ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀ ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು: ದೇವತೆಗಳು ಭಗವಂತನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಸೋತ ರಾಕ್ಷಸರು, ಭಯದಿಂದ ಮಹಾಮಾಯೆಯಾದ ಮಾಯನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು. ಮಾಯನು ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು—ಒಂದು ಚಿನ್ನದಿಂದ, ಇನ್ನೊಂದು ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ. ಆ ನಗರಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮೀರಿದಂತಿತ್ತು. ಆ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು, ರಾಕ್ಷಸರ ಸೇನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಯಕರು, ಹಳೆಯ ವೈರವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗ ಲೋಕಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಯಕರು ಭಯದಿಂದ ಭಗವಂತನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, “ಪ್ರಭು, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ! ತ್ರಿಪುರವಾಸಿಗಳಿಂದ ನಾವು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಭಗವಂತನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವಿಟ್ಟು, “ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಬಾಣವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಆ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು. ಆಗ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಬಾಣಗಳು ಹೊರಬಂದವು; ಅವು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ, ನಗರಗಳತ್ತ ಹಾರಿದಾಗ ಯಾರಿಗೂ ಗೋಚರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದ ರಾಕ್ಷಸರೂ, ನಾಗರಿಕರೂ ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟರು; ಮಹಾಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಾಯನು ಅವರ ಶವಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಮೃತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಭಾವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದನು. ಆ ಅಮೃತದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ, ಅವರು ವಜ್ರದಂತೆ ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದು, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಚೂರುಮಾಡುತ್ತಾ ಪುನಃ ಜೀವಂತರಾದರು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಗವಂತನ ಸಂಕಲ್ಪ ವಿಫಲವಾದುದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ, ಮತ್ತು ವೃಷಧ್ವಜನು ಕುಗ್ಗಿದುದನ್ನು ಕಂಡು, ವಿಷ್ಣು ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕರುವಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುನು ತಾನೇ ಹಸುವಾಗಿ, ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುರ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಆ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಭಾವಿಯನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಿದನು. ರಾಕ್ಷಸರು ಇದನ್ನು ನೋಡಿದರೂ, ಮೋಹದಿಂದ ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಅರಿತು ಮಹಾಯೋಗಿ ಮಾಯನು ಅಮೃತದ ರಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಅವನು ನಗುತ್ತಾ, ದುಃಖವಿಲ್ಲದೆ, ದುಃಖಿತರನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಧಿಯ ಚಲನವಲನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು; ಏಕೆಂದರೆ ದೇವತೆ, ದಾನವ, ಮಾನವ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ—ಯಾರೂ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿಲ್ಲ. ಸ್ವಂತ ಅಥವಾ ಪರರಿಗಾಗಿ ವಿಧಿಯು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಯಾರೂ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ವಿಧಿಯೇ ಪ್ರಬಲ. ನಂತರ, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಅವನು ಶಿವನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಅವನು ರಥ, ಸಾರಥಿ, ಧ್ವಜ, ಕುದುರೆ, ಧನುಸ್ಸು, ಕವಚ, ಬಾಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಪ್ರकटಿಸಿದನು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜನಾಗಿ, ರಥಾರೂಢನಾಗಿ, ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಬಾಣವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಾಥನು ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಆ ಬಾಣದ ಮೂಲಕ, ರಾಜನೇ, ಹರನು ಆ ಅಜೇಯವಾದ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟನು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದುಂಡುಗಳ ಮೊಳಗಾಟ, ನೂರಾರು ದೇವಯಾನಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವು. ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಸಿದ್ಧರು—all ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೂವಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಸಿದರು, ವಿಜಯ ಘೋಷಿಸಿದರು; ಅಪ್ಸರಾಸಗಳು ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗೆ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ನಗರವಿನಾಶಕನಾದ ಭಗವಂತನು, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ತನ್ನ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು. ಹರಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಮಾನವರಂತೆ ಲೀಲೆಯಿಂದ ನಡೆಸಿದ ಈ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಋಷಿಗಳು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ; ಇವು ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ—ಇನ್ನೇನು ಹೇಳುವುದು? ಈ ಕಥೆಯ ನಂತರ, ಸೂತರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: ಆನರ್ತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಐಶ್ವರ್ಯಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿದ ಭಗವಂತನು, ತಮ್ಮ ಶಂಕವನ್ನು ಘನವಾಗಿ ಊದಿದನು; ಅದು ಪ್ರಜೆಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವಂತೆ ಇತ್ತು. ಆ ಶಂಖ, ಬಿಳಿ ಹೊಟ್ಟೆಯುಳ್ಳದು, ಭಗವಂತನ ಕೆಂಪು ತುಟಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಗೊಂಡು, ಅವರ ಕಮಲದಂತೆ ಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ಊದಿದಾಗ, ಕಮಲಪೂಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಂಸದ ಕೂಗಿನಂತೆ ಶ್ರವಣಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಆ ಘನ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಆ ನಾದದಿಂದ, ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಭಗವಂತನನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಅವರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅವರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದರು. ಅವರ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದವಲ್ಲಿಯು ಅರಳಿದಿತ್ತು; ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಂಠವು ಕುಗ್ಗಿ, ಮಕ್ಕಳು ತಮಗಾಗಿಯೇ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಂತೆ, ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಪ್ರಭು, ನಿಮ್ಮ ಕಮಲಪಾದಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವ, ಇಂದ್ರರು ಸದಾ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ನೀವು ಸುಖವನ್ನು ಹಂಬಲಿಸುವವರಿಗೆ ಪರಮ ಆಶ್ರಯ; ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲನಿಗೂ ಪ್ರಭಾವವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಪಾಲಕ, ರಕ್ಷಕ; ನೀವು ನಮ್ಮ ತಾಯಿ, ಸ್ನೇಹಿತ, ಪ್ರಭು, ತಂದೆ; ನೀವು ನಮ್ಮ ನಿಜಗುರು, ಪರಮ ದೈವ—ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಾವು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನೀವು ಕರುಣೆ ತೋರಿದಿರಿ; ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಪರೂಪವಾದ ನಿಮ್ಮ ಸೌಮ್ಯ ಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳ ಮುಖ, ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ನಗುವು, ದಯಾಪೂರ್ಣ ಕಟಾಕ್ಷಗಳು, ಶುಭದ ರೂಪ—all ನಾವು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಕಮಲನಯನನೇ, ನೀವು ಕುರುಗಳು ಅಥವಾ ಮಧ್ಯುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಯುಗಗಳಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು; ಸೂರ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಣ್ಣುಗಳಂತೆ ನಾವು ಅನಾಥರಾಗಿದ್ದೆವು, ಅಚ್ಯುತಾ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಭಕ್ತಪ್ರಿಯನಾದ ಭಗವಂತನು, ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿ, ಅನುಗ್ರಹಪೂರ್ಣ ಕಟಾಕ್ಷ ನೀಡಿ, ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಭಗವಂತನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಮಾನಬಲಶಾಲಿಗಳಾದ ಮಧ್ಯು, ಭೋಜ, ದಾಶಾರ್ಹ, ಕುಕುರು, ಅಂಧಕ, ವೃಷ್ಣಿಗಳು ನಗರವನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿಟ್ಟರು; ಹಾವುಗಳು ಭೋಗವತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಂತೆ. ಪ್ರತಿ ಋತುದಲ್ಲಿಯೂ, ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ, ಶುಭದ ಮರಗಳು, ಲತಿಕೆಗಳು, ಆಶ್ರಮಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಪಾರ್ಕುಗಳು, ಕಮಲದ ಕೆರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಗರವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಬಾಗಿಲು, ದ್ವಾರ, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ತೋರಣಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜ, ಬ್ಯಾನರ್‌ಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಒಳಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ತಲುಪದಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಶಾಲವಾದ ಬೀದಿಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಚೌಕಗಳು—all ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಟ್ಟು, ಸುಗಂಧದ ನೀರಿನಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಿ, ಹಣ್ಣು, ಹೂ, ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಮೊಸರು, ಧಾನ್ಯ, ಹಣ್ಣು, ಸಕ್ಕರೆಕಬ್ಬುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪೂರ್ಣಕುಂಭಗಳು, ಅರ್ಪಣಗಳು, ಧೂಪ, ದೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಿಯ ಭಗವಂತನು ಬರುವ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದು, ವಸುದೇವ, ಅಕ್ರೂರ, ಉಗ್ರಸೇನ, ಅಪರೂಪ ಶಕ್ತಿಯ ರಾಮ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಚಾರುದೇಶ್ನ, ಜಾಂಬವತಿಯ ಪುತ್ರ ಸಂಬ—all ಹರ್ಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ಹಾಸಿಗೆ, ಆಸನ, ಊಟವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟರು. ಅವರು ರಾಜಹಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶುಭಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವಾಗ, ಶಂಖ, ಭೆರೆಯ ಧ್ವನಿಯ ಮಧ್ಯೆ, ವೇದಘೋಷದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಿ, ರಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಗವಂತನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಗೌರವದಿಂದ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ನೂರಾರು ಪ್ರಮುಖ ಹಸ್ತಿಗಳು, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಳಪಿನ ಕಣ್ಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ, ಆ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ನೃತ್ಯಗಾರರು, ನಟರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಸೂತರು, ಮಾಘದರು, ಗಾಯಕರ—all ಭಗವಂತನ ಅದ್ಭುತ ಲೀಲಾ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳ ನಡುವೆ, ಪ್ರತಿೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಗೌರವಿಸಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಿ ಸಮ್ಮಾನಿಸಿದನು.