ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು, ಅವನ ಅದ್ಭುತ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆನು. ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಎಲ್ಲ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾರೇನು ನಿರಂತರ ಮನಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಕಥನವನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಓದುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರಕ್ಕೂ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೂ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಚಂದ್ರಮಾಸದ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಥವಾ ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದರೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪಠಿಸಿದರೆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಬಹುದು. ಪುಷ್ಕರ, ಮಥುರಾ ಅಥವಾ ದ್ವಾರಕೆಯಂತಹ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸಿದವನು ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹಾಡುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಪಿತೃಗಳು, ಮನುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛಿತ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ವೇದಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೋ—ಅಂದರೆ, ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ—ಅವರು ಜೇನು, ತುಪ್ಪ, ಹಾಲುಗಳ ಹರಿವಿನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯಾವ ದ್ವಿಜನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಪುರಾಣ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಭಗವಂತನು ವರ್ಣಿಸಿದ ಪರಮಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇದನ್ನು ಓದಿದರೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಸಮುದ್ರದಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ವೈಶ್ಯನು ಧನಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಶೂದ್ರನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲರ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಹರಿಯು—ಕಲಿಯ ಪಾಪಮಯ ಗುಚ್ಚವನ್ನು ದಹಿಸುವವನು—ಇಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ರೂಪವು ಇಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಶ್ಲೋಕಕ್ಕೆ ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಜನ್ಮರಹಿತ, ಅನಂತ, ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಡೆಸುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ಶಿವರಂತಹ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗದ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮವಾದ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ಮಿಸುವ, ಧನ್ಯರೇ ಆತನನ್ನು ಅರಿಯಬಲ್ಲ ಪರಮಧಾಮಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವ್ಯಾಸಮುನಿಯ ಪುತ್ರನಿಗೆ ವಂದನೆಗಳು—ಅವನು ತನ್ನ ಸ್ವಾನಂದದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಜಯಿಸಲಾರದ ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ, ದಯೆಯಿಂದ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು, ಸತ್ಯದೀಪವನ್ನು, ಪಾಪನಾಶಕವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ವೇಳೆ ಮೈತ್ರೇಯರಿಂದ ಆತ್ಮಯಾನದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ವಿದುರನು, ತನ್ನ ಜ್ಞಾನಪಿಪಾಸೆ ತೃಪ್ತಿಗೊಂಡು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು. ವಿದುರನು ಕೌಷಾರವ ಮುನಿಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಅವನ ಬಂಧುವನ್ನು ಮರಳಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಯುಯುತ್ಸು, ಸೂತ, ಕೃಪ ಮತ್ತು ಪೃಥೆಯೊಂದಿಗೆ, ಗಾಂಧಾರಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಸುಭದ್ರಾ, ಉತ್ತರಾ, ಕೃಪಿ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ಇತರ ಪತ್ನಿಯರು, ಅವರ ಪುತ್ರರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ—all ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತರು. ಅವರಿಗೆ ಜೀವವೇ ಮರಳಿ ಬಂದಂತೆ ಅನಿಸಿತು; ಅವರು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ವಿದುರನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. ವಿಚ್ಛೇದನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ವ್ಯಾಕುಲತೆಯಿಂದ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಶ್ರು ಹರಿಯಿತು; ರಾಜನು ವಿದುರನನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಆಸನ ನೀಡಿದನು ಮತ್ತು ಆತಿಥ್ಯವನ್ನೂ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಅವನು ಊಟ ಮಾಡಿ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು, ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತ ನಂತರ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ವಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: “ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯಾ? ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು, ವಿಷ, ಬೆಂಕಿ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ತಾಯಿ ಸಹಿತ ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆವು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ನೀನು ಹೇಗೆ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ್ದೆ? ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು, ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದೆಯಾ? ಹೇ ಸ್ವಾಮಿ, ನಿನ್ನಂತಹ ಭಕ್ತರು ತಾನೇ ತೀರ್ಥಗಳು; ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಗದಾಧರನನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಬಂಧುಗಳು, ಕೃಷ್ಣಭಕ್ತರು—ಅವರನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿದ್ದೀಯಾ ಅಥವಾ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್ದೀಯಾ? ಯಾದವರು ತಮ್ಮ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೆ?” ಧರ್ಮರಾಜನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ವಿದುರನು ತನ್ನ ಅನುಭವವನ್ನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಯದುವಂಶದ ನಾಶದ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದನು. ದುಃಖಕರವಾದ, ಸಹಿಸಲಾಗದ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವನು ದಯೆಯಿಂದ, ಇತರರ ದುಃಖವನ್ನು ನೋಡಲಾಗದೆ ಅದನ್ನು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಕಾಲವರೆಗೆ, ಅವನು ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದನು, ತನ್ನ ದೊಡ್ಡಣ್ಣನಿಗೆ ಕ್ಷೇಮವನ್ನೂ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂತೋಷವನ್ನೂ ತಂದನು. ಆರ್ಯಮನು ತಪ್ಪುಮಾಡಿದವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಯಮನು ಶಾಪದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನೂರು ವರ್ಷ ಶೂದ್ರನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನು ವಂಶದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಲೋಕಪಾಲರಂತೆ ಪರಮ ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದನು. ಮನೆಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವವರು, ಜಗತ್ತಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಗುಚಿಕೊಂಡವರು, ಸಮಯದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ, ಆ ಸಮಯವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿದುರನು ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ರಾಜನೇ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಡಬೇಕು; ಅಪಾಯವು ಬಂದುಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ, ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ, ಯಾವ ಔಷಧಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಇದು ಪರಮ ಕಾಲ, ಭಗವಂತನೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಂದಿರುವನು. ಅವನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯರೂ ಕೂಡ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ, ವಶವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಜನರು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲೇ ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಇತರರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಧನ-ಧಾನ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದೇನಿದೆ? ತಂದೆ, ಸಹೋದರ, ಸ್ನೇಹಿತ, ಪುತ್ರ—ಎಲ್ಲರೂ ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಯೌವನವು ಹೋದಿದೆ; ನೀನು ವೃದ್ಧನಾಗಿ, ಇತರರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ. ಅಯ್ಯೋ, ಜೀವಿಯ ಜೀವಿಸುವ ಆಸೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡು; ನೀನು ಭೀಮನಿಂದ ಉಳಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಕನಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯಲ್ಲಾ! ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ, ದಾನಗಳನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ, ವಿಷವನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಅಪಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ, ಭೂಮಿ-ಧನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ—ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟು ಉಳಿದಿದೆ? ನಿನ್ನ ದೇಹವೂ ಸಹ, ಜೀವಿಸುವ ಆಸೆಯಿಂದ, ಇಚ್ಛೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿ, ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಯಂತೆ ತೊರೆದಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ದೇಹದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾದವನು, ಅದರ ಗತಿಗೆ ಚಿಂತೆಪಡದೆ ತ್ಯಜಿಸುವನು—ಅವನನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತಾನು ಅಥವಾ ಇತರರ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿರಾಶನಾಗಿ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹದಿಂದ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಮನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನು—ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಯಾಣವು ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಇರಲಿ; ನಿನ್ನ ಪಥವನ್ನು ಯಾರೂ ತಿಳಿಯದಿರಲಿ; ಏಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಕಾಲವು ಗುಣಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ದೂರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ ವಿದುರನ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಜಾಗೃತನಾಗಿ, ಬಂಧುಗಳ ಮೇಲಿನ ಗಾಢವಾದ ಮಮಕಾರದ ಬಂಧನವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರನು ತೋರಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೊರಟನು.