ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಸಂತರು, ತಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಪ್ರಾಣವಾಯುವನ್ನೂ ಜಯಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯಾವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆ ಪರಮಾತ್ಮನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಆತನ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆತನ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ತಜ್ಞರು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆತನೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಆತ್ಮರೂಪಿಯಾದ ಏಕೈಕ ಸ್ವಾಮಿ; ತನ್ನ ಲೀಲೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರೂ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಂಧನ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ದುಷ್ಟ ರಾಜರು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ನಡೆಯುವಾಗ, ಆತನು ಸಾತ್ವತ ವಂಶದಿಂದ ಧರ್ಮ, ಸತ್ಯ, ದಯೆ, ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಲೋಕಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅವತಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯದು ವಂಶವು ಎಷ್ಟು ಪುಣ್ಯವಂತೋ! ಮಧುವನವು ಎಷ್ಟು ಪವಿತ್ರವೋ! ಏಕೆಂದರೆ ಶ್ರೀನಾಥನು, ಮಾನವರಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಅಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕುಶಸ್ಥಳೀ ನಗರವು ಸ್ವರ್ಗದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸುವಂತದ್ದು; ಭೂಮಿಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಂದದ್ದು. ಆ ನಗರವಾಸಿಗಳು ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸದಾ ತನ್ನ ಕರುನಿತ ನಗುವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮುಖವನ್ನು ನೋಟಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ವ್ರತ, ಸ್ನಾನ, ಹೋಮ, ಇತ್ಯಾದಿ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಕೈಗಳನ್ನು ಆತನು ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದನು. ವ್ರಜದ ಮಹಿಳೆಯರು ಆತನ ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆತನಲ್ಲೇ ಲೀನರಾದರು. ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ಆತನು ಶಿಶುಪಾಲಾದಿ ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜರನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ರಾಜಕುಮಾರಿಯರನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಸಂಬಾದಿ ರಾಜಕುಮಾರಿಯರನ್ನು ಭೌಮಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರನ್ನು ತನ್ನ ಬಳಿಗೆ ತಂದನು. ಈ ಮಹಿಳೆಯರು, ಎಲ್ಲ ಮARYಾದೆ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರೂ, ಪರಮ ಸ್ತ್ರೀತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಕಮಲದೃಷ್ಟಿಯ ಪತಿ ಎಂದಿಗೂ ಅವರ ಮನೆಯಿಂದ ದೂರವಿರಲಿಲ್ಲ; ಆತನು ಸದಾ ಅವರ ಹೃದಯವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನಗರದ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಹರಿ ನಗುತ್ತಾ, ಕೃಪಾಪೂರ್ಣ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಿ, ತನ್ನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು. ಅಜಾತಶತ್ರು, ಮಧುವೈರಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ, ತನ್ನ ಚತುರ್ವಿಧ ಸೇನೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ, ಆತನು ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿತನಾಗಲೆಂದು ನೋಡಿದನು. ನಂತರ ಶೌರಿ, ದೂರದಿಂದ ಬಂದ, ವಿಯೋಗದಿಂದ ದುಃಖಿತರಾದ ಕೌರವರನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಮನವಿಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಿಯಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಕುರು, ಜಾಂಗಲ, ಪಂಚಾಲ, ಶೂರಸೇನ, ಯಮುನಾತೀರ, ಬ್ರಹ್ಮಾವರ್ತ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಮತ್ಸ್ಯ, ಸಾರಸ್ವತ ದೇಶಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗಿ, ಮರುದ್ಭೂಮಿ ದಾಟಿ, ಸೌವೀರ ಮತ್ತು ಆಭೀರ ದೇಶಗಳಿಗೆ, ನಂತರ ಭಾರ್ಗವನೊಂದಿಗೆ ಆನರ್ತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು; ಆತನ ಕುದುರೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಆಯಾಸಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿ ಜನರಿಂದ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಶುಚರಿಸಲು ಪಶುಭೂಮಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖನಾಗಿ ಹೋದನು. "ಪರಮೇಶ್ವರಾ, ನಮ್ಮನ್ನು—ನಿನ್ನ ಸೇವಕರನ್ನು—ವಿದಾಯಮಾಡು; ಋಷಿಗಳ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾವಿಂದು ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ," ಎಂದು ಜನರು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. "ನಮ್ಮ ಮಾತು ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಡಲಿ, ಕಿವಿಗಳು ನಿನ್ನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಿ, ಕೈಗಳು ನಿನ್ನ ಸೇವೆಗೆ, ಮನಸ್ಸು ನಿನ್ನ ಪಾದಾರವಿಂದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲಿ; ನಮ್ಮ ತಲೆಗಳು ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ನೆಗೆಯಲಿ, ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪವಿತ್ರರನ್ನು ನೋಡಲಿ," ಎಂದರು. ಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಗೋಕುಲಾಧಿಪತಿ, ಉರುಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವನು, ನಗುತ್ತಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು. "ಇದು ನನಗೆ ಪೂರ್ವದಿಂದಲೇ ತಿಳಿದಿತ್ತು; ಕರುಣಾಮಯ ಋಷಿಯ ದಯೆಯಿಂದ, ಐಶ್ವರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಧರಾದವರ ಮಾತಿನಿಂದ ನೀವು ಸ್ಥಾನ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದಿರಿ. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು, ಸಮಚಿತ್ತರಾದವರು, ನನಗೆ ಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಿಗೆ ನನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಬಂಧನವಿಲ್ಲ; ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ಬಂಧನವಿಲ್ಲದಂತೆ. ಈಗ ನೀವಿಬ್ಬರೂ, ನಲಕುಬರಾ, ನಿಮ್ಮ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ; ನೀವು ಬಯಸಿದ ಪರಮ ಭಕ್ತಿ ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದೆ." ಶುಕನು ಮುಂದುವರೆದು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಆ ದೈವೀ ದಂಪತಿಗಳು, ಆತನನ್ನು ಸುತ್ತಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಉರುಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿ, ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟರು. ಈ ರೀತಿ ಪರಮಾತ್ಮನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ ಆತನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆತನ ಜನ್ಮ, ಕ್ರಿಯೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಇತರರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಅವು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಆತನಿಗೆ ನೇಯ್ದಂತಾಗಿವೆ—ಕರ್ತೃತ್ವ ಭಾವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಮಾತ್ರ. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಲ್ಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಮ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈಗ ನಾನು ಕಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು, ಕಲ್ಪದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು, ಪದ್ಮಕಲ್ಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ನೀವು ಕೇಳಿರಿ. ಶೌನಕನು ಕೇಳಿದನು: ಸೂತ, ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ವಿದ್ಯುರನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು, ಯಾರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾರದ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿದನು. ವೇದವ್ಯಾಸನ ಪುತ್ರನಾದ ವಿದ್ಯುರ ಮತ್ತು ಋಷಿ ಕೌಶಾರವ ಅವರ ಸಂವಾದವು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು; ಅಥವಾ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ದಯಾಮಯನೇ, ವಿದ್ಯುರನು ಏನು ಮಾಡಿದರು? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸು. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹರ್ಷಿಯು ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ನೀಡಿದ ಉತ್ತರವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ರಾಜನ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ. ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: ಜಗತ್ ನಿರ್ಮಾತನಾದ ಭಗವಂತನು, ನನ್ನ ಆತ್ಮರೂಪಿಯಾದಾತನು, ಯಾವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದನು? ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸು. ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು: ದೇವತೆಗಳು, ಆತನಿಂದ ಬಲಶಾಲಿಗಳಾಗಿ, ದೈತ್ಯರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದಾಗ, ದೈತ್ಯರು ಮಹಾಮಾಯೆಯಾದ ಮಾಯನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು. ಆ ಮಾಯನು, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಬಂಗಾರದ, ಬೆಳ್ಳಿಯ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು—ಅವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅಪೂರ್ವವಾದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆ ನಗರಗಳಿಂದ, ದೈತ್ಯರ ಸೇನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಯಕರು, ಹಳೆಯ ವೈರವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗ ಲೋಕಾಧಿಪತಿಗಳು, ತಮ್ಮ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ, ಭಗವಂತನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, "ಪ್ರಭೋ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು! ತ್ರಿಪುರ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ನಾವು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ," ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಆಗ ಭಗವಂತನು ಅವರ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವಿಟ್ಟು, "ಭಯಪಡಬೇಡಿ," ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಬಾಣವನ್ನು ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿ, ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು. ಆಗ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಿಂದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊಳಪುಗೊಂಡ ಬಾಣಗಳು ಹೊರಟವು; ಅವು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ, ನಗರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವಾಗ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ತ್ರಿಪುರ ನಿವಾಸಿಗಳು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು; ಮಹಾಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಾಯನು ಅವರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಮೃತದ ಬಾವಿಗೆ ಹಾಕಿದನು. ಆ ಅಮೃತ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ, ಅವರು ವಜ್ರದಂತಹ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳಾಗಿ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮೆಘಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಮೇಲಕ್ಕೆದ್ದರು. ಆತನ ಸಂಕಲ್ಪವು ವಿಫಲವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವೃಷಧ್ವಜನು ನಿರಾಶನಾದನು; ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತೊಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದನು. ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕರುವಾಗಿಯೂ, ವಿಷ್ಣುವು ಆತನೇ ಹಸುವಾಗಿಯೂ ತ್ರಿಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಬಾವಿಯ ಅಮೃತವನ್ನು ಕುಡಿದನು.