ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

(ವಸಂತತಿಲಕಾ) ಯಂ ಪ್ರವ್ರಜನ್ತಮನುಪೇತ್ಯಮಪೇತಕೃತ್ಯಂ ದ್ವೈಪಾಯನೋ ವಿರಹಕಾತರ ಆಜುಹಾವ । ಪುತ್ರೇತಿ ತನ್ಮಯತಯಾ ತರವೋಽಭಿನೇದುಃ ತಂ ಸರ್ವಭೂತಹೃದಯಂ ಮುನಿಮಾನತೋಽಸ್ಮಿ

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ನಾನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವಾಗ, ದ್ವೈಪಾಯನನು ವಿಯೋಗದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡು ಅವನನ್ನು ಕೂಗಿದನು. ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು ಮರಗಳೊಡನೆ ಒಂದಾಗಿ, ಅವುಗಳು ಅವನನ್ನು ಮಗನೆಂದು ಕರೆದು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟವು.

(ಅನುಷ್ಟುಪ್) ನೈಮಿಷೇ ಸೂತಂ ಆಸೀನಂ ಅಭಿವಾದ್ಯ ಮಹಾಮತಿಮ್ । ಕಥಾಮೃತ ರಸಾಸ್ವಾದ ಕುಶಲಃ ಶೌನಕೋಽಬ್ರವೀತ್

ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಸೂತನು ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಶೌನಕನು ಅವನಿಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕಥೆಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

ಶೌನಕ ಉವಾಚ - ಅಜ್ಞಾನಧ್ವಾನ್ತವಿಧ್ವಂಸ ಕೋಟಿಸೂರ್ಯಸಮಪ್ರಭ । ಸೂತಾಖ್ಯಾಹಿ ಕಥಾಸಾರಂ ಮಮ ಕರ್ಣರಸಾಯನಮ್

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು: ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೇ, ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಸೂತನೇ, ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಅಮೃತದಂತೆ ಇರುವ ಕಥೆಗಳ ಸಾರವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

ಭಕ್ತಿಜ್ಞಾನವಿರಾಗಾಪ್ತೋ ವಿವೇಕೋ ವರ್ಧತೇ ಮಹಾನ್ । ಮಾಯಾಮೋಹನಿರಾಸಶ್ಚ ವೈಷ್ಣವೈಃ ಕ್ರಿಯತೇ ಕಥಮ್

ಭಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯವು ದೊರೆತಾಗ, ಮಹತ್ತರವಾದ ವಿವೇಕವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ವೈಷ್ಣವರು ಮಾಯೆಯ ಮೋಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ದೂರಮಾಡುತ್ತಾರೆ?

ಇಹ ಘೋರೇ ಕಲೌ ಪ್ರಾಯೋ ಜೀವಶ್ಚಾಸುರತಾಂ ಗತಃ । ಕ್ಲೇಶಾಕ್ರಾನ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಯೈವ ಶೋಧನೇ ಕಿಂ ಪರಾಯಣಮ್

ಈ ಭಯಾನಕ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಜೀವಿಗಳು ಅಸುರಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಶುದ್ಧಿಯಾಗಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೇನು?

ಶ್ರೇಯಸಾಂ ಯದ್ ಭವೇತ್ ಶ್ರೇಯಃ ಪಾವನಾನಾಂ ಚ ಪಾವನಮ್ । ಕೃಷ್ಣಪ್ರಾಪ್ತಿಕರಂ ಶಶ್ವತ್ ಸಾಧನಂ ತದ್‌ವದಾಧುನಾ

ಎಲ್ಲ ಮಂಗಳಕರವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ಪವಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಈಗ ನಮಗೆ ಹೇಳು.

ಚಿನ್ತಾಮಣಿರ್ಲೋಕಸುಖಂ ಸುರದ್ರುಃ ಸ್ವರ್ಗಸಂಪದಮ್ । ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ ಗುರುಃ ಪ್ರೀತೋ ವೈಕುಣ್ಠಂ ಯೋಗಿದುರ್ಲಭಮ್

ಚಿಂತಾಮಣಿಯು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವು ಸ್ವರ್ಗದ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಗುರುವು ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಅಪರೂಪವಾದ ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಸೂತ ಉವಾಚ - ಪ್ರೀತಿಃ ಶೌನಕ ಚಿತ್ತೇ ತೇ ಹ್ಯತೋ ವಚ್ಮಿ ವಿಚಾರ್ಯ ಚ । ಸರ್ವಸಿದ್ಧಾನ್ತ ನಿಷ್ಪನ್ನಂ ಸಂಸರಭಯನಾಶನಮ್

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಶೌನಕ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಮೂಡಿರುವುದರಿಂದ, ನಾನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಾರವಾದ, ಸಂಸಾರದ ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಭಕ್ತ್ಯೋಘವರ್ಧನಂ ಯಚ್ಚ ಕೃಷ್ಣಸಂತೋಷಹೇತುಕಮ್ । ತದಹಂ ತೇಽಭಿಧಾಸ್ಯಾಮಿ ಸಾವಧಾನತಯಾ ಶ್ರೃಣು

ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವದು ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು.

ಕಾಲವ್ಯಾಲಮುಖಾಗ್ರಾಸ ತ್ರಾಸನಿರ್ಣಾಶಹೇತವೇ । ಶ್ರೀಮದ್‌ಭಾಗವತಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಕಲೌ ಕೀರೇಣ ಭಾಷಿತಮ್

ಕಾಲ ಎಂಬ ನಾಗದ ಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೀರನಿಂದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ಏತಸ್ಮಾದ್ ಅಪರಂ ಕಿಂಚಿದ್ ಮನಃಶುದ್ಧ್ಯೈ ನ ವಿದ್ಯತೇ । ಜನ್ಮಾನ್ತರೇ ಭವೇತ್ ಪುಣ್ಯಂ ತದಾ ಭಾಗವತಂ ಲಭೇತ್

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೇ ಭಾಗವತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.

ಪರೀಕ್ಷಿತೇ ಕಥಾಂ ವಕ್ತುಂ ಸಭಾಯಾಂ ಸಂಸ್ಥಿತೇ ಶುಕೇ । ಸುಧಾಕುಂಭಂ ಗೃಹೀತ್ವೈವ ದೇವಾಸ್ತತ್ರ ಸಮಾಗಮನ್

ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಶುಕನು ಅಲ್ಲಿದ್ದನು. ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಅಮೃತದ ಕುಂಭವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು.

ಶುಕಂ ನತ್ವಾವದನ್ ಸರ್ವೇ ಸ್ವಕಾರ್ಯಕುಶಲಾಃ ಸುರಾಃ । ಕಥಾಸುಧಾಂ ಪ್ರಯಚ್ಛಸ್ವ ಗೃಹೀತ್ವೈವ ಸುಧಾಂ ಇಮಾಮ್

ಶುಕನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ನಾವು ಈ ಅಮೃತವನ್ನು ತಂದಿದ್ದೇವೆ, ನೀನು ನಮ್ಮಿಗೆ ಕಥೆಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ಕೊಡು.

ಏವಂ ವಿನಿಮಯೇ ಜಾತೇ ಸುಧಾ ರಾಜ್ಞಾ ಪ್ರಪೀಯತಾಮ್ । ಪ್ರಪಾಸ್ಯಾಮೋ ವಯಂ ಸರ್ವೇ ಶ್ರೀಮದ್‌ಭಾಗವತಾಮೃತಮ್

ಹೀಗೆ ವಿನಿಮಯವಾದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕಾಯಿತು; ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವೆವು.

ಕ್ವ ಸುಧಾ ಕ್ವ ಕಥಾ ಲೋಕೇ ಕ್ವ ಕಾಚಃ ಕ್ವ ಮಣಿರ್ಮಹಾನ್ । ಬ್ರಹ್ಮರಾತೋ ವಿಚಾರ್ಯೈವಂ ತದಾ ದೇವಾಞ್ಜಹಾಸ ಹ

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಮೃತ ಎಲ್ಲಿದೆ, ಕಥೆಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ, ಕಾಚ ಎಲ್ಲಿದೆ, ಮಹಾಮಣಿಯು ಎಲ್ಲಿದೆ? ಬ್ರಹ್ಮರಾತನು ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ ದೇವತೆಗಳತ್ತ ನೋಡಿ ನಗಿದನು.

ಅಭಕ್ತಾನ್ ತಾಂಶ್ಚ ವಿಜ್ಞಾಯ ನ ದದೌ ಸ ಕಥಾಮೃತಮ್ । ಶ್ರೀಮದ್‌ಭಾಗವತೀ ವಾರ್ತಾ ಸುರಾಣಾಂ ಅಪಿ ದುರ್ಲಭಾ

ಅವರು ಭಕ್ತರಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ಅವನು ಅವರಿಗೆ ಕಥಾ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದ ಕಥೆಗಳು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಪರೂಪ.

ರಾಜ್ಞೋ ಮೋಕ್ಷಂ ತಥಾ ವೀಕ್ಷ್ಯ ಪುರಾ ಧಾತಾಪಿ ವಿಸ್ಮಿತಃ । ಸತ್ಯಲೋಕ ತುಲಾಂ ಬದ್ಧ್ವಾ ತೋಲಯತ್ ಸಾಧನಾನ್ಯಜಃ

ರಾಜನ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಸತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ತೂಗನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಅವನು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತೂಗಿದನು.

ಲಘೂನ್ಯನ್ಯಾನಿ ಜಾತಾನಿ ಗೌರವೇಣ ಇದಂ ಮಹತ್ । ತದಾ ಋಷಿಗಣಾಃ ಸರ್ವೇ ವಿಸ್ಮಯಂ ಪರಮಂ ಯಯುಃ

ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಇದು ಬಹಳ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದರು.

ಮೇನಿರೇ ಭಗವದ್‌ರೂಪಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ಭಾಗವತಂ ಕಲೌ । ಪಠನಾತ್ ಶ್ರವಣಾತ್ ಸದ್ಯೋ ವೈಕುಣ್ಠಫಲದಾಯಕಮ್

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಭಗವಂತನ ರೂಪವೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಓದಿದರೆ ಅಥವಾ ಕೇಳಿದರೆ ಕೂಡಲೇ ವೈಕುಂಠ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದರು.

ಸಪ್ತಾಹೇನ ಶ್ರುತಂ ಚೈತತ್ ಸರ್ವಥಾ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕಮ್ । ಸನಕಾದ್ಯೈಃ ಪುರಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ನಾರದಾಯ ದಯಾಪರೈಃ

ಇದು ಏಳುದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ದಯಾಮಯರಾದ ಸನಕಾದಿಗಳು ಇದನ್ನು ನಾರದನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು.

ಯದ್ಯಪಿ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಬಂಧಾತ್ ಶ್ರುತಮೇತತ್ ಸುರರ್ಷಿಣಾ । ಸಪ್ತಾಹಶ್ರವಣವಿಧಿಃ ಕುಮಾರೈಸ್ತಸ್ಯ ಭಾಷಿತಃ

ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ದೇವರ್ಷಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರೂ, ಏಳುದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕೇಳಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕುಮಾರರು ವಿವರಿಸಿದರು.

ಶೌನಕ ಉವಾಚ - ಲೋಕವಿಗ್ರಹಮುಕ್ತಸ್ಯ ನಾರದಸ್ಯಾಸ್ಥಿರಸ್ಯ ಚ । ವಿಧಿಶ್ರವೇ ಕುತಃ ಪ್ರೀತಿಃ ಸಂಯೋಗಃ ಕುತ್ರ ತೈಃ ಸಹ

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು: ಲೋಕ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ನಾರದನು, ಸದಾ ಸಂಚರಿಸುವವನಾದ ಅವನು, ವಿಧಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿದನು? ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಂಪರ್ಕವಾಯಿತು?

ಸೂತ ಉವಾಚ - ಅತ್ರ ತೇ ಕೀರ್ತಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತಂ ಕಥಾನಕಮ್ । ಶುಕೇನ ಮಮ ಯತ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ರಹಃ ಶಿಷ್ಯಂ ವಿಚಾರ್ಯ ಚ

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಶುಕನು ನನಗೆ ಶಿಷ್ಯನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದುದನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಏಕದಾ ಹಿ ವಿಶಾಲಾಯಾಂ ಚತ್ವಾರ ಋಷಯೋಽಮಲಾಃ । ಸತ್ಸಙ್ಗಾರ್ಥಂ ಸಮಾಯಾತಾ ದದೃಶುಸ್ತತ್ರ ನಾರದಮ್

ಒಂದು ವೇಳೆ ವಿಶಾಲಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶುದ್ಧ ಋಷಿಗಳು ಸತ್ಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾರದನನ್ನು ನೋಡಿದರು.

ಕುಮಾರಾಃ ಊಚುಃ - ಕಥಂ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ದೀನಮುಖಂ ಕುತಶ್ಚಿನ್ತಾತುರೋ ಭವಾನ್ । ತ್ವರಿತಂ ಗಮ್ಯತೇ ಕುತ್ರ ಕುತಶ್ಚಾಗಮನಂ ತವ

ಕುಮಾರರು ಹೇಳಿದರು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಿಮ್ಮ ಮುಖ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಏಕೆ ಚಿಂತಿತನಾಗಿದ್ದೀರಿ? ಎಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀರಿ, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ?

ಇದಾನೀಂ ಶೂನ್ಯಚಿತ್ತೋಽಸಿ ಗತವಿತ್ತೋ ಯಥಾ ಜನಃ । ತವೇದಂ ಮುಕ್ತಸಙ್‌ಗಸ್ಯ ನೋಚಿತಂ ವದ ಕಾರಣಮ್

ಈಗ ನೀವು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದಂತೆ, ಧನ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೀರಿ. ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ನಿಮಗೆ ಇದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ—ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿ.

ನಾರದ ಉವಾಚ - ಅಹಂ ತು ಪೃಥಿವೀಂ ಯಾತೋ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸರ್ವೋತ್ತಮಮಿತಿ । ಪುಷ್ಕರಂ ಚ ಪ್ರಯಾಗಂ ಚ ಕಾಶೀಂ ಗೋದಾವರೀಂ ತಥಾ

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಪುಷ್ಕರ, ಪ್ರಯಾಗ, ಕಾಶಿ, ಗೋದಾವರಿ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ.

ಹರಿಕ್ಷೇತ್ರಂ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ ಶ್ರೀರಙ್‌ಗಂ ಸೇತುಬನ್ಧನಮ್ । ಏವಮಾದಿಷು ತೀರ್ಥೇಷು ಭ್ರಮಮಾಣ ಇತಸ್ತತಃ

ಹರಿಕ್ಷೇತ್ರ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಶ್ರೀರಂಗ, ಸೇತುವುಬಂಧ ಮತ್ತು ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆನು.

ನಾಪಶ್ಯಂ ಕುತ್ರಚಿತ್ ಶರ್ಮ ಮನಸ್ಸಂತೋಷಕಾರಕಮ್ । ಕಲಿನಾಧರ್ಮಮಿತ್ರೇಣ ಧರೇಯಂ ಬಾಧಿತಾಧುನಾ

ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷ ಕೊಡುವ ಸುಖವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿಲ್ಲ; ಈಗ ಧರ್ಮದ ಶತ್ರುವಾದ ಕಲಿಯುಗದಿಂದ ಭೂಮಿ ಬಾಧಿತವಾಗಿದೆ.