ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಹತ್ವಾ ರಾಸಭದೈತೇಯಂ ತದ್‍ಬನ್ಧೂಂಶ್ಚ ಬಲಾನ್ವಿತಃ । ಚಕ್ರೇ ತಾಲವನಂ ಕ್ಷೇಮಂ ಪರಿಪಕ್ವ ಫಲಾನ್ವಿತಮ್

ಅವನು ಕತ್ತೆ ರೂಪದ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಬಲಿಷ್ಠ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ತಾಳವನವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಸಿ, ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ತುಂಬಿದನು.

ಪ್ರಲಮ್ಬಂ ಘಾತಯಿತ್ವೋಗ್ರಂ ಬಲೇನ ಬಲಶಾಲಿನಾ । ಅಮೋಚಯದ್ ವ್ರಜಪಶೂನ್ ಗೋಪಾಂಶ್ಚಾರಣ್ಯವಹ್ನಿತಃ

ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಅವನು ಭಯಾನಕ ಪ್ರಲಂಬಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದು, ಅರಣ್ಯದ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಗೋಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗೋಪರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

ಆಶೀವಿಷತಮಾಹೀನ್ದ್ರಂ ದಮಿತ್ವಾ ವಿಮದಂ ಹ್ರದಾತ್ । ಪ್ರಸಹ್ಯೋದ್ವಾಸ್ಯ ಯಮುನಾಂ ಚಕ್ರೇಽಸೌ ನಿರ್ವಿಷೋದಕಾಮ್

ಅವನು ಮಹಾಸರ್ಪನಾದ ಕಾಲೀಯನನ್ನು ಅವನ ಗರ್ವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ, ಕೆರೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದನು. ಹೀಗಾಗಿ ಯಮುನೆಯ ನೀರು ವಿಷವಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು.

ದುಸ್ತ್ಯಜಶ್ಚಾನುರಾಗೋಽಸ್ಮಿನ್ ಸರ್ವೇಷಾಂ ನೋ ವ್ರಜೌಕಸಾಮ್ । ನನ್ದ ತೇ ತನಯೇಽಸ್ಮಾಸು ತಸ್ಯಾಪ್ಯೌತ್ಪತ್ತಿಕಃ ಕಥಮ್

ವ್ರಜದ ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೆ ಈ ಮಗುವಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡಲಾಗದ ಪ್ರೀತಿ ಇದೆ. ನಂದ, ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಹಜ ಪ್ರೀತಿ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು?

ಕ್ವ ಸಪ್ತಹಾಯನೋ ಬಾಲಃ ಕ್ವ ಮಹಾದ್ರಿವಿಧಾರಣಮ್ । ತತೋ ನೋ ಜಾಯತೇ ಶಙ್‌ಕಾ ವ್ರಜನಾಥ ತವಾತ್ಮಜೇ

ಏಳು ದಿನದ ಮಗುವಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ವ್ರಜದ ನಾಯಕ, ನಿನ್ನ ಮಗನ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀನನ್ದ ಉವಾಚ - ಶ್ರೂಯತಾಂ ಮೇ ವಚೋ ಗೋಪಾ ವ್ಯೇತು ಶಙ್‌ಕಾ ಚ ವೋಽರ್ಭಕೇ । ಏನಂ ಕುಮಾರಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಗರ್ಗೋ ಮೇ ಯದುವಾಚ ಹ

ಶ್ರೀ ನಂದನು ಹೇಳಿದನು: ಗೋಪರೆ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ಈ ಮಗುವಿನ ಕುರಿತು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಸಂಶಯ ದೂರವಾಗಲಿ. ಈ ಮಗನ ಬಗ್ಗೆ ಯದುಮುನಿಯಾದ ಗರ್ಗನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನು.

ವರ್ಣಾಸ್ತ್ರಯಃ ಕಿಲಾಸ್ಯಾಸನ್ ಗೃಹ್ಣತೋಽನುಯುಗಂ ತನೂಃ । ಶುಕ್ಲೋ ರಕ್ತಸ್ತಥಾ ಪೀತ ಇದಾನೀಂ ಕೃಷ್ಣತಾಂ ಗತಃ

ಈತನು ಹಳೆಯ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು – ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಹಳದಿ. ಈಗ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.

ಪ್ರಾಗಯಂ ವಸುದೇವಸ್ಯ ಕ್ವಚಿತ್ ಜಾತಃ ತವಾತ್ಮಜಃ । ವಾಸುದೇವ ಇತಿ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಅಭಿಜ್ಞಾಃ ಸಮ್ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ

ಈ ಮಹಾತ್ಮನು ಹಿಂದೆ ವಸುದೇವನ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದನು. ಈಗ ನಿನ್ನ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವನನ್ನು ವಾಸುದೇವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಬಹೂನಿ ಸನ್ತಿ ನಾಮಾನಿ ರೂಪಾಣಿ ಚ ಸುತಸ್ಯ ತೇ । ಗುಣ ಕರ್ಮಾನುರೂಪಾಣಿ ತಾನ್ಯಹಂ ವೇದ ನೋ ಜನಾಃ

ನಿನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳಿವೆ. ಅವನ ಗುಣ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ, ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಯದು.

ಏಷ ವಃ ಶ್ರೇಯ ಆಧಾಸ್ಯದ್ ಗೋಪಗೋಕುಲನನ್ದನಃ । ಅನೇನ ಸರ್ವದುರ್ಗಾಣಿ ಯೂಯಮಞ್ಜಸ್ತರಿಷ್ಯಥ

ಈ ಗೋಪ ಮತ್ತು ಗೋಕುಲದ ಆನಂದದಾಯಕನು ನಿಮಗೆ ಶುಭವನ್ನು ತರುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಂದ ನೀವು ಎಲ್ಲ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಬಹುದು.

ಪುರಾನೇನ ವ್ರಜಪತೇ ಸಾಧವೋ ದಸ್ಯುಪೀಡಿತಾಃ । ಅರಾಜಕೇ ರಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾ ಜಿಗ್ಯುರ್ದಸ್ಯೂನ್ಸಮೇಧಿತಾಃ

ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ವ್ರಜದ ನಾಯಕನೇ, ರಾಜನಿಲ್ಲದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ದಸ್ಯುಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಸಜ್ಜನರನ್ನು ಅವನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ದಸ್ಯುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದರು.

ಯ ಏತಸ್ಮಿನ್ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಪ್ರೀತಿಂ ಕುರ್ವನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ । ನಾರಯೋಽಭಿಭವನ್ತ್ಯೇತಾನ್ ವಿಷ್ಣುಪಕ್ಷಾನಿವಾಸುರಾಃ

ಈ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರು ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಬೆಳೆಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ದುಃಖಗಳು ಜಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಹೇಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ದೈತ್ಯರು ಸೋಲಿಸಲಾರರು, ಹಾಗೆಯೇ.

ತಸ್ಮಾನ್ ನನ್ದ ಕುಮಾರೋಽಯಂ ನಾರಾಯಣಸಮೋ ಗುಣೈಃ । ಶ್ರಿಯಾ ಕೀರ್ತ್ಯಾನುಭಾವೇನ ತತ್ಕರ್ಮಸು ನ ವಿಸ್ಮಯಃ

ಆದುದರಿಂದ, ಈ ನಂದನಂದನನು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ, ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕೀರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಸಮಾನನು; ಅವನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನೂ ಇಲ್ಲ.

ಇತ್ಯದ್ಧಾ ಮಾಂ ಸಮಾದಿಶ್ಯ ಗರ್ಗೇ ಚ ಸ್ವಗೃಹಂ ಗತೇ । ಮನ್ಯೇ ನಾರಾಯಣಸ್ಯಾಂಶಂ ಕೃಷ್ಣಂ ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕಾರಿಣಮ್

ಹೀಗೆ ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿ ಗರ್ಗರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಹೋದ ನಂತರ, ನಾನು ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಾಧಿಸುವ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನಾರಾಯಣನ ಭಾಗವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದೆನು.

ಇತಿ ನನ್ದವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಗರ್ಗಗೀತಂ ವ್ರಜೌಕಸಃ । ದೃಷ್ಟಶ್ರುತಾನುಭಾವಾಸ್ತೇ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯಾಮಿತತೇಜಸಃ । ಮುದಿತಾ ನನ್ದಮಾನರ್ಚುಃ ಕೃಷ್ಣಂ ಚ ಗತವಿಸ್ಮಯಾಃ

ನಂದನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗರ್ಗನ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿ, ವ್ರಜದ ಜನರು ಕೃಷ್ಣನ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೇಳಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಂದನನ್ನೂ ಕೃಷ್ಣನನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಿದರು; ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ.

( ಶಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತ ) ದೇವೇ ವರ್ಷತಿ ಯಜ್ಞವಿಪ್ಲವರುಷಾ ವಜ್ರಾಸ್ಮವರ್ಷಾನಿಲೈಃ । ಸೀದತ್ಪಾಲಪಶುಸ್ತ್ರಿ ಆತ್ಮಶರಣಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾನುಕಮ್ಪ್ಯುತ್ಸ್ಮಯನ್ । ಉತ್ಪಾಟ್ಯೈಕಕರೇಣ ಶೈಲಮಬಲೋ ಲೀಲೋಚ್ಛಿಲೀನ್ಧ್ರಂ ಯಥಾ । ಬಿಭ್ರದ್ ಗೋಷ್ಠಮಪಾನ್ಮಹೇನ್ದ್ರಮದಭಿತ್ ಪ್ರೀಯಾನ್ನ ಇನ್ದ್ರೋ ಗವಾಮ್

ಯಜ್ಞವನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ದೇವೇಂದ್ರನು ಭಾರೀ ಮಳೆ, ಗಾಳಿ, ಗಬ್ಬೆ ಸುರಿಸಿದಾಗ, ಗೋಪರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಸುಗಳು ಸಂಕಟಗೊಂಡರು. ಅವರು ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನಗುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಎತ್ತಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ಹೀಗಾಗಿ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಗರ್ವಪಡುವ ಇಂದ್ರನು ಹಸುಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಪೂರ್ವಾರ್ಧೇ ಷಡ್‌ವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಪರಮಹಂಸರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಸಂಹಿತೆಯ ಹತ್ತನೆಯ ಸ್ಕಂಧದ ಮೊದಲ ಭಾಗದ ಇಪ್ಪತ್ತಾರುನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.

ಸನ್ತೋಽನಪೇಕ್ಷಾ ಮಚ್ಚಿತ್ತಾಃ ಪ್ರಶಾನ್ತಾಃ ಸಮದರ್ಶಿನಃ । ನಿರ್ಮಮಾ ನಿರಹಙ್ಕಾರಾ ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವಾ ನಿಷ್ಪರಿಗ್ರಹಾಃ

ಸಜ್ಜನರು ನಿರ್ಲಿಪ್ತರು, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಇಟ್ಟವರು, ಶಾಂತರು, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡುವವರು, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದವರು, ಸ್ವಾರ್ಥವಿಲ್ಲದವರು, ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರು, ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವರು.

ತೇಷು ನಿತ್ಯಂ ಮಹಾಭಾಗ ಮಹಾಭಾಗೇಷು ಮತ್ಕಥಾಃ । ಸಮ್ಭವನ್ತಿ ಹಿತಾ ನೃಣಾಂ ಜುಷತಾಂ ಪ್ರಪುನನ್ತ್ಯಘಮ್

ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನೇ, ಅವರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕಥೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಉದಯಿಸುತ್ತವೆ; ಅವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಲಿಸುವವರಿಗೆ ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ಹಿತವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ.

ತಾ ಯೇ ಶ್ರೃಣ್ವನ್ತಿ ಗಾಯನ್ತಿ ಹ್ಯನುಮೋದನ್ತಿ ಚಾದೃತಾಃ । ಮತ್ಪರಾಃ ಶ್ರದ್ದಧಾನಾಶ್ಚ ಭಕ್ತಿಂ ವಿನ್ದನ್ತಿ ತೇ ಮಯಿ

ಯಾರು ಆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಭಕ್ತಿಂ ಲಬ್ಧವತಃ ಸಾಧೋಃ ಕಿಮನ್ಯದ್ ಅವಶಿಷ್ಯತೇ । ಮಯ್ಯನನ್ತಗುಣೇ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾನನ್ದಾನುಭವಾತ್ಮನಿ

ಯಾರಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆಯೋ ಆ ಸಜ್ಜನನಿಗೆ ಇನ್ನೇನು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ? ಅವನು ಅನಂತ ಗುಣಗಳಿರುವ, ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ, ಆನಂದದಾತನಾದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಯಥೋಪಶ್ರಯಮಾಣಸ್ಯ ಭಗವನ್ತಂ ವಿಭಾವಸುಮ್ । ಶೀತಂ ಭಯಂ ತಮೋಽಪ್ಯೇತಿ ಸಾಧೂನ್ ಸಂಸೇವತಸ್ತಥಾ

ಹಾಗೆ, ಹೊತ್ತಿರುವ ಬೆಂಕಿಯ ಹತ್ತಿರ ಹೋದವರು ತಂಪು, ಭಯ, ಕತ್ತಲನ್ನು ದೂರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಸಜ್ಜನರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿಮಜ್ಜ್ಯೋನ್ಮಜ್ಜತಾಂ ಘೋರೇ ಭವಾಬ್ಧೌ ಪರಮಾಯನಮ್ । ಸನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮವಿದಃ ಶಾನ್ತಾ ನೌರ್ದೃಢೇವಾಪ್ಸು ಮಜ್ಜತಾಮ್

ಜನರು ಈ ಭಯಾನಕ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಶಾಂತ ಸಜ್ಜನರು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಬಲವಾದ ದೋಣಿಯಂತೆ ಆಶ್ರಯವಾಗುತ್ತಾರೆ.

ಅನ್ನಂ ಹಿ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಪ್ರಾಣ ಆರ್ತಾನಾಂ ಶರಣಂ ತ್ವಹಮ್ । ಧರ್ಮೋ ವಿತ್ತಂ ನೃಣಾಂ ಪ್ರೇತ್ಯ ಸನ್ತೋಽರ್ವಾಗ್ ಬಿಭ್ಯತೋಽರಣಮ್

ಅನ್ನವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಾಣ; ದುಃಖಿತರಿಗೆ ನಾನು ಆಶ್ರಯ; ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಧರ್ಮವು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತು; ಭಯಪಡುವವರಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರು ರಕ್ಷಣೆ.

ಸನ್ತೋ ದಿಶನ್ತಿ ಚಕ್ಷೂಂಷಿ ಬಹಿರರ್ಕಃ ಸಮುತ್ಥಿತಃ । ದೇವತಾ ಬಾನ್ಧವಾಃ ಸನ್ತಃ ಸನ್ತ ಆತ್ಮಾಹಮೇವ ಚ

ಸಜ್ಜನರು ಹೊರಗಿನ ಉದಯಸೂರ್ಯನಂತೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ; ದೇವತೆಗಳು, ಬಂಧುಗಳು, ಸಜ್ಜನರು ಮತ್ತು ನಾನು ಕೂಡ—all ಸಜ್ಜನರೇ.

ವೈತಸೇನಸ್ತತೋಽಪ್ಯೇವಮ್ ಉರ್ವಶ್ಯಾ ಲೋಕನಿಸ್ಪೃಹಃ । ಮುಕ್ತಸಙ್ಗೋ ಮಹೀಮೇತಮ್ ಆತ್ಮಾರಾಮಶ್ಚಚಾರ ಹ

ವೈತಸೇನನು, ಉರ್ವಶಿಯ ನಂತರವೂ ಲೋಕದ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಆತ್ಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು.

ಮೃದುತ್ವಂ ಕಠಿನತ್ವಂ ಚ ಶೈತ್ಯಮುಷ್ಣತ್ವಮೇವ ಚ । ಏತತ್ಸ್ಪರ್ಶಸ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶತ್ವಂ ತನ್ಮಾತ್ರತ್ವಂ ನಭಸ್ವತಃ

ಮೃದುತ್ವ, ಕಠಿಣತೆ, ಚಳಿಗೆ, ಬಿಸಿಗೆ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಸ್ಪರ್ಶದ ಗುಣಗಳು; ಇವು ವಾಯುವಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ವರೂಪ.

ಚಾಲನಂ ವ್ಯೂಹನಂ ಪ್ರಾಪ್ತಿಃ ನೇತೃತ್ವಂ ದ್ರವ್ಯಶಬ್ದಯೋಃ । ಸರ್ವೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಾಂ ಆತ್ಮತ್ವಂ ವಾಯೋಃ ಕರ್ಮಾಭಿಲಕ್ಷಣಮ್

ಚಲನೆ, ಸೇರಿಸುವುದು, ಪಡೆಯುವುದು, ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ, ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲ—ಇವು ವಾಯುವಿನ ಕಾರ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು.

ವಾಯೋಶ್ಚ ಸ್ಪರ್ಶತನ್ಮಾತ್ರಾದ್ ರೂಪಂ ದೈವೇರಿತಾದಭೂತ್ । ಸಮುತ್ಥಿತಂ ತತಸ್ತೇಜಃ ಚಕ್ಷೂ ರೂಪೋಪಲಮ್ಭನಮ್

ವಾಯುವಿನ ಸ್ಪರ್ಶ ಗುಣದಿಂದ, ದೈವಿಕ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ರೂಪ ಉಂಟಾಯಿತು; ನಂತರ ಬೆಳಕು ಪ್ರकटವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಕಣ್ಣು ರೂಪವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಧನವಾಯಿತು.