ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಸಂಪತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದನು, ಆದರೆ ಜನರಿಂದ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ದಂಡಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಪತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಬದಲು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದನು. ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಈ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಅಚ್ಯುತನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅವನ ಸಹೋದರರು ಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಅಪಾರವಾದ ಧನವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ಈ ರೀತಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಭಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಮೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದನು. ರಾಜನ ಆಮಂತ್ರಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಗೊಂಡು, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೆಲ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದನು. ಬಳಿಕ, ರಾಜನ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಯಾದವರೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿದನು. ಹರಿಯು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಮಹಿಮೆ—ಭಕ್ತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು—ವೃಂದಾವನದ ಬಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಕಂಡು, ಅದ್ಭುತದಿಂದ ಅದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಪರಮ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ತನ್ನ ಲೀಲೆಗೆ ಮಾನವ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪಾಪಿಗಳಾದ ಅಘಾಸುರನಂತವರು ಕೂಡ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಆತ್ಮಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಯಾರಾದರೂ ಒಮ್ಮೆ라도 ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ, ಪರಮ ಭಕ್ತಿಪಥವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೋಹವಿಲ್ಲದೆ ಸದಾ ಶಾಶ್ವತಾತ್ಮಾನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರು ಹೇಗೆ ಮಹತ್ತರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ? ಈಗ ಸೂತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಹೀಗೆ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲಾವಿನೋದಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಪುನಃ ಶುಕಮುನಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: “ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹರಿಯು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು, ಅದು ಬೇರೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದರೂ, ಬಾಲಕರು ತಮ್ಮ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹಾಡಿದರು? ಹೇ ಮಹಾಯೋಗೀ, ಮಹಾಗುರು, ಈ ಪರಮಾಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಿ; ಇದು ಹರಿಯ ಮಾಯೆಯೇ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ.” “ನಾವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಧನ್ಯರು, ಗುರುವೇ, ಯಾಕೆಂದರೆ ನಾವು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದರೂ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪವಿತ್ರ ಕಥಾಮೃತವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.” ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅನಂತದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದ ಬದರಾಯಣಪುತ್ರ ಶುಕಮುನಿಗೆ ಸ್ಮರಣೆ ಬಂದು, ಬಾಹ್ಯಚೇತನವನ್ನು ಪುನಃ ಹೊಂದುತ್ತಾ, ಆ ಭಕ್ತಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು. “ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೆ, ನೀವು ಕೇಳಿದಂತೆ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಲೀಲಾಮಯ ಅವತಾರಗಳನ್ನೂ, ಅವನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಯಾರೇ ಆಗಲಿ—ಬಿದ್ದವರಾದರೂ, ಅಡವಿದವರಾದರೂ, ನೋವಿನಲ್ಲಿ ಇರುವವರಾದರೂ, ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಾದರೂ, ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವವರಾದರೂ—ಯಾರು ‘ಹರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ’ ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಯಾವಾಗ ಅನಂತನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ಶ್ರವಣದಿಂದ ಪಾವನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರಿತು ಹೊಗಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನು ಜನರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅವರ ದುಃಖವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹೇಗೆಂದರೆ, ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನು ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಮೋಡಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವಂತೆ. ಯಾವ ಮಾತುಗಳು ಪರಾತ್ಪರನಾದ ಭಗವಂತನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವು ಖಾಲಿ ಮಾತುಗಳಾಗಿವೆ; ಸತ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ, ಶುಭವೂ ಅಲ್ಲ, ಪವಿತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ. ಭಗವಂತನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುವ ಮಾತು ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ, ಶುಭ, ಪವಿತ್ರ. ಅದು ಮಾತ್ರ ಆನಂದಕರ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿರುವುದು, ಸದಾ ಹೊಸದು, ಸದಾ ಹಸಿರಾಗಿರುವುದು; ಅದು ಮಾತ್ರ ಜನರ ದುಃಖಸಾಗರವನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತದೆ—ಯಾವಾಗ ಭಗವಂತನ ಪಾವನಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಮಾತುಗಳು, ಎಷ್ಟು ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಹರಿಯ ಪಾವನಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾರುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅದು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಡಿಗೆ ಸಮಾನ; ಅಲ್ಲಿ ಹಂಸಗಳು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅಚ್ಯುತನಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶುದ್ಧಭಕ್ತರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ Meter ದೋಷವಿದ್ದರೂ, ಅನಂತನಾಮ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾತು ಜನರ ಪಾಪವನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ; ಸಜ್ಜನರು ಅದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ಅಚ್ಯುತಾ, ಕಾಮನಿರೋಧಿತವಾದ ಕ್ರಿಯೆಯೂ, ಭಕ್ತಿರಹಿತವಾದ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನವೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕರ್ಮಗಳು ಹೇಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಶುಭವನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲವು? ಯಾವ ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಲಿ—ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ, ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮ, ತಪಸ್ಸು, ಅಧ್ಯಯನ—ಅದು ಪರಮವಾಗುವುದು ಶ್ರೀಧರನ ಪಾದಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಸದಾ ಉಂಟುಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಹರಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರವಣಮಾಡುವಾಗ ಮಾತ್ರ. ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಸ್ಮರಣೆ ಎಲ್ಲ ಅಮಂಗಳವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ಶುಭವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಅದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಭಗವಂತನ ಪರಮಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಜ್ಞಾನ-ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರು ಬಹುಧನ್ಯರು, ಯಾಕೆಂದರೆ ನೀವು ಸದಾ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತೀರಿ—ಅವನು ದೇವಾಧಿದೇವ, ಸರ್ವಭೂತಾತ್ಮ, ಪರಮೇಶ್ವರ. ನಾನೂ ಸಹ, ರಾಜ ಪರಿಕ್ಷಿತನು ಉಪವಾಸವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಮುನಿಯ ಬಾಯಿಂದ ಈ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ್ದೆನು, ಈಗ ಪುನಃ ಸ್ಮರಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಈ ರೀತಿ ನಾನು ಭಗವಂತನ ಮಹಾಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಅವನ ಮಹಿಮೆಯು ಎಲ್ಲ ದುಃಖವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಪ್ರತಿದಿನವೂ, ಕನಿಷ್ಠ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವಾದರೂ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿ ಅಥವಾ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಆತ್ಮಸಂಯಮದಿಂದ ಪಠಿಸಿದರೆ ಪಾಪಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಆತ್ಮಸಂಯಮದಿಂದ ಉಪವಾಸವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಪುಷ್ಕರ, ಮಥುರಾ ಅಥವಾ ದ್ವಾರಕಾದಲ್ಲಿ ಈ ಪಾಠವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿ, ಶ್ರವಣ ಮಾಡಿದಾಗ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ಪಿತೃಗಳು, ಮನುವರು, ರಾಜರು—ಹಾಡುವವರಿಗೂ, ಕೇಳುವವರಿಗೂ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾವ ದ್ವಿಜನು ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮಧು, ತುಪ್ಪ, ಹಾಲಿನ ಹರಿವಿನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪುರಾಣಸಂಪುಟವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡುವ ದ್ವಿಜನು, ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಸಮುದ್ರಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು, ವೈಶ್ಯನು ಐಶ್ವರ್ಯಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು, ಶೂದ್ರನು ಪಾಪಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೆಡೆ, ಎಲ್ಲರ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಹರಿಯು, ಕಾಲಿಯ ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು, ನಿರಂತರ ಹಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅವನ ಆವೃತ್ತ ರೂಪವು ಪದ್ಯದಿಂದ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಕಥಾನಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜನ್ಮರಹಿತ, ಅನಂತ, ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ; ನಿಮ್ಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ಶಿವಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಗ್ರಹಿಸಲು ಕಷ್ಟ; ಹೇ ಅಚ್ಯುತಾ, ನಿಮಗೆ ವಂದನೆ. ಶಾಶ್ವತ ದೇವಾಧಿದೇವನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಶಕ್ತಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿಮ್ಮೊಳಗೆ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ; ಧನ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಸಪುತ್ರನಾದ ಶುಕಮುನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅವನು ಸ್ವಾನಂದದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಜೆಯಾದ ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ, ದಯೆಯಿಂದ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು—ಇದು ಸತ್ಯದ ದೀಪ, ಪಾಪನಾಶಕ. ಈಗ ಸೂತನು ಮುಂದುವರಿದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ವಿದ್ಯುರನು, ತಪೋಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರೇಯರಿಂದ ಆತ್ಮಪಥದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ತನ್ನ ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಂಡು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು. ವಿದ್ಯುರನು ಕೌಶಾರವಮುನಿಯ ಮುಂದೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಗೋವಿಂದನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು; ನಂತರ ಅವನು ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು.