ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಗಾಯನ್ತ್ಯ ಉಚ್ಚೈರಮುಮೇವ ಸಂಹತಾ ವಿಚಿಕ್ಯುರುನ್ಮತ್ತಕವದ್ವನಾದ್ವನಮ್ । ಪಪ್ರಚ್ಛುರಾಕಾಶವದನ್ತರಂ ಬಹಿರ್ಭೂತೇಷು ಸನ್ತಂ ಪುರುಷಂ ವನಸ್ಪತೀನ್ ॥ 10.30.

ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಅವನನ್ನು ಕುರಿತು ಜೋರಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾ, ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹುಚ್ಚುಹೋಗಿದವರಂತೆ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರು. ಅವರು ಮರಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು, ಆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇದ್ದರೂ, ಒಳಗೆ ಪರಮಾತ್ಮನಿರುವನು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.

ದೃಷ್ಟೋ ವಃ ಕಚ್ಚಿದಶ್ವತ್ಥ ಪ್ಲಕ್ಷ ನ್ಯಗ್ರೋಧ ನೋ ಮನಃ । ನನ್ದಸೂನುರ್ಗತೋ ಹೃತ್ವಾ ಪ್ರೇಮಹಾಸಾವಲೋಕನೈಃ ॥ 10.30.

ಅಶ್ವತ್ಥ, ಪ್ಲಕ್ಷ, ನ್ಯಗ್ರೋಧ ಮರಗಳೇ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರೇಮಭರಿತ ನೋಟ ಮತ್ತು ನಗುವಿನಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಂಡ ನಂದನಂದನನು ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿದ್ದೀರಾ?

ಕಚ್ಚಿತ್ಕುರಬಕಾಶೋಕ ನಾಗಪುನ್ನಾಗಚಮ್ಪಕಾಃ । ರಾಮಾನುಜೋ ಮಾನಿನೀನಾಮಿತೋ ದರ್ಪಹರಸ್ಮಿತಃ ॥ 10.30.

ಕುರುಬಕ, ಅಶೋಕ, ನಾಗ, ಪುನ್ನಾಗ, ಚಂಪಕ ಮರಗಳೇ, ಗರ್ವಭರಿತ ಯುವತಿಯರ ಮಧ್ಯೆ, ಗರ್ವವನ್ನು ಕಳೆಯುವ ನಗುವುಳ್ಳ ರಾಮನ ತಮ್ಮನು ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದೀರಾ?

ಕಚ್ಚಿತ್ತುಲಸಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಗೋವಿನ್ದಚರಣಪ್ರಿಯೇ । ಸಹ ತ್ವಾಲಿಕುಲೈರ್ಬಿಭ್ರದ್ದೃಷ್ಟಸ್ತೇಽತಿಪ್ರಿಯೋಽಚ್ಯುತಃ ॥ 10.30.

ತುಳಸಿ, ಗೋವಿಂದನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಶುಭೆಯೆ, ನಿನ್ನ ಸುತ್ತು ಮಧುಪಗಳು ಗುಂಪಾಗಿ ಇರುವಾಗ, ನಿನಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯನಾದ ಅಚ್ಯುತನು ಇಲ್ಲಿ ಹೋದನು ಎಂದು ನೀನು ನೋಡಿದ್ದೀಯಾ?

ಮಾಲತ್ಯದರ್ಶಿ ವಃ ಕಚ್ಚಿನ್ಮಲ್ಲಿಕೇ ಜಾತಿಯೂಥಿಕೇ । ಪ್ರೀತಿಂ ವೋ ಜನಯನ್ ಯಾತಃ ಕರಸ್ಪರ್ಶೇನ ಮಾಧವಃ ॥ 10.30.

ಮಾಲತಿ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಜಾತಿ, ಯೂತಿಕೆ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾ ಮಾಧವನು ಇಲ್ಲಿ ಹೋದನು ಎಂದು ನೀವು ನೋಡಿದ್ದೀರಾ?

ಚೂತಪ್ರಿಯಾಲಪನಸಾಸನಕೋವಿದಾರ ಜಮ್ಬ್ವರ್ಕಬಿಲ್ವಬಕುಲಾಮ್ರಕದಮ್ಬನೀಪಾಃ । ಯೇಽನ್ಯೇ ಪರಾರ್ಥಭವಕಾ ಯಮುನೋಪಕೂಲಾಃ ಶಂಸನ್ತು ಕೃಷ್ಣಪದವೀಂ ರಹಿತಾತ್ಮನಾಂ ನಃ ॥ 10.30.

ಚೂತ, ಪ್ರಿಯಾಳ, ಪನಸ, ಆಸನ, ಕೋವಿದ, ಜಂಬು, ಅರ್ಕ, ಬಿಲ್ವ, ಬಕುಲ, ಆಮ್ರ, ಕದಂಬ, ನೀಪ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ತೀರದ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಮರಗಳೇ, ನಮ್ಮ ಹೃದಯ ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವಾಗ ಕೃಷ್ಣನು ಯಾವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದನು ಎಂದು ದಯವಿಟ್ಟು ನಮಗೆ ಹೇಳಿ.

ಕಿಂ ತೇ ಕೃತಂ ಕ್ಷಿತಿ ತಪೋ ಬತ ಕೇಶವಾಙ್ಘ್ರಿ ಸ್ಪರ್ಶೋತ್ಸವೋತ್ಪುಲಕಿತಾಙ್ಗನಹೈರ್ವಿಭಾಸಿ । ಅಪ್ಯಙ್ಘ್ರಿಸಮ್ಭವ ಉರುಕ್ರಮವಿಕ್ರಮಾದ್ವಾ ಆಹೋ ವರಾಹವಪುಷಃ ಪರಿರಮ್ಭಣೇನ ॥ 10.30.

ಭೂಮಿಯೇ, ನೀನು ಯಾವ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದೆ, ಕೇಶವನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶದ ಹಬ್ಬದಿಂದ ನಿನ್ನ ಕೆಸರಿನ ರೋಮಗಳು ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿವೆ? ಅವನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶದಿಂದೋ, ಅವನ ಮಹತ್ವದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದೋ, ಅಥವಾ ವರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದೋ?

* ಅಪ್ಯೇಣಪತ್ನ್ಯುಪಗತಃ ಪ್ರಿಯಯೇಹ ಗಾತ್ರೈಸ್ ತನ್ವನ್ ದೃಶಾಂ ಸಖಿ ಸುನಿರ್ವೃತಿಮಚ್ಯುತೋ ವಃ । ಕಾನ್ತಾಙ್ಗಸಙ್ಗಕುಚಕುಙ್ಕುಮರಞ್ಜಿತಾಯಾಃ ಕುನ್ದಸ್ರಜಃ ಕುಲಪತೇರಿಹ ವಾತಿ ಗನ್ಧಃ ॥ 10.30.

ಸಖಿಯೇ, ಅಚ್ಯುತನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ತನ್ನ ದೇಹ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಕೆಯೆಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೋ? ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕುಂದಮಾಲೆಯ ಸುಗಂಧವು ಇಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತಿದೆ.

* ಬಾಹುಂ ಪ್ರಿಯಾಂಸ ಉಪಧಾಯ ಗೃಹೀತಪದ್ಮೋ ರಾಮಾನುಜಸ್ತುಲಸಿಕಾಲಿಕುಲೈರ್ಮದಾನ್ಧೈಃ । ಅನ್ವೀಯಮಾನ ಇಹ ವಸ್ತರವಃ ಪ್ರಣಾಮಂ ಕಿಂ ವಾಭಿನನ್ದತಿ ಚರನ್ ಪ್ರಣಯಾವಲೋಕೈಃ ॥ 10.30.

ತನ್ನ ಕಮಲದ ಕೈಯನ್ನು ಪ್ರಿಯೆಯ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ರಾಮನ ತಮ್ಮನು, ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಮಧುರಸದಿಂದ ಮದುಮಾಡಿದ ಮಧುಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೋ? ಅವನು ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ ನಡೆದುಹೋಗುವಾಗ ಮರಗಳು ಅವನಿಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದವೆಯೋ?

* ಪೃಚ್ಛತೇಮಾ ಲತಾ ಬಾಹೂನಪ್ಯಾಶ್ಲಿಷ್ಟಾ ವನಸ್ಪತೇಃ । ನೂನಂ ತತ್ಕರಜಸ್ಪೃಷ್ಟಾ ಬಿಭ್ರತ್ಯುತ್ಪುಲಕಾನ್ಯಹೋ ॥ 10.30.

ಈ ಲತೆಗಳನ್ನೂ ಕೇಳು, ಅವು ಮರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಭುಜಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅವು ಅವನ ಕೈಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಖುಷಿಯಿಂದ ರೋಮಾಂಚನಗೊಂಡಿವೆ.

ಇತ್ಯುನ್ಮತ್ತವಚೋ ಗೋಪ್ಯಃ ಕೃಷ್ಣಾನ್ವೇಷಣಕಾತರಾಃ । ಲೀಲಾ ಭಗವತಸ್ತಾಸ್ತಾ ಹ್ಯನುಚಕ್ರುಸ್ತದಾತ್ಮಿಕಾಃ ॥ 10.30.

ಹೀಗೆ, ಹುಚ್ಚು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬೇಸರಗೊಂಡ ಗೋಪಿಯರು, ಅವನ ಲೀಲಾವಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ, ತಾವು ಅವನಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಕಸ್ಯಾಚಿತ್ಪೂತನಾಯನ್ತ್ಯಾಃ ಕೃಷ್ಣಾಯನ್ತ್ಯಪಿಬತ್ಸ್ತನಮ್ । ತೋಕಯಿತ್ವಾ ರುದತ್ಯನ್ಯಾ ಪದಾಹನ್ ಶಕಟಾಯತೀಮ್ ॥ 10.30.

ಒಬ್ಬಳು ಪೂತನೆಯಂತೆ ನಟನೆ ಮಾಡಿ, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತನ್ನ ಹಸಿವಿನ ಮಡಿಲು ನೀಡಿದಳು; ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಮಗುವಿನಂತೆ ಅಳುತ್ತಿದ್ದಳು, ಅವಳನ್ನು ಒಬ್ಬಳು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದಳು; ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಶಕಟಾಸುರನಂತೆ ನಡೆದು, ಕಾಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆದಳು.

ದೈತ್ಯಾಯಿತ್ವಾ ಜಹಾರಾನ್ಯಾಮೇಕೋ ಕೃಷ್ಣಾರ್ಭಭಾವನಾಮ್ । ರಿಙ್ಗಯಾಮಾಸ ಕಾಪ್ಯಙ್ಘ್ರೀ ಕರ್ಷನ್ತೀ ಘೋಷನಿಃಸ್ವನೈಃ ॥ 10.30.

ಒಬ್ಬಳು ದೈತ್ಯನ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದವಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಳು; ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಗೋಪರ ಹಳ್ಳಿ ಶಬ್ದವನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ, ಪಾದದಿಂದ ಎಳೆದಾಡಿದಳು.

ಕೃಷ್ಣರಾಮಾಯಿತೇ ದ್ವೇ ತು ಗೋಪಾಯನ್ತ್ಯಶ್ಚ ಕಾಶ್ಚನ । ವತ್ಸಾಯತೀಂ ಹನ್ತಿ ಚಾನ್ಯಾ ತತ್ರೈಕಾ ತು ಬಕಾಯತೀಮ್ ॥ 10.30.

ಕೆಲವರು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಮನಾಗಿ ಗೋಪರಂತೆ ಆಡಿದರು; ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ವತ್ಸಾಸುರನಾಗಿ ನಟನೆ ಮಾಡಿ ಸೋತಳು; ಅಲ್ಲೊಬ್ಬಳು ಬಕಾಸುರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು.

ಆಹೂಯ ದೂರಗಾ ಯದ್ವತ್ಕೃಷ್ಣಸ್ತಮನುವರ್ತತೀಮ್ । ವೇಣುಂ ಕ್ವಣನ್ತೀಂ ಕ್ರೀಡನ್ತೀಮನ್ಯಾಃ ಶಂಸನ್ತಿ ಸಾಧ್ವಿತಿ ॥ 10.30.

ಒಬ್ಬಳು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದವಳನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾ, ಕೃಷ್ಣನಂತೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಬಾಸುರಿಯನ್ನು ಊದುತ್ತಾ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು; ಉಳಿದವರು 'ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು.

ಕಸ್ಯಾಞ್ಚಿತ್ಸ್ವಭುಜಂ ನ್ಯಸ್ಯ ಚಲನ್ತ್ಯಾಹಾಪರಾ ನನು । ಕೃಷ್ಣೋಽಹಂ ಪಶ್ಯತ ಗತಿಂ ಲಲಿತಾಮಿತಿ ತನ್ಮನಾಃ ॥ 10.30.

ಒಬ್ಬಳು ನಡೆಯುತ್ತಾ ತನ್ನ ಕೈಯನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬಳ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, 'ನೋಡಿ, ನಾನು ಕೃಷ್ಣ, ನನ್ನ ನಡಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ' ಎಂದು, ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿಕೊಂಡು ಹೇಳಿದಳು.

ಮಾ ಭೈಷ್ಟ ವಾತವರ್ಷಾಭ್ಯಾಂ ತತ್ತ್ರಾಣಂ ವಿಹಿತಂ ಮಯ । ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವೈಕೇನ ಹಸ್ತೇನ ಯತನ್ತ್ಯುನ್ನಿದಧೇಽಮ್ಬರಮ್ ॥ 10.30.

'ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ಮಳೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಯಪಡಬೇಡ; ನಾನು ನಿನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಒಬ್ಬಳು ತನ್ನ ಒಬ್ಬ ಕೈಯಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳನ್ನು ತನ್ನ ಉಡುಪಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲು ಯತ್ನಿಸಿದಳು.

ಆರುಹ್ಯೈಕಾ ಪದಾಕ್ರಮ್ಯ ಶಿರಸ್ಯಾಹಾಪರಾಂ ನೃಪ । ದುಷ್ಟಾಹೇ ಗಚ್ಛ ಜಾತೋಽಹಂ ಖಲಾನಾಂ ನನು ದಣ್ಡಕೃತ್ ॥ 10.30.

ಒಬ್ಬಳು ಮತ್ತೊಬ್ಬಳ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಏರಿ, 'ದುಷ್ಟಳೇ, ಹೋಗು! ನಾನು ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ತತ್ರೈಕೋವಾಚ ಹೇ ಗೋಪಾ ದಾವಾಗ್ನಿಂ ಪಶ್ಯತೋಲ್ಬಣಮ್ । ಚಕ್ಷೂಂಷ್ಯಾಶ್ವಪಿದಧ್ವಂ ವೋ ವಿಧಾಸ್ಯೇ ಕ್ಷೇಮಮಞ್ಜಸಾ ॥ 10.30.

ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು, 'ಗೋಪಿಯರೇ, ನೋಡಿ, ಈ ಭಯಾನಕ ಅರಣ್ಯಾಗ್ನಿ! ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಿ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಬದ್ಧಾನ್ಯಯಾ ಸ್ರಜಾ ಕಾಚಿತ್ತನ್ವೀ ತತ್ರ ಉಲೂಖಲೇ । ಬಧ್ನಾಮಿ ಭಾಣ್ಡಭೇತ್ತಾರಂ ಹೈಯಙ್ಗವಮುಷಂ ತ್ವಿತಿ । ಭೀತಾ ಸುದೃಕ್ಪಿಧಾಯಾಸ್ಯಂ ಭೇಜೇ ಭೀತಿವಿಡಮ್ಬನಮ್ ॥ 10.30.

ಒಬ್ಬ ಸೊಗಸಾದ ಹುಡುಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳನ್ನು ಹೂಮಾಲೆಯಿಂದ ಉಲೂಖಲಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದಳು, 'ನಾನು ಹಡಗಿದ ಹೈಯಂಗವನು ಕದ್ದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದೇನೆ' ಎಂದಳು; ಭಯಗೊಂಡ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಭಯವನ್ನು ನಾಟಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಿದಳು.

ಏವಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಪೃಚ್ಛಮಾನಾ ವ್ರ್ಣ್ದಾವನಲತಾಸ್ತರೂನ್ । ವ್ಯಚಕ್ಷತ ವನೋದ್ದೇಶೇ ಪದಾನಿ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ॥ 10.30.

ಹೀಗೆ, ಅವಳುಗಳು ವೃಂದಾವನದ ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.

ಪದಾನಿ ವ್ಯಕ್ತಮೇತಾನಿ ನನ್ದಸೂನೋರ್ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಲಕ್ಷ್ಯನ್ತೇ ಹಿ ಧ್ವಜಾಮ್ಭೋಜ ವಜ್ರಾಙ್ಕುಶಯವಾದಿಭಿಃ ॥ 10.30.

ಈ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ; ಇವು ನಂದನಂದನ ಮಹಾತ್ಮನ ಪಾದಗಳು. ಧ್ವಜ, ಕಮಲ, ವಜ್ರ, ಅಂಕುಶ, ಯವದಾನೆಯ ಗುರುತುಗಳಿವೆ.

ತೈಸ್ತೈಃ ಪದೈಸ್ತತ್ಪದವೀಮನ್ವಿಚ್ಛನ್ತ್ಯೋಽಗ್ರತೋಽಬಲಾಃ । ವಧ್ವಾಃ ಪದೈಃ ಸುಪೃಕ್ತಾನಿ ವಿಲೋಕ್ಯಾರ್ತಾಃ ಸಮಬ್ರುವನ್ ॥ 10.30.

ಆ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅವಳುಗಳು ಮುಂದೆ ಹೋದರು; ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ವಧುವಿನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗೂ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗೂ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಸೇರಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದರು.

ಕಸ್ಯಾಃ ಪದಾನಿ ಚೈತಾನಿ ಯಾತಾಯಾ ನನ್ದಸೂನುನಾ । ಅಂಸನ್ಯಸ್ತಪ್ರಕೋಷ್ಠಾಯಾಃ ಕರೇಣೋಃ ಕರಿಣಾ ಯಥಾ ॥ 10.30.

ಈ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳು ಯಾರದು? ನಂದನಂದನನೊಂದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವವಳದು. ಅವಳ ಕೈ ಕೃಷ್ಣನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಇರುವುದು, ಹಸುವಿನ ಆನೆ ತನ್ನ ಗಂಡ ಆನೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಇದೆ.

ಅನಯಾರಾಧಿತೋ ನೂನಂ ಭಗವಾನ್ ಹರಿರೀಶ್ವರಃ । ಯನ್ನೋ ವಿಹಾಯ ಗೋವಿನ್ದಃ ಪ್ರೀತೋ ಯಾಮನಯದ್ರಹಃ ॥ 10.30.

ಈವಳು ಖಂಡಿತ ಭಗವಂತನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸಿದ್ದಾಳೆ; ಗೋವಿಂದನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ನಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಿಟ್ಟು, ಅವಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ.

ಧನ್ಯಾ ಅಹೋ ಅಮೀ ಆಲ್ಯೋ ಗೋವಿನ್ದಾಙ್ಘ್ರ್ಯಬ್ಜರೇಣವಃ । ಯಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮೇಶೌ ರಮಾ ದೇವೀ ದಧುರ್ಮೂರ್ಧ್ನ್ಯಘನುತ್ತಯೇ ॥ 10.30.

ಈ ವೃಕ್ಷ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಧನ್ಯ! ಗೋವಿಂದನ ಪಾದಕಮಲದ ರಜೋ ಧೂಳಿನಿಂದ ಅವುಗಳು ಪವಿತ್ರವಾಗಿವೆ; ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯೂ ತಮ್ಮ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಧೂಳದು ಇದು.

ಇಮಾನ್ಯಧಿಕಮಗ್ನಾನಿ ಪದಾನಿ ವಹತೋ ವಧೂಮ್ । ಗೋಪ್ಯಃ ಪಶ್ಯತ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಭಾರಾಕ್ರಾನ್ತಸ್ಯ ಕಾಮಿನಃ । ಅತ್ರಾವರೋಪಿತಾ ಕಾನ್ತಾ ಪುಷ್ಪಹೇತೋರ್ಮಹಾತ್ಮನಾ ॥ 10.30.

ಗೋಪಿಯರೇ, ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ, ಈ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ—ಕೃಷ್ಣನು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಹೂ ಕತ್ತರಿಸಲು ಅವಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

ಅತ್ರ ಪ್ರಸೂನಾವಚಯಃ ಪ್ರಿಯಾರ್ಥೇ ಪ್ರೇಯಸಾ ಕೃತಃ । ಪ್ರಪದಾಕ್ರಮಣ ಏತೇ ಪಶ್ಯತಾಸಕಲೇ ಪದೇ ॥ 10.30.

ಇಲ್ಲೆ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಗೆ ಹೂ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ನೋಡಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಅವನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ.