ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಶೌರಿ, ದೂರದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಕೌರವರುಗಳು ವಿಯೋಗದಿಂದ ದುಃಖಿತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಾತಿಪ್ರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವನಗರದತ್ತ ಹೊರಟರು. ಅವರು ಕುರು, ಜಾಂಗಲ, ಪಂಚಾಲ, ಶೂರಸೇನ, ಯಮುನಾ ತೀರದ ಜನಪದಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್ತ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಮತ್ಸ್ಯ, ಸಾರಸ್ವತ—ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಿದರು. ಬಳಿಕ ಮರುದಾನ್ವ ಎಂಬ ಬಯಲನ್ನು ದಾಟಿ, ಸೌವೀರರು, ಆಭೀರರು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋದರು. ಭಾರ್ಗವನು ಅವರ ಜೊತೆಗಿದ್ದನು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಶ್ವಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಹತಾಶವಾಗಿದ್ದವು. ನಂತರ ಅವರು ಆನರ್ತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿ ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಸಾಯಂಕಾಲದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಪಶುಚರಣೆಗಾಗಿ ಪಶುಗಳ ನಾಡಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ಹೊರಟರು. ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು: "ಪರಮೇಶ್ವರ, ನಮ್ಮನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿ ನಾವು ಹೋಗುತ್ತೇವೆ; ಮಹರ್ಷಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನ ಸಿಕ್ಕಿತು." ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು: "ನಮ್ಮ ವಾಕ್ಯ ನಿಮ್ಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಲಿ; ನಮ್ಮ ಕಿವಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಲಿ; ನಮ್ಮ ಕೈಗಳು ನಿಮ್ಮ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಲಿ; ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರಲಿ; ನಮ್ಮ ತಲೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಆಧಾರವಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಲಿ; ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ನಿಮ್ಮ ರೂಪಧಾರಿಗಳಾದ ಪವಿತ್ರರನ್ನು ನೋಡುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಲಿ." ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ರೀತಿ ಇಬ್ಬರೂ ದೇವತೆಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದಾಗ, ಗೋಕುಳನಾಥನು—ಆ ಕಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ, ಉರಗದೊಡನೆ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ—ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನಗೆಬೀರಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಇದು ನನಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದಿದ್ದೆ; ದಯಾಮಯ ಮಹರ್ಷಿಯವರಿಂದ ನನಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಅಂಧರಾದವರ ಮಾತಿನಿಂದ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದಿರಿ. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ, ಸಮಚಿತ್ತ ಮತ್ತು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ನನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಬಂಧನವಿಲ್ಲ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಬಂಧನವಾಗದಂತೆ. ಈಗ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ, ಹೇಯ್ ನಳಕುಬರ; ನೀವು ಹಾರೈಸಿದ ಪರಮ ಭಕ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ." ಶುಕನು ಮುಂದುವರೆಸಿದನು: ಹೀಗೆ ದೇವರು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಇಬ್ಬರೂ ದೇವತೆಗಳು ಆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ವಂದಿಸಿ, ಕಟ್ಟಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಉರಗವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟರು. ಈ ರೀತಿ ಪರಮಾತ್ಮನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ ಆತನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಗವಂತನ ಜನ್ಮ, ಕ್ರಿಯೆ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಇತರರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಾಯೆ ಮಾತ್ರ ಆತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ, ಕರ್ತೃತ್ವಭಾವವನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಲ್ಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಉಪಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈಗ ನಾನು ಕಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ, ಕಲ್ಪದ ರೂಪ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪದ್ಮ ಕಲ್ಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳಿರಿ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಶೌನಕನು ಕೇಳಿದನು: "ಓ ಸೂತ, ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಭಕ್ತಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಿದುರನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಬಂಧುವರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಟನು. ವ್ಯಾಸಪುತ್ರನಾದ ವಿದುರ ಮತ್ತು ಕೌಶಾರವ ಮಹರ್ಷಿಯ ಸಂವಾದವು ಪರಮಾರ್ಥ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು; ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಸತ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು. ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳು, ವಿದುರನು ಏನು ಮಾಡಿದನು, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು?" ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: "ಮಹರ್ಷಿಯು ರಾಜ ಪರಿಕ್ಷಿತನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಂತೆ ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳಿರಿ." ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: "ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತೃ, ನನ್ನ ಆತ್ಮರೂಪಿಯಾದ ಭಗವಂತನ ಯಾವ ಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಕೀರ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು? ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸು." ಶ್ರೀ ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: "ದೈವಗಳು, ಅವನಿಂದ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿ, ದೈತ್ಯರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದಾಗ, ಆ ದೈತ್ಯರು ಮಹಾಮಾಯಾವಾದಿ ಮಾಯನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು. ಅವನು ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು—ಒಂದು ಬಂಗಾರದದು, ಒಂದು ಬೆಳ್ಳಿಯದು, ಇನ್ನೊಂದು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ; ಅವು ಅತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಅಪಾರವಾದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದ್ದವು. ಆ ನಗರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ದೈತ್ಯರ ಸೇನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಯಕರು, ಹಳೆಯ ವೈರಾಗ್ರವನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಹಾಳುಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಲೋಕಪಾಲಕರು ತಮ್ಮ ನಾಯಕರುಗಳೊಡನೆ ಭಗವಂತನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, 'ಪ್ರಭೋ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು! ತ್ರಿಪುರವಾಸಿಗಳಿಂದ ನಾವು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ,' ಎಂದು ಬೇಡಿದರು. ಆಗ ಭಗವಂತನು ಅನುಗ್ರಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, 'ಭಯಪಡಬೇಡಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಬಾಣವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಆ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಾರಿಸಿದರು. ಆಗ ಭಸ್ಮದಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಬಾಣಗಳು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಿಂದ ಹೊರಟವು; ಅವು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ, ನಗರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತುವಾಗ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ನಗರಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟರು; ಆದರೆ ಮಹಾಯೋಗಿ ಮಾಯನು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಮೃತದ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದನು. ಅಮೃತಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ, ಅವರು ವಜ್ರದಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿ, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮೆಘಗಳನ್ನು ಚೂರುಮಾಡುವ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಭಗವಂತನ ಯತ್ನ ವಿಫಲವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವೃಷಧ್ವಜನು ಮನಃಸ್ಥಿತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು; ಆಗ ವಿಷ್ಣು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕರುವಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುವೇ ಹಸುವಾಗಿ ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಬಾವಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ದೈತ್ಯರು ಇದನ್ನು ಕಂಡರೂ, ಮೋಹಿತರಾಗಿ ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಅರಿತು, ಮಹಾಯೋಗಿ ಮಾಯನು ಅಮೃತದ ರಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಷಾದವಿಲ್ಲದೆ, ದುಃಖಿತರನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಧಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ದೇವ, ದಾನವ, ಮಾನವ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾರು ಆಗಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸ್ವತಂತ್ರರಲ್ಲ. ಸ್ವಂತ ಅಥವಾ ಪರರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿರುವುದು ಯಾರಿಂದಲೂ ತಪ್ಪಿಸಲ್ಪಡದು; ವಿಧಿಯೇ ಪ್ರಬಲ. ಬಳಿಕ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದನು.' ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ತಪಸ್ಸು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ರಥ, ಸಾರಥಿ, ಧ್ವಜ, ಕುದುರೆಗಳು, ಧನುಸ್ಸು, ಕವಚ, ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಅವನು ರೂಪಿಸಿದನು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಯುಧಧಾರಿ, ರಥಾರೂಢನಾಗಿ, ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು, ಬಾಣವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಾಥನು ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಆ ಬಾಣದಿಂದ, ರಾಜೇ, ಹರನು ಆ ಮುರಿಯಲಾಗದ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿದನು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಡೊಳ್ಳುಗಳು ಮೊಳಗಿದವು, ನೂರಾರು ದೇವಯಾನಗಳು ಗಗನದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡುವು. ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಸಿದ್ಧರು—allರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪುಷ್ಪವರ್ಷೆ ಮಾಡಿದರು, ಜಯಘೋಷ ಮಾಡಿದರು; ಅಪ್ಸರಾಸ್ತ್ರೀಯರು ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು. ಈ ರೀತಿ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ, ಪುರಾಂತಕನು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು. ಹೀಗೆ, ಹರಿ ತನ್ನ ಸ್ವಯಂಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾನವರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಲೀಲೆಯಿಂದ ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಅವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಋಷಿಗಳು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕೆ, ಅವು ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಆನರ್ತ ದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ವೈಭವಶಾಲಿ ನಾಡನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ಭಗವಂತನು ತಮ್ಮ ಘೋಷವನ್ನು ಊದಿದರು, ಅದು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು.