ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಉದಹೃಷ್ಯನ್ ವಾರಿಜಾನಿ ಸೂರ್ಯೋತ್ಥಾನೇ ಕುಮುದ್‌ ವಿನಾ । ರಾಜ್ಞಾ ತು ನಿರ್ಭಯಾ ಲೋಕಾ ಯಥಾ ದಸ್ಯೂನ್ ವಿನಾ ನೃಪ

ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಕಮಲಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅರಳಿದವು, ಆದರೆ ಕಮುದಿನಿಗಳು ಅಲ್ಲ. ರಾಜನಿದ್ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತಾರೆ, ದೋಚುಗಾರರಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹಾಗಿಲ್ಲ.

ಪುರಗ್ರಾಮೇಷ್ವಾಗ್ರಯಣೈಃ ಇನ್ದ್ರಿಯೈಶ್ಚ ಮಹೋತ್ಸವೈಃ । ಬಭೌ ಭೂಃ ಪಕ್ವಸಸ್ಯಾಢ್ಯಾ ಕಲಾಭ್ಯಾಂ ನಿತರಾಂ ಹರೇಃ

ನಗರ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳೊಂದಿಗೆ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಂಡವು. ಭೂಮಿ ಹಣ್ಣುಪಾಕದಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಇದಕ್ಕೆ ಹರಿಯ ಕಲೆಯೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ವಣಿಙ್‌ಮುನಿ ನೃಪಸ್ನಾತಾ ನಿರ್ಗಮ್ಯಾರ್ಥಾನ್ ಪ್ರಪೇದಿರೇ । ವರ್ಷರುದ್ಧಾ ಯಥಾ ಸಿದ್ಧಾಃ ಸ್ವಪಿಣ್ಡಾನ್ ಕಾಲ ಆಗತೇ

ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜರು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆರಂಬಿಸಿದರು. ಹೇಗೆಂದರೆ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ತಡೆಹಿಡಿದಿದ್ದ ಸಿದ್ಧರು ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ತಮ್ಮದೇ ದೇಹವನ್ನು ಹುಡುಕುವಂತೆ.

ತೇಭ್ಯಃ ಸೋಽಸೃಜತ್ಸ್ವೀಯಂ ಪುರಂ ಪುರುಷಮಾತ್ಮವಾನ್ । ತಾನ್ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಯೇ ಪುರಾ ಸೃಷ್ಟಾಃ ಪ್ರಶಶಂಸುಃ ಪ್ರಜಾಪತಿಮ್

ಅವನು ತನ್ನ ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ನಗರ ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಹಿಂದೆ ಸೃಷ್ಟಿಗೊಂಡವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರು ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

ಅಹೋ ಏತತ್ ಜಗತ್ಸ್ರಷ್ಟಃ ಸುಕೃತಂ ಬತ ತೇ ಕೃತಮ್ । ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ ಕ್ರಿಯಾ ಯಸ್ಮಿನ್ ಸಾಕಂ ಅನ್ನಮದಾಮ ಹೇ

ಅಯ್ಯೋ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವರೇ, ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಎಷ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠ! ಎಲ್ಲ ವಿಧಿಗಳೂ ನಿಮ್ಮಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿವೆ. ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸೋಣ.

ತಪಸಾ ವಿದ್ಯಯಾ ಯುಕ್ತೋ ಯೋಗೇನ ಸುಸಮಾಧಿನಾ । ಋಷೀನ್ ಋಷಿಃ ಹೃಷೀಕೇಶಃ ಸಸರ್ಜಾಭಿಮತಾಃ ಪ್ರಜಾಃ

ತಪಸ್ಸು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದ ಹೃಷೀಕೇಶನು, ಋಷಿಗಳ ಋಷಿಯಾಗಿರುವವನು, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

ತೇಭ್ಯಶ್ಚೈಕೈಕಶಃ ಸ್ವಸ್ಯ ದೇಹಸ್ಯಾಂಶಮದಾದಜಃ । ಯತ್ತತ್ ಸಮಾಧಿಯೋಗರ್ದ್ಧಿ ತಪೋವಿದ್ಯಾವಿರಕ್ತಿಮತ್

ಅಜನು ತನ್ನದೇ ದೇಹದ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅವರಿಗೊಬ್ಬರಿಗೆ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಅದು ಏನು ಎಂದರೆ — ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗದಿಂದ ಬರುವ ಐಶ್ವರ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ.

ವೇಣುಗೀತಮ್ - ಭಗವತೋ ಮಧುರಂ ವೇಣುನಾದಂ ಆಕರ್ಣ್ಯ ಗೋಪೀಭಿಃ ತದ್‌ಗುಣಗಾನಮ್ ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ । ( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತ್ಥಂ ಶರತ್ ಸ್ವಚ್ಛಜಲಂ ಪದ್ಮಾಕರಸುಗನ್ಧಿನಾ । ನ್ಯವಿಶದ್ ವಾಯುನಾ ವಾತಂ ಸ ಗೋಗೋಪಾಲಕೋಽಚ್ಯುತಃ

ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಕಮಲಗಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಚ್ಯುತನು ಹಸುಗಳು ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಹುಡುಗರೊಂದಿಗೆ ಗಾಳಿಯ ತಂಪಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

( ಪುಷ್ಪಿತಾಗ್ರಾ ) ಕುಸುಮಿತವನರಾಜಿಶುಷ್ಮಿಭೃಙ್‌ಗ ದ್ವಿಜಕುಲಘುಷ್ಟಸರಃಸರಿನ್ಮಹೀಧ್ರಮ್ । ಮಧುಪತಿರವಗಾಹ್ಯ ಚಾರಯನ್ ಗಾಃ ಸಹಪಶುಪಾಲಬಲಶ್ಚುಕೂಜ ವೇಣುಮ್

ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಭೃಂಗಗಳು ಗೂಡು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದಾಗ, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೂಗು ಹರಡುವ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ನಡುವೆ, ಮಧುಪತಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ತನ್ನ ಬಾಸುರಿಯನ್ನು ಊದಿದನು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ತದ್ ವ್ರಜಸ್ತ್ರಿಯ ಆಶ್ರುತ್ಯ ವೇಣುಗೀತಂ ಸ್ಮರೋದಯಮ್ । ಕಾಶ್ಚಿತ್ ಪರೋಕ್ಷಂ ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಸ್ವಸಖೀಭ್ಯೋಽನ್ವವರ್ಣಯನ್

ವೃಂದಾವನದ ಮಹಿಳೆಯರು ಆ ಬಾಸುರಿಯ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅದು ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಉಣರಿಸುವುದಾಗಿ, ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕೃಷ್ಣನು ನೋಡದಂತೆ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ತದ್ ವರ್ಣಯಿತುಮಾರಬ್ಧಾಃ ಸ್ಮರನ್ತ್ಯಃ ಕೃಷ್ಣಚೇಷ್ಟಿತಮ್ । ನಾಶಕನ್ ಸ್ಮರವೇಗೇನ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತಮನಸೋ ನೃಪ

ಅವರು ಕೃಷ್ಣನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೆನೆದು ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ರಾಜನೇ, ಪ್ರೇಮದ ಬಲದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಗಿ, ಮುಂದುವರೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

( ಮಂದಾಕ್ರಾಂತಾ ) ಬರ್ಹಾಪೀಡಂ ನಟವರವಪುಃ ಕರ್ಣಯೋಃ ಕರ್ಣಿಕಾರಂ । ಬಿಭ್ರದ್ ವಾಸಃ ಕನಕಕಪಿಶಂ ವೈಜಯನ್ತೀಂ ಚ ಮಾಲಾಮ್ । ರನ್ಧ್ರಾನ್ ವೇಣೋರಧರಸುಧಯಾಪೂರಯನ್ ಗೋಪವೃನ್ದೈಃ । ವೃನ್ದಾರಣ್ಯಂ ಸ್ವಪದರಮಣಂ ಪ್ರಾವಿಶದ್ ಗೀತಕೀರ್ತಿಃ

ಮೇಲೆ ನವಿಲುಪಿಚ್ಚು ಧರಿಸಿ, ನೃತ್ಯಮೂರ್ತಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಕರ್ಣಿಕಾರ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಹೊಳಪಿನ ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವೈಜಯಂತಿ ಹಾರ ಧರಿಸಿ, ಬಾಸುರಿಯ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ತುಟಿಯ ಅಮೃತದಿಂದ ತುಂಬಿಸುತ್ತಾ, ಹಸುವಿನ ಹುಡುಗರೊಂದಿಗೆ ವೃಂದಾವನಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಆನಂದವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಹಾಡಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದನು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಇತಿ ವೇಣುರವಂ ರಾಜನ್ ಸರ್ವಭೂತಮನೋಹರಮ್ । ಶ್ರುತ್ವಾ ವ್ರಜಸ್ತ್ರಿಯಃ ಸರ್ವಾ ವರ್ಣಯನ್ತ್ಯೋಽಭಿರೇಭಿರೇ

ರಾಜನೇ, ಆ ಬಾಸುರಿಯ ಧ್ವನಿ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಂತೆ, ವೃಂದಾವನದ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರು ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದರು.

ಶ್ರೀಗೋಪ್ಯ ಊಚುಃ । ( ವಸಂತತಿಲಕಾ ) ಅಕ್ಷಣ್ವತಾಂ ಫಲಮಿದಂ ನ ಪರಂ ವಿದಾಮಃ ಸಖ್ಯಃ ಪಶೂನನು ವಿವೇಶಯತೋರ್ವಯಸ್ಯೈಃ । ವಕ್ತ್ರಂ ವ್ರಜೇಶಸುತಯೋರನವೇಣುಜುಷ್ಟಂ ಯೈರ್ವಾ ನಿಪೀತಮನುರಕ್ತ-ಕಟಾಕ್ಷಮೋಕ್ಷಮ್

ಗೋಪಿಯರು ಹೇಳಿದರು: ಸ್ನೇಹಿತಿಯರೇ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಫಲವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ವ್ರಜದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬಾಸುರಿಯ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣೋಟವನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ.

ಚೂತಪ್ರವಾಲಬರ್ಹಸ್ತಬಕ್ ಉತ್ಪಲಾಬ್ಜ ಮಾಲಾನುಪೃಕ್ತಪರಿಧಾನ ವಿಚಿತ್ರವೇಶೌ । ಮಧ್ಯೇ ವಿರೇಜತುರಲಂ ಪಶುಪಾಲಗೋಷ್ಠ್ಯಾಂ ರಙ್‌ಗೇ ಯಥಾ ನಟವರೌ ಕ್ವ ಚ ಗಾಯಮಾನೌ

ಮಾವಿನ ಮೊಗ್ಗು, ಹಸಿರು ಎಲೆ, ನವಿಲುಪಿಚ್ಚು, ಕಮಲ ಮತ್ತು ಲಿಲಿಗಳ ಹಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರವಿರುವ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಹಸುವಿನ ಹುಡುಗರ ನಡುವೆ ನಾಟ್ಯಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಗಾರರು ಹಾಡುವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.

ಗೋಪ್ಯಃ ಕಿಮಾಚರದಯಂ ಕುಶಲಂ ಸ್ಮ ವೇಣುಃ ದಾಮೋದರಾಧರಸುಧಾಮಪಿ ಗೋಪಿಕಾನಾಮ್ । ಭುಙ್‌ಕ್ತೇ ಸ್ವಯಂ ಯದವಶಿಷ್ಟರಸಂ ಹ್ರದಿನ್ಯೋ ಹೃಷ್ಯತ್ತ್ವಚೋಽಶ್ರು ಮುಮುಚುಸ್ತರವೋ ಯಥಾಽಽರ್ಯಾಃ

ಸ್ನೇಹಿತಿಯರೇ, ಈ ಬಾಸುರಿಗೆ ಯಾವ ಪುಣ್ಯವೋ, ಅದು ಮಾತ್ರ ದಾಮೋದರನ ತುಟಿಯ ಅಮೃತವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಗೋಪಿಯರೂ ಅದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ನದಿಗಳು ಅದರ ಉಳಿದ ಸಿಹಿಯನ್ನು ರುಚಿಸಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ನಡುಕುತ್ತಾ, ಮರಗಳು ಹಿರಿಯರಂತೆ ಕಣ್ಣೀರಿಡುತ್ತವೆ.

ವೃನ್ದಾವನಂ ಸಖಿ ಭುವೋ ವಿತನೋತಿ ಕೀರ್ತಿಂ ಯದ್ ದೇವಕೀಸುತಪದಾಮ್ಬು ಜಲಬ್ಧಲಕ್ಷ್ಮಿ । ಗೋವಿನ್ದವೇಣುಮನು ಮತ್ತಮಯೂರನೃತ್ಯಂ ಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಾದ್ರಿಸಾನ್ವವರತಾನ್ಯಸಮಸ್ತಸತ್ತ್ವಮ್

ಸ್ನೇಹಿತಿಯೇ, ವೃಂದಾವನ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹರಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ದೇವಕಿಯ ಪುತ್ರನ ಪಾದಜಲದಿಂದ ಅದು ಪುಣ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗೋವಿಂದನು ಬಾಸುರಿ ಊದುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಯೂರಗಳು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತವೆ, ಪರ್ವತದ ತಪ್ಪಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ.

ಧನ್ಯಾಃ ಸ್ಮ ಮೂಢಮತಯೋಽಪಿ ಹರಿಣ್ಯ ಏತಾ ಯಾ ನನ್ದನನ್ದನಮುಪಾತ್ತ ವಿಚಿತ್ರವೇಶಮ್ । ಆಕರ್ಣ್ಯ ವೇಣುರಣಿತಂ ಸಹಕೃಷ್ಣಸಾರಾಃ ಪೂಜಾಂ ದಧುರ್ವಿರಚಿತಾಂ ಪ್ರಣಯಾವಲೋಕೈಃ

ನಾವು ಧನ್ಯರು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಜಿಂಕೆಗಳೂ ಕೂಡ ಧನ್ಯರು. ಅವು ನಂದನಂದನನ ಅದ್ಭುತ ವೇಷವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೃಷ್ಣಸಾರಗಳ ಜೊತೆ ಬಾಸುರಿಯ ನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರೀತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಕೃಷ್ಣಂ ನಿರೀಕ್ಷ್ಯ ವನಿತೋತ್ಸವರೂಪಶೀಲಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ತತ್ಕ್ವಣಿತವೇಣು ವಿವಿಕ್ತಗೀತಮ್ । ದೇವ್ಯೋ ವಿಮಾನಗತಯಃ ಸ್ಮರನುನ್ನಸಾರಾ ಭ್ರಶ್ಯತ್ ಪ್ರಸೂನಕಬರಾ ಮುಮುಹುರ್ವಿನೀವ್ಯಃ

ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಅವನ ರೂಪವೂ ನಡೆವೂ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬದಂತಿದೆ. ಅವನ ಬಾಸುರಿಯ ಮಧುರವಾದ, ಗುಪ್ತವಾದ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಗಿ, ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳು ಜಾರಿಬಿದ್ದು, ಉಡುಪುಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ, ಮೂರ್ಛೆಹೋದರು.

ಗಾವಶ್ಚ ಕೃಷ್ಣಮುಖನಿರ್ಗತವೇಣುಗೀತ ಪೀಯೂಷಮುತ್ತಭಿತಕರ್ಣಪುಟೈಃ ಪಿಬನ್ತ್ಯಃ । ಶಾವಾಃ ಸ್ನುತಸ್ತನಪಯಃಕವಲಾಃ ಸ್ಮ ತಸ್ಥುಃ ಗೋವಿನ್ದಮಾತ್ಮನಿ ದೃಶಾಶ್ರುಕಲಾಃ ಸ್ಪೃಶನ್ತ್ಯಃ

ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಬಾಸುರಿಯ ಹಾಡಿನ ಅಮೃತವನ್ನು ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹಸುಗಳು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಕರುಗಳು ಹಾಲನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ನಿಂತು, ಗೋವಿಂದನನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಾಯೋ ಬತಾಮ್ಬ ವಿಹಗಾ ಮುನಯೋ ವನೇಽಸ್ಮಿನ್ ಕೃಷ್ಣೇಕ್ಷಿತಂ ತದುದಿತಂ ಕಲವೇಣುಗೀತಮ್ । ಆರುಹ್ಯ ಯೇ ದ್ರುಮಭುಜಾನ್ ರುಚಿರಪ್ರವಾಲಾನ್ ಶ್ರೃಣ್ವತ್ಯಮೀಲಿತದೃಶೋ ವಿಗತಾನ್ಯವಾಚಃ

ತಾಯಿ, ಈ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೂಡ ಧನ್ಯರಾದ ಮುನಿಗಳಂತೆ. ಅವುಗಳು ಸುಂದರವಾದ ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಸುರಿಯ ಹಾಡನ್ನು ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು, ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಇತರ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮರೆತು ಕೇಳುತ್ತವೆ.

ನದ್ಯಸ್ತದಾ ತದುಪಧಾರ್ಯ ಮುಕುನ್ದಗೀತಮ್ ಆವರ್ತಲಕ್ಷಿತ ಮನೋಭವಭಗ್ನವೇಗಾಃ । ಆಲಿಙ್‌ಗನಸ್ಥಗಿತಮೂರ್ಮಿಭುಜೈರ್ಮುರಾರೇಃ ಗೃಹ್ಣನ್ತಿ ಪಾದಯುಗಲಂ ಕಮಲೋಪಹಾರಾಃ

ನದಿಗಳು ಮುಕುಂದನ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವರ ಪ್ರವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ವಲಯಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ, ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಅಲೆಗಳ ಕೈಗಳಿಂದ ಮುರಾರಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಅವನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಕಮಲಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತವೆ.

ದೃಷ್ಟ್ವಾಽಽತಪೇ ವ್ರಜಪಶೂನ್ ಸಹ ರಾಮಗೋಪೈಃ ಸಞ್ಚಾರಯನ್ತಮನು ವೇಣುಮುದೀರಯನ್ತಮ್ । ಪ್ರೇಮಪ್ರವೃದ್ಧ ಉದಿತಃ ಕುಸುಮಾವಲೀಭಿಃ ಸಖ್ಯುರ್ವ್ಯಧಾತ್ ಸ್ವವಪುಷಾಮ್ಬುದ ಆತಪತ್ರಮ್

ವೃಂದಾವನದ ಹಸುಗಳು ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಹುಡುಗರೊಂದಿಗೆ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಬಾಸುರಿ ಊದುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮರಗಳು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಹೂವುಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ತಮ್ಮದೇ ದೇಹವನ್ನು ಛಾಯೆಯಾಗಿ ಹರಡಿದವು.

ಪೂರ್ಣಾಃ ಪುಲಿನ್ದ್ಯ ಉರುಗಾಯಪದಾಬ್ಜರಾಗ ಶ್ರೀಕುಙ್‌ಕುಮೇನ ದಯಿತಾಸ್ತನಮಣ್ಡಿತೇನ । ತದ್ದರ್ಶನಸ್ಮರರುಜಸ್ತೃಣರೂಷಿತೇನ ಲಿಮ್ಪನ್ತ್ಯ ಆನನಕುಚೇಷು ಜಹುಸ್ತದಾಧಿಮ್

ಪುಲಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರು, ಉರುಗಾಯನ ಪಾದಕಮಲಗಳ ಕುಂಕುಮವು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯರ ಬೊಕ್ಕಸವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಹುಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದನ್ನು ಮುಖ ಮತ್ತು ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ ಪ್ರೇಮದ ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಹನ್ತಾಯಮದ್ರಿರಬಲಾ ಹರಿದಾಸವರ್ಯೋ ಯದ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣಚರಣಸ್ಪರಶಪ್ರಮೋದಃ । ಮಾನಂ ತನೋತಿ ಸಹಗೋಗಣಯೋಸ್ತಯೋರ್ಯತ್ ಪಾನೀಯಸೂಯವಸ ಕನ್ದರಕನ್ದಮೂಲೈಃ

ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ನೋಡಿ, ಇದು ಹರಿಯ ಸೇವಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದು. ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಅವರಿಗೂ, ಅವರ ಹಸುವುಗಳಿಗೂ, ಗೆಳೆಯರಿಗೂ ಗೌರವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ — ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ನೀರು, ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು, ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂದಗಳಿಂದ.

ಗಾ ಗೋಪಕೈರನುವನಂ ನಯತೋರುದಾರ ವೇಣುಸ್ವನೈಃ ಕಲಪದೈಸ್ತನುಭೃತ್ಸು ಸಖ್ಯಃ । ಅಸ್ಪನ್ದನಂ ಗತಿಮತಾಂ ಪುಲಕಸ್ತರುಣಾಂ ನಿರ್ಯೋಗಪಾಶಕೃತ ಲಕ್ಷಣಯೋರ್ವಿಚಿತ್ರಮ್

ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರು ಹಸುವುಗಳನ್ನು ಗೋಪ ಬಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ, ಅವರ ಬಾಸುರಿಯ ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಮೋಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಚಲಿಸುವವರು ನಿಶ್ಚಲರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಮರಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬಂಧನಗಳ ಗುರುತುಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಬಿದ್ದ掉ವು.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಏವಂವಿಧಾ ಭಗವತೋ ಯಾ ವೃನ್ದಾವನಚಾರಿಣಃ । ವರ್ಣಯನ್ತ್ಯೋ ಮಿಥೋ ಗೋಪ್ಯಃ ಕ್ರೀಡಾಸ್ತನ್ಮಯತಾಂ ಯಯುಃ

ಈ ರೀತಿ, ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಗೋಪಿಯರು ಆ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೀನರಾದರು.

ಇತಿ ಶ್ರೀಮದ್‍ಭಾಗವತೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಾರಮಹಂಸ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ದಶಮಸ್ಕನ್ಧೇ ಪೂರ್ವಾರ್ಧೇ ಏಕವಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

ಇಂತಿ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.

ವಿಷಯಾಭಿನಿವೇಶೇನ ನಾತ್ಮಾನಂ ವೇದ ನಾಪರಮ್। ವೃಕ್ಷ ಜೀವಿಕಯಾ ಜೀವನ್ವ್ಯರ್ಥಂ ಭಸ್ತ್ರೇವ ಯಃ ಶ್ವಸನ್

ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾಡಿಕೊಂಡವನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೂ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನದನ್ನೂ ಅರಿಯಲಾರನು. ಅವನು ಕೇವಲ ದೇಹಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾ, ಉಸಿರಾಡುವ ಬಲ್ಬುಳಿಯಂತೆ, ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.