( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಏವಂವಿಧಾ ಭಗವತೋ ಯಾ ವೃನ್ದಾವನಚಾರಿಣಃ । ವರ್ಣಯನ್ತ್ಯೋ ಮಿಥೋ ಗೋಪ್ಯಃ ಕ್ರೀಡಾಸ್ತನ್ಮಯತಾಂ ಯಯುಃ
ಈ ರೀತಿ, ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಗೋಪಿಯರು ಆ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೀನರಾದರು.
ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಪೂರ್ವಾರ್ಧೇ ಏಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.
ವಿಷಯಾಭಿನಿವೇಶೇನ ನಾತ್ಮಾನಂ ವೇದ ನಾಪರಮ್। ವೃಕ್ಷ ಜೀವಿಕಯಾ ಜೀವನ್ವ್ಯರ್ಥಂ ಭಸ್ತ್ರೇವ ಯಃ ಶ್ವಸನ್
ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾಡಿಕೊಂಡವನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೂ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನದನ್ನೂ ಅರಿಯಲಾರನು. ಅವನು ಕೇವಲ ದೇಹಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾ, ಉಸಿರಾಡುವ ಬಲ್ಬುಳಿಯಂತೆ, ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಫಲಶ್ರುತಿರಿಯಂ ನೄಣಾಂ ನ ಶ್ರೇಯೋ ರೋಚನಂ ಪರಮ್। ಶ್ರೇಯೋವಿವಕ್ಷಯಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಯಥಾ ಭೈಷಜ್ಯರೋಚನಮ್
ಈ ಫಲಶ್ರುತಿ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಲ್ಲ. ಔಷಧಿಯನ್ನು ರುಚಿಕರವಾಗಿಸಲು ಹೇಗೆ ಸಿಹಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೋ, ಹೀಗೆಯೇ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಉತ್ಪತ್ತ್ಯೈವ ಹಿ ಕಾಮೇಷು ಪ್ರಾಣೇಷು ಸ್ವಜನೇಷು ಚ। ಆಸಕ್ತಮನಸೋ ಮರ್ತ್ಯಾ ಆತ್ಮನೋಽನರ್ಥಹೇತುಷು
ಜನರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಾಮ, ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ತಮ್ಮವರ ಮೇಲೆ ಆಸಕ್ತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳೆ ಅವರ ದುಃಖಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ನ ತಾನವಿದುಷಃ ಸ್ವಾರ್ಥಂ ಭ್ರಾಮ್ಯತೋ ವೃಜಿನಾಧ್ವನಿ। ಕಥಂ ಯುಞ್ಜ್ಯಾತ್ಪುನಸ್ತೇಷು ತಾಂಸ್ತಮೋ ವಿಶತೋ ಬುಧಃ
ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಅರಿಯದವರು ದುಃಖದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಿಯಾಗುವವನು ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಂಧಕಾರದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ತೊಡಗಿಸಬಹುದು?
ಏವಂ ವ್ಯವಸಿತಂ ಕೇಚಿದವಿಜ್ಞಾಯ ಕುಬುದ್ಧಯಃ। ಫಲಶ್ರುತಿಂ ಕುಸುಮಿತಾಂ ನ ವೇದಜ್ಞಾ ವದನ್ತಿ ಹಿ
ಹೀಗಾಗಿ, ಕೆಲವರು ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ, ತಪ್ಪು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಆ ಪುಷ್ಪಿತ ಫಲಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ವೇದವನ್ನು ಅರಿತವರು ಅದನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಾಮಿನಃ ಕೃಪಣಾ ಲುಬ್ಧಾಃ ಪುಷ್ಪೇಷು ಫಲಬುದ್ಧಯಃ। ಅಗ್ನಿಮುಗ್ಧಾ ಧೂಮತಾನ್ತಾಃ ಸ್ವಂ ಲೋಕಂ ನ ವಿದನ್ತಿ ತೇ
ಕಾಮಿಗಳು, ದಯನೀಯರು, ಲೋಭಿಗಳು — ಹೂವಿನ ಮೇಲೆ ಮನಸ್ಸು ಇಟ್ಟವರು — ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುವ ಪಟಂಗಗಳಂತೆ, ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಲೋಕವನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ನ ತೇ ಮಾಮಙ್ಗ ಜಾನನ್ತಿ ಹೃದಿಸ್ಥಂ ಯ ಇದಂ ಯತಃ। ಉಕ್ಥಶಸ್ತ್ರಾ ಹ್ಯಸುತೃಪೋ ಯಥಾ ನೀಹಾರಚಕ್ಷುಷಃ
ಪ್ರಿಯವನೇ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನನ್ನನ್ನು, ಎಲ್ಲವೂ ಯಾವಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತೋ, ಅವರನ್ನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ವೇದಪಾಠ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಯಾಗದವರು, ಮಂಜಿನಲ್ಲಿರುವವರಂತೆ ನನನ್ನು ಕಾಣಲಾಗದು.
ತೇ ಮೇ ಮತಮವಿಜ್ಞಾಯ ಪರೋಕ್ಷಂ ವಿಷಯಾತ್ಮಕಾಃ। ಹಿಂಸಾಯಾಂ ಯದಿ ರಾಗಃ ಸ್ಯಾದ್ಯಜ್ಞ ಏವ ನ ಚೋದನಾ
ನನ್ನ ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದವರು ಹಿಂಸೆಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ತೋರಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಯಜ್ಞವೂ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಹಿಂಸಾವಿಹಾರಾ ಹ್ಯಾಲಬ್ಧೈಃ ಪಶುಭಿಃ ಸ್ವಸುಖೇಚ್ಛಯಾ। ಯಜನ್ತೇ ದೇವತಾ ಯಜ್ಞೈಃ ಪಿತೃಭೂತಪತೀನ್ಖಲಾಃ
ಕ್ರೂರರು ಸ್ವಂತ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಪಶುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಭೂತಪತಿಗಳಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವಪ್ನೋಪಮಮಮುಂ ಲೋಕಮಸನ್ತಂ ಶ್ರವಣಪ್ರಿಯಮ್। ಆಶಿಷೋ ಹೃದಿ ಸಙ್ಕಲ್ಪ್ಯ ತ್ಯಜನ್ತ್ಯರ್ಥಾನ್ಯಥಾ ವಣಿಕ್
ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ನಿಜವಾದ ಧನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕನಸುಗಳ ಹಿಂದೆ ಓಡುವಂತೆ, ಅವರು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ, ನಿಜವಾದ ಹಿತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ರಜಃಸತ್ತ್ವತಮೋನಿಷ್ಠಾ ರಜಃಸತ್ತ್ವತಮೋಜುಷಃ। ಉಪಾಸತ ಇನ್ದ್ರ ಮುಖ್ಯಾನ್ದೇವಾದೀನ್ನ ಯಥೈವ ಮಾಮ್
ರಾಜಸ, ಸಾತ್ವಿಕ, ತಾಮಸ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರು ಮತ್ತು ಆ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವವರು ಇಂದ್ರನಂತಹ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ನನ್ನನ್ನು ನಿಜವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಷ್ಟ್ವೇಹ ದೇವತಾ ಯಜ್ಞೈರ್ಗತ್ವಾ ರಂಸ್ಯಾಮಹೇ ದಿವಿ। ತಸ್ಯಾನ್ತ ಇಹ ಭೂಯಾಸ್ಮ ಮಹಾಶಾಲಾ ಮಹಾಕುಲಾಃ
ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, 'ನಾವು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸೋಣ' ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದು ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರೂ, ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿರುವವರೂ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಏವಂ ಪುಷ್ಪಿತಯಾ ವಾಚಾ ವ್ಯಾಕ್ಷಿಪ್ತಮನಸಾಂ ನೃಣಾಮ್। ಮಾನಿನಾಂ ಚಾತಿಲುಬ್ಧಾನಾಂ ಮದ್ವಾರ್ತಾಪಿ ನ ರೋಚತೇ
ಹೀಗೆ ಪುಷ್ಪಿತವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾದ, ಅಹಂಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಲೋಭಿಗಳು ನನ್ನ ಉಪದೇಶವನ್ನೂ ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ವೇದಾ ಬ್ರಹ್ಮಾತ್ಮವಿಷಯಾಸ್ತ್ರಿಕಾಣ್ಡವಿಷಯಾ ಇಮೇ। ಪರೋಕ್ಷವಾದಾ ಋಷಯಃ ಪರೋಕ್ಷಂ ಮಮ ಚ ಪ್ರಿಯಮ್
ಈ ವೇದಗಳು ಮೂರು ಭಾಗಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ — ಬ್ರಹ್ಮ, ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು. ಋಷಿಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ; ನನಗೂ ಪರೋಕ್ಷವಾದ ಭಾಷೆ ಇಷ್ಟ.
ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮ ಸುದುರ್ಬೋಧಂ ಪ್ರಾಣೇನ್ದ್ರಿಯಮನೋಮಯಮ್। ಅನನ್ತಪಾರಂ ಗಮ್ಭೀರಂ ದುರ್ವಿಗಾಹ್ಯಂ ಸಮುದ್ರವತ್
ಶಬ್ದರೂಪದ ಬ್ರಹ್ಮವು ತುಂಬಾ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಣ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅದು ಕೊನೆ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ವಿಶಾಲ, ಆಳವಾದುದು, ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಆಗದಂತಹದು.
ಮಯೋಪಬೃಂಹಿತಂ ಭೂಮ್ನಾ ಬ್ರಹ್ಮಣಾನನ್ತಶಕ್ತಿನಾ। ಭೂತೇಷು ಘೋಷರೂಪೇಣ ಬಿಸೇಷೂರ್ಣೇವ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ
ನಾನು, ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ, ಈ ಶಬ್ದಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶಬ್ದರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದು ಕಮಲದ ದಂಡದೊಳಗಿನ ನೂಲು ಹೀಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಥೋರ್ಣನಾಭಿರ್ಹೃದಯಾದೂರ್ಣಾಮುದ್ವಮತೇ ಮುಖಾತ್। ಆಕಾಶಾದ್ಘೋಷವಾನ್ಪ್ರಾಣೋ ಮನಸಾ ಸ್ಪರ್ಶರೂಪಿಣಾ
ಹೆಗ್ಗಳಿಯು ತನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಂತೆ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಶಬ್ದಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಣವು ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಪರ್ಶರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ.
ಛನ್ದೋಮಯೋಽಮೃತಮಯಃ ಸಹಸ್ರಪದವೀಂ ಪ್ರಭುಃ। ಓಂಕಾರಾದ್ವ್ಯಞ್ಜಿತಸ್ಪರ್ಶ ಸ್ವರೋಷ್ಮಾನ್ತಸ್ಥಭೂಷಿತಾಮ್
ಅವನು ಛಂದಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನೂ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪನೂ, ಸಾವಿರಾರು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಓಂಕಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಕ್ಷರಗಳು, ಸ್ವರಗಳು, ಉಚ್ಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ನಾದಗಳಿಂದ ಅವನು ಒಳಗೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ವಿಚಿತ್ರಭಾಷಾವಿತತಾಂ ಛನ್ದೋಭಿಶ್ಚತುರುತ್ತರೈಃ। ಅನನ್ತಪಾರಾಂ ಬೃಹತೀಂ ಸೃಜತ್ಯಾಕ್ಷಿಪತೇ ಸ್ವಯಮ್
ಅವನೇ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ, ನಾಲ್ಕು ಅಕ್ಷರಗಳಂತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಛಂದಸ್ಸುಗಳ ಮೂಲಕ, ಅನಂತವಾದ ಮಹಾಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲೇ ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಗಾಯತ್ರ್ಯುಷ್ಣಿಗನುಷ್ಟುಪ್ಚ ಬೃಹತೀ ಪಙ್ಕ್ತಿರೇವ ಚ। ತ್ರಿಷ್ಟುಬ್ಜಗತ್ಯತಿಚ್ಛನ್ದೋ ಹ್ಯತ್ಯಷ್ಟ್ಯತಿಜಗದ್ವಿರಾಟ್
ಗಾಯತ್ರಿ, ಉಷ್ಣಿಕ್, ಅನುಷ್ಟುಪ್, ಬೃಹತಿ, ಪಂಕ್ತಿ, ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್, ಜಗತಿ, ಅತಿಚ್ಛಂದಸ್ಸು, ಅತ್ಯಷ್ಟಿ, ಅತಿಜಗತಿ ಮತ್ತು ವಿರಾಟ್ ಎಂಬುವುವು ಛಂದಸ್ಸುಗಳಾಗಿವೆ.
ಕಿಂ ವಿಧತ್ತೇ ಕಿಮಾಚಷ್ಟೇ ಕಿಮನೂದ್ಯ ವಿಕಲ್ಪಯೇತ್। ಇತ್ಯಸ್ಯಾ ಹೃದಯಂ ಲೋಕೇ ನಾನ್ಯೋ ಮದ್ವೇದ ಕಶ್ಚನ
ಇದು ಏನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ, ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಏನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಅದರ ಹೃದಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮಾಂ ವಿಧತ್ತೇಽಭಿಧತ್ತೇ ಮಾಂ ವಿಕಲ್ಪ್ಯಾಪೋಹ್ಯತೇ ತ್ವಹಮ್। ಏತಾವಾನ್ಸರ್ವವೇದಾರ್ಥಃ ಶಬ್ದ ಆಸ್ಥಾಯ ಮಾಂ ಭಿದಾಮ್ । ಮಾಯಾಮಾತ್ರಮನೂದ್ಯಾನ್ತೇ ಪ್ರತಿಷಿಧ್ಯ ಪ್ರಸೀದತಿ
ಇದು ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತದೆ, ನನ್ನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ನನ್ನನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಶಬ್ದದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೇದಗಳ ಸರ್ವಾರ್ಥವೂ ನನ್ನನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ತೋರಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿ, ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ತಥೈವ ಹರಿಣೈಃ ಕ್ರೋಡೈಃ ಶ್ವಾವಿತ್ ಗವಯ ಕುಞ್ಜರೈಃ । ಗೋಪುಚ್ಛೈಃ ಹರಿಭಿಃ ಮರ್ಕೈಃ ನಕುಲೈಃ ನಾಭಿಭಿರ್ವೃತಮ್
ಹಾಗೆಯೇ, ಅದು ಹರಣುಗಳು, ಕಾಡುಕೂರಗಳು, ಕಾಡುನಾಯಿಗಳು, ಎಮ್ಮೆಗಳು, ಕಾಡೆಮ್ಮೆಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಹಸುವಿನ ಬಾಲಗಳು, ಕೋತಿಗಳು, ನಕುಲಗಳು ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.
ಪ್ರವಿಶ್ಯ ತತ್ತೀರ್ಥವರಂ ಆದಿರಾಜಃ ಸಹಾತ್ಮಜಃ । ದದರ್ಶ ಮುನಿಮಾಸೀನಂ ತಸ್ಮಿನ್ ಹುತಹುತಾಶನಮ್
ಆ ಮಹಾಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಋಷಿಯನ್ನು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು, ಹೋಮಾಗ್ನಿಯು ಹೊತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
ವಿದ್ಯೋತಮಾನಂ ವಪುಷಾ ತಪಸಿ ಉಗ್ರಯುಜಾ ಚಿರಮ್ । ನಾತಿಕ್ಷಾಮಂ ಭಗವತಃ ಸ್ನಿಗ್ಧಾಪಾಙ್ಗಾವಲೋಕನಾತ್ । ತದ್ವ್ಯಾಹೃತಾಮೃತಕಲಾ ಪೀಯೂಷಶ್ರವಣೇನ ಚ
ಆ ಋಷಿಯು ತನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ಭಗವಂತನ ಸ्नेಹಪೂರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅಮೃತದಂತೆ ಮಧುರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಅವನು ತುಂಬಾ ಕ್ಷೀಣನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಾಂಶುಂ ಪದ್ಮಪಲಾಶಾಕ್ಷಂ ಜಟಿಲಂ ಚೀರವಾಸಸಮ್ । ಉಪಸಂಶ್ರಿತ್ಯ ಮಲಿನಂ ಯಥಾರ್ಹಣಂ ಅಸಂಸ್ಕೃತಮ್
ಅವನು ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದನು, ಕಮಲದ ಹೂವಿನ ಪಾತೆಗಳಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಜಟಾಮಂಡಲ, ಚೀಲದ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ್ದನು, ಯೋಗ್ಯವಾದಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಶುದ್ಧನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು, ಆಭರಣವಿಲ್ಲದವನಾಗಿದ್ದನು.
ಅಥೋಟಜಮುಪಾಯಾತಂ ನೃದೇವಂ ಪ್ರಣತಂ ಪುರಃ । ಸಪರ್ಯಯಾ ಪರ್ಯಗೃಹ್ಣಾತ್ ಪ್ರತಿನನ್ದ್ಯಾನುರೂಪಯಾ
ಆಗ ರಾಜನು ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಋಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ, ಋಷಿಯು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆತಿಥ್ಯ ಮತ್ತು ಗೌರವದೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು.
ಗೃಹೀತಾರ್ಹಣಮಾಸೀನಂ ಸಂಯತಂ ಪ್ರೀಣಯನ್ ಮುನಿಃ । ಸ್ಮರನ್ ಭಗವದಾದೇಶಂ ಇತ್ಯಾಹ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಯಾ ಗಿರಾ
ಅರ್ಜಿತವಾದ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ರಾಜನನ್ನು ಕುಳಿರಿಸಿ, ಸಂಯಮಿತನಾದ ಋಷಿಯು ಭಗವಂತನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.