ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ನರದಮುನಿ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ: “ಈ ದೇಹವು ಐದು ಮೂಲಭೂತಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಲ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುವುದು. ಸರ್ಪದಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟವನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಈ ದೇಹವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಕೈ ಇಲ್ಲದವರು ಕೈ ಇರುವವರಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಕಾಲು ಇಲ್ಲದವರು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವವರಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಬಲಹೀನರು ಬಲವಂತರಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತಾರೆ—ಜೀವನು ಜೀವದ ಮೇಲೆ ಬದುಕುತ್ತದೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ಪರಮಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲ ಆತ್ಮಗಳ ಆತ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಒಳ ಹಾಗೂ ಹೊರ ಎರಡೂ ಕಡೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಅವನ ಮಾಯೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾಣಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಪರಮಾತ್ಮನು, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವವನು, ಈಗ ಕಾಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿ, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ದೈವಿಕ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ; ಈಗ ಅವನು ಉಳಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಇಲ್ಲಿರುವವರೆಗೂ ನೀವು ಅವನನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು, ತನ್ನ ಸಹೋದರನು ಮತ್ತು ಗಾಂಧಾರಿಯೊಂದಿಗೆ, ಹಿಮಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಗಂಗೆಯು ತನ್ನನ್ನು ಏಳು ನದಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಏಳು ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ, ಆ ನದಿಯನ್ನು ‘ಸಪ್ತಸಂಧಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಸೂಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಅಗ್ನಿಗೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ನೀರನ್ನೇ ಪಾನ ಮಾಡಿ, ನಿರ್ಲೋಭ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಆಸನ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಆರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದು, ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ರಜೋ ಮತ್ತು ತಮೋ ಗುಣಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ಶುದ್ಧ ಸತ್ವಗುಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ನನನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮಡಕೆ ಒಳಗಿನ ಆಕಾಶವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಂಡಂತೆ, ಆತನೂ ಲಯಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಮಾಯೆಯ ಅವಶೇಷ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳು ನಾಶವಾದವು; ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಆಹಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅವನು ಅಚಲವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆ ಇರಬಾರದು. ರಾಜನೇ, ಇಂದು ಐದನೇ ದಿನದ ನಂತರ ಅವನು ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವನು; ದೇಹವು ಭಸ್ಮವಾಗುವುದು. ಪತಿಯನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡುವಾಗ, ಅವನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪತ್ನಿಯು ತನ್ನ ಸಹೋದರ-in-law ಜೊತೆ ಹೊರಗಡೆ ನಿಂತು, ಪತಿಯನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೌರವರ ವಂಶಜರಾದ ವಿದ್ಯುರನು ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಾಗಿ, ನರದಮುನಿ, ತುಂಭುರುವಿನೊಂದಿಗೆ, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹಾರಿದರು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನರದನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಇದೊಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ವಿಷಯ: ವಸುದೇವನಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ, ವ್ರಜದ ಜನರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಅಜೇಯನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮನುಷ್ಯರು, ಮೃಗಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಹಜ ಶತ್ರುಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸ್ನೇಹಿತರಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರೇ. ಅಲ್ಲಿ, ಪರಮ, ಅದ್ವಿತೀಯ, ಅನಂತ ಪರಮಾತ್ಮನು, ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಗೋಪ ಬಾಲಕರಂತೆ ಬಾಲಲೀಲೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು—ಹಸುಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹಿಡಿದು, ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದನು. ಬ್ರಹ್ಮನು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು, ಅವನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದನು. ಬ್ರಹ್ಮನು ತನ್ನ ವಾಹನದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಇಳಿದು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ದಂಡವನ್ನು ಹಾಕಿದಂತೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ತಲೆಯ ಕ್ರೌನ್‌ಗಳಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಎರಡು ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು, ಸಂತೋಷದ ಅಶ್ರುಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು. ಅನು, ಪುನಃ ಪುನಃ ಎದ್ದು ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದನು, ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ಕುಳಿತು, ಹಿಂದಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದು, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಒರೆದು, ಕುತ್ತಿಗೆ ಬಾಗಿಸಿ, ಮುಖುಂದನನ್ನು ನೋಡುತ್ತ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ, ಕಂಗೆಡಿದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ, ಅಶ್ರುಗಳಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು. ಅರ್ಜುನನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದನು, ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಟನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು. ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಳೆದರೂ, ಅರ್ಜುನನು ಮರಳಲಿಲ್ಲ; ಆಗ, ಕೌರವರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಭಯಾನಕವಾದ ಅಪಶಕುನಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕಾಲದ ಭಯಾನಕ ಪ್ರಭಾವ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಟಾದಾಟ, ಜನರಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳುಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮೋಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು; ಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ, ತಂದೆ-ತಾಯಿ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸಹೋದರರು, ದಂಪತಿಗಳ ನಡುವೆ ಕಲಹಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಇಂತಹ ಭಯಾನಕ ಅಪಶಕುನಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ರಾಜನು, ಲೋಭ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮದ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ತಮ್ಮನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು: ಅರ್ಜುನನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದನು, ಬಂಧುಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಟನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು. ಈಗ ಏಳು ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಳೆದಿವೆ, ನಿಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭೀಮಸೇನನು ಮರಳಿಲ್ಲ; ಕಾರಣ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ದೈವಿಕ ಋಷಿಯು ಹೇಳಿದ ಕಾಲ ಈಗ ಬಂದಿದೆಯೇ? ಪರಮಾತ್ಮನು ಭೂಮಿಯ ಲೀಲೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಸಮಯವೇ ಇದೇ? ಅವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾವು ಶ್ರೀ, ರಾಜ್ಯ, ಹೆಂಡತಿ, ಜೀವ, ಕುಟುಂಬ, ಪ್ರಜೆ, ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಜಯ, ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದೆವು. ಈ ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಾನವರೊಳಗಿನ ಕಾಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ—ದೈವಿಕ, ಭೌತಿಕ, ದೇಹದ—ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ವಿಷಾದಕರ ಸೂಚನೆಗಳು, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಭಯ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲವನ್ನು ತುಂಬಿಸುತ್ತಿವೆ. ನನ್ನ ತೊಡೆಯು, ಕಣ್ಣು, ಕೈಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿವೆ, ಹೃದಯ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ; ಖಂಡಿತವಾಗಿ, ಏನೋ ಅನಿಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಲಿದ್ದೆ. ಅಗ್ನಿಮುಖದ ನರಿ ಬೆಳಗಿನ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಕೂಗುತ್ತಿದೆ; ಈ ನಾಯಿಯು ನನಗೆ ಭಯದಿಂದ ಅಳುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಎಡ-ಬಲ ನನ್ನನ್ನು ಸುತ್ತಿವೆ; ನನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು ಅಳುತ್ತಿವೆ. ಈ ಪಾರಿವಾಳ, ಮರಣದ ದೂತ, ಹಲ್ಲುಹುಳು, ಮತ್ತು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂಗುತ್ತಿರುವ ಗೂಬೆ—ಇವು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ ಮತ್ತು ಖಾಲಿತನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಗೆ ತುಂಬಿದೆ, ದಿಗಂತಗಳು, ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿವೆ; ಭಯಾನಕ ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೂಡ ಇದೆ. ಗಾಳಿ ಬಲವಾಗಿ ಬೀರುತ್ತಿದೆ, ಧೂಳು ಮತ್ತು ಕತ್ತಲನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿದೆ; ಮೋಡಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ರಕ್ತವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿವೆ, ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ. ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ಸು ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದೆ, ಗ್ರಹಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಹೊತ್ತಿರುವಂತೆ, ಅನ್ಯ ಜೀವಿಗಳು ತುಂಬಿವೆ. ನದಿ, ನಾಳೆ, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸುಗಳು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ; ಅಗ್ನಿಯು ತುಪ್ಪ ಹಾಕಿದರೂ ಉರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾಲ ಏನು ತರಲಿದೆ? ಹಸುಗಳ ಕರುವುಗಳು ತಾಯಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ಹಸುಗಳು ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಹಸುಗಳು ಅಳುತ್ತಿವೆ, ಎತ್ತುಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ತ್ಯಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಭಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಭಯಾನಕ ಸೂಚನೆಗಳು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ತುಂಬಿಸಿದವು.