ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಪುನಶ್ಚ ಭೂಯಾದ್‍ಭಗವತ್ಯನನ್ತೇ ರತಿಃ ಪ್ರಸಙ್ಗಶ್ಚ ತದಾಶ್ರಯೇಷು । ಮಹತ್ಸು ಯಾಂ ಯಾಮುಪಯಾಮಿ ಸೃಷ್ಟಿಂ ಮೈತ್ರ್ಯಸ್ತು ಸರ್ವತ್ರ ನಮೋ ದ್ವಿಜೇಭ್ಯಃ

ಪುನಃ ಅನಂತನಾದ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಇರುವವರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಸದಾ ಇರಲಿ. ನಾನು ಯಾವ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿದರೂ, ಮಹಾತ್ಮರೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ ಇರಲಿ. ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

ಇತಿ ಸ್ಮ ರಾಜಾಧ್ಯವಸಾಯಯುಕ್ತಃ ಪ್ರಾಚೀನಮೂಲೇಷು ಕುಶೇಷು ಧೀರಃ । ಉದಙ್‌ಮುಖೋ ದಕ್ಷಿಣಕೂಲ ಆಸ್ತೇ ಸಮುದ್ರಪತ್‍ನ್ಯಾಃ ಸ್ವಸುತನ್ಯಸ್ತಭಾರಃ

ಹೀಗೆ, ರಾಜನು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ, ಪೂರ್ವದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಶದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡನು. ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಗನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಪುತ್ರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ನಿರಾಳನಾದನು.

ಏವಂ ಚ ತಸ್ಮಿನ್ ನರದೇವದೇವೇ ಪ್ರಾಯೋಪವಿಷ್ಟೇ ದಿವಿ ದೇವಸಙ್ಘಾಃ । ಪ್ರಶಸ್ಯ ಭೂಮೌ ವ್ಯಕಿರನ್ ಪ್ರಸೂನೈಃ ಮುದಾ ಮುಹುರ್ದುನ್ದುಭಯಶ್ಚ ನೇದುಃ

ಆ ರಾಜನು ಉಪವಾಸಕ್ಕೆ ಕುಳಿತಾಗ, ದೇವತೆಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸುರಿದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಡೊಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಮರುಮರು ಬಾರಿಸಿದರು.

ಮಹರ್ಷಯೋ ವೈ ಸಮುಪಾಗತಾ ಯೇ ಪ್ರಶಸ್ಯ ಸಾಧ್ವಿತ್ಯನುಮೋದಮಾನಾಃ । ಊಚುಃ ಪ್ರಜಾನುಗ್ರಹಶೀಲಸಾರಾ ಯದುತ್ತಮಶ್ಲೋಕಗುಣಾಭಿರೂಪಮ್

ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ರಾಜನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ, ಅವನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಹೇಳಿದರು: 'ಇವನ ನಡೆ ಪ್ರಜೆಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತು ಪರಮಾತ್ಮನ ಗುಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.'

ನ ವಾ ಇದಂ ರಾಜರ್ಷಿವರ್ಯ ಚಿತ್ರಂ ಭವತ್ಸು ಕೃಷ್ಣಂ ಸಮನುವ್ರತೇಷು । ಯೇಽಧ್ಯಾಸನಂ ರಾಜಕಿರೀಟಜುಷ್ಟಂ ಸದ್ಯೋ ಜಹುರ್ಭಗವತ್ಪಾರ್ಶ್ವಕಾಮಾಃ

ಹೇ ರಾಜರ್ಷಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಭಕ್ತರಾದವರಲ್ಲಿ ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ. ಅವರು ರಾಜಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು, ಕಿರೀಟವನ್ನು ತೊರೆದು, ಭಗವಂತನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.

ಸರ್ವೇ ವಯಂ ತಾವದಿಹಾಸ್ಮಹೇಽದ್ಯ ಕಲೇವರಂ ಯಾವದಸೌ ವಿಹಾಯ । ಲೋಕಂ ಪರಂ ವಿರಜಸ್ಕಂ ವಿಶೋಕಂ ಯಾಸ್ಯತ್ಯಯಂ ಭಾಗವತಪ್ರಧಾನಃ

ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತೇವೆ. ಅವನು ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಈ ಭಗವತ್ಪ್ರಿಯನು ಕಾಮ-ಶೋಕಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಆಶ್ರುತ್ಯ ತದ್ ಋಷಿಗಣವಚಃ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಸಮಂ ಮಧುಚ್ಯುದ್ ಗುರು ಚಾವ್ಯಲೀಕಮ್ । ಆಭಾಷತೈನಾನಭಿನನ್ದ್ಯ ಯುಕ್ತಾನ್ ಶುಶ್ರೂಷಮಾಣಶ್ಚರಿತಾನಿ ವಿಷ್ಣೋಃ

ಆ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪರೀಕ್ಷಿತನು, ಮಧುಚ್ಯುದನೂ, ತನ್ನ ಗುರುಗಳೊಡನೆ, ದೋಷವಿಲ್ಲದೆ, ಬಂದವರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಆತುರದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಸಮಾಗತಾಃ ಸರ್ವತ ಏವ ಸರ್ವೇ ವೇದಾ ಯಥಾ ಮೂರ್ತಿಧರಾಸ್ತ್ರಿಪೃಷ್ಠೇ । ನೇಹಾಥವಾಮುತ್ರ ಚ ಕಶ್ಚನಾರ್ಥ ಋತೇ ಪರಾನುಗ್ರಹಮಾತ್ಮಶೀಲಮ್

ಎಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿಬಂದಿದ್ದಾರೆ, ಹೇಗೆ ವೇದಗಳು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಹಾಗೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿಯೂ, ಪರೋಪಕಾರ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗುಣವನ್ನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶವೂ ಇಲ್ಲ.

ತತಶ್ಚ ವಃ ಪೃಚ್ಛ್ಯಮಿಮಂ ವಿಪೃಚ್ಛೇ ವಿಶ್ರಭ್ಯ ವಿಪ್ರಾ ಇತಿ ಕೃತ್ಯತಾಯಾಮ್ । ಸರ್ವಾತ್ಮನಾ ಮ್ರಿಯಮಾಣೈಶ್ಚ ಕೃತ್ಯಂ ಶುದ್ಧಂ ಚ ತತ್ರಾಮೃಶತಾಭಿಯುಕ್ತಾಃ

ಆದ್ದರಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ—ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ—ಮರಣಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಯಾವುದು ಶುದ್ಧ ಕರ್ತವ್ಯ, ಅದನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿ ತಿಳಿಸಿ.

ತತ್ರಾಭವದ್ ಭಗವಾನ್ ವ್ಯಾಸಪುತ್ರೋ ಯದೃಚ್ಛಯಾ ಗಾಮಟಮಾನೋಽನಪೇಕ್ಷಃ । ಅಲಕ್ಷ್ಯಲಿಙ್ಗೋ ನಿಜಲಾಭತುಷ್ಟೋ ವೃತಶ್ಚ ಬಾಲೈರವಧೂತವೇಷಃ

ಅದಾದ ಮೇಲೆ, ವ್ಯಾಸಮುನಿಯ ಪುತ್ರನು, ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ, ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ಗುರುತು ಕಾಣದಂತೆ, ಸ್ವಂತದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅವಧೂತ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.

ತಂ ದ್ವ್ಯಷ್ಟವರ್ಷಂ ಸುಕುಮಾರಪಾದ ಕರೋರುಬಾಹ್ವಂಸಕಪೋಲಗಾತ್ರಮ್ । ಚಾರ್ವಾಯತಾಕ್ಷೋನ್ನಸತುಲ್ಯಕರ್ಣ ಸುಭ್ರ್‌ವಾನನಂ ಕಮ್ಬುಸುಜಾತಕಣ್ಠಮ್

ಅವನು ಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ಯುವಕನಾಗಿ, ಅವನ ಪಾದಗಳು, ಕೈಗಳು, ತೊಡೆಯು, ಭುಜಗಳು, ಭುಜದ ಮೂಲೆಗಳು, ಗಂಡುಗಳು—allವು কোমಲವಾಗಿದ್ದವು. ಅವನ ಅಂಗಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದು, ಕಣ್ಣುಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗಿಯೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದವು. ಮೂಗಿನ ಎತ್ತಿನಂತೆ ಕಿವಿಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದವು, ಭುಜಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು, ಮುಖ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಕಂಠವು ಶಂಖದಂತೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು.

ನಿಗೂಢಜತ್ರುಂ ಪೃಥುತುಙ್ಗವಕ್ಷಸಂ ಆವರ್ತನಾಭಿಂ ವಲಿವಲ್ಗೂದರಂ ಚ । ದಿಗಮ್ಬರಂ ವಕ್ತ್ರವಿಕೀರ್ಣಕೇಶಂ ಪ್ರಲಮ್ಬಬಾಹುಂ ಸ್ವಮರೋತ್ತಮಾಭಮ್

ಅವನ ಕಂಠದ ಮೂಳೆಗಳು ಕಾಣಿಸದಂತೆ, ಎದೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿಯೂ ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದವು. ಅವನ ನಾಭಿ ಆಳವಾಗಿಯೂ ಸುತ್ತುಗಳಿರುವಂತೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಮಡಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅವನು ಉಡುಪು ಇಲ್ಲದೆ, ಕೂದಲು ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಕೈಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು, ಅವನು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.

ಶ್ಯಾಮಂ ಸದಾಪೀಚ್ಯವಯೋಽಙ್ಗಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಮನೋಜ್ಞಂ ರುಚಿರಸ್ಮಿತೇನ । ಪ್ರತ್ಯುತ್ಥಿತಾಸ್ತೇ ಮುನಯಃ ಸ್ವಾಸನೇಭ್ಯಃ ತಲ್ಲಕ್ಷಣಜ್ಞಾ ಅಪಿ ಗೂಢವರ್ಚಸಮ್

ಅವನ ಮೈ ಬಣ್ಣ ಗಾಢವಾಗಿತ್ತು, ಯೌವನ ಸದಾ ಹಸಿರಾಗಿತ್ತು, ಅವನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭಚಿಹ್ನೆಗಳಿದ್ದವು. ಅವನ ನಗುವು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿತ್ತು, ಮಹಿಳೆಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕೂಡ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಸನಗಳಿಂದ ಎದ್ದರು.

ಸ ವಿಷ್ಣುರಾತೋಽತಿಥಯ ಆಗತಾಯ ತಸ್ಮೈ ಸಪರ್ಯಾಂ ಶಿರಸಾಽಽಜಹಾರ । ತತೋ ನಿವೃತ್ತಾ ಹ್ಯಬುಧಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯೋಽರ್ಭಕಾ ಮಹಾಸನೇ ಸೋಪವಿವೇಶ ಪೂಜಿತಃ

ವಿಷ್ಣುರಾತನು ಆ ಮಾನ್ಯ ಅತಿಥಿಗೆ ಬಂದು ತಲೆಯು ಬಾಗಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ನಂತರ, ಅಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿ, ಅವನನ್ನು ಮಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಗೌರವದಿಂದ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದರು.

ಸ ಸಂವೃತಸ್ತತ್ರ ಮಹಾನ್ ಮಹೀಯಸಾಂ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿರಾಜರ್ಷಿದೇವರ್ಷಿ ಸಙ್ಘೈಃ । ವ್ಯರೋಚತಾಲಂ ಭಗವಾನ್ ಯಥೇನ್ದುಃ ಗ್ರಹರ್ಕ್ಷತಾರಾನಿಕರೈಃ ಪರೀತಃ

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು, ರಾಜರ್ಷಿಗಳು, ದೇವರ್ಷಿಗಳ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾನ್ ಋಷಿ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದನು. ಅವರುಗಳ ನಡುವೆ ಅವನು ಚಂದ್ರನು ಗ್ರಹ-ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದನು.

ಪ್ರಶಾನ್ತಮಾಸೀನಮಕುಣ್ಠಮೇಧಸಂ ಮುನಿಂ ನೃಪೋ ಭಾಗವತೋಽಭ್ಯುಪೇತ್ಯ । ಪ್ರಣಮ್ಯ ಮೂರ್ಧ್ನಾವಹಿತಃ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ ನತ್ವಾ ಗಿರಾ ಸೂನೃತಯಾನ್ವಪೃಚ್ಛತ್

ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಭಕ್ತನಾದ ರಾಜನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ತಲೆಯು ಬಾಗಿಸಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮೃದುವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದನು.

ಪರೀಕ್ಷಿದುವಾಚ । ಅಹೋ ಅದ್ಯ ವಯಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಸತ್ಸೇವ್ಯಾಃ ಕ್ಷತ್ರಬನ್ಧವಃ । ಕೃಪಯಾತಿಥಿರೂಪೇಣ ಭವದ್‌ಭಿಸ್ತೀರ್ಥಕಾಃ ಕೃತಾಃ

ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಹೇಳಿದನು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಇಂದು ನಾವು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ನಿಮ್ಮ ದಯೆಯಿಂದ ಸೇವೆಗೆ ಯೋಗ್ಯರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ನೀವು ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದು ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದ್ದೀರಿ.

ಯೇಷಾಂ ಸಂಸ್ಮರಣಾತ್ ಪುಂಸಾಂ ಸದ್ಯಃ ಶುದ್ಧ್ಯನ್ತಿ ವೈ ಗೃಹಾಃ । ಕಿಂ ಪುನರ್ದರ್ಶನಸ್ಪರ್ಶ ಪಾದಶೌಚಾಸನಾದಿಭಿಃ

ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ಕೂಡಲೇ ಮನೆಯವರು ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದು, ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದು, ಆಸನ ನೀಡುವುದು ಇವುಗಳ ಫಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಬಹುದು?

ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾತ್ತೇ ಮಹಾಯೋಗಿನ್ ಪಾತಕಾನಿ ಮಹಾನ್ತ್ಯಪಿ । ಸದ್ಯೋ ನಶ್ಯನ್ತಿ ವೈ ಪುಂಸಾಂ ವಿಷ್ಣೋರಿವ ಸುರೇತರಾಃ

ಮಹಾಯೋಗಿನಿ, ನಿಮ್ಮ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದಲೇ ಜನರ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪಗಳೂ ಕೂಡ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ, ಹೇಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದ್ವಾರಾ ದೈತ್ಯರು ನಾಶವಾಗುವರೋ ಹಾಗೆ.

ಅಪಿ ಮೇ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರೀತಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಪಾಣ್ಡುಸುತಪ್ರಿಯಃ । ಪೈತೃಷ್ವಸೇಯಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ತದ್‍ಗೋತ್ರಸ್ಯಾತ್ತಬಾನ್ಧವಃ

ಪಾಂಡುಪುತ್ರರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂತೋಷಪಡಲಿ ಎಂದು ನಾನು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಭದವರಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅಕ್ಕನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಅನ್ಯಥಾ ತೇಽವ್ಯಕ್ತಗತೇಃ ದರ್ಶನಂ ನಃ ಕಥಂ ನೃಣಾಮ್ । ನಿತರಾಂ ಮ್ರಿಯಮಾಣಾನಾಂ ಸಂಸಿದ್ಧಸ್ಯ ವನೀಯಸಃ

ನೀನು ಅವ್ಯಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟಿರುವವನಾಗಿ, ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದವನು. ನಾವು ಮನುಷ್ಯರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತಿರುವವರು, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು?

ಅತಃ ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ಸಂಸಿದ್ಧಿಂ ಯೋಗಿನಾಂ ಪರಮಂ ಗುರುಮ್ । ಪುರುಷಸ್ಯೇಹ ಯತ್ಕಾರ್ಯಂ ಮ್ರಿಯಮಾಣಸ್ಯ ಸರ್ವಥಾ

ಆದುದರಿಂದ, ಯೋಗಿಗಳ ಪರಮಗುರುವಾದ ನೀನಿಂದ, ಸಾಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಯಚ್ಛ್ರೋತವ್ಯಮಥೋ ಜಪ್ಯಂ ಯತ್ಕರ್ತವ್ಯಂ ನೃಭಿಃ ಪ್ರಭೋ । ಸ್ಮರ್ತವ್ಯಂ ಭಜನೀಯಂ ವಾ ಬ್ರೂಹಿ ಯದ್ವಾ ವಿಪರ್ಯಯಮ್

ಪ್ರಭು, ಜನರು ಯಾವುದು ಕೇಳಬೇಕು, ಜಪಿಸಬೇಕು, ಮಾಡಬೇಕು, ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು, ಭಜಿಸಬೇಕು, ಅಥವಾ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಯಾವುದಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿ.

ನೂನಂ ಭಗವತೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಗೃಹೇಷು ಗೃಹಮೇಧಿನಾಮ್ । ನ ಲಕ್ಷ್ಯತೇ ಹ್ಯವಸ್ಥಾನಂ ಅಪಿ ಗೋದೋಹನಂ ಕ್ವಚಿತ್

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಗೃಹಸ್ಥರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಸುವನ್ನು ಹಾಲು ಹೀರುವ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಕೂಡ.

ಸೂತ ಉವಾಚ । ಏವಮಾಭಾಷಿತಃ ಪೃಷ್ಟಃ ಸ ರಾಜ್ಞಾ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಯಾ ಗಿರಾ । ಪ್ರತ್ಯಭಾಷತ ಧರ್ಮಜ್ಞೋ ಭಗವಾನ್ ಬಾದರಾಯಣಿಃ

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನು ಮೃದುವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದ ಬಾದರಾಯಣಿಯ ಪುತ್ರನು ಉತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

ಶ್ರೀರ್ಗುಣಾ ನೈರಪೇಕ್ಷ್ಯಾದ್ಯಾಃ ಸುಖಂ ದುಃಖಸುಖಾತ್ಯಯಃ। ದುಃಖಂ ಕಾಮಸುಖಾಪೇಕ್ಷಾ ಪಣ್ಡಿತೋ ಬನ್ಧಮೋಕ್ಷವಿತ್

ಶ್ರೀದೇವಿಯ ಗುಣಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರತೆ ಮೊದಲಾದವು. ಸುಖವು ದುಃಖ ಮತ್ತು ಸುಖದ ಅಂತ್ಯವಾಗಿದೆ. ದುಃಖವು ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಪಂಡಿತನು ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದವನು.

ಮೂರ್ಖೋ ದೇಹಾದ್ಯಹಂಬುದ್ಧಿಃ ಪನ್ಥಾ ಮನ್ನಿಗಮಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಉತ್ಪಥಶ್ಚಿತ್ತವಿಕ್ಷೇಪಃ ಸ್ವರ್ಗಃ ಸತ್ತ್ವಗುಣೋದಯಃ

ಮೂರ್ಖನು ದೇಹ ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳನ್ನೇ ನಾನು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ನನ್ನ ಮಾರ್ಗವೇ ವೇದ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆ ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗ. ಸ್ವರ್ಗವು ಸತ್ವಗುಣದ ಉದಯ.

ನರಕಸ್ತಮಉನ್ನಾಹೋ ಬನ್ಧುರ್ಗುರುರಹಂ ಸಖೇ। ಗೃಹಂ ಶರೀರಂ ಮಾನುಷ್ಯಂ ಗುಣಾಢ್ಯೋ ಹ್ಯಾಢ್ಯ ಉಚ್ಯತೇ

ನರಕವೆಂದರೆ ಅಂಧಕಾರ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರ. ಸ್ನೇಹಿತ, ಗುರು ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಒಂದೇ. ಮನೆ ಎಂದರೆ ದೇಹ. ಮಾನವತ್ವವೆಂದರೆ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಐಶ್ವರ್ಯ. ನಿಜವಾದ ಶ್ರೀಮಂತನು ಗುಣಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

ದರಿದ್ರೋ ಯಸ್ತ್ವಸನ್ತುಷ್ಟಃ ಕೃಪಣೋ ಯೋಽಜಿತೇನ್ದ್ರಿಯಃ। ಗುಣೇಷ್ವಸಕ್ತಧೀರೀಶೋ ಗುಣಸಙ್ಗೋ ವಿಪರ್ಯಯಃ

ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು ಬಡವನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ತನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸದವನು ದಯನೀಯನು. ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದೆ ಇರುವವನು ನಿಜವಾದ ಒಡೆಯನು; ಆದರೆ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವವನು ಅದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದಾನೆ.