ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಮುಖವು ಶ್ರಮದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬೆವರುದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು; ಅವನ ಕೂದಲುಗಳು ಕುದುರೆಗಳ ಧೂಪದಿಂದ ಧೂಳಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಅವನ ಕವಚವು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ನನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಚರ್ಮವು ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆ ಕೃಷ್ಣ, ನನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ಇರಲಿ ಎಂದು ಭೀಷ್ಮನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ ಕೃಷ್ಣನು, ರಥವನ್ನು ಎರಡು ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು; ಅವನು ಶತ್ರು ಯೋಧರ ಜೀವಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದನು, ಅವರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಂಡಿದ ಪಾರ್ಥನ ಸ್ನೇಹಿತನ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಭೀಷ್ಮನು ಆಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಕ್ಷದ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಅರ್ಜುನನು, ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಾಣುತ್ತ, ಹಿಂಜರಿದನು; ಕೃಷ್ಣನು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅರ್ಜುನನ ಸಂಶಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಪರಮ ಭಕ್ತಿ ದೊರಕಲಿ ಎಂದು ಭೀಷ್ಮನು ಭಗವಂತನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಕೃಷ್ಣನು ರಥದಿಂದ ಜಿಗಿದು, ಮೇಲಿನ ವಸ್ತ್ರವು ಬಿದ್ದರೂ, ಚುಟುಕು ಹಿಡಿದು, ಹರಿಯು ಎತ್ತನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹೋದಂತೆ ಧಾವಿಸಿದನು. ನನ್ನನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದಾಗ, ನನ್ನ ಧನುಸ್ಸು ಮುರಿದು, ನನ್ನ ದೇಹವು ರಕ್ತದಿಂದ ತೊಯ್ದಾಗ, ಶತ್ರು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು; ಆ ಮುಕುಂದನು ನನ್ನ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಭೀಷ್ಮನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅರ್ಜುನನ ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು, ರೇಖೆ ಮತ್ತು ಚುಟುಕು ಹಿಡಿದಿರುವ, ಅದ್ಭುತವಾದ ರೂಪದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾದ ಯೋಧರು ನೋಡಿದಾಗ, ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದರು; ನಾನು ಮರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಭಗವಂತನ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಿ ಎಂದು ಭೀಷ್ಮನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಗೋಕುಲದ ಮಹಿಳೆಯರು, ಅವರ ಚಲನೆಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದವು, ನಗುವು ಮನೋಹರವಾಗಿತ್ತು, ಬಿಟ್ಟನೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಕೋಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತ, ಅವರ ಮದ ಮತ್ತು ಅಂಧತನದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿದರು; ಅವರು ಅವನ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗದ ರಾಜ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜರು ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ಮಾತ್ರ ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನು ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಿದನು, ಅವನು ತನ್ನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸಿದನು. ಈಗ ನಾನು ಆ ಜನ್ಮರಹಿತ ಭಗವಂತನನ್ನು ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವನು; ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅವನನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ, ಹೇಗೆ ಒಂದು ಸೂರ್ಯನು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೋ ಹಾಗೆ; ನನ್ನ ಭೇದದ ಮೋಹವು ದೂರವಾಗಿದೆ. ಸೂತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಭೀಷ್ಮನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿ, ಉಸಿರನ್ನು ಒಳಗೆ ಹಾಕಿ, ಶಾಂತನಾಗಿದ್ದನು. ಭೀಷ್ಮನು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಎಲ್ಲರು ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು, ಹೇಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ದಿನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗುತ್ತವೋ ಹಾಗೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಡೋಲುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿದರು; ಧರ್ಮವಂತರಿಂದ ಭೀಷ್ಮನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಆಕಾಶದಿಂದ ಹೂವುಗಳ ಮಳೆ ರಾಜನ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಭೀಷ್ಮನ ಪಾರ್ಶ್ವದ ನಂತರ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಭಾರ್ಗವರ ಪುತ್ರನು, ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪಿತೃಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಆದರೂ, ಕೆಲವು ಸಮಯ ಅವನು ಆಳವಾದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದನು. ಆನಂದಿತ ಋಷಿಗಳು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಗುಪ್ತ ನಾಮಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ನಂತರ, ಅವರ ಹೃದಯಗಳು ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ, ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ನಂತರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ, ಗಜಾಹ್ವಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ತನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿ ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು. ತಂದೆಯ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದು, ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜನು ತನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾತನಿಂದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ದೊರಕಿದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಧರ್ಮಪಾಲನೆಯಿಂದ ಆಳಿದನು. ವೀರರ ತಾಯಿಯು, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹಾಲಿನಿಂದ, ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಶುಭಾಶ್ರುಗಳಿಂದ, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದಳು. ಜನರು ರಾಣಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಶುಭವಾಗಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಮಗ, ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವನು, ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ನಂತರ ಮರಳಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಭೂಮಿಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವನು." "ನೀವು ಖಂಡಿತವಾಗಿ, ರಾಣಿ, ದುಃಖ ನಿವಾರಕ ಭಗವಂತನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ್ದೀರಿ; ಯಾರು ಅವನನ್ನು ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಮರಣವನ್ನು ಸಹ ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ." ಹೀಗೆ, ಜನರು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದರು; ಆನಂದಿತ ರಾಜನು ಹಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಎಲ್ಲರಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತನಾಗಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ, ಭವ್ಯವಾದ ಮಕರದ ತೋರುಗಳು, ಬಾಳೆಕಾಲುಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ವೀಳ್ಯದ ಕಾಯಿ ಗುಡ್ಡಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕುಂಭಗಳು, ದೀಪಗಳು, ಹಸಿರು ಮಾವಿನ ಎಲೆಗಳ ಹಾರಗಳು, ಮುತ್ತಿನ ಸರಗಳು ಅಲಂಕಾರವಾಗಿ ನೆಡಗಿದ್ದವು. ನಗರವು ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ramparts, gateways, ಮನೆಗಳು, ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ, ಭವ್ಯವಾದ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಅಂಗಣಗಳು, ಬೀದಿಗಳು, ಚೌಕಗಳು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಚಂದನದ ನೀರಿನಿಂದ ತೊಯ್ದಿದ್ದವು; ಭತ್ತ, ಮುಟ್ಟಿದ ಧಾನ್ಯ, ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಅನ್ನದ ಅರ್ಪಣೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದವು. ಸ್ಥಿರ ರಾಜನು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಗರ ಮಹಿಳೆಯರು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು—ಅನ್ನ, ಮುಟ್ಟಿದ ಧಾನ್ಯ, ಮೊಸರು, ನೀರು, ದರ್ಬೆ, ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು—ತಂದು ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಪ್ರೀತಿಯುಳ್ಳ ಸತೀಗಳು, ರಾಜನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅರಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ, ಮಧುರ ಬಾಲ್ಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತ, ಶುಭಾಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆ ಭವ್ಯವಾದ ಅರಮನೆ, ಮಹಾ ರತ್ನಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವನು ತನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ಬಹುಮಾನಿತನಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳಂತೆ ವಾಸವನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಗಳು ಹಾಲಿನ ನುರೆಯಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿದ್ದವು, ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ, ಆಸನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದ್ದವು, ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳು ಬಂಗಾರದದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ, ಮಹಾ ಪಚ್ಚೆ ರತ್ನಗಳ ಮೇಲೆ, ರತ್ನದ ದೀಪಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಮಹಿಳೆಯರ ಆಭರಣಗಳ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ಆನಂದದ ಬಗೇಗಳಲ್ಲಿ, ಅದ್ಭುತ ದೈವಿಕ ಮರಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳ ಜೋಡಿಗಳು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಮದದಿಂದ ಮಾರುಹೋಗಿದ ಜೇನುಗೂಸುಗಳು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ನೀಲಮಣಿಯ ಸ್ತಂಭಗಳಿರುವ ಹವ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದವು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತಾವರೆ, ಲಿಲಿ, ಕುಮುದ ಹೂಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವು; ಹಂಸಗಳು, ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು, ಚಕ್ರವಾಕಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದವು. ಉತ್ತಾನಪಾದ ರಾಜ ಋಷಿಯು, ತನ್ನ ಮಗನ ಅದ್ಭುತ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ನೋಡಿ, ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು. ಅವನನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಜನರಿಂದ ಪ್ರೀತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು, ಸಚಿವರಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ರಾಜನು ಧ್ರುವನನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ತಾನೇ ವಯಸ್ಸಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ಮಾನವರ ಅಧಿಪತಿ, ಅನಾಸಕ್ತನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆತ್ಮದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಶೌನಕನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ: "ಧರ್ಮಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಆಸೆ ಪಟ್ಟು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ, ಅವನು ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಭೋಜನವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಮುಂದೇನು ಮಾಡಿದನು? ಹೇಗೆ ಸಾಗಿದನು?" ಸೂತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: "ಹರಿ, ಜಗತ್ತಿನ ನಿರ್ಮಾತಾ, ತನ್ನ ಸಂತತಿಯ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ನಾಶವಾಗಿದ್ದ ಕುರು ವಂಶವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು." ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ಅಚ್ಯುತನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು, ಸತ್ಯ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ತನ್ನ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ, ಜಯಿಸಲಾಗದವರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ, ಇಂದ್ರನಂತೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದನು. ಮೋಡಗಳು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮಳೆಯನ್ನಿತ್ತವು; ಭೂಮಿ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು; ಹಸುಗಳು ಆನಂದದಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ತೊಯ್ದವು. ನದಿಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು—ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳು—ಅವನಿಗೆ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆಳಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ರೋಗ, ವಿಘ್ನ, ಸಂಕಷ್ಟ—ಭವ, ಪರ, ಸ್ವ—ಯಾವುದೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವನು ಶತ್ರುಹೀನನು. ಈ ಪರಮ ಧರ್ಮಮಯ, ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣ, ಸುಂದರ ಕಥೆ ಹೀಗೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.