ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಸೌತ್ಯೇ ವೃತಃ ಕುಮತಿನಾಽಽತ್ಮದಂ ಈಶ್ವರೋ ಮೇ ಯತ್ಪಾದಪದ್ಮಮಭವಾಯ ಭಜನ್ತಿ ಭವ್ಯಾಃ । ಮಾಂ ಶ್ರಾನ್ತವಾಹಮರಯೋ ರಥಿನೋ ಭುವಿಷ್ಠಂ ನ ಪ್ರಾಹರನ ಯದನುಭಾವನಿರಸ್ತಚಿಸ್ತಾಃ । \

ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯವರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಾಗ, ಯಾರು ಭಕ್ತರ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನೋ, ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ನಾನು ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದೆ; ನನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು ದಣಿದಿದ್ದರೂ, ನಾನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರೂ, ಶತ್ರು ರಥಸಾರಥಿಗಳು ಅವನ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಮಂಕಾಗಿದ್ದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಹಾನಿಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.

ನರ್ಮಾಣ್ಯುದಾರರುಚಿರಸ್ಮಿತಶೋಭಿತಾನಿ ಹೇ ಪಾರ್ಥ ಹೇಽರ್ಜುನ ಸಖೇ ಕುರುನನ್ದನೇತಿ । ಸಂಜಲ್ಪಿತಾನಿ ನರದೇವ ಹೃದಿಸ್ಪೃಶಾನಿ ಸ್ಮರ್ತೂರ್ಲುಠನ್ತಿ ಹೃದಯಂ ಮಮ ಮಾಧವಸ್ಯ

ಮಾಧವನು 'ಪಾರ್ಥಾ! ಅರ್ಜುನಾ! ಸ್ನೇಹಿತಾ! ಕುರುಕುಲದ ಆನಂದ!' ಎಂದು ನಗುತ್ತಾ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಡಿದ ಆ ಮಧುರ ಮಾತುಗಳು, ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ತಲುಪಿ, ನೆನಪಾದಾಗ ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಕರಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಶಯ್ಯಾಸನಾಟನವಿಕಥನಭೋಜನಾದಿ ಷ್ವೈಕ್ಯಾದ್ವಯಸ್ಯ ಋತವಾನಿತಿ ವಿಪ್ರಲಬ್ಧಃ । ಸಖ್ಯುಃ ಸಖೇವ ಪಿತೃವತ್ತನಯಸ್ಯ ಸರ್ವಂ ಸೇಹೇ ಮಹಾನ್ಮಹಿತಯಾ ಕುಮತೇರಘಂ ಮೇ

ಒಂದೇ ಹಾಸಿಗೆ, ಆಸನ, ನಡೆ, ಮಾತು, ಊಟ ಹಂಚಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವನು ನನ್ನ ಸಮಾನ ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು, ಅಥವಾ ತಂದೆಯಂತೆ ಮಗನಿಗೆ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ; ಆದರೂ ಅವನು ತನ್ನ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಾದ ಎಲ್ಲ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡನು.

ಸೋಽಹಂ ನೃಪೇನ್ದ್ರ ರಹಿತಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮೇನ ಸಖ್ಯಾ ಪ್ರಿಯೇಣ ಸುಹೃದಾ ಹೃದಯನೇ ಶುನ್ಯ । ಅಧ್ವನ್ಯುರುಕ್ರಮಪರಿಗ್ರಹಮಂಗ ರಕ್ಷನ ಗೋಪೈರಸಾದ್ಭಿಬಲೇವ ವಿನಿರ್ಜಿತೋಽಸ್ಮಿ

ರಾಜನೇ, ಈಗ ಆ ಪರಮಾತ್ಮ, ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತ, ಹೃದಯದ ಆಪ್ತನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ; ಜೀವನದ ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಮಹಾಕೃತ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಇದ್ದರೂ, ನಾನು ದೋಚುಗಾರರಿಂದ ಸೋತು ಬಿಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ ನಿರಾಶ್ರಯಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ತದ್ವೈ ಧನುಸ್ತ ಇಷವಃ ಸ ರಥೋ ಹಯಾಸ್ತೇ ಸೋಽಹಂ ರಥೀ ನೄಪತಯೋ ಯತ ಆನಮನ್ತಿ । ಸರ್ವ ಕ್ಷಣೇನ ತದಭುದಸದೀಶರಿಕ್ತಂ ಭಸ್ಮನ ಹುತಂ ಕುಹಕಾರಾದ್ಭಮೋವೋತ್ಪಮುಷ್ಯಾಮ

ಆ ಧನುಸ್ಸು, ಆ ಬಾಣಗಳು, ಆ ರಥ, ಆ ಕುದುರೆಗಳು, ನಾನು ರಥಸಾರಥಿಯಾಗಿದ್ದೆ, ರಾಜರೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕ್ಷಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಹೀನವಾಗಿ, ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಮಾಯೆಯ ಆಟದಿಂದ ಬೂದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ಹೋಮದ ಹವನದಂತೆ ಆಗಿವೆ.

ರಾಜಂಸ್ತ್ವಯಾಭಿಷುಷ್ಟಾಂನಾ ಸುಹೃದಾಂ ನ ಸುಹೃತ್ಪುರೇಃ । ವಿಪ್ರಶಪವಿಮುಢಾಂನಾ ನಿಘ್ನತಾಂ ಮುಷ್ಟಿಭಿರ್ಮಿಥಃ

ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಯಾದವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಊರಿಗೆ ಸಹೃದಯರಾಗದೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶಾಪದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

ವಾರುಣೀಂ ಮದಿರಾಂ ಪೀತ್ವಾ ಮದೋನ್ಮಥಿತಚೇತಸಾಮ । ಅಜಾನತಾಮಿವ್ಯಾನ್ಯೋನ್ಯ ಚತೂಃ ಪಂಚಾವಶೇಷಿತಾಃ

ವಾರುಣೀ ಮದ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿದು, ಮದದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಗುರುತಿಸದೆ, ಪರಸ್ಪರ ಹೋರಾಡಿ, ನಾಲ್ಕು ಐದು ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು.

ಪ್ರಾಯೇಣೈತದ ಭಗವತ ಈಶ್ವರಸ್ಯ ವಿಚೇಷ್ಟಿತಮ । ಮಿಥೋ ನಿಘ್ನನ್ತಿ ಭೂತಾನಿ ಭಾವಯನ್ತಿ ಚ ಯನ್ಮಿಥಃ

ರಾಜನೇ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಅಜ್ಞಾತ ಲೀಲೆಯಾಗಿದೆ; ಅವನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ, ಪರಸ್ಪರ ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಜಲೌಕಸಾಂ ಜಲೇ ಯದ್ವನ್ಮಹಾನ್ತೋಽದನ್ತ್ಯಣೀಯಸಃ । ದುರ್ಬಲಾನ್ಬಾಲಿನೋ ರಾಜನ್ಮಹಾನ್ತೋ ಬಲಿನೋ ಮಿಥಃ

ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಂತವಾದ ಜಲಚರಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠರು ದುರ್ಬಲರನ್ನು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯವರನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಏವಂ ಬಲಿಷ್ಠೈರ್ಯದುಭಿರ್ಮಹದ್ಭಿರಿತರಾನ ವಿಭುಃ । ಯದುನ ಯದುಭಿರನ್ಯೋನ್ಯಂ ಭುಭಾರಾನ ಸಂಜಹಾರ ಹ

ಹೀಗೆ, ಭೂಭಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ಭಗವಂತನು ಬಲಿಷ್ಠ ಯಾದವರು ಪರಸ್ಪರ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಬಲಿಷ್ಠರು ದುರ್ಬಲರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದಂತೆ ಮಾಡಿದನು.

ದೇಶಕಾಲಾರ್ಥಯುಕ್ತಾನಿ ಹೃತ್ತಾಪೋಪಶಮಾನಿ ಚ । ಹರನ್ತಿ ಸ್ಮರತಾಶ್ಚಿತ್ತಂ ಗೋವಿನ್ದಾಭಿಹಿತಾನಿ ಮೇ

ಗೋವಿಂದನು ಕಾಲ, ಸ್ಥಳ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು, ಹೃದಯದ ನೋವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಅವನ್ನು ನೆನಪಿಸುವವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

ಸೂತ ಉವಾಚ । ಏವಂ ಚಿನ್ತಯತೋ ಜಿಷ್ಣೋಃ ಕೃಷ್ಣಪಾದಸರೋರುಹಮ । ಸೌಹಾರ್ದೇನಾತಿಗಾಢೇನ ಶಾನ್ತಾಽಽಸೀದ್ವಿಮಲಾ ಮತಿಃ

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಅರ್ಜುನನು ಕೃಷ್ಣನ ಪದಪದ್ಮವನ್ನು ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು, ಪವಿತ್ರವಾಯಿತು.

ವಾಸುದೇವಾಂಗಘ್ಯನುಧ್ಯಾನಪರಿಬೃಂಹಿತರಂಹಸಾ । ಭಕ್ತ್ಯಾ ನಿರ್ಮಥಿತಾಶೇಷಕಷಾಯಾಧಿಷಣೋಽರ್ಜುನಃ

ವಾಸುದೇವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸದಾ ಧ್ಯಾನಮಾಡುತ್ತಾ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಮಲಿನತೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಜುನನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಳೆದುಹಾಕಿದನು. ಅವನು ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಮಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

ಗೀತಂ ಭಗವತಾ ಜ್ಞಾನ ಯತ ತತ ಸಂಗ್ರಾಮಮುರ್ಧನಿ । ಕಾಲಕರ್ಮತಮೋರುದ್ಧಂ ಪುನರಧ್ಯಗಮದ ವಿಭುಃ

ಅರ್ಜುನನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಾಲ, ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಮೋಹದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು.

ವಿಶೋಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾಸಮ್ಪತ್ಯಾ ಸಂಛಿನ್ನದ್ವೈತಸಂಶಯಃ । ಲೀನಪ್ರಕೃತಿನೈರ್ಗುಣ್ಯಾದಲಿಂಗತ್ವಾದಸಮ್ಭವಃ

ಬ್ರಹ್ಮಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ಅವನು ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ದ್ವೈತದ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ದೇಹಭಾವವಿಲ್ಲದೆ, ಹುಟ್ಟಿನ ಬಂಧನದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದನು.

ನಿಶಮ್ಯ ಭಗವನ್ಮಾರ್ಗ ಸಂಸ್ಥಾಂ ಯದುಕುಲಸ್ಯ ಚ । ಸ್ವಃಪಥಾಯ ಮತಿಂ ಚಕ್ರೇ ನಿಭೄತಾತ್ಮಾ ಯುಧಿಷ್ಠಿರಃ

ಭಗವಂತನು ಲೋಕವನ್ನು ತೊರೆದ ಸಂಗತಿಯನ್ನೂ, ಯದುಕುಲದ ಅಂತ್ಯವನ್ನೂ ಕೇಳಿದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

ಪೃಥಾಪ್ಯನುಶ್ರುತ್ಯ ಧನತ್ರ್ಜ್ಯಯೋದಿತಂ ನಾಶ ಯದುನಾಂ ಭಗವದ್ಗತಿಂ ಚ ತಾಮ । ಏಕಾನ್ತಭಕ್ತ್ಯಾ ಭಗವತ್ಯಧೋಕ್ಷಜೇ ನಿವೇಶಿತಾತ್ಮೋಪರಾಮ ಸಂಸೃತೇಃ

ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಯದುಕುಲದ ನಾಶವನ್ನೂ, ಭಗವಂತನು ತೊರೆದ ಸಂಗತಿಯನ್ನೂ ಕೇಳಿದ ಪೃಥೆಯವರು, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಜನನಮರಣದ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾದಳು.

ಯಯಾಹರದೃ ಭುವೋ ಭಾರಂ ತಾಂ ತನುಂ ವಿಜಹಾವಜಃ । ಕಣ್ಟಕಂ ಕಣ್ಟಕೇನೇವ ದ್ವಯಂ ಚಾಪೀಶಿತೂಃ ಸಮಮ

ಈ ಭೂಮಿಯ ಭಾರವನ್ನು ತೆಗೆದ ಅವಿನಾಶಿ ಭಗವಂತನು, ಒಂದು ಮುಳ್ಳನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಮುಳ್ಳಿನಿಂದ ತೆಗೆದು ಎರಡನ್ನೂ ಬಿಸಾಕುವಂತೆ, ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋದನು.

ಯಥಾ ಮತ್ಸ್ಯಾದಿರುಪಾಣಿ ಧತ್ತೇ ಜಾಹ್ಯಾದ ಯಥಾ ನಟಃ । ಭೂಭರಃ ಕ್ಷಪಿತೋ ಯೇನ ಜಹೌ ತಚ್ಚ ಕಲೇವರಮ

ಹೆಜ್ಜೆಗಾರನು ಮೀನು ಮೊದಲಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವಂತೆ, ಭೂಭಾರವನ್ನು ತೆಗೆದ ಭಗವಂತನು ಆ ದೇಹವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದನು.

ಯದಾ ಮುಕುನ್ದೋ ಭಗವಾನಿಮಾಂ ಮಹೀಂ ಜಹೌ ಸ್ತತನ್ವಾ ಶ್ರವಣೀಯಸತ್ಕಥಃ । ತದಾಹರೇವಾಪ್ರತಿಬುದ್ಧಚೇತಸಾ ಮಧರ್ಮಹೇತೂಃ ಕಲಿರನ್ವವರ್ತತ

ಮುಖುಂದನು ತನ್ನ ಪವಿತ್ರ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೊರೆದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಧರ್ಮವಿರುದ್ಧವಾದ ಕಲಿ, ಜ್ಞಾನೋದಯವಾಗದವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಯುಧಿಷ್ಠಿರಸ್ತತ್ಪರ್ಸರ್ಪಣಂ ಬುಧಃ ಪುರೇ ಚ ರಾಷ್ಟ್ರೇ ಚ ಗೃಹೇ ತಥಾಽಽತ್ಮನಿ । ವಿಭಗ್ಯ ಲೋಭಾನೃತಜಿಹ್ನಾಹಿಂಸನಾ ದ್ಯಧರ್ಮಚಕ್ರಂ ಗಮನಾಯ ಪರ್ಯಧಾತ

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಜಾಣನಾಗಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮನೆಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಲಿ ಯುಗದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು—ಲೋಭ, ಸುಳ್ಳು, ಹಿಂಸೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ—ಗಮನಿಸಿ, ಲೋಕವನ್ನು ತೊಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

ಸ್ವರಾಟ ಪೌತ್ರಂ ವಿನಯಿನಮಾತ್ಮನಃ ಸುಸಮಂ ಗುಣೈಃ । ತೋಯನೀವ್ಯಾಃ ಪತಿಂ ಭೂಮೇರಭ್ಯಷಿಚಂದ ಗಜಾಹೃಯೇ

ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜನು ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು, ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿದ್ದವನನ್ನು, ಗಂಗೆಯ ದಂಡೆಯ ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.

ಮಥೂರಾಯಾಂ ತಥಾ ವಜ್ರಂ ಶುರಸೇನಪತಿಂ ತತಃ । ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಂ ನಿರುಪ್ಯೋಷ್ಟಿಮಗ್ನೀನಪಿಬದೀಶ್ವರಃ

ಮಥುರೆಯಲ್ಲಿ ವಜ್ರನನ್ನು ಶೂರಸೇನರ ನಾಯಕನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯವಿಧಿಯಾಗಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ಭಗವಂತನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪಾನ ಮಾಡಿದನು.

ವಿಸೃಜ್ಯ ತತ್ರ ತತ ಸರ್ವ ದುಕುನಲವಲಯಾದಿಕಮ । ನಿರ್ಮಮೋ ನಿರಹಂಕಾರಃ ಸಂಛಿನ್ನಾಶೇಷಬನ್ಧನಃ

ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳು, ಆಪ್ತರು, ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕಿದನು.

ವಾಚಂ ಜುಹಾವ ಮನಸಿ ತತ್ಪ್ರಾಣ ಇತರೇ ಚ ತಮ । ಮೃತ್ಯಾವಪಾನಂ ಸೋತ್ಸರ್ಗಂ ತಂ ಪಂಚತ್ವೇ ಹ್ಯಾಜೋಹವೀತ

ತನು ಮಾತನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೀನಮಾಡಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿ, ಇತರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ, ಉಸಿರನ್ನು ಮರಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಪಾಂಚಭೌತಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

ತ್ರೇತ್ವೇ ಹುತ್ವಾಥ ಪಂಚತ್ವಂ ತಚ್ಚೇಕತ್ವೇಽಜುಹೋನ್ಮುನಿಃ । ಸರ್ವಮಾತ್ಮನ್ಯಜುಹವೀದ ಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಾತ್ಮಾನಮವ್ಯಯೇ

ಅವನು ಐದು ಭೂತಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರದಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದರಲ್ಲಿ ಲೀನಮಾಡಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿದನು.

ಚೀರವಾಸಾ ನಿರಾಹಾರೋ ಬದ್ಧವಡ ಮುಕ್ತಮೂರ್ಧಜಃ । ದರ್ಶಯನ್ನಾತ್ಮನೋ ರುಪಂ ಜಡೋನ್ಮತ್ತಪಿಶಾಚವತ

ಚೀರವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಜಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ತಲೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿಟ್ಟು, ಜಡ, ಭ್ರಮಿತ ಅಥವಾ ಪಿಶಾಚದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು.

ಅನಪೇಕ್ಷಮಾಣೋ ನಿರಗಾದಶ್ರೃಣ್ವನ್ಬಧಿರೋ ಯಥಾ । ಉದೀಚೀಂ ಪ್ರವಿವೇಶಾಂಶಂ ಗತಪುರ್ವಾ ಮಹಾತ್ಮಭಿಃ । ಹೃದಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಪರಂ ಧ್ಯಾಯಾನ್ನವರ್ತೇತ ಯತೋ ಗತಃ

ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಕಿವಿಗೆ ಕೇಳದವನು ಹೇಗಿರುತ್ತಾನೋ ಹಾಗೆ, ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟನು. ಮಹಾತ್ಮರು ಹೋದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಧ್ಯಾನಮಾಡುತ್ತಾ, ಹಿಂದಿರುಗದೆ ಹೋದನು.

ಸರ್ವ ತಮನು ನಿರ್ಜಗ್ಮುರ್ಭ್ರಾತರಃ ಕೃತನಿಶ್ಚಯಾಃ । ಕಲಿನಾಧರ್ಮಮಿತ್ರೇಣ ದೃಷ್ಟಾ ಸ್ಪೃಷ್ಟಾಃ ಪ್ರಜಾ ಭುವಿ

ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಸಹೋದರರೂ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಅವನ ಹಿಂದೆ ಹೊರಟರು. ಏಕೆಂದರೆ, ಭೂಮಿಯ ಜನರು ಕಲಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದುಃಖಿತರಾಗಿದ್ದರು.