ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟರು, ನಾಸ್ತಿಕರು, ನರಕಪ್ರಾಯ ಜನರು—even ಅವರು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆ ತೀರ್ಥಗಳ ಸತ್ವವು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟುಹೋಗಿತ್ತು. ಅತಿಯಾದ ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ತೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲರಾದವರೂ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲಾರ್ಥವೇ ಇಲ್ಲವಾಗಿತ್ತು. ಮನಸ್ಸಿನ ಸೋಲು, ಲೋಭ, ದ್ವೇಷ, ಪಾಖಂಡ, ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಶಾಸ್ತ್ರಪಠನದಿಂದ ಧ್ಯಾನ-ಯೋಗಗಳ ಫಲವೂ ಇಲ್ಲವಾಗಿತ್ತು. ಪಂಡಿತರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾನುವಾರುಗಳಂತೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿದ್ದರೂ, ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಪರಂಪರಾಧಿಪತಿಗಳಲ್ಲೂ ನಿಜವಾದ ವೈಷ್ಣವಧರ್ಮ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸದಂತೆ, ಸತ್ಯದ ಸಾರವೇ ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಇದು ಕಾಲದ ಸ್ವಭಾವ; ಯಾರನ್ನು ದೋಷಿಸಬೇಕು? ಆದ್ದರಿಂದ, ಕಮಲನೇತ್ರ ಶ್ರೀಹರಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದೆಲ್ಲವನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿದ ಸೌನಕಾದಿ ಋಷಿಗಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದರು. ಆಗ ಭಕ್ತಿದೇವಿ ಪುನಃ ಮಾತನಾಡಿದರು: "ಈ ಮಾತನ್ನೂ ಕೇಳಿ, ಓ ಸೌನಕ!" ಭಕ್ತಿಯು ಹೇಳಿದಳು: "ದೇವರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನು ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ; ನನ್ನ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರ ದರ್ಶನವು ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ." "ಮಾಯೆಯ ಆಧಾರವಾದ ದೇಹವುಳ್ಳ, ಒಂದೇ ಮಾತಿನಿಂದ ಎಲ್ಲ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ದೇವರಿಗೆ ಜಯವಾಗಲಿ! ಅವನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಧ್ರುವನು ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನಾದ ಆ ಶುಭಪೂರ್ಣ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನಾನು ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ." ಈ ವೇಳೆ, ನಾರದನು ಭಕ್ತಿಯ ದುಃಖವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನಾರದನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದನು: "ಮಗುವೇ, ನೀನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಏಕೆ ದುಃಖಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡು—ನಿನ್ನ ದುಃಖವು ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ." "ಅವನೇ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಕೌರವಪೀಡೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದನು, ಅವನೇ ಗೋಪಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಿದನು; ಆದರೆ ಈಗ ಆ ಕೃಷ್ಣ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ?" ಆದರೆ, ಭಕ್ತಿಯು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯಳು. ಅವಳ ಕರೆಯಿಗೆ, ಭಗವಂತನು ದೀನರ ಮನೆಗೂ ಬರುವನು. ಮೂರು ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯವೇ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯೊಂದೇ ಬ್ರಹ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಪರಮಾತ್ಮನು ಆ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆನಂದಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಕೈಮುಗಿದು ಭಕ್ತಿಯು "ಏನು ಮಾಡಲಿ?" ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು "ನನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ಪೋಷಿಸು" ಎಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ಆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಭಕ್ತಿಗೆ ಹರಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಅವಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ದಾಸಿಯಾಗಿ, ಜ್ಞಾನ-ವೈರಾಗ್ಯ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಪುತ್ರರಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು. ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಅವಳ ಛಾಯಾರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪ್ರकटಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಮುಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯು ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು, ಕೃತಯುಗದಿಂದ ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಉಳಿದಳು. ಆದರೆ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಖಂಡದಿಂದ ನಾಶಮಾಡಲಾಯಿತು; ಭಕ್ತಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಪುನಃ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿತು. ಭಕ್ತಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಬರುವದು, ಅವಳ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಅವಳು ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ದುರ್ಬಲ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಭಯಪಡಬೇಡ ಎಂದು ನಾರದನು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದನು—"ನಾನು ಉಪಾಯವೊಂದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ." "ಓ ಸುಂದರಿ, ಕಲಿಯುಗದಂತಹ ಯುಗವೇ ಇಲ್ಲ. ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವೆನು. ಬೇರೆ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬದಿಗೊತ್ತಿ, ಮಹೋತ್ಸವಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಹರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಿನ್ನನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ." "ಈ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಜೀವಿಗಳು—even ಪಾಪಿಗಳು—ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರೇಮರೂಪದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸದಾ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡವರನ್ನು ಅಪವಿತ್ರರು ಕನಸಲ್ಲೂ ಹಾನಿ ಮಾಡಲಾಗದು." "ಭೂತಪ್ರೇತಪಿಶಾಚ, ದೈತ್ಯರು, ಅಸುರರು—even ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೂ—ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ವೇದಗಳಿಂದಲೂ, ಜ್ಞಾನ-ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಹರಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದು; ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ. ಇದಕ್ಕೆ ಗೋಪಿಕೆಯರು ಸಾಕ್ಷಿ." "ಸಾವಿರಾರು ಮಾನವ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರೇಮ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ, ಭಕ್ತಿ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಕೃಷ್ಣನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಭಕ್ತಿಗೆ ವಿರೋಧಿಗಳಾದವರು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮುಳುಗುತ್ತಾರೆ; ಒಂದು ವೇಳೆ ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಯೂ ಭಕ್ತನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸಿದನು." "ವ್ರತ, ತೀರ್ಥ, ಯೋಗ, ಯಜ್ಞ, ಜ್ಞಾನಚರ್ಚೆ—all ಇನ್ನು ಸಾಕು; ಭಕ್ತಿಯೊಂದೇ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ." ಈ ರೀತಿ ನಾರದನು ಭಕ್ತಿಗೆ ಅವಳ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದಾಗ, ಶುಭಪೂರ್ಣಳಾದ ಭಕ್ತಿಯು ನಾರದನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದಳು: "ಓ ನಾರದ, ನೀನು ಧನ್ಯನು! ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ನನಗೆ ಅಚಲ. ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸದಾ ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆನು." "ದಯಾಳು ಮಹರ್ಷೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ನನ್ನ ದುಃಖ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲೇ ದೂರವಾಯಿತು. ನನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಿಗೆ ಚೇತನ ಇಲ್ಲ—ಅವರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸು, ಎಬ್ಬಿಸು." ಭಕ್ತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಾರದನು, ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ತನ್ನ ಬೆರಳ ತುದಿಗಳಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವರ ಕಿವಿಯ ಬಳಿ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಇಟ್ಟು, "ಓ ಜ್ಞಾನ, ಬೇಗ ಎದ್ದುಬಾ! ಓ ವೈರಾಗ್ಯ, ಎದ್ದುಬಾ!" ಎಂದು ಜೋರಾಗಿ ಹೇಳಿದನು. ವೇದ, ವೇದಾಂತ, ಗೀತೆಯ ಪಠಣವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಮಾಡಿ, ಬಹು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು; ಕೊನೆಗೆ ಅವರು ಹೇಗೋ ಎದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ, ಬಾಯಿತೆರೆದರು, ಬಲಹೀನ ಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ, ಅವರ ದೇಹಗಳು ಒಣಕಟ್ಟಿದ ಮರದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದವು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡು ಮತ್ತೆ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹರ್ಷಿ ಯೋಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದನು—"ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?" ಎಂದು ಆತನು ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದನು. "ಅಯ್ಯೋ! ಇಂತಹ ನಿದ್ರೆ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತದೆ? ಇಂತಹ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ?" ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತ, ಭಾರ್ಗವನು ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅಂದು ಕೂಡಲೇ, ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೇಳಿಸಿತು: "ಓ ಮಹರ್ಷೇ, ದುಃಖಪಡಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ಫಲ ನೀಡಲಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.