ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆತಂಕದಿಂದ ನಾರದ ಮಹರ್ಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಕೇಳಿದನು: "ಪೂಜ್ಯ ಮಹಾಶಯ, ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು; ನನ್ನ ತಾಯಿ ಗಾಂಧಾರಿ, ತನ್ನ ಪುತ್ರರ ನಾಶದ ದುಃಖದಿಂದ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಳೆ—ಅವಳು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಳು ಎಂಬುದೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು." ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲು ದಾರಿದೀಪದಂತೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ನಾರದ ಮಹರ್ಷಿ, ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಋಷಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಮಹಾನ್ ನಾರದನು, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಉಪದೇಶ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. "ಯುಧಿಷ್ಠಿರಾ, ಹಸುವನ್ನು ಅದರ ಕಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಹಗ್ಗದಂತೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಮತ್ತು ಪದಗಳ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲರೂ ಭಗವಂತನಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಆಟದ ವಸ್ತುಗಳು ಆಟಗಾರನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸೇರಿ, ಬೇರ್ಪಡುವಂತೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ಜನರ ಸಂಯೋಗ ಮತ್ತು ವಿಯೋಗ ಕೂಡ ಭಗವಂತನ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನೀನು ಶಾಶ್ವತ ಅಥವಾ ಅಶಾಶ್ವತ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದೆಲ್ಲವೂ ನಿಜಕ್ಕೂ ಹಾಗಲ್ಲ; ಮೋಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ದುಃಖಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಹೃದಯದ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು. 'ನಾನಿಲ್ಲದೆ ಆ ಬಡವರು ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ?' ಎಂಬ ದುರ್ಬಲ ಭಾವನೆ ಬೇಡ. ಈ ದೇಹವು ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಲ, ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ಹಾವು ಹಿಡಿದವನೊಬ್ಬನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗದಂತೆ, ಯಾರೂ ಯಾರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೈ ಇಲ್ಲದವು ಕೈ ಇರುವವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ, ಕಾಲು ಇಲ್ಲದವು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳಿರುವವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಲವಂತರು ದುರ್ಬಲರನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ—ಜೀವನವೆಂದರೆ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಯ ಬದುಕು. ರಾಜನೆ, ಪರಮಾತ್ಮನು ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮರೂಪಿಯಾಗಿ, ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ತನ್ನನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಒಳಗಿಂತ ಹೊರಗೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಭಗವಂತನ ಮಾಯೆಯ ಮೂಲಕ ಕಾಣಬಹುದು. ಅವನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪಾಲಕ; ಈಗ ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ದೈವಿಕ ಕಾರ್ಯ ಸಫಲವಾಗಿದೆ; ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಭಗವಂತನು ಇಲ್ಲಿರುವವರೆಗೆ ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಅವನನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಿ. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಹಾಗೂ ಪತ್ನಿ ಗಾಂಧಾರಿಯೊಂದಿಗೆ, ಹಿಮಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ, ದೇವತಾ ಗಂಗೆಯು ಏಳು ಋಷಿಗಳ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಏಳು ಹರಿವಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿದ್ದಾಳೆ—ಅದರ ಕಾರಣ ಅವಳಿಗೆ 'ಸಪ್ತಸ್ರೋತಾ' ಎಂದು ಹೆಸರು. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಅಲ್ಲಿ ಸಮಯಾನುಸಾರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಿ, ಕೇವಲ ನೀರನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ. ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ಆಸನ ಮತ್ತು ಉಸಿರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಆರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಾ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಹರಿಧ್ಯಾನದಿಂದ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸತ್ವಗುಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞನನ್ನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಹಡಗಿನೊಳಗಿನ ಆಕಾಶವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವಂತೆ ಅವನು ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮೋಹ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳ ಅವಶೇಷವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಿ, ಇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಆಹಾರವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸ್ಥಂಭದಂತೆ ಚಲನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಾನೆ. ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜನೇ, ಇಂದಿನಿಂದ ಐದನೇ ದಿನ ಅವನು ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅದು ಭಸ್ಮವಾಗುವುದು. ಅವನ ಪತ್ನಿ ಗಾಂಧಾರಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ, ಪತಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡುವಾಗ ಹೊರಗಡೆ ನಿಂತು, ಪತಿಯನ್ನು ಅಗ್ನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಿದುರನು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ದುಃಖ ಎರಡನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಿ, ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಿ ನಾರದನು, ತುಂಭೂರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟನು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ವಸುದೇವನಲ್ಲಿ, ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ಆತ್ಮನಾದ ಭಗವಂತನಲ್ಲಿ, ವ್ರಜದ ಜನರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ—ಇದು ಎಷ್ಟು ಅದ್ಭುತ!" ಅಲ್ಲಿ, ಜಯಿಸಲಾಗದ ಭಗವಂತನಿರುವ ವ್ರಜದಲ್ಲಿ, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಮೃಗಗಳು ಸಹಜ ಶತ್ರುಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸ್ನೇಹಿತರಂತೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಸಹ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ, ಪರಮಾತ್ಮನು, ಅಖಂಡ, ಅನಂತ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪಿಯಾದ ಭಗವಂತನು, ಬಾಲಗೋಪಾಲನಾಗಿ ತನ್ನ ಬಾಲಲೀಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು—ಹಸುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ, ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನದ ತುಂಡು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು—ಅವನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರು ನೋಡಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮನು ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ವಾಹನದಿಂದ ಇಳಿದು, ಭೂಮಿಗೆ ಸುವರ್ಣದ ದಂಡವನ್ನು ಹಾಕುವಂತೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ತಲೆಯ ಕಿರೀಟಗಳಿಂದ ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಆನಂದಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು. ಪುನಃ ಪುನಃ ಎದ್ದು, ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ಹಿಂದೆ ಕಂಡ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತನು. ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದು, ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಒರೆಸಿ, ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಬಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಕುಂದನನ್ನು ನೋಡುತ್ತ, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ವಿನಯದಿಂದ, ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಕಂಪಿತ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಮಾತಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಈ ನಡುವೆ, ಸುತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಅರ್ಜುನನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ತೆರಳಿ, ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಹೊರಟಿದ್ದನು. ಅನೇಕ ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಳೆದರೂ ಅರ್ಜುನನು ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಆಗ, ಕುರುಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಭಯಾನಕವಾದ ಅಶುಭ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನು ಕಾಲಚಕ್ರದ ಭಯಾನಕ ಪ್ರಭಾವ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಟಾ ನಡೆ, ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ಸುಳ್ಳುಗಳ ಪ್ರಭಾವ—all ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು. ವ್ಯವಹಾರಗಳು ವಕ್ರವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಸ್ನೇಹದಲ್ಲೂ ಮೋಸ ಬೆರೆತುಹೋಗಿತ್ತು, ತಂದೆ-ತಾಯಿ, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸಹೋದರರು, ದಂಪತಿಗಳು—ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಕಲಹಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.