗೆಯೂ ಬೆರೆತು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲವೇ?

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಪುಣ್ಯಾ ಬತ ವ್ರಜಭುವೋ ಯದಯಂ ನೃಲಿಙ್‌ಗ ಗೂಢಃ ಪುರಾಣಪುರುಷೋ ವನಚಿತ್ರಮಾಲ್ಯಃ । ಗಾಃ ಪಾಲಯನ್ಸಹಬಲಃ ಕ್ವಣಯಂಶ್ಚ ವೇಣುಂ ವಿಕ್ರೀದಯಾಞ್ಚತಿ ಗಿರಿತ್ರರಮಾರ್ಚಿತಾಙ್‌ಘ್ರಿಃ

ವ್ರಜಭೂಮಿ ಎಷ್ಟು ಧನ್ಯವಾದೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಪುರಾತನ ಪರಮಾತ್ಮನು, ಕಾಡಿನ ಹೂಮಾಲೆಗಳೊಡನೆ, ಬಲರಾಮನ ಜೊತೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಾ, ಬಾಸುರಿಯನ್ನು ಊದುತ್ತಾ, ಪರ್ವತದ ದೇವಿಯ ಪ್ರಿಯತಮೆಯಾದವಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ,色色 ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ.

ಗೋಪ್ಯಸ್ತಪಃ ಕಿಮಚರನ್ ಯದಮುಷ್ಯ ರೂಪಂ ಲಾವಣ್ಯಸಾರಮಸಮೋರ್ಧ್ವಮನನ್ಯಸಿದ್ಧಮ್ । ದೃಗ್ಭಿಃ ಪಿಬನ್ತ್ಯನುಸವಾಭಿನವಂ ದುರಾಪಮ್ ಏಕಾನ್ತಧಾಮ ಯಶಸಃ ಶ್ರೀಯ ಐಶ್ವರಸ್ಯ

ವ್ರಜದ ಗೋಪಿಯರು ಯಾವ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದಾರೋ, ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವನ ರೂಪವನ್ನು—ಅದು ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಾರ, ಅನನ್ಯ, ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವದು, ದೊರೆಯಲು ದುಷ್ಟವಾದದು, ಕೀರ್ತಿ, ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯಗಳ ಏಕೈಕ ನಿವಾಸ—ಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಯಾ ದೋಹನೇಽವಹನನೇ ಮಥನೋಪಲೇಪ ಪ್ರೇಙ್‌ಖೇಙ್‌ಖನಾರ್ಭರುದಿತೋ-ಕ್ಷಣಮಾರ್ಜನಾದೌ । ಗಾಯನ್ತಿ ಚೈನಮನುರಕ್ತಧಿಯೋಽಶ್ರುಕಣ್ಠ್ಯೋ ಧನ್ಯಾ ವ್ರಜಸ್ತ್ರಿಯ ಉರುಕ್ರಮಚಿತ್ತಯಾನಾಃ

ಗೋವುಗಳನ್ನು ಹಾಲುಹಾಯಿಸುವಾಗ, ಹಸುವಿನ ಹಗಲು ಹಾಕುವಾಗ, ಬೆಣ್ಣೆ ಮಥಿಸುವಾಗ, ನೆಲಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚುವಾಗ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜೋಲಾಡಿಸುವಾಗ, ನೆಲವನ್ನು ಒಗೆಯುವಾಗ—ಯಾವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಕಣ್ಣೀರುಗಟ್ಟಿದ ಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಹಾಡುವ ವ್ರಜದ ಮಹಿಳೆಯರು ಎಷ್ಟು ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಯರು.

ಪ್ರಾತರ್ವ್ರಜಾದ್ ವ್ರಜತ ಆವಿಶತಶ್ಚ ಸಾಯಂ ಗೋಭಿಃ ಸಮಂ ಕ್ವಣಯತೋಽಸ್ಯ ನಿಶಮ್ಯ ವೇಣುಮ್ । ನಿರ್ಗಮ್ಯ ತೂರ್ಣಮಬಲಾಃ ಪಥಿ ಭೂರಿಪುಣ್ಯಾಃ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ಸಸ್ಮಿತಮುಖಂ ಸದಯಾವಲೋಕಮ್

ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ವ್ರಜದಿಂದ ಹಸುಗಳ ಜೊತೆ ಹೊರಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ಹಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಅವನು ಬಾಸುರಿಯನ್ನು ಊದುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಧನ್ಯವಾದ ಯುವತಿಯರು ತಕ್ಷಣವೇ ದಾರಿಗೆ ಬಂದು, ಅವನ ನಗುತ್ತಿರುವ ಮುಖವನ್ನು, ಕರುಣೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಏವಂ ಪ್ರಭಾಷಮಾಣಾಸು ಸ್ತ್ರೀಷು ಯೋಗೇಶ್ವರೋ ಹರಿಃ । ಶತ್ರುಂ ಹನ್ತುಂ ಮನಶ್ಚಕ್ರೇ ಭಗವಾನ್ ಭರತರ್ಷಭ

ಹೀಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭರತವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಯೋಗೇಶ್ವರನಾದ ಹರಿಯು ತನ್ನ ಶತ್ರುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದೆಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.

ಸಭಯಾಃ ಸ್ತ್ರೀಗಿರಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪುತ್ರಸ್ನೇಹಶುಚಾಽಽತುರೌ । ಪಿತರೌ ಅನ್ವತಪ್ಯೇತಾಂ ಪುತ್ರಯೋರಬುಧೌ ಬಲಮ್

ಮಹಿಳೆಯರ ಭಯಭೀತ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪುತ್ರರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ತಂದೆತಾಯಿ, ಮಕ್ಕಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಅವರಿಗಾಗಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಕಳವಳಪಟ್ಟರು.

ತೈಸ್ತೈರ್ನಿಯುದ್ಧವಿಧಿಭಿಃ ವಿವಿಧೈರಚ್ಯುತೇತರೌ । ಯುಯುಧಾತೇ ಯಥಾನ್ಯೋನ್ಯಂ ತಥೈವ ಬಲಮುಷ್ಟಿಕೌ

ಅಚ್ಯುತ ಮತ್ತು ಅವನ ಎದುರಾಳಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಮುಷ್ಠಿಕ, ಕುಸ್ತಿ ಕಲೆಯ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಹೋರಾಡಿದರು.

ಭಗವದ್‍ಗಾತ್ರನಿಷ್ಪಾತೈಃ ವಜ್ರನೀಷ್ಪೇಷನಿಷ್ಠುರೈಃ । ಚಾಣೂರೋ ಭಜ್ಯಮಾನಾಙ್‌ಗೋ ಮುಹುರ್ಗ್ಲಾನಿಮವಾಪ ಹ

ಭಗವಂತನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದ ಬಲವಾದ ಹೊಡೆತಗಳು ವಜ್ರದ ರಭಸದಂತೆ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು. ಚಾಣೂರನ ದೇಹ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವನು ಶಕ್ತಿಹೀನನಾದನು.

ಸ ಶ್ಯೇನವೇಗ ಉತ್ಪತ್ಯ ಮುಷ್ಟೀಕೃತ್ಯ ಕರಾವುಭೌ । ಭಗವನ್ತಂ ವಾಸುದೇವಂ ಕ್ರುದ್ಧೋ ವಕ್ಷಸ್ಯಬಾಧತ

ಗಿಡುಗದ ವೇಗದಿಂದ ಚಾಣೂರನು ಹಾರಿಬಂದು, ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಮುಷ್ಟಿಯಾಗಿ, ಕೋಪದಿಂದ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದನು.

ನಾಚಲತ್ ತತ್ಪ್ರಹಾರೇಣ ಮಾಲಾಹತ ಇವ ದ್ವಿಪಃ । ಬಾಹ್ವೋರ್ನಿಗೃಹ್ಯ ಚಾಣೂರಂ ಬಹುಶೋ ಭ್ರಾಮಯನ್ ಹರಿಃ

ಆ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಅವನು ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ; ಹೂಮಾಲೆಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆನೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ. ಹರಿಯು ಚಾಣೂರನನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ತಿರುಗಿಸಿದನು.

ಭೂಪೃಷ್ಠೇ ಪೋಥಯಾಮಾಸ ತರಸಾ ಕ್ಷೀಣ ಜೀವಿತಮ್ । ವಿಸ್ರಸ್ತಾಕಲ್ಪಕೇಶಸ್ರಗ್ ಇನ್ದ್ರಧ್ವಜ ಇವಾಪತತ್

ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಚಾಣೂರನ ಪ್ರಾಣ почти ಹೋದವು; ಅವನ ಕೂದಲು, ಹೂಮಾಲೆ ಚೆಲ್ಲಿಹೋಗಿ, ಇಂದ್ರಧ್ವಜ ಕುಸಿದಂತೆ ಬಿದ್ದನು.

ತಥೈವ ಮುಷ್ಟಿಕಃ ಪೂರ್ವಂ ಸ್ವಮುಷ್ಟ್ಯಾಭಿಹತೇನ ವೈ । ಬಲಭದ್ರೇಣ ಬಲಿನಾ ತಲೇನಾಭಿಹತೋ ಭೃಶಮ್

ಅದೇ ರೀತಿ, ಮುಷ್ಠಿಕನು ಮೊದಲು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಬಲಭದ್ರನ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ನಂತರ ಅವನ ತೆಳುವಿನಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.

ಪ್ರವೇಪಿತಃ ಸ ರುಧಿರಂ ಉದ್‌ವಮನ್ ಮುಖತೋಽರ್ದಿತಃ । ವ್ಯಸುಃ ಪಪಾತೋರ್ವ್ಯುಪಸ್ಥೇ ವಾತಾಹತ ಇವಾಙ್‌ಘ್ರಿಪಃ

ಅವನು ಕಂಪಿತನಾಗಿ, ಬಾಯಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿದು, ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಬಿದ್ದ ಮರದಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.

ತತಃ ಕೂಟಮನುಪ್ರಾಪ್ತಂ ರಾಮಃ ಪ್ರಹರತಾಂ ವರಃ । ಅವಧೀತ್ ಲೀಲಯಾ ರಾಜನ್ ಸಾವಜ್ಞಂ ವಾಮಮುಷ್ಟಿನಾ

ಆಮೇಲೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು, ಎದುರಿಗೆ ಬಂದ ಕೂಟನನ್ನು, ಎಡಗೈಯ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಹೊಡೆದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು, ರಾಜನೇ.

ತರ್ಹ್ಯೇವ ಹಿ ಶಲಃ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಪದಾಹತಶೀರ್ಷಕಃ । ದ್ವಿಧಾ ವಿದೀರ್ಣಸ್ತೋಶಲಕ ಉಭಾವಪಿ ನಿಪೇತತುಃ

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಕಾಲಿನಿಂದ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದ ಶಲನು ಮತ್ತು ತೋಷಲಕನು ಇಬ್ಬರೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀರಿಕೊಂಡು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದರು.

ಚಾಣೂರೇ ಮುಷ್ಟಿಕೇ ಕೂಟೇ ಶಲೇ ತೋಶಲಕೇ ಹತೇ । ಶೇಷಾಃ ಪ್ರದುದ್ರುವುರ್ಮಲ್ಲಾಃ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಾಣಪರೀಪ್ಸವಃ

ಚಾಣೂರ, ಮುಷ್ಠಿಕ, ಕೂಟ, ಶಲ, ತೋಷಲಕ ಇವರು ಹತರಾದ ಮೇಲೆ, ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಮಲ್ಲರು ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಓಡಿಹೋದರು.

ಗೋಪಾನ್ ವಯಸ್ಯಾನ್ ಆಕೃಷ್ಯ ತೈಃ ಸಂಸೃಜ್ಯ ವಿಜಹ್ರತುಃ । ವಾದ್ಯಮಾನೇಷು ತೂರ್ಯೇಷು ವಲ್ಗನ್ತೌ ರುತನೂಪುರೌ

ಗೋಪ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು ಬಾರುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕಾಲುಗಜ್ಜೆಗಳ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಆಟವಾಡಿದರು.

ಜನಾಃ ಪ್ರಜಹೃಷುಃ ಸರ್ವೇ ಕರ್ಮಣಾ ರಾಮಕೃಷ್ಣಯೋಃ । ಋತೇ ಕಂಸಂ ವಿಪ್ರಮುಖ್ಯಾಃ ಸಾಧವಃ ಸಾಧು ಸಾಧ್ವಿತಿ

ರಾಮನೂ ಕೃಷ್ಣನೂ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಸಂತೋಷಿಸಿದರು. ಕಂಸನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರಮುಖ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣಿಗಳೆಲ್ಲಾ 'ಶಭಾಷ್! ಶಭಾಷ್!' ಎಂದು ಹೊಗಳಿದರು.

ಹತೇಷು ಮಲ್ಲವರ್ಯೇಷು ವಿದ್ರುತೇಷು ಚ ಭೋಜರಾಟ್ । ನ್ಯವಾರಯತ್ ಸ್ವತೂರ್ಯಾಣಿ ವಾಕ್ಯಂ ಚೇದಮುವಾಚ ಹ

ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳನ್ನು ಕೊಂದಾಗ ಮತ್ತು ಭೋಜರಾಜನು ಗಾಬರಿಗೊಂಡಾಗ, ಅವನು ತನ್ನ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ನಿಃಸಾರಯತ ದುರ್ವೃತ್ತೌ ವಸುದೇವಾತ್ಮಜೌ ಪುರಾತ್ । ಧನಂ ಹರತ ಗೋಪಾನಾಂ ನನ್ದಂ ಬಧ್ನೀತ ದುರ್ಮತಿಮ್

ವಸುದೇವನ ಇಬ್ಬರು ದುಷ್ಟ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಊರಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿ; ಗೋವಳರ ಸೊತ್ತನ್ನು ಕಬಳಿಸಿ; ನಂದನನ್ನು, ಆ ದುರ್ಮತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ.

ವಸುದೇವಸ್ತು ದುರ್ಮೇಧಾ ಹನ್ಯತಾಮಾಶ್ವಸತ್ತಮಃ । ಉಗ್ರಸೇನಃ ಪಿತಾ ಚಾಪಿ ಸಾನುಗಃ ಪರಪಕ್ಷಗಃ

ದುರ್ಮತಿ ವಸುದೇವನನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಕೊಲ್ಲಿರಿ, ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ; ಮತ್ತು ಶತ್ರುಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲಿಗಾದ ನನ್ನ ತಂದೆ ಉಗ್ರಸೇನನನ್ನು ಸಹ ಅವನ ಸಂಗಡ ಕೊಲ್ಲಿರಿ.

ಏವಂ ವಿಕತ್ಥಮಾನೇ ವೈ ಕಂಸೇ ಪ್ರಕುಪಿತೋಽವ್ಯಯಃ । ಲಘಿಮ್ನೋತ್ಪತ್ಯ ತರಸಾ ಮಞ್ಚಮುತ್ತುಙ್‌ಗಮಾರುಹತ್

ಕಂಸನು ಹೀಗೆ ಗರ್ವದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದವನು ಕೋಪದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು, ವೇಗವಾಗಿ ಎತ್ತಿನ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿದನು.

ತಂ ಆವಿಶನ್ತಮಾಲೋಕ್ಯ ಮೃತ್ಯುಮಾತ್ಮನ ಆಸನಾತ್ । ಮನಸ್ವೀ ಸಹಸೋತ್ಥಾಯ ಜಗೃಹೇ ಸೋಽಸಿಚರ್ಮಣೀ

ಅವನನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಮರಣವೇ ಎದುರಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತು, ಕಂಸನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು, ತನ್ನ ಗಾದೆ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.

( ಮಿಶ್ರ ) ತಂ ಖಡ್ಗಪಾಣಿಂ ವಿಚರನ್ತಮಾಶು ಶ್ಯೇನಂ ಯಥಾ ದಕ್ಷಿಣಸವ್ಯಮಮ್ಬರೇ । ಸಮಗ್ರಹೀದ್ ದುರ್ವಿಷಹೋಗ್ರತೇಜಾ ಯಥೋರಗಂ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯಸುತಃ ಪ್ರಸಹ್ಯ

ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಇಡೀ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಂಸನು, ಆ ಅಪಾರ ಬಲಶಾಲಿಯಿಂದ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಗಗನದಲ್ಲಿ ಬಲ-ಎಡಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ಶ್ಯೇನನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಆ ದುರ್ಜೀಯ ಶಕ್ತಿಯು ಅವನನ್ನು ಗರುಡನು ಹಾವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿದನು.

ಪ್ರಗೃಹ್ಯ ಕೇಶೇಷು ಚಲತ್ಕಿರೀತಂ ನಿಪಾತ್ಯ ರಙ್‌ಗೋಪರಿ ತುಙ್‌ಗಮಞ್ಚಾತ್ । ತಸ್ಯೋಪರಿಷ್ಟಾತ್ ಸ್ವತ್ಸ್ವಯಮಬ್ಜನಾಭಃ ಪಪಾತ ವಿಶ್ವಾಶ್ರಯ ಆತ್ಮತನ್ತ್ರಃ

ಅವನ ಕೂದಲನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕಿರೀಟವು ಅಲುಗಾಡುತ್ತಾ, ಆ ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಎಸೆದು, ಕಮಲನಾಭನಾದ ಸ್ವಯಂ ಭಗವಂತನು, ವಿಶ್ವದ ಆಶ್ರಯನು, ಸ್ವತಂತ್ರನು, ಅವನ ಮೇಲೆ ಮೇಲಿಂದ ಬಿದ್ದನು.

ತಂ ಸಮ್ಪರೇತಂ ವಿಚಕರ್ಷ ಭೂಮೌ ಹರಿರ್ಯಥೇಭಂ ಜಗತೋ ವಿಪಶ್ಯತಃ । ಹಾ ಹೇತಿ ಶಬ್ದಃ ಸುಮಹಾನ್ ತದಾಭೂದ್ ಉದೀರಿತಃ ಸರ್ವಜನೈರ್ನರೇನ್ದ್ರ

ಹರಿಯು ಅವನ ಶವವನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಳೆಯುತ್ತಾ, ಜನರೆಲ್ಲಾ ನೋಡುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಗ, ಯಾರಾದರೂ ಆನೆಯ ಶವವನ್ನು ಎಳೆಯುವಂತೆ ಎಳೆದನು. ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ 'ಹಾಯ್! ಹಾಯ್!' ಎಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೂಗು ಹಾಕಿದರು, ಮಹಾರಾಜ.

ಸ ನಿತ್ಯದೋದ್ವಿಗ್ನಧಿಯಾ ತಮೀಶ್ವರಂ ಪಿಬನ್ ವದನ್ ವಾ ವಿಚರನ್ ಸ್ವಪನ್ಶ್ವಸನ್ । ದದರ್ಶ ಚಕ್ರಾಯುಧಮಗ್ರತೋ ಯತಃ ತದೇವ ರೂಪಂ ದುರವಾಪಮಾಪ

ಯಾವಾಗಲೂ ಆತಂಕದಿಂದಿರುವ ಅವನು, ತಿನ್ನುತ್ತಾ, ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ನಡೆಯುತ್ತಾ, ನಿದ್ದೆಮಾಡುತ್ತಾ, ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಗಲೂ, ಮುಂದೆ ಚಕ್ರಾಯುಧಧಾರಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಹೀಗೆ, ದುರ್ಲಭವಾದ ಆ ರೂಪವನ್ನೇ ಅವನು ಪಡೆದನು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ತಸ್ಯಾನುಜಾ ಭ್ರಾತರೋಽಷ್ಟೌ ಕಂಕನ್ಯಗ್ರೋಧಕಾದಯಃ । ಅಭ್ಯಧಾವನ್ ಅತಿಕ್ರುದ್ಧಾ ಭ್ರಾತುರ್ನಿರ್ವೇಶಕಾರಿಣಃ

ಅವನ ಎಂಟು ಸಹೋದರರು—ಕಂಕ, ನ್ಯಗ್ರೋಧಕ ಮತ್ತು ಇತರರು—ತೀವ್ರ ಕೋಪದಿಂದ ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣನ ಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡಲು ಓಡಿಕೊಂಡರು.