ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ನಮೋ ಗುಣಪ್ರದೀಪಾಯ ಗುಣಾತ್ಮಚ್ಛಾದನಾಯ ಚ । ಗುಣವೃತ್ತ್ಯುಪಲಕ್ಷ್ಯಾಯ ಗುಣದ್ರಷ್ಟೇ ಸ್ವಸಂವಿದೇ

ಗುಣಗಳ ಬೆಳಕಾದ, ಗುಣಗಳಿಂದ ತಾನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವವನಾದ, ಗುಣಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವವನಾದ, ಗುಣಗಳ ದರ್ಶಕನಾದ, ಸ್ವಸಂವಿದ್ರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಅವ್ಯಾಕೃತವಿಹಾರಾಯ ಸರ್ವವ್ಯಾಕೃತಸಿದ್ಧಯೇ । ಹೃಷೀಕೇಶ ನಮಸ್ತೇಽಸ್ತು ಮುನಯೇ ಮೌನಶೀಲಿನೇ

ಅವ್ಯಕ್ತದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವವನಾದ, ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವವನಾದ, ಹೃಷೀಕೇಶನಾದ, ಮುನಿಯಾದ, ಮೌನಾಶೀಲನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

ಪರಾವರಗತಿಜ್ಞಾಯ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷಾಯ ತೇ ನಮಃ । ಅವಿಶ್ವಾಯ ಚ ವಿಶ್ವಾಯ ತದ್ದ್ರಷ್ಟೇಽಸ್ಯ ಚ ಹೇತವೇ

ಪರ ಮತ್ತು ಅಪರಗಳ ಗತಿಯನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವವನಾದ, ಎಲ್ಲದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನಾದ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತರೂಪಗಳಾದ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡುವವನಾದ, ಇದರ ಕಾರಣನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

( ಮಿಶ್ರ ) ತ್ವಂ ಹ್ಯಸ್ಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಿತಿಸಂಯಮಾನ್ ಪ್ರಭೋ ಗುಣೈರನೀಹೋಽಕೃತ ಕಾಲಶಕ್ತಿಧೃಕ್ । ತತ್ತತ್ ಸ್ವಭಾವಾನ್ ಪ್ರತಿಬೋಧಯನ್ ಸತಃ ಸಮೀಕ್ಷಯಾಮೋಘವಿಹಾರ ಈಹಸೇ

ಪ್ರಭುವೇ, ನೀನು ಗುಣಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಹುಟ್ಟು, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಕಾಲಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿವಿಧ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ, ನಿನ್ನ ದಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತೀಯೆ.

( ಇಂದ್ರವಂಶಾ ) ತಸ್ಯೈವ ತೇಽಮೂಸ್ತನವಸ್ತ್ರಿಲೋಕ್ಯಾಂ ಶಾನ್ತಾ ಅಶಾನ್ತಾ ಉತ ಮೂಢಯೋನಯಃ । ಶಾನ್ತಾಃ ಪ್ರಿಯಾಸ್ತೇ ಹ್ಯಧುನಾವಿತುಂ ಸತಾಂ ಸ್ಥಾತುಶ್ಚ ತೇ ಧರ್ಮಪರೀಪ್ಸಯೇಹತಃ

ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ನಿನ್ನ ಈ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳು — ಕೆಲವು ಶಾಂತ, ಕೆಲವು ಅಶಾಂತ, ಕೆಲವು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು — ಇವು ನಿನಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯ. ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದವರು ನಿನಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಿಯ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಈಗ ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಸದ್ಗುಣಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ.

( ಅನುಷ್ಟುಪ್ ) ಅಪರಾಧಃ ಸಕೃದ್ ಭರ್ತ್ರಾ ಸೋಢವ್ಯಃ ಸ್ವಪ್ರಜಾಕೃತಃ । ಕ್ಷನ್ತುಮರ್ಹಸಿ ಶಾನ್ತಾತ್ಮಮ್ ಮೂಢಸ್ಯ ತ್ವಾಮಜಾನತಃ

ಒಬ್ಬನು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಆತನ ಒಡೆಯನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು; ನೀನು ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು.

ಅನುಗೃಹ್ಣೀಷ್ವ ಭಗವನ್ ಪ್ರಾಣಾಂಸ್ತ್ಯಜತಿ ಪನ್ನಗಃ । ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ನಃ ಸಾಧುಶೋಚ್ಯಾನಾಂ ಪತಿಃ ಪ್ರಾಣಃ ಪ್ರದೀಯತಾಮ್

ಪ್ರಭು, ದಯೆಮಾಡಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನಿರಿಸು; ಆ ಹಾವು ಜೀವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ನಾವು ದುಃಖಿತೆಯಾದ ಹೆಂಗಸರು, ನಮ್ಮ ಜೀವವಾದ ಗಂಡನನ್ನು ಮರಳಿ ನಮಗೆ ಕೊಡು.

ವಿಧೇಹಿ ತೇ ಕಿಙ್‌ಕರೀಣಾಂ ಅನುಷ್ಠೇಯಂ ತವಾಜ್ಞಯಾ । ಯಚ್ಛ್ರದ್ಧಯಾನುತಿಷ್ಠನ್ ವೈ ಮುಚ್ಯತೇ ಸರ್ವತೋ ಭಯಾತ್

ನಾವು ನಿನ್ನ ಸೇವಕಿಯರು, ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸು; ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದವನು ಎಲ್ಲ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ । ಇತ್ಥಂ ಸ ನಾಗಪತ್‍ನೀಭಿಃ ಭಗವಾನ್ ಸಮಭಿಷ್ಟುತಃ । ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಂ ಭಗ್ನಶಿರಸಂ ವಿಸಸರ್ಜಾಙ್‌ಘ್ರಿಕುಟ್ಟನೈಃ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ನಾಗಪತ್ನಿಯರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಭಗವಂತನು ಅಚೇತನವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ, ತಲೆಯು ಮುರಿದಿದ್ದ ಆ ಹಾವನ್ನು ತನ್ನ ಕಾಲಿನಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದನು.

ಪ್ರತಿಲಬ್ಧೇನ್ದ್ರಿಯಪ್ರಾಣಃ ಕಾಲಿಯಃ ಶನಕೈರ್ಹರಿಮ್ । ಕೃಚ್ಛ್ರಾತ್ ಸಮುಚ್ಛ್ವಸನ್ ದೀನಃ ಕೃಷ್ಣಂ ಪ್ರಾಹ ಕೃತಾಞ್ಜಲಿಃ

ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದ ಕಾಲಿಯನು, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಶ್ವಾಸಕಷ್ಟದಿಂದ, ದುರ್ಬಲನಾಗಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ಕಾಲಿಯ ಉವಾಚ । ವಯಂ ಖಲಾಃ ಸಹೋತ್ಪತ್ತ್ಯಾ ತಮಸಾ ದೀರ್ಘಮನ್ಯವಃ । ಸ್ವಭಾವೋ ದುಸ್ತ್ಯಜೋ ನಾಥ ಲೋಕಾನಾಂ ಯದಸದ್‍ಗ್ರಹಃ

ಕಾಲಿಯನು ಹೇಳಿದನು: ನಾವು ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ದುಷ್ಟರು, ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವವರು, ಹಳೆಯ ಕೋಪದಿಂದ ಕೂಡಿರುವವರು. ಪ್ರಭು, ಈ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ತಪ್ಪು ಹಿಡಿಕೆಯಾಗಿವೆ.

ತ್ವಯಾ ಸೃಷ್ಟಮಿದಂ ವಿಶ್ವಂ ಧಾತರ್ಗುಣವಿಸರ್ಜನಮ್ । ನಾನಾಸ್ವಭಾವವೀರ್ಯೌಜೋ ಯೋನಿಬೀಜಾಶಯಾಕೃತಿ

ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೀಯ; ವಿವಿಧ ಸ್ವಭಾವ, ಶಕ್ತಿ, ಬಲ, ರೂಪ, ಬೀಜ, ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.

ವಯಂ ಚ ತತ್ರ ಭಗವನ್ ಸರ್ಪಾ ಜಾತ್ಯುರುಮನ್ಯವಃ । ಕಥಂ ತ್ಯಜಾಮಸ್ತ್ವನ್ಮಾಯಾಂ ದುಸ್ತ್ಯಜಾಂ ಮೋಹಿತಾಃ ಸ್ವಯಮ್

ಪ್ರಭು, ನಾವು ಹಾವುಗಳು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಕೋಪದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದೇವೆ; ನೀನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಾವು ತೋರ್ಪಡಿದ್ದೇವೆ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಹುದು?

ಭವಾನ್ ಹಿ ಕಾರಣಂ ತತ್ರ ಸರ್ವಜ್ಞೋ ಜಗದೀಶ್ವರಃ । ಅನುಗ್ರಹಂ ನಿಗ್ರಹಂ ವಾ ಮನ್ಯಸೇ ತದ್ ವಿಧೇಹಿ ನಃ

ಈ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ನೀನೇ ಕಾರಣ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವವನು, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು; ದಯೆ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷೆ ಯಾವುದು ಬೇಕೆಂದು ನೀನು ತೀರ್ಮಾನಿಸು, ನಾವು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಶ್ರೀಶುಕ ಉವಾಚ । ಇತ್ಯಾಕರ್ಣ್ಯ ವಚಃ ಪ್ರಾಹ ಭಗವಾನ್ ಕಾರ್ಯಮಾನುಷಃ । ನಾತ್ರ ಸ್ಥೇಯಂ ತ್ವಯಾ ಸರ್ಪ ಸಮುದ್ರಂ ಯಾಹಿ ಮಾ ಚಿರಮ್ । ಸ್ವಜ್ಞಾತ್ಯಪತ್ಯದಾರಾಢ್ಯೋ ಗೋನೃಭಿರ್ಭುಜ್ಯತಾಂ ನದೀ

ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಾನವನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: 'ಹಾವು, ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬಾರದು; ತಡಮಾಡದೆ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ಈ ನದಿಯನ್ನು ಹಸುಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರು ಬಳಸಲಿ.'

ಯ ಏತತ್ ಸಂಸ್ಮರೇನ್ ಮರ್ತ್ಯಃ ತುಭ್ಯಂ ಮದನುಶಾಸನಮ್ । ಕೀರ್ತಯನ್ ಉಭಯೋಃ ಸನ್ಧ್ಯೋಃ ನ ಯುಷ್ಮದ್ ಭಯಮಾಪ್ನುಯಾತ್

ಯಾರು ನನ್ನ ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಪ್ರಭಾತ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ನಿನ್ನಿಂದ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇರದು.

ಯೋಽಸ್ಮಿನ್ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಮದಾಕ್ರೀಡೇ ದೇವಾದೀನ್ ತರ್ಪಯೇಜ್ಜಲೈಃ । ಉಪೋಷ್ಯ ಮಾಂ ಸ್ಮರನ್ನರ್ಚೇತ್ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ

ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ, ನಾನು ಆಟವಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಉಪವಾಸದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನೆನೆಸಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

ದ್ವೀಪಂ ರಮಣಕಂ ಹಿತ್ವಾ ಹ್ರದಮೇತಮುಪಾಶ್ರಿತಃ । ಯದ್ ಭಯಾತ್ಸ ಸುಪರ್ಣಸ್ತ್ವಾಂ ನಾದ್ಯಾನ್ಮತ್ಪಾದ ಲಾಞ್ಛಿತಮ್

ರಾಮಣಕ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನೀನು ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೆ; ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಪಾದಚಿಹ್ನೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಸುಪರ್ಣನು ಭಯದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ತಿನ್ನಲಿಲ್ಲ.

ಶ್ರೀಋಷಿರುವಾಚ । ಏವಮುಕ್ತೋ ಭಗವತಾ ಕೃಷ್ಣೇನಾದ್‌ಭುತಕರ್ಮಣಾ । ತಂ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ಮುದಾ ನಾಗಪತ್‍ನ್ಯಶ್ಚ ಸಾದರಮ್

ಮಹರ್ಷಿಯು ಹೇಳಿದನು: ಅದ್ಭುತ ಕರ್ಮಗಳ ಕೃಷ್ಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ನಾಗಪತ್ನಿಯರು ಆತನನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರು.

ದಿವ್ಯಾಮ್ಬರಸ್ರಙ್‌ ಮಣಿಭಿಃ ಪರಾರ್ಧ್ಯೈರಪಿ ಭೂಷಣೈಃ । ದಿವ್ಯಗನ್ಧಾನುಲೇಪೈಶ್ಚ ಮಹತ್ಯೋತ್ಪಲಮಾಲಯಾ

ಅವರು ದೇವಮನೆಯ ಬಟ್ಟೆ, ಹಾರಗಳು, ಅಮೂಲ್ಯ ಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು, ಸುಗಂಧದ ಲೇಪನಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಮಲ ಹಾರದಿಂದ ಆತನನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದರು.

ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ಜಗನ್ನಾಥಂ ಪ್ರಸಾದ್ಯ ಗರುಡಧ್ವಜಮ್ । ತತಃ ಪ್ರೀತೋಽಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಃ ಪರಿಕ್ರಮ್ಯಾಭಿವನ್ದ್ಯ ತಮ್

ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಗರುಡಧ್ವಜ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಅವರು ಆತನನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದಿಸಿದರು.

ಸಕಲತ್ರಸುಹೃತ್ಪುತ್ರೋ ದ್ವೀಪಮಬ್ಧೇರ್ಜಗಾಮ ಹ । ತದೈವ ಸಾಮೃತಜಲಾ ಯಮುನಾ ನಿರ್ವಿಷಾಭವತ್ । ಅನುಗ್ರಹಾದ್ ಭಗವತಃ ಕ್ರೀಡಾಮಾನುಷರೂಪಿಣಃ

ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಹೆಂಡತಿಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ, ಅವನು ಸಮುದ್ರದ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಮಾನವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದ ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಯಮುನೆಯು ವಿಷಮುಕ್ತವಾಯಿತು.

  ಗನ್ಧಧೂಪಾದಿಭಿಶ್ಚಾರ್ಚೇದ್ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರವಿದ್ಯಯಾ

ಅವನು ಧೂಪ, ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಪಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹನ್ನೆರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದನು.

ಸೂತ ಉವಾಚ ತತ್ರ ಗೋಮಿಥುನಂ ರಾಜಾ ಹನ್ಯಮಾನಮನಾಥವತ್ । ದಣ್ಡಹಸ್ತಂ ಚ ವೃಷಲಂ ದದೃಶೇ ನೃಪಲಾಞ್ಛನಮ್

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಒಂದು ಹಸುವನ್ನು ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆನ್ನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಕೆಳಜನ್ಮದವನು, ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಅಪಮಾನವಾಗಿದ್ದನು.

ವೃಷಂ ಮೃಣಾಲಧವಲಂ ಮೇಹನ್ತಮಿವ ಬಿಭ್ಯತಮ್ । ವೇಪಮಾನಂ ಪದೈಕೇನ ಸೀದನ್ತಂ ಶೂದ್ರತಾಡಿತಮ್

ಅವನು ಎಮ್ಮೆ, ಕಮಲದ ದಂಡದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿ, ಭಯದಿಂದ ಮೂತ್ರವಿಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ನಡುಗುತ್ತಾ, ಒಂದು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾ, ಶೂದ್ರನ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು.

ಗಾಂ ಚ ಘರ್ಮದುಘಾಂ ದೀನಾಂ ಭೃಶಂ ಶೂದ್ರಪದಾಹತಾಮ್ । ವಿವತ್ಸಾಮಾಶ್ರುವದನಾಂ ಕ್ಷಾಮಾಂ ಯವಸಮಿಚ್ಛತೀಮ್

ಹಸುವು, ಹಿಂದೆ ಬಿಸಿ ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು, ಈಗ ದುಃಖದಿಂದ, ಶೂದ್ರನ ಕಾಲಿನಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಕಂದೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಳು, ಕಣ್ಣೀರು ಹಾರಿಸುತ್ತಾ, ದುರ್ಬಲವಾಗಿ, ಹುಲ್ಲಿಗಾಗಿ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಪಪ್ರಚ್ಛ ರಥಮಾರೂಢಃ ಕಾರ್ತಸ್ವರಪರಿಚ್ಛದಮ್ । ಮೇಘಗಮ್ಭೀರಯಾ ವಾಚಾ ಸಮಾರೋಪಿತಕಾರ್ಮುಕಃ

ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ರಥದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಗಂಭೀರವಾದ ಮೇಘದಂತೆ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅವನು ಅವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

ಕಸ್ತ್ವಂ ಮಚ್ಛರಣೇ ಲೋಕೇ ಬಲಾದ್ಧಂಸ್ಯಬಲಾನ್ ಬಲೀ । ನರದೇವೋಽಸಿ ವೇಷೇಣ ನಟವತ್ಕರ್ಮಣಾದ್ವಿಜಃ

ನೀನು ಯಾರು? ನನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ದುರ್ಬಲರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವವನು ಯಾರು? ನೀನು ರಾಜನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೂ ನಿನ್ನ ನಡೆ ನಟನಂತೆ, ದ್ವಿಜನಂತೆ ಅಲ್ಲ.

ಯಸ್ತ್ವಂ ಕೃಷ್ಣೇ ಗತೇ ದೂರಂ ಸಹಗಾಣ್ಡೀವಧನ್ವನಾ । ಶೋಚ್ಯೋಽಸ್ಯಶೋಚ್ಯಾನ್ ರಹಸಿ ಪ್ರಹರನ್ ವಧಮರ್ಹಸಿ

ನೀನು, ಕೃಷ್ಣನು ಗಾಂಡೀವಧಾರಿ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ದೂರ ಹೋಗಿರುವಾಗ, ನಿರಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹಿಂಸಿಸುವವನು, ನಿನಗೆ ಮರಣ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.