ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಕಿಂ ನು ನಃ ಕುಶಲಂ ಪೃಚ್ಛೇ ಏಧಮಾನೇ ಕುಲಾಮಯೇ । ಕಂಸೇ ಮಾತುಲನಾಮ್ನ್ಯಙ್‌ಗ ಸ್ವಾನಾಂ ನಸ್ತತ್ಪ್ರಜಾಸು ಚ

'ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವೇ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವಾಗ, ಕಂಸನು ನಮ್ಮ ಮಾವನಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ನಮ್ಮ ಜನರ ಮೇಲೆ ಆಳುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಾನು ನಮ್ಮ ಸುಖವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೇಳಬಹುದು?'

ಅಹೋ ಅಸ್ಮದಭೂದ್ ಭೂರಿ ಪಿತ್ರೋರ್ವೃಜಿನಮಾರ್ಯಯೋಃ । ಯದ್ಧೇತೋಃ ಪುತ್ರಮರಣಂ ಯದ್ಧೇತೋರ್ಬನ್ಧನಂ ತಯೋಃ

'ಅಯ್ಯೋ, ನಮ್ಮ ಕಾರಣದಿಂದ ನಮ್ಮ ಪವಿತ್ರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಎಷ್ಟೋ ದುಃಖ ಉಂಟಾಯಿತು. ನಮ್ಮಿಂದ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ನಮ್ಮಿಂದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದರು.'

ದಿಷ್ಟ್ಯಾದ್ಯ ದರ್ಶನಂ ಸ್ವಾನಾಂ ಮಹ್ಯಂ ವಃ ಸೌಮ್ಯ ಕಾಙ್‌ಕ್ಷಿತಮ್ । ಸಞ್ಜಾತಂ ವರ್ಣ್ಯತಾಂ ತಾತ ತವಾಗಮನಕಾರಣಮ್

'ಇಂದು ನನ್ನ ಜನರನ್ನು ನೋಡಲು ನನಗೆ ಭಾಗ್ಯವಾಯಿತು, ನಾನು ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಈ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಾರೈಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಪ್ರಿಯವನೇ, ನೀನು ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.'

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ಪೃಷ್ಟೋ ಭಗವತಾ ಸರ್ವಂ ವರ್ಣಯಾಮಾಸ ಮಾಧವಃ । ವೈರಾನುಬನ್ಧಂ ಯದುಷು ವಸುದೇವವಧೋದ್ಯಮಮ್

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಭಗವಂತನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಮಾಧವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು—ಯಾದವರಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಂಸನು ವಸುದೇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮಾಡಿದ ಯತ್ನವನ್ನು.

ಯತ್ಸನ್ದೇಶೋ ಯದರ್ಥಂ ವಾ ದೂತಃ ಸಮ್ಪ್ರೇಷಿತಃ ಸ್ವಯಮ್ । ಯದುಕ್ತಂ ನಾರದೇನಾಸ್ಯ ಸ್ವಜನ್ಮಾನಕದುನ್ದುಭೇಃ

ಅವನನ್ನು ದೂತನಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶವನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ನರದನು ಅನಕದುಂದುಭಿಯ ಮಗನ ಜನನದ ಕುರಿತು ಕಂಸನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು.

ಶ್ರುತ್ವಾಕ್ರೂರವಚಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಬಲಶ್ಚ ಪರವೀರಹಾ । ಪ್ರಹಸ್ಯ ನನ್ದಂ ಪಿತರಂ ರಾಜ್ಞಾ ದಿಷ್ಟಂ ವಿಜಜ್ಞತುಃ

ಆಕೃೂರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೃಷ್ಣನೂ ಬಲರಾಮನೂ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸೋಲಿಸುವವರು, ನಗುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ತಂದೆ ನಂದನಿಗೆ ರಾಜನ ಆದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಗೋಪಾನ್ ಸಮಾದಿಶತ್ ಸೋಽಪಿ ಗೃಹ್ಯತಾಂ ಸರ್ವಗೋರಸಃ । ಉಪಾಯನಾನಿ ಗೃಹ್ಣೀಧ್ವಂ ಯುಜ್ಯನ್ತಾಂ ಶಕಟಾನಿ ಚ

ನಂದನು ಮೇಯಗಾರರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಎಲ್ಲ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಕೊಡಬೇಕಾದ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ, ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ರಥಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ.'

ಯಾಸ್ಯಾಮಃ ಶ್ವೋ ಮಧುಪುರೀಂ ದಾಸ್ಯಾಮೋ ನೃಪತೇ ರಸಾನ್ । ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಃ ಸುಮಹತ್ಪರ್ವ ಯಾನ್ತಿ ಜಾನಪದಾಃ ಕಿಲ । ಏವಮಾಘೋಷಯತ್ಕ್ಷತ್ರಾ ನನ್ದಗೋಪಃ ಸ್ವಗೋಕುಲೇ

'ನಾವು ನಾಳೆ ಮಧುರೆಗೆ ಹೋಗಿ ನಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ, ಅಲ್ಲಿಯ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಊರಿನ ಜನರು ಕೂಡ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ.' ಎಂದು ನಂದಗೋಪನು ತನ್ನ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.

ಗೋಪ್ಯಸ್ತಾಸ್ತದ್ ಉಪಶ್ರುತ್ಯ ಬಭೂವುರ್ವ್ಯಥಿತಾ ಭೃಶಮ್ । ರಾಮಕೃಷ್ಣೌ ಪುರೀಂ ನೇತುಂ ಅಕ್ರೂರಂ ವ್ರಜಮಾಗತಮ್

ಈ ಮಾತು ಕೇಳಿದ ಗೋಪಿಯರು ತುಂಬಾ ದುಃಖಿತರಾದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಆಕೃೂರನು ರಾಮನನ್ನೂ ಕೃಷ್ಣನನ್ನೂ ನಗರಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದನು.

ಕಾಶ್ಚಿತ್ ತತ್ಕೃತಹೃತ್ತಾಪ ಶ್ವಾಸಮ್ಲಾನಮುಖಶ್ರಿಯಃ । ಸ್ರಂಸದ್‌ದುದ್ದುಕೂಲವಲಯ ಕೇಶಗ್ರಂಥ್ಯಶ್ಚ ಕಾಶ್ಚನ

ಕೆಲವರು ಇದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವುಗೊಂಡು, ಆಳವಾದ ಉಸಿರಾಟದಿಂದ ಮುಖವು ಬಾಡಿತ್ತು; ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಉಡುಪು, ಬಳೆ, ಕೂದಲಿನ ಜಡೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು.

ಅನ್ಯಾಶ್ಚ ತದನುಧ್ಯಾನ ನಿವೃತ್ತಾಶೇಷವೃತ್ತಯಃ । ನಾಭ್ಯಜಾನನ್ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಆತ್ಮಲೋಕಂ ಗತಾ ಇವ

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು; ಅವರು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಮರೆತು, ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಂತಾಗಿದ್ದರು.

ಸ್ಮರನ್ತ್ಯಶ್ಚಾಪರಾಃ ಶೌರೇಃ ಅನುರಾಗಸ್ಮಿತೇರಿತಾಃ । ಹೃದಿಸ್ಪೃಶಶ್ಚಿತ್ರಪದಾ ಗಿರಃ ಸಂಮುಮುಹುಃ ಸ್ತ್ರಿಯಃ

ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಿಳೆಯರು ಶೌರಿಯ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಗುವು ಮತ್ತು ಮಾತುಗಳನ್ನು ನೆನೆದು, ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಟ್ಟಿದ ಆ ಮನಮೋಹಕ ಪದಗಳು ಅವರ ಹೃದಯವನ್ನು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಿತು.

ಗತಿಂ ಸುಲಲಿತಾಂ ಚೇಷ್ಟಾಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಹಾಸಾವಲೋಕನಮ್ । ಶೋಕಾಪಹಾನಿ ನರ್ಮಾಣಿ ಪ್ರೋದ್ದಾಮಚರಿತಾನಿ ಚ

ಅವರು ಅವನ ಸುಂದರ ನಡೆಯನ್ನು, ಇಂಗಿತಗಳನ್ನು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ನಗುವನ್ನು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೋಟವನ್ನು, ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಅವನ ಹಾಸ್ಯವನ್ನೂ, ಆಟದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ನೆನೆಸಿದರು.

ಚಿನ್ತಯನ್ತ್ಯೋ ಮುಕುನ್ದಸ್ಯ ಭೀತಾ ವಿರಹಕಾತರಾಃ । ಸಮೇತಾಃ ಸಙ್‌ಘಶಃ ಪ್ರೋಚುಃ ಅಶ್ರುಮುಖ್ಯೋಽಚ್ಯುತಾಶಯಾಃ

ಮುಕುಂದನನ್ನು ನೆನೆದು, ವಿಯೋಗದಿಂದ ಭಯಭೀತರಾಗಿದ್ದ ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಸೇರಿ, ಅಶ್ರುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುಖಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅಚ್ಯುತನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಶ್ರೀಗೋಪ್ಯ ಊಚುಃ - ( ಮಿಶ್ರ ) ಅಹೋ ವಿಧಾತಸ್ತವ ನ ಕ್ವಚಿದ್ ದಯಾ ಸಂಯೋಜ್ಯ ಮೈತ್ರ್ಯಾ ಪ್ರಣಯೇನ ದೇಹಿನಃ । ತಾಂಶ್ಚಾಕೃತಾರ್ಥಾನ್ ವಿಯುನಙ್‌ಕ್ಷ್ಯಪಾರ್ಥಕಂ ವಿಕ್ರೀಡಿತಂ ತೇಽರ್ಭಕಚೇಷ್ಟಿತಂ ಯಥಾ

ಶ್ರೀಗೋಪಿಯರು ಹೇಳಿದರು: ಓ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ದಯೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲವೇನು! ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ, ಅವರ ಆಸೆಗಳು ಈಡೇರದ ಮೊದಲು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವೆ. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ಇದೆ.

ಯಸ್ತ್ವಂ ಪ್ರದರ್ಶ್ಯಾಸಿತಕುನ್ತಲಾವೃತಂ ಮುಕುನ್ದವಕ್ತ್ರಂ ಸುಕಪೋಲಮುನ್ನಸಮ್ । ಶೋಕಾಪನೋದಸ್ಮಿತಲೇಶಸುನ್ದರಂ ಕರೋಷಿ ಪಾರೋಕ್ಷ್ಯಮಸಾಧು ತೇ ಕೃತಮ್

ನೀನು ನಮ್ಮಿಗೆ ಮುಕುಂದನ ಕಪ್ಪು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲಾದ ಮುಖವನ್ನು, ಸುಂದರವಾದ ಕಪೋಲಗಳು ಮತ್ತು ಎತ್ತಿದ ಮೂಗಿನೊಂದಿಗೆ, ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ನಗುವಿನ ಛಾಯೆಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಿದೆಯೆ. ಈಗ ಅವನನ್ನು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರಮಾಡಿರುವೆ. ಇದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಕ್ರೂರಸ್ತ್ವಮಕ್ರೂರಸಮಾಖ್ಯಯಾ ಸ್ಮ ನಃ ಚಕ್ಷುರ್ಹಿ ದತ್ತಂ ಹರಸೇ ಬತಾಜ್ಞವತ್ । ಯೇನೈಕದೇಶೇಽಖಿಲಸರ್ಗಸೌಷ್ಠವಂ ತ್ವದೀಯಮದ್ರಾಕ್ಷ್ಮ ವಯಂ ಮಧುದ್ವಿಷಃ

ನೀನು ಕ್ರೂರನು, ಅಕ್ರೂರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕವನಾಗಿರುವೆ! ನಮ್ಮಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಕೊಟ್ಟು, ಈಗ ಅದನ್ನು ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವೆ. ನಿನ್ನಿಂದ ನಾವು ಮಧುಶತ್ರುವಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು, ಒಂದೇ ಕಡೆ ನೋಡಿದ್ದೆವು.

ನ ನನ್ದಸೂನುಃ ಕ್ಷಣಭಙ್‌ಗಸೌಹೃದಃ ಸಮೀಕ್ಷತೇ ನಃ ಸ್ವಕೃತಾತುರಾ ಬತ । ವಿಹಾಯ ಗೇಹಾನ್ ಸ್ವಜನಾನ್ ತಾನ್ ಪತೀನ್ ತದ್ದಾಸ್ಯಮದ್ಧೋಪಗತಾ ನವಪ್ರಿಯಃ

ನಂದನಂದನನ ಪ್ರೀತಿ ಕ್ಷಣಿಕವಾದದು, ಅವನು ನಮ್ಮ ಕಡೆ ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನೂ, ಬಂಧುಗಳನ್ನೂ, ಗಂಡಸರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಅವನ ಸೇವೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಅವನು ಹೊಸ ಪ್ರಿಯರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

ಸುಖಂ ಪ್ರಭಾತಾ ರಜನೀಯಮಾಶಿಷಃ ಸತ್ಯಾ ಬಭೂವುಃ ಪುರಯೋಷಿತಾಂ ಧ್ರುವಮ್ । ಯಾಃ ಸಂಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ಯ ಮುಖಂ ವ್ರಜಸ್ಪತೇಃ ಪಾಸ್ಯನ್ತ್ಯಪಾಙ್‌ಗೋತ್ ಕಲಿತಸ್ಮಿತಾಸವಮ್

ಆ ನಗರದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಈ ರಾತ್ರಿ ಖುಷಿಯಿಂದ ಕಳೆಯಿತು, ಅವರ ಆಶೆಗಳು ನಿಜವಾದವು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ವ್ರಜಾಧಿಪತಿಯ ಮುಖವನ್ನು ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ, ಅವನ ಪಾರ್ಶ್ವದ ನಗುವಿನ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.

ತಾಸಾಂ ಮುಕುನ್ದೋ ಮಧುಮಞ್ಜುಭಾಷಿತೈರಃ ಗೃಹೀತಚಿತ್ತಃ ಪರವಾನ್ ಮನಸ್ವ್ಯಪಿ । ಕಥಂ ಪುನರ್ನಃ ಪ್ರತಿಯಾಸ್ಯತೇಽಬಲಾ ಗ್ರಾಮ್ಯಾಃ ಸಲಜ್ಜಸ್ಮಿತವಿಭ್ರಮೈರ್ಭ್ರಮನ್

ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮುಕುಂದನ ಮನಸ್ಸು ಆ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಳಿ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವನು ದೃಢ ಮನಸ್ಸಿನವನಾದರೂ ಈಗ ಅವರ ವಶವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನಾವು ಹಳ್ಳಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಳಿಗೆ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಬರುವುದೇನು? ನಾವು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೇವೆ.

ಅದ್ಯ ಧ್ರುವಂ ತತ್ರ ದೃಶೋ ಭವಿಷ್ಯತೇ ದಾಶಾರ್ಹಭೋಜಾನ್ಧಕ ವೃಷ್ಣಿಸಾತ್ವತಾಮ್ । ಮಹೋತ್ಸವಃ ಶ್ರೀರಮಣಂ ಗುಣಾಸ್ಪದಂ ದ್ರಕ್ಷ್ಯನ್ತಿ ಯೇ ಚಾಧ್ವನಿ ದೇವಕೀಸುತಮ್

ಇಂದು ದಾಶಾರ್ಹ, ಭೋಜ, ಅಂಧಕ, ವೃಷ್ಣಿ, ಸಾತ್ವತ ವಂಶದವರಿಗೆ ಮಹೋತ್ಸವವಾಗಲಿದೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ದೇವಕೀ ಪುತ್ರನಾದ ಶ್ರೀರಾಮಣನನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳ ನಿಲಯನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ.

ಮೈತದ್ವಿಧಸ್ಯಾಕರುಣಸ್ಯ ನಾಮ ಭೂದ್ ಅಕ್ರೂರ ಇತ್ಯೇತದತೀವ ದಾರುಣಃ । ಯೋಽಸಾವನಾಶ್ವಾಸ್ಯ ಸುದುಃಖಿತಂ ಜನಂ ಪ್ರಿಯಾತ್ಪ್ರಿಯಂ ನೇಷ್ಯತಿ ಪಾರಮಧ್ವನಃ

ಇಂತಹ ನಿರ್ದಯನಿಗೆ 'ಅಕ್ರೂರ' ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ತಕ್ಕದ್ದು! ನಮ್ಮ ಆಳವಾದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡದೆ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಿಯನನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವುದು ಎಷ್ಟು ಕ್ರೂರವಾಗಿದೆ!

ಅನಾರ್ದ್ರಧೀರೇಷ ಸಮಾಸ್ಥಿತೋ ರಥಂ ತಮನ್ವಮೀ ಚ ತ್ವರಯನ್ತಿ ದುರ್ಮದಾಃ । ಗೋಪಾ ಅನೋಭಿಃ ಸ್ಥವಿರೈರುಪೇಕ್ಷಿತಂ ದೈವಂ ಚ ನೋಽದ್ಯ ಪ್ರತಿಕೂಲಮೀಹತೇ

ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕರුණೆಯಿಲ್ಲದೆ ರಥವನ್ನು ಏರಿ, ಅಹಂಕಾರಿಗಳು ಅವನನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಳೆಯವರು ಗಮನಿಸದೆ, ಗೋಪರು ತಮ್ಮ ಎತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು ನಮ್ಮಿಗೆ ವಿಧಿಯೇ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ನಿವಾರಯಾಮಃ ಸಮುಪೇತ್ಯ ಮಾಧವಂ ಕಿಂ ನೋಽಕರಿಷ್ಯನ್ ಕುಲವೃದ್ಧಬಾನ್ಧವಾಃ । ಮುಕುನ್ದಸಙ್‌ಗಾನ್ನಿಮಿಷಾರ್ಧದುಸ್ತ್ಯಜಾದ್ ದೈವೇನ ವಿಧ್ವಂಸಿತದೀನಚೇತಸಾಮ್

ನಾವು ಹೋಗಿ ಮಾಧವನನ್ನು ತಡೆಯೋಣ! ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು? ಮುಕುಂದನಿಂದ ಅರ್ಧ ಕ್ಷಣವೂ ದೂರವಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ನಮ್ಮ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಈಗ ವಿಧಿಯೇ ಮುರಿದಿದೆ.

( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಯಸ್ಯಾನುರಾಗಲಲಿತಸ್ಮಿತವಲ್ಗುಮನ್ತ್ರ ಲೀಲಾವಲೋಕಪರಿರಮ್ಭಣರಾಸಗೋಷ್ಠಾಮ್ । ನೀತಾಃ ಸ್ಮ ನಃ ಕ್ಷಣಮಿವ ಕ್ಷಣದಾ ವಿನಾ ತಂ ಗೋಪ್ಯಃ ಕಥಂ ನ್ವತಿತರೇಮ ತಮೋ ದುರನ್ತಮ್

ನಾವು ಗೋಪಿಯರು, ಅವನ ಪ್ರೀತಿಯ ನಗುವು, ಮನಮೋಹಕ ಮಾತು, ಆಟದ ಕಣ್ಣೋಟ, ಅಪ್ಪುಗೆ, ರಾಸಕ್ರೀಡೆಯ ಆನಂದದಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೃದಯಗಳು ಅವನ ಕಡೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವನಿಲ್ಲದೆ, ಈ ಅನಂತವಾದ ವಿಯೋಗದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಕ್ಷಣವೂ ಹೇಗೆ ದಾಟಬಹುದು?

ಯೋಽಹ್ನಃ ಕ್ಷಯೇ ವ್ರಜಮನನ್ತಸಖಃ ಪರೀತೋ ಗೋಪೈರ್ವಿಶನ್ ಖುರರಜಶ್ಛುರಿತಾಲಕಸ್ರಕ್ । ವೇಣುಂ ಕ್ವಣನ್ ಸ್ಮಿತಕಟಾಕ್ಷನಿರೀಕ್ಷಣೇನ ಚಿತ್ತಂ ಕ್ಷಿಣೋತ್ಯಮುಮೃತೇ ನು ಕಥಂ ಭವೇಮ

ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನಂತನ ಸ್ನೇಹಿತನು ವ್ರಜಕ್ಕೆ ಮರಳುವಾಗ, ಗೋಪರು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು, ಅವನ ಕೂದಲಿಗೆ ಎತ್ತುಗಳ ಧೂಳು ತಗಿದು, ಅವನು ಬಾಸುರಿಯನ್ನು ಊದುತ್ತಾ, ನಗುವಿನ ಕಣ್ಣೋಟದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಲ್ಲದೆ ನಾವು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬಹುದು?

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ - ( ಮಿಶ್ರ ) ಏವಂ ಬ್ರುವಾಣಾ ವಿರಹಾತುರಾ ಭೃಶಂ ವ್ರಜಸ್ತ್ರಿಯಃ ಕೃಷ್ಣವಿಷಕ್ತಮಾನಸಾಃ । ವಿಸೃಜ್ಯ ಲಜ್ಜಾಂ ರುರುದುಃ ಸ್ಮ ಸುಸ್ವರಂ ಗೋವಿನ್ದ ದಾಮೋದರ ಮಾಧವೇತಿ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ, ವಿಯೋಗದಿಂದ ತುಂಬಿದ ವ್ರಜದ ಮಹಿಳೆಯರು, ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಲಜ್ಜೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, 'ಗೋವಿಂದ, ದಾಮೋದರ, ಮಾಧವ' ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಅಳಿದರು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಸ್ತ್ರೀಣಾಮೇವಂ ರುದನ್ತೀನಾಂ ಉದಿತೇ ಸವಿತರ್ಯಥ । ಅಕ್ರೂರಶ್ಚೋದಯಾಮಾಸ ಕೃತಮೈತ್ರಾದಿಕೋ ರಥಮ್

ಹೀಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಳುತ್ತಾ ಇದ್ದಾಗ, ಸೂರ್ಯೋದಯವಾಯಿತು. ಅಕ್ರೂರನು ಸ್ನೇಹದ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ರಥವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಲಾಯಿಸಿದನು.

ಗೋಪಾಸ್ತಮನ್ವಸಜ್ಜನ್ತ ನನ್ದಾದ್ಯಾಃ ಶಕಟೈಸ್ತತಃ । ಆದಾಯೋಪಾಯನಂ ಭೂರಿ ಕುಮ್ಭಾನ್ ಗೋರಸಸಮ್ಭೃತಾನ್

ನಂದನು ಮುಂತಾದ ಗೋಪರು ತಮ್ಮ ಎತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಅನೇಕ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.