ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ ಉಪವಾಸ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಾನು ಬಹುಕಾಲ ಹಿಂದೆ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಬಾಯಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡೆನು. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ನಾನು ಈಗ ನಿಮಗೆ ಮಹಾಪುರುಷನಾದ ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆನು—ಆ ಭಗವಂತನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಎಲ್ಲ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥನವನ್ನು ನಿರಂತರವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರಮಾಸದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಅಥವಾ ಹನ್ನೊಂದನೇ ದಿನ ಕೇಳಿದರೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಪಠಿಸಿದರೆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪುಷ್ಕರ, ಮಥುರಾ, ಅಥವಾ ದ್ವಾರಕಾದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಈ ಕಥನವನ್ನು ಪಠಿಸಿದವರು ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಠಿಸುವವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಪಿತೃಗಳು, ಮನುವರು, ರಾಜರು—all ಅವರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜನು ಮೆಣಸು, ತುಪ್ಪ, ಹಾಲಿನ ನದಿಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು. ಭಕ್ತಿಯುತ ದ್ವಿಜನು ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೆ ಭಗವಂತನು ವರ್ಣಿಸಿದ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಸಮುದ್ರದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು, ವೈಶ್ಯನು ಧನಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು, ಶುದ್ರನು ಪಾಪಮೋಚನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇತರ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿ, ಕಳಿಯುಗದ ದುಷಿತವನ್ನು ಹೊಗಿಸುವ ಭಗವಂತ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಾಯನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ, ಅವನ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ರೂಪವನ್ನು ಶ್ಲೋಕದಿಂದ ಶ್ಲೋಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಜ್ಜನಾದ, ಅನಂತ, ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯವನ್ನು ನಡೆಸುವ, ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಇಂದ್ರ, ಶಿವಾದಿಗಳಿಗೂ ಗ್ರಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ, ಧನ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗ್ರಹವಾಗುವ ಆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಶ್ರೀವ್ಯಾಸದ ಪುತ್ರನಿಗೆ, ಆತ್ಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ, ದಯೆಯಿಂದ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದ—ಯಾವುದು ಸತ್ಯದ ದೀಪ, ಪಾಪನಾಶಕ—ಅವನಿಗೆ ನಾನು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸೂತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು: ವಿದ್ಯುರನು ತನ್ನ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರೇಯರಿಂದ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದನು; ಆ ಜ್ಞಾನಪಿಪಾಸೆ ತೃಪ್ತಿಯಾದ ನಂತರ, ಅವನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ಅವನು ಋಷಿ ಕೌಶಾರವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಗೋವಿಂದನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು; ಆಗ ಅವನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ವಿದ್ಯುರನು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರರು, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ, ಯುಯುತ್ಸು, ಸೂತ, ಕೃಪಾಚಾರ್ಯ, ಪೃಥಾ—ಇವರೊಂದಿಗೆ, ಗಾಂಧಾರಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಸುಭದ್ರಾ, ಉತ್ತರ, ಕೃಪಿ, ಮತ್ತಿತರ ಪಾಂಡವರ ಪತ್ನಿಯರು, ಅವರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ—all ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎದ್ದು ಬಂದರು. ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಜೀವವೇ ಮರಳಿ ಬಂದಂತಾಯಿತು; ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಆಲಿಂಗನ, ನಮಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದರು. ವಿಚ್ಛೇದನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರೀತಿಯ ಆಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ, ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆನಂದದ ಅಶ್ರು ಹರಿದು ಬಂತು. ರಾಜನು ಅವನಿಗೆ ಆಸನ ನೀಡಿದನು, ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ವಿದ್ಯುರನು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು, ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತಾಗ, ರಾಜನು ವಿನಮ್ರತೆಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: “ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೀಯಾ? ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ತಾಯಿ ವಿಷ, ಬೆಂಕಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಪಾರಾದೆವು. ಪೃಥ್ವಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದೆ? ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು, ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ನೀನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದೀಯಾ? ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರು ತಾವು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳೇ; ಅವರು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಗದಾಧಾರಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳು, ಕೃಷ್ಣಭಕ್ತರು, ಯಾದವರು—all ಸುಖದಿಂದ ಇದ್ದಾರೆಯೇ?” ಧರ್ಮರಾಜನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ವಿದ್ಯುರನು ತನ್ನ ಅನುಭವದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಯದುವಂಶದ ವಿನಾಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ದುಃಖದ ಸಂಗತಿಯು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವನು ದಯೆಯಿಂದ, ಇತರರ ದುಃಖವನ್ನು ನೋಡಲಾಗದೆ ಅದನ್ನು ಗುಪ್ತವಿಟ್ಟನು. ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದನು; ದೇವರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತಂದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಯಮನು ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಯಮನು ಶಾಪದಿಂದ ಶೂದ್ರನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿದಿದ್ದನು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನು ವಂಶದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಲೋಕಪಾಲರಂತೆ ಪರಮ ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು. ಮನೆಗೆ ಅತಿಯಾದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರಿಗೆ, ಸಮಯವು ಹೇಗೆ ಕಳೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಗೊತ್ತಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ವಿದ್ಯುರನು ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ರಾಜನೇ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊರಡಬೇಕು; ಅಪಾಯವು ಸಮೀಪಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ; ಇದು ಪರಮ ಕಾಲ, ಭಗವಂತನು, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗಾಗಿ ಬಂದಿರುವನು. ಆತನು ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರನ್ನು ಕೂಡ, ಅವರ ಪ್ರಾಣದೊಂದಿಗೆ, ಹಠಾತ್‌ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಧನ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೇನು? ತಂದೆ, ಸಹೋದರ, ಸ್ನೇಹಿತ, ಪುತ್ರ—ಎಲ್ಲರೂ ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಯೌವನವು ಹೋದಿದೆ; ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ದೇಹವೂ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದೆ; ನೀನು ಪರರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ಜೀವಿಗೆ ಜೀವಿಸುವ ಆಸೆಯೇ ಎಷ್ಟು ಮಹತ್ತರವಾದುದು! ನೀನು ಭೀಮನು ಉಳಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವೆ. ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ, ದಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ವಿಷ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಧನ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ—ಇದರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಇನ್ನೇನು ಉಳಿದಿದೆ? ಈ ದೇಹವೂ, ಬದುಕಲು ಬಯಸಿದರೂ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಿಂದ ಹಾಳಾಗಿ, ಬಟ್ಟೆಯಂತೆಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದಾಗ, ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದವನು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಂತ ಅಥವಾ ಪರಕಾರಣದಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯಪಟ್ಟು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಮನೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋದವನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಆಗಾಗಲೇ, ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಪ್ರಾರಂಭಿಸು; ಏಕೆಂದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಇಂದಿನಿಂದ ಕಾಲವು ಗುಣಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ದೂರತರುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ವಿದ್ಯುರನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು.