ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

(वसंततिलका) यं प्रव्रजन्तमनुपेत्यमपेतकृत्यं द्वैपायनो विरहकातर आजुहाव । पुत्रेति तन्मयतया तरवोऽभिनेदुः तं सर्वभूतहृदयं मुनिमानतोऽस्मि

ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ನಾನು ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವಾಗ, ದ್ವೈಪಾಯನನು ವಿಯೋಗದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡು ಅವನನ್ನು ಕೂಗಿದನು. ಆ ಮಹರ್ಷಿಯು ಮರಗಳೊಡನೆ ಒಂದಾಗಿ, ಅವುಗಳು ಅವನನ್ನು ಮಗನೆಂದು ಕರೆದು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟವು.

(अनुष्टुप्) नैमिषे सूतं आसीनं अभिवाद्य महामतिम् । कथामृत रसास्वाद कुशलः शौनकोऽब्रवीत्

ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಸೂತನು ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ, ಶೌನಕನು ಅವನಿಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕಥೆಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

शौनक उवाच - अज्ञानध्वान्तविध्वंस कोटिसूर्यसमप्रभ । सूताख्याहि कथासारं मम कर्णरसायनम्

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು: ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೇ, ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಸೂತನೇ, ನನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಅಮೃತದಂತೆ ಇರುವ ಕಥೆಗಳ ಸಾರವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

भक्तिज्ञानविरागाप्तो विवेको वर्धते महान् । मायामोहनिरासश्च वैष्णवैः क्रियते कथम्

ಭಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯವು ದೊರೆತಾಗ, ಮಹತ್ತರವಾದ ವಿವೇಕವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ವೈಷ್ಣವರು ಮಾಯೆಯ ಮೋಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ದೂರಮಾಡುತ್ತಾರೆ?

इह घोरे कलौ प्रायो जीवश्चासुरतां गतः । क्लेशाक्रान्तस्य तस्यैव शोधने किं परायणम्

ಈ ಭಯಾನಕ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಜೀವಿಗಳು ಅಸುರಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ದುಃಖದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಶುದ್ಧಿಯಾಗಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೇನು?

श्रेयसां यद् भवेत् श्रेयः पावनानां च पावनम् । कृष्णप्राप्तिकरं शश्वत् साधनं तद्‌वदाधुना

ಎಲ್ಲ ಮಂಗಳಕರವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ಪವಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಈಗ ನಮಗೆ ಹೇಳು.

चिन्तामणिर्लोकसुखं सुरद्रुः स्वर्गसंपदम् । प्रयच्छति गुरुः प्रीतो वैकुण्ठं योगिदुर्लभम्

ಚಿಂತಾಮಣಿಯು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಖವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವು ಸ್ವರ್ಗದ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಗುರುವು ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಅಪರೂಪವಾದ ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

सूत उवाच - प्रीतिः शौनक चित्ते ते ह्यतो वच्मि विचार्य च । सर्वसिद्धान्त निष्पन्नं संसरभयनाशनम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಶೌನಕ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಮೂಡಿರುವುದರಿಂದ, ನಾನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಾರವಾದ, ಸಂಸಾರದ ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

भक्त्योघवर्धनं यच्च कृष्णसंतोषहेतुकम् । तदहं तेऽभिधास्यामि सावधानतया श्रृणु

ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವದು ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಗಮನದಿಂದ ಕೇಳು.

कालव्यालमुखाग्रास त्रासनिर्णाशहेतवे । श्रीमद्‌भागवतं शास्त्रं कलौ कीरेण भाषितम्

ಕಾಲ ಎಂಬ ನಾಗದ ಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೀರನಿಂದ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

एतस्माद् अपरं किंचिद् मनःशुद्ध्यै न विद्यते । जन्मान्तरे भवेत् पुण्यं तदा भागवतं लभेत्

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೇ ಭಾಗವತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ.

परीक्षिते कथां वक्तुं सभायां संस्थिते शुके । सुधाकुंभं गृहीत्वैव देवास्तत्र समागमन्

ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಶುಕನು ಅಲ್ಲಿದ್ದನು. ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಅಮೃತದ ಕುಂಭವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು.

शुकं नत्वावदन् सर्वे स्वकार्यकुशलाः सुराः । कथासुधां प्रयच्छस्व गृहीत्वैव सुधां इमाम्

ಶುಕನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ನಾವು ಈ ಅಮೃತವನ್ನು ತಂದಿದ್ದೇವೆ, ನೀನು ನಮ್ಮಿಗೆ ಕಥೆಗಳ ಅಮೃತವನ್ನು ಕೊಡು.

एवं विनिमये जाते सुधा राज्ञा प्रपीयताम् । प्रपास्यामो वयं सर्वे श्रीमद्‌भागवतामृतम्

ಹೀಗೆ ವಿನಿಮಯವಾದ ಮೇಲೆ, ರಾಜನು ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕಾಯಿತು; ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವೆವು.

क्व सुधा क्व कथा लोके क्व काचः क्व मणिर्महान् । ब्रह्मरातो विचार्यैवं तदा देवाञ्जहास ह

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಮೃತ ಎಲ್ಲಿದೆ, ಕಥೆಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ, ಕಾಚ ಎಲ್ಲಿದೆ, ಮಹಾಮಣಿಯು ಎಲ್ಲಿದೆ? ಬ್ರಹ್ಮರಾತನು ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ ದೇವತೆಗಳತ್ತ ನೋಡಿ ನಗಿದನು.

अभक्तान् तांश्च विज्ञाय न ददौ स कथामृतम् । श्रीमद्‌भागवती वार्ता सुराणां अपि दुर्लभा

ಅವರು ಭಕ್ತರಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ಅವನು ಅವರಿಗೆ ಕಥಾ ಅಮೃತವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದ ಕಥೆಗಳು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಪರೂಪ.

राज्ञो मोक्षं तथा वीक्ष्य पुरा धातापि विस्मितः । सत्यलोक तुलां बद्ध्वा तोलयत् साधनान्यजः

ರಾಜನ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು. ಸತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ತೂಗನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಅವನು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ತೂಗಿದನು.

लघून्यन्यानि जातानि गौरवेण इदं महत् । तदा ऋषिगणाः सर्वे विस्मयं परमं ययुः

ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಇದು ಬಹಳ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದರು.

मेनिरे भगवद्‌रूपं शास्त्रं भागवतं कलौ । पठनात् श्रवणात् सद्यो वैकुण्ठफलदायकम्

ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಭಗವಂತನ ರೂಪವೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಓದಿದರೆ ಅಥವಾ ಕೇಳಿದರೆ ಕೂಡಲೇ ವೈಕುಂಠ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದರು.

सप्ताहेन श्रुतं चैतत् सर्वथा मुक्तिदायकम् । सनकाद्यैः पुरा प्रोक्तं नारदाय दयापरैः

ಇದು ಏಳುದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ದಯಾಮಯರಾದ ಸನಕಾದಿಗಳು ಇದನ್ನು ನಾರದನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು.

यद्यपि ब्रह्मसंबंधात् श्रुतमेतत् सुरर्षिणा । सप्ताहश्रवणविधिः कुमारैस्तस्य भाषितः

ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ದೇವರ್ಷಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದರೂ, ಏಳುದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕೇಳಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕುಮಾರರು ವಿವರಿಸಿದರು.

शौनक उवाच - लोकविग्रहमुक्तस्य नारदस्यास्थिरस्य च । विधिश्रवे कुतः प्रीतिः संयोगः कुत्र तैः सह

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದನು: ಲೋಕ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ನಾರದನು, ಸದಾ ಸಂಚರಿಸುವವನಾದ ಅವನು, ವಿಧಿಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವರೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿದನು? ಅವರೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಂಪರ್ಕವಾಯಿತು?

सूत उवाच - अत्र ते कीर्तयिष्यामि भक्तियुक्तं कथानकम् । शुकेन मम यत्प्रोक्तं रहः शिष्यं विचार्य च

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಶುಕನು ನನಗೆ ಶಿಷ್ಯನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದುದನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

एकदा हि विशालायां चत्वार ऋषयोऽमलाः । सत्सङ्गार्थं समायाता ददृशुस्तत्र नारदम्

ಒಂದು ವೇಳೆ ವಿಶಾಲಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶುದ್ಧ ಋಷಿಗಳು ಸತ್ಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾರದನನ್ನು ನೋಡಿದರು.

कुमाराः ऊचुः - कथं ब्रह्मन् दीनमुखं कुतश्चिन्तातुरो भवान् । त्वरितं गम्यते कुत्र कुतश्चागमनं तव

ಕುಮಾರರು ಹೇಳಿದರು: ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಿಮ್ಮ ಮುಖ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಏಕೆ ಚಿಂತಿತನಾಗಿದ್ದೀರಿ? ಎಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀರಿ, ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ?

इदानीं शून्यचित्तोऽसि गतवित्तो यथा जनः । तवेदं मुक्तसङ्‌गस्य नोचितं वद कारणम्

ಈಗ ನೀವು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದಂತೆ, ಧನ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೀರಿ. ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ನಿಮಗೆ ಇದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ—ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿ.

नारद उवाच - अहं तु पृथिवीं यातो ज्ञात्वा सर्वोत्तममिति । पुष्करं च प्रयागं च काशीं गोदावरीं तथा

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಪುಷ್ಕರ, ಪ್ರಯಾಗ, ಕಾಶಿ, ಗೋದಾವರಿ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ.

हरिक्षेत्रं कुरुक्षेत्रं श्रीरङ्‌गं सेतुबन्धनम् । एवमादिषु तीर्थेषु भ्रममाण इतस्ततः

ಹರಿಕ್ಷೇತ್ರ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಶ್ರೀರಂಗ, ಸೇತುವುಬಂಧ ಮತ್ತು ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆನು.

नापश्यं कुत्रचित् शर्म मनस्संतोषकारकम् । कलिनाधर्ममित्रेण धरेयं बाधिताधुना

ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಂತೋಷ ಕೊಡುವ ಸುಖವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿಲ್ಲ; ಈಗ ಧರ್ಮದ ಶತ್ರುವಾದ ಕಲಿಯುಗದಿಂದ ಭೂಮಿ ಬಾಧಿತವಾಗಿದೆ.