ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಕುಂತಿದೇವಿಯು ಭಗವಂತ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, “ಕೃಷ್ಣ, ವಾಸುದೇವ, ದೇವಕಿಯ ಮಗ, ನಂದ ಮತ್ತು ಗೋಕುಲದ ಬಾಲಕ, ಗೋವಿಂದ—ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ವಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯ ಅಲಿಗಳು ಏರಿದಂತೆ, ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದಳು: “ಪದ್ಮನಾಭ, ಪದ್ಮಮಾಲಾಧಾರಿ, ಕಮಲನಯನ, ಕಮಲದಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ಪಾದಗಳಿರುವವನೇ, ನಿನಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಅವಳು ತನ್ನ ಹೃದಯದಾಳದಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, “ಹೃಷೀಕೇಶ, ನೀನು ದುರಾತ್ಮ ಕಂಸನಿಂದ ಬಹುಕಾಲ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ ದೇವಕಿಯನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆಯಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ನನನ್ನೂ ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಅನೇಕ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ, ಸಂಕಟಗಳಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಿದ್ದೀಯೆ,” ಎಂದು ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದಳು. “ಮರಣಕಾರಕ ವಿಷದಿಂದ, ಭಯಾನಕ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ, ಮಾನವಖಾದಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ದುಷ್ಟರ ಸಭೆಯಿಂದ, ಅರಣ್ಯದ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ, ಮಹಾಸೇನಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಿಂದ, ದ್ರೌಣಾಸ್ತ್ರದ ಭಯದಿಂದ—ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ತಪ್ಪಿದೆ, ಹೇ ಹರೀ!” “ಹೇ ಲೋಕಗುರು, ಈ ರೀತಿಯಾದ ವಿಪತ್ತುಗಳು ಸದಾ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡು. ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಸಂಕಟವನ್ನೇ ಮೀರಬಹುದು. ಜನ್ಮ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ವಿದ್ಯೆ, ರೂಪ ಇವುಗಳಿಂದ ಗರ್ವಪಡುವವನು ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲಾರನು; ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುವವನು. ‘ನೀನೇ ನಿರ್ಗುಣ, ಸ್ವಯಂಸಂತುಷ್ಟ, ಶಾಂತ, ಮೋಕ್ಷನಾಯಕ, ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವವರ ಧನವೆಂದೆನಿಸುವವನು, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆದಿ, ಅಂತ್ಯರಹಿತ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಸಮಚೇತನ, ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ಕಾಲವೆಂದೇ ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆ ಯಾರು ಗ್ರಹಿಸಲಾರೆವು; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮಾನವರ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಅತೀತ. ನಿನಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷ ಏನೂ ಇಲ್ಲ, ಆದರೂ ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಹೇ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ, ನಿನ್ನ ಜನ್ಮವೂ, ನಿನ್ನ ಲೀಲೆಗಳೂ, ಮೃಗ, ಮಾನವ, ಜಲಚರ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವುದೂ—all these are the highest mystery. ಒಮ್ಮೆ, ಗೋಪಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಲು ಹಗ್ಗವನ್ನು ತಂದಾಗ, ಭಯದಿಂದ ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಕಜ್ಜಲದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ನಿನ್ನ ಮುಖವು ಭಯದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಭಯಾನಕನೂ ಕೂಡ ಭಯಪಡುವ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಭಾವನೆ ಕಾಣುವುದು ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆ. ‘ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಯದುಕುಲದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಶೀಲರ ಕೀರ್ತಿಗಾಗಿ, ಹೇ ಮಲಯಾಚಲದಲ್ಲಿ ಚಂದನದ ಮರ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ, ನಿನ್ನ ಅವತಾರವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ದೇವಕಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ, ದೇವದ್ವೇಷಿಗಳ ಸಂಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಜನ್ಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೀಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬರು, ಭೂಮಿ ಭಾರದಿಂದ ಮಣಿದು ಸಾಗರದೊಳಗಿನ ದೋಣಿಯಂತೆ ಮುಳುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ, ಅವಳ ಭಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ನೀನು ಜನ್ಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದೀಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ‘ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು, ಮನುಷ್ಯರು ಅಜ್ಞಾನ, ಕಾಮ, ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವರಿಗೋಸ್ಕರ ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಲೀಲೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ನೀನು ಬಂದಿದ್ದೀಯೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ನಿನ್ನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಸದಾ ಕೇಳುವ, ಹಾಡುವ, ಸ್ಮರಿಸುವ, ಪಾಡುವ, ಸಂತೋಷಪಡುವ ಜನರು ಶೀಘ್ರವೇ ನಿನ್ನ ಪಾದಾರವಿಂದವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಸಂಸಾರದ ಸಂಕಟವನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತದೆ. ‘ನೀನು ಈಗ ನಮ್ಮನ್ನು—ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು, ನಿನ್ನ ಪಾದಾರವಿಂದವನ್ನು ಶರಣಾಗಿ ಪಡೆದಿರುವ ನಮ್ಮನ್ನು—ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತೀಯಾ? ನಾವು ಪಾಂಡವರು, ಯಾದವರು—ನೀನು ಇಲ್ಲದೆ ನಾಮರೂಪ ಮಾತ್ರ. ಹೇ ಗದಾಧರ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಭೂಮಿ ಈಗ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದೆ; ನೀನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಭೂಮಿ ಹಾಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ‘ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ದೇಶಗಳು, ಹಣ್ಣು-ಹೂವುಗಳು, ಕಾಡು, ಪರ್ವತ, ನದಿಗಳು, ಸಾಗರ—all flourish. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ವಿಶ್ವನಾಥ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮ, ವಿಶ್ವರೂಪ, ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಂಧನವನ್ನು ನೀನು ಕಡಿದುಹಾಕು. ಹೇ ಮಧುಸೂದನ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಯಾವತ್ತೂ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ, ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಗಂಗೆಯು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ, ಹರಿಯಲಿ. ‘ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಕೃಷ್ಣನ ಸ್ನೇಹಿತ, ವೃಷ್ಣಿಗಳ ನಾಯಕ, ದುಷ್ಟರ ಸಂಹಾರಕ, ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಸ್ವರೂಪಿ, ಮೋಕ್ಷದಾತ, ಗೋ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ದೇವತೆಗಳ ದುಃಖ ನಿವಾರಕ, ಯೋಗೇಶ್ವರ, ಜಗದ್ಗುರು, ನಿನಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ,’ ಎಂದು ಕುಂತಿದೇವಿಯು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು. ಈ ರೀತಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕುಂತಿಯವರು ಶ್ರೀವೈಕುಂಠನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಮೃದುಹಾಸದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಚಿತ್ತಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡನು. ನಂತರ, ಅವಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಿದಾಯ ಮಾಡಿ, ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆದರೆ ತನ್ನ ನಗರವತ್ತಿಗೆ ಹೊರಡುವಾಗ, ರಾಜನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮುಂದಾದನು. ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅದ್ಭುತಕರ್ಮಕೃತ್ ಕೃಷ್ಣನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಬೋಧಿಸಿದರೂ, ಆ ರಾಜನು ದುಃಖದಿಂದ ಅವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ರಾಜನು, ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ವಧೆಯನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ಮೋಹದಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು. ‘ಅಯ್ಯೋ! ನನ್ನ ಹೃದಯದ ಕೆಟ್ಟತನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೋಡಿ! ಇತರರ ದೇಹಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಅನೇಕ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನರಕದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದರೂ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು, ಬಂಧುಗಳನ್ನು, ತಂದೆ-ತಂಗಿಯರನ್ನು, ಗುರುಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿದ ಪಾಪದಿಂದ ನಾನು ಮುಕ್ತನಾಗಲಾರೆ. ‘ಧರ್ಮಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ವಧೆ ರಾಜನಿಗೆ ಪಾಪವಲ್ಲ, ಎಂದು ಹೇಳಿದರೂ, ಆ ಮಾತು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಂಧುಗಳ ವಧೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ನಾನು ನಿವಾರಿಸಲಾರೆ. ಹೂಳು ನೀರನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾರದು, ಮದ್ಯದಿಂದ ಮದ್ಯದ ದೂಷಣ ಹೋಗಲಾರದು; ಹಾಗೆಯೇ ಜೀವಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಯಜ್ಞದಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಗದು. ‘ಇಗೋ ರಾಜಕುಮಾರ, ಪರಮ ಗುಪ್ತವಾದ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕೇಳು; ಏಳುವೇಳೆ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿದರೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಓಂ, ಶ್ರೀವಾಸುದೇವಾಯ ನಮಃ—ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳ, ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದು, ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ‘ಶುದ್ಧವಾದ ನೀರು, ಹೂವು, ಕಾಡಿನ ಬೇರು, ಹಣ್ಣು, ಹಸಿರು ಮೊಗ್ಗು, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತುಳಸಿ ದಳಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ, ನೀರಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಿದ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಮ, ನಿಯಮ, ಮಿತಭಾಷಣ, ಮಿತಾಹಾರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ‘ಪರಮಾತ್ಮನು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಸ್ವಯಂ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಈಗ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ರೂಪಕ್ಕೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದಾಗಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ‘ಈ ರೀತಿ ಶರೀರ, ಮನಸ್ಸು, ವಾಕಿನಿಂದ, ಹೃದಯಪೂರ್ವಕ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಮೋಸವಿಲ್ಲದೆ, ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವರಿಗೆ ಭಗವಂತನು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಅವರ ಪರಮಮಂಗಳವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಂದ ಸಿಗದು,” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.