ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಪೂರ್ವಾರ್ಧೇ ಅಕ್ರೂರಸ್ತುತಿರ್ನಾಮ ಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಇಂತಾಗಿ ಮಹಾಪುರಾಣವಾದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ಪರಮಹಂಸರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸಂಹಿತೆಯ ಹತ್ತನೇ ಸ್ಕಂಧದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 'ಅಕೃೂರನ ಸ್ತುತಿ' ಎಂಬ ನಾಲ್ವತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.

ರಾಮಕೃಷ್ಣಯೋರ್ಮಥುರಾಯಾಂ ಪ್ರವೇಶಃ; ರಜಕವಧಃ ವಾಯಕಮಾಲಾಕಾರಯೋರನುಗ್ರಹೇಣಂ ಚ ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಸ್ತುವತಸ್ತಸ್ಯ ಭಗವಾನ್ ದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ಜಲೇ ವಪುಃ । ಭೂಯಃ ಸಮಾಹರತ್ ಕೃಷ್ಣೋ ನಟೋ ನಾಟ್ಯಮಿವಾತ್ಮನಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು — ಅಕೃೂರನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಗವಂತನು ಜಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ನಂತರ ನಟನು ನಾಟಕ ಮುಗಿಸುವಂತೆ ಕೃಷ್ಣನು ಆ ರೂಪವನ್ನು ಮರೆಯಿಸಿದನು.

ಸೋಽಪಿ ಚಾನ್ತರ್ಹಿತಂ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಜಲಾದ್ ಉನ್ಮಜ್ಜ್ಯ ಸತ್ವರಃ । ಕೃತ್ವಾ ಚಾವಶ್ಯಕಂ ಸರ್ವಂ ವಿಸ್ಮಿತೋ ರಥಮಾಗಮತ್

ಆ ರೂಪವು ಕಾಣೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ತಕ್ಷಣ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಅಗತ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತನ್ನ ರಥದ ಬಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

ತಂ ಅಪೃಚ್ಛದ್ ಹೃಷೀಕೇಶಃ ಕಿಂ ತೇ ದೃಷ್ಟಮಿವಾದ್‍ಭುತಮ್ । ಭೂಮೌ ವಿಯತಿ ತೋಯೇ ವಾ ತಥಾ ತ್ವಾಂ ಲಕ್ಷಯಾಮಹೇ

ಹೃಷೀಕೇಶನು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡಿದೆ ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತೀಯೆ?' ಎಂದು.

ಶ್ರೀಅಕ್ರೂರ ಉವಾಚ - ಅದ್‍ಭುತಾನೀಹ ಯಾವನ್ತಿ ಭೂಮೌ ವಿಯತಿ ವಾ ಜಲೇ । ತ್ವಯಿ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಕೇ ತಾನಿ ಕಿಂ ಮೇಽದೃಷ್ಟಂ ವಿಪಶ್ಯತಃ

ಶ್ರೀಅಕೃೂರನು ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವು ಎಲ್ಲವೂ ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮನಾದ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಇವೆ. ನಾನು ನೋಡದೆ ಇರುವಂತಹುದು ಏನು ಇದೆ?' ಎಂದು.

ಯತ್ರಾದ್‍ಭುತಾನಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಭೂಮೌ ವಿಯತಿ ವಾ ಜಲೇ । ತಂ ತ್ವಾನುಪಶ್ಯತೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕಿಂ ಮೇ ದೃಷ್ಟಮಿಹಾದ್‍ಭುತಮ್

ಎಲ್ಲಾ ಅದ್ಭುತಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದರೂ, ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವ ಹೊಸ ಅದ್ಭುತ ಕಾಣಬಹುದು?

ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಚೋದಯಾಮಾಸ ಸ್ಯನ್ದನಂ ಗಾನ್ದಿನೀಸುತಃ । ಮಥುರಾಂ ಅನಯದ್ ರಾಮಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಚೈವ ದಿನಾತ್ಯಯೇ

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಗಾಂದಿನಿಯ ಮಗನು ರಥವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ, ದಿನ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರಾಮನನ್ನೂ ಕೃಷ್ಣನನ್ನೂ ಮಥುರೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು.

ಮಾರ್ಗೇ ಗ್ರಾಮಜನಾ ರಾಜನ್ ತತ್ರ ತತ್ರೋಪಸಙ್‌ಗತಾಃ । ವಸುದೇವಸುತೌ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಪ್ರೀತಾ ದೃಷ್ಟಿಂ ನ ಚಾದದುಃ

ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ರಾಜನೇ, ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ವಸುದೇವನ ಮಗರನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅವರಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದೆ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು.

ತಾವದ್ ವ್ರಜೌಕಸಸ್ತತ್ರ ನನ್ದಗೋಪಾದಯೋಽಗ್ರತಃ । ಪುರೋಪವನಮಾಸಾದ್ಯ ಪ್ರತೀಕ್ಷನ್ತೋಽವತಸ್ಥಿರೇ

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ವ್ರಜದ ನಿವಾಸಿಗಳು ನಂದನಾಯಕನೂ ಇತರ ಗೋಪರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನಗರದ ತೋಟದವರೆಗೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ತಾನ್ ಸಮೇತ್ಯಾಹ ಭಗವಾನ್ ಅಕ್ರೂರಂ ಜಗದೀಶ್ವರಃ । ಗೃಹೀತ್ವಾ ಪಾಣಿನಾ ಪಾಣಿಂ ಪ್ರಶ್ರಿತಂ ಪ್ರಹಸನ್ನಿವ

ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ಭಗವಂತನು, ಅಕೃೂರನ ಕೈಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಆತನು ಆತನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು.

ಭವಾನ್ ಪ್ರವಿಶತಾಮಗ್ರೇ ಸಹಯಾನಃ ಪುರೀಂ ಗೃಹಮ್ । ವಯಂ ತ್ವಿಹಾವಮುಚ್ಯಾಥ ತತೋ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಹೇ ಪುರೀಮ್

ನೀನು ಮೊದಲು ನಿನ್ನ ರಥದೊಂದಿಗೆ ನಗರಕ್ಕೂ ಮನೆಗೂ ಪ್ರವೇಶಿಸು; ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಉಳಿದು, ನಂತರ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುವೆವು.

ಶ್ರೀಅಕ್ರೂರ ಉವಾಚ - ನಾಹಂ ಭವದ್‍ಭ್ಯಾಂ ರಹಿತಃ ಪ್ರವೇಕ್ಷ್ಯೇ ಮಥುರಾಂ ಪ್ರಭೋ । ತ್ಯಕ್ತುಂ ನಾರ್ಹಸಿ ಮಾಂ ನಾಥ ಭಕ್ತಂ ತೇ ಭಕ್ತವತ್ಸಲ

ಶ್ರೀಅಕೃೂರನು ಹೇಳಿದನು: 'ಪ್ರಭು, ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಲ್ಲದೆ ಮಥುರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭಕ್ತವತ್ಸಲನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನು, ದಯಮಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಡ.' ಎಂದು.

ಆಗಚ್ಛ ಯಾಮ ಗೇಹಾನ್ ನಃ ಸನಾಥಾನ್ ಕುರ್ವಧೋಕ್ಷಜ । ಸಹಾಗ್ರಜಃ ಸಗೋಪಾಲೈಃ ಸುಹೃದ್‌ಭಿಶ್ಚ ಸುಹೃತ್ತಮ

ಬನ್ನಿ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ನಿನ್ನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಡು, ಅಚ್ಯುತನೇ, ನಿನ್ನ ಅಣ್ಣನೂ, ಗೋಪರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ.

ಪುನೀಹಿ ಪಾದರಜಸಾ ಗೃಹಾನ್ನೋ ಗೃಹಮೇಧಿನಾಮ್ । ಯಚ್ಛೌಚೇನಾನುತೃಪ್ಯನ್ತಿ ಪಿತರಃ ಸಾಗ್ನಯಃ ಸುರಾಃ

ನಿನ್ನ ಪಾದಧೂಳಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು; ಆ ಪವಿತ್ರತೆಯಿಂದ ಪಿತೃಗಳು, ಅಗ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ತೃಪ್ತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅವನಿಜ್ಯಾಙ್‌ಘ್ರಿಯುಗಲಂ ಆಸೀತ್ ಶ್ಲೋಕ್ಯೋ ಬಲಿರ್ಮಹಾನ್ । ಐಶ್ವರ್ಯಂ ಅತುಲಂ ಲೇಭೇ ಗತಿಂ ಚೈಕಾನ್ತಿನಾಂ ತು ಯಾ

ನಿನ್ನ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಮಹಾಬಲಿಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಅಪಾರ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನೂ, ಪರಮ ಭಕ್ತರಿಗಿರುವ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದನು.

ಆಪಸ್ತೇಽಙ್‌ಘ್ರ್ಯವನೇಜನ್ಯಃ ತ್ರೀಂಲ್ಲೋಕಾನ್ ಶುಚಯೋಽಪುನನ್ । ಶಿರಸಾಧತ್ತ ಯಾಃ ಶರ್ವಃ ಸ್ವರ್ಯಾತಾಃ ಸಗರಾತ್ಮಜಾಃ

ನಿನ್ನ ಪಾದತೊಳೆದ ನೀರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿತು; ಶಿವನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಧರಿಸಿದನು, ಸಾಗರನ ಪುತ್ರರು ಆ ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರಿದರು.

ದೇವದೇವ ಜಗನ್ನಾಥ ಪುಣ್ಯಶ್ರವಣಕೀರ್ತನ । ಯದೂತ್ತಮೋತ್ತಮಃಶ್ಲೋಕ ನಾರಾಯಣ ನಮೋಽಸ್ತು ತೇ

ದೇವದೇವನೇ, ಜಗತ್ತಿನ ನಾಥನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವುದೂ, ಹಾಡುವುದೂ ಪುಣ್ಯಕರ; ಯದುಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಉತ್ತಮ ಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ನಾರಾಯಣನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಶ್ರೀಭಗವನುವಾಚ । ಆಯಾಸ್ಯೇ ಭವತೋ ಗೇಹಂ ಅಹಮಾರ್ಯಸಮನ್ವಿತಃ । ಯದುಚಕ್ರದ್ರುಹಂ ಹತ್ವಾ ವಿತರಿಷ್ಯೇ ಸುಹೃತ್ಪ್ರಿಯಮ್

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಮಹನೀಯರೊಂದಿಗೆ ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬರುವೆನು; ಯದುಕುಲದ ದುಷ್ಟನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವೆನು.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಏವಮುಕ್ತೋ ಭಗವತಾ ಸೋಽಕ್ರೂರೋ ವಿಮನಾ ಇವ । ಪುರೀಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟಃ ಕಂಸಾಯ ಕರ್ಮಾವೇದ್ಯ ಗೃಹಂ ಯಯೌ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಅಕ್ರೂರನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಪಟ್ಟಣದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಂಸನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.

ಅಥಾಪರಾಹ್ನೇ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣಃ ಸಙ್‌ಕರ್ಷಣಾನ್ವಿತಃ । ಮಥುರಾಂ ಪ್ರಾವಿಶದ್ ಗೋಪೈಃ ದಿದೃಕ್ಷುಃ ಪರಿವಾರಿತಃ

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸಂಕರ್ಷಣನೊಂದಿಗೆ, ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಉತ್ಸುಕನಾದ ಗೋವಳರೊಂದಿಗೆ ಮಥುರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

( ಮಿಶ್ರ ) ದದರ್ಶ ತಾಂ ಸ್ಫಾಟಿಕತುಙ್ಗ ಗೋಪುರ ದ್ವಾರಾಂ ಬೃಹದ್ ಹೇಮಕಪಾಟತೋರಣಾಮ್ । ತಾಮ್ರಾರಕೋಷ್ಠಾಂ ಪರಿಖಾದುರಾಸದಾಂ ಉದ್ಯಾನ ರಮ್ಯೋಪ ವನೋಪಶೋಭಿತಾಮ್

ಅವನು ಆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಅದು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಲಾರದಷ್ಟು ಆಳವಾದ ಹೊಂಡಗಳು, ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳು, ಬಂಗಾರದ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ತಾಮ್ರದ ಗೋಡೆಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ತೋಟಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು.

ಸೌವರ್ಣಶೃಙ್‌ಗಾಟಕಹರ್ಮ್ಯನಿಷ್ಕುಟೈಃ ಶ್ರೇಣೀಸಭಾಭಿಃ ಭವನೈರುಪಸ್ಕೃತಾಮ್ । ವೈದೂರ್ಯವಜ್ರಾಮಲನೀಲವಿದ್ರುಮೈಃ ಮುಕ್ತಾಹರಿದ್‌ಭಿರ್ವಲಭೀಷು ವೇದಿಷು

ಆ ಪಟ್ಟಣವು ಬಂಗಾರದ ಕೊಂಬುಗಳುಳ್ಳ ಅರಮನೆಗಳು, ಸಾಲುಸಾಲು ಸಭಾಂಗಣಗಳು, ಭವನೆಗಳು, ವೈದುರ್ಯ, ವಜ್ರ, ನಿಲವಣ್ನದ ಮಣಿಗಳು, ಪವಿತ್ರ ಹಸಿರು ಪಚ್ಚೆ, ಮುತ್ತು, ಪಗಡದ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಹತ್ತಿರದ ಬಲಕಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.

ಜುಷ್ಟೇಷು ಜಾಲಾಮುಖರನ್ಧ್ರಕುಟ್ಟಿಮೇಷು ಆವಿಷ್ಟಪಾರಾವತಬರ್ಹಿನಾದಿತಾಮ್ । ಸಂಸಿಕ್ತರಥ್ಯಾಪಣಮಾರ್ಗಚತ್ವರಾಂ ಪ್ರಕೀರ್ಣಮಾಲ್ಯಾಙ್‌ಕುರಲಾಜತಣ್ಡುಲಾಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಜಾಲಿ ಕಿಟಕಿಗಳು, ಬಾಗಿಲುಗಳು, ನೆಲ—allವು ಪಾರಿವಾಳ ಮತ್ತು ನವಿಲಿನ ಕೂಗಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು; ಬೀದಿಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು, ಚೌಕಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಹೂಮಾಲೆಗಳು, ಚಂದನದ ಪುಡಿ, ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಚೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.

ಆಪೂರ್ಣಕುಮ್ಭೈರ್ದಧಿಚನ್ದನೋಕ್ಷಿತೈಃ ಪ್ರಸೂನದೀಪಾವಲಿಭಿಃ ಸಪಲ್ಲವೈಃ । ಸವೃನ್ದರಮ್ಭಾಕ್ರಮುಕೈಃ ಸಕೇತುಭಿಃ ಸ್ವಲಙ್‌ಕೃತತ್ ದ್ವಾರಗೃಹಾಂ ಸಪಟ್ಟಿಕೈಃ

ಅಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗಳು, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಚಂದನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭಗಳು, ಹೂಮಾಲೆಗಳ ಸಾಲು, ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳ ದೀಪಗಳು, ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಗಿಡಗಳ ಗುಂಪು, ಬಟ್ಟೆಯ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.

ತಾಂ ಸಮ್ಪ್ರವಿಷ್ಟೌ ವಸುದೇವನನ್ದನೌ ವೃತೌ ವಯಸ್ಯೈರ್ನರದೇವವರ್ತ್ಮನಾ । ದ್ರಷ್ಟುಂ ಸಮೀಯುಸ್ತ್ವರಿತಾಃ ಪುರಸ್ತ್ರಿಯೋ ಹರ್ಮ್ಯಾಣಿ ಚೈವಾರುರುಹುರ್ನೃಪೋತ್ಸುಕಾಃ

ವಸುದೇವನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ, ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಪಟ್ಟಣದ ಹೆಂಗಸರು ಅವರನ್ನು ನೋಡಲು ಆತುರದಿಂದ ಓಡಿ ಬಂದು, ಅರಮನೆಗಳ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಿ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನೋಡಿದರು.

ಕಾಶ್ಚಿಗ್ ವಿಪರ್ಯಗ್ಧೃತವಸ್ತ್ರಭೂಷಣಾ ವಿಸ್ಮೃತ್ಯ ಚೈಕಂ ಯುಗಲೇಷ್ವಥಾಪರಾಃ । ಕೃತೈಕಪತ್ರಶ್ರವಣೈಕನೂಪುರಾ ನಾಙ್‌ಕ್ತ್ವಾ ದ್ವಿತೀಯಂ ತ್ವಪರಾಶ್ಚ ಲೋಚನಮ್

ಕೆಲವರು ಆತುರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಧರಿಸಿದರು; ಕೆಲವರು ಅರ್ಧದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು; ಯಾರಾದರೂ ಒಂದು ಕಿವಿಯೋಲೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ನೂಪುರ್ ಮಾತ್ರ ಹಾಕಿದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಒಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಂಜನ ಹಾಕಿದರು.

ಅಶ್ನನ್ತ್ಯ ಏಕಾಸ್ತದಪಾಸ್ಯ ಸೋತ್ಸವಾ ಅಭ್ಯಜ್ಯಮಾನಾ ಅಕೃತೋಪಮಜ್ಜನಾಃ । ಸ್ವಪನ್ತ್ಯ ಉತ್ಥಾಯ ನಿಶಮ್ಯ ನಿಃಸ್ವನಂ ಪ್ರಪಾಯಯನ್ತ್ಯೋಽರ್ಭಮಪೋಹ್ಯ ಮಾತರಃ

ಕೆಲವರು ಊಟವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಹಬ್ಬವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ಹೊರಬಂದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎದ್ದು, ಆ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಾಲು ಕುಡಿಯುತ್ತಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿಬಂದರು—even ತಾಯಂದಿರೂ ಕೂಡ.

ಮನಾಂಸಿ ತಾಸಾಮರವಿನ್ದಲೋಚನಃ ಪ್ರಗಲ್ಭಲೀಲಾಹಸಿತಾವಲೋಕನೈಃ । ಜಹಾರ ಮತ್ತದ್ವಿರದೇನ್ದ್ರವಿಕ್ರಮೋ ದೃಶಾಂ ದದಚ್ಛ್ರೀರಮಣಾತ್ಮನೋತ್ಸವಮ್

ಅವರ ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಧೈರ್ಯವಾದ ಆಟದ ನೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದ ನಗುವಿನಿಂದ, ಅವರು ಆ ಹೆಂಗಸರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮದಗೊಂಡ ಗಜರಾಜನಂತೆ ಕದಡಿ, ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು, ಹೃದಯಗಳಿಗೆ ಹರ್ಷವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮುಹುಃ ಶ್ರುತಮನುದ್ರುತಚೇತಸಸ್ತಂ । ತತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಣೋತ್ಸ್ಮಿತಸುಧೋಕ್ಷಣಲಬ್ಧಮಾನಾಃ । ಆನನ್ದಮೂರ್ತಿಮುಪಗುಹ್ಯ ದೃಶಾತ್ಮಲಬ್ಧಂ । ಹೃಷ್ಯತ್ತ್ವಚೋ ಜಹುರನನ್ತಮರಿನ್ದಮಾಧಿಮ್

ಅವರು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ಕೇಳಿದಂತೆ ಮನಸ್ಸು ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿ, ಅವನ ನಗುವಿನ ನೋಟದಿಂದ ಗೌರವ ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಆ ಆನಂದಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಆಲಿಂಗನ ಮಾಡಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚನಗೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ದುಃಖವನ್ನೂ ಮರೆತರು.