ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಆ ಸಮಯದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯ ಶಕ್ತಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿತು; ಒಬ್ಬ ಯುವಕನಂತೆ ಆನಂದಭರಿತ ಶಕ್ತಿಯು ಅವನಲ್ಲೆ ಉದಯವಾಯಿತು, ಅದು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ನಾರದನು, ತನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಕೊಂಡು, ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಂಡು, ಪರಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೋದನು; ಅವನ ದೇಹವೆಲ್ಲವೂ ಆನಂದದಿಂದ ಕಂಪಿತವಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿ, ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ಭಗವಂತನ ಪ್ರಿಯನಾದ ನಾರದನು, ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಗದ್ದಾದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಸಭೆಯವರಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. "ನಾನು ಧನ್ಯನು, ನಾನು ನಿಮಗಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿತನು; ನಿಮ್ಮ ಅನಂತ ದಯೆಯಿಂದ ನಾನು ಇಂದು ಪಾಪವಿನಾಶಕನಾದ ಶ್ರೀಹರಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಎಲ್ಲಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಯೋಗಿಗಳೇ! ಏಕೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಕೇಳುವುದರಿಂದಲೇ ವೈಕುಂಠನಿವಾಸಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು," ಎಂದು ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಸುತನು ಹೇಳಿದನು: "ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಷ್ಣವನಾದ ನಾರದನು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಯೋಗಿಗಳಾಧಿಪತಿಯಾದ ಶುಕನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅರೆಹದಿನಾರು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಾಸಪುತ್ರನಾದ ಶುಕನು, ಜ್ಞಾನಸಾಗರದ ಚಂದ್ರನಾಗಿ, ಸ್ವಗತ ಸಾಧನೆಗೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಪ್ರೇಮಭಾವದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೃದುವಾಗಿ ಭಾಗವತವನ್ನು ಪಠಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನನ್ನು ಕಂಡು, ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಂಡು ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು, ಅವನಿಗೆ ಮಹಾಸನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ದೇವಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಾರದನು ಅವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು. ಕುಳಿತುಕೊಂಡ ಶುಕನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನನ್ನ ಶುದ್ಧವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರಿ." ಶುಕನು ಹೇಳಿದರು: "ಭಾಗವತವು ವೇದಗಳ ಕಾಮಧೇನು ಮರದ ಪಕ್ವಫಲವಾಗಿದೆ; ಅದು ನನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಅಮೃತರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಸವಿನಯರಾದ ಭಕ್ತರೆ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಭಾಗವತರಸವನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ. ಈ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿಯವರಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಕಪಟ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದು ದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದ ಶುದ್ಧ ಹೃದಯದವರಿಗಾಗಿ. ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಹಿತಕರ ಸತ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ಮೂರು ವಿಧದ ದುಃಖಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಗತ್ಯವೇನು? ಇಲ್ಲಿ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನು ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳ, ಕೇಳಲು ಉತ್ಸುಕರಾದವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತವು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚೂಡಾಮಣಿಯಾಗಿದೆ, ವೈಷ್ಣವರ ಧನವಾಗಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಪರಮಹಂಸರ ಶುದ್ಧ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾರಹಿತ ಜ್ಞಾನ, ವಿವೇಕ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ—all ಒಂದೆಡೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿ, ಪಠಿಸಿ, ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಸತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ, ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿಯೂ ಅಥವಾ ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ರಸ ಸಿಗದು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಧನ್ಯರಾದವರೇ, ಸದಾ ಇದನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ—ಬಿಡಬೇಡಿ. ಸುತನು ಹೇಳಿದನು: "ಬಾದರಾಯಣನು (ವ್ಯಾಸನು) ಹೀಗೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಹರಿಯು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ಬಲಿ, ಉದ್ಧವ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು; ನಾರದನು ಅವನನ್ನೂ ಅವನ ಸಂಗಡಿಗರನ್ನೂ ಗೌರವಿಸಿದನು. ಹರಿಯನ್ನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಉನ್ನತ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಭೆಯವರು ಅವನನ್ನು ಮೊದಲು ಸ್ತುತಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಪಾರ್ವತಿಸಹಿತ ಶಿವನು ಹಾಗೂ ಕಮಲಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಕೂಡ ಆ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಜೋಡೆಗಳು ಹಿಡಿದನು, ಉದ್ಧವನು ಘಂಟೆಯನ್ನು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಬಾರಿಸಿದನು, ದೇವಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಾರದನು ವೀಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ತೋರಿದನು; ಅರ್ಜುನನು ಗಾಯನಕ್ಕೆ ನಾಯಕನಾದನು; ಇಂದ್ರನು ಮೃದಂಗವನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತಾ "ಜಯ! ಜಯ! ಕುಮಾರರೆ, ನೀವು ಎಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ!" ಎಂದು ಕೊಂಡಾಡಿದನು. ಮುಂದೆ, ವ್ಯಾಸಪುತ್ರನಾದ ಶುಕನು ಸರಳವಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹರಿ, ಶಿವ, ಬ್ರಹ್ಮ—ಈ ಮೂವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು; ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಭಕ್ತರ ನಡುವೆ ನಟರಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಅದ್ಭುತ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಹರಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯಭಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನನ್ನಿಂದ ವರವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ; ನಿಮ್ಮ ಕಥನ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ನಾನು ಈಗ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ." ಹರಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಪ್ರೇಮಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಪರ್ವತಗಳು, ನಾಗಗಳು, ಎಲ್ಲ ಭಕ್ತರು ಹಾಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಸದಾ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ನಮ್ಮ ಆಶಯ; ಇದು ಪೂರೈಸಬೇಕು." "ಅಯ್ಯೋ, ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ," ಎಂದು ಅಚ್ಯುತನು ಹೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅಂತರಧಾನವಾದನು. ನಂತರ ನಾರದನು ಅವನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದಿಸಿದನು; ಶುಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಮುನಿಗಳೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಆ ದೈವಕಥಾರಸವನ್ನು ಕುಡಿದು, ಮೋಹವನ್ನು ದೂರಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಆನಂದದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದರು. ಆ ಭಕ್ತಿ, ತನ್ನ ಪುತ್ರರೊಡನೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟದು, ಶುಕನ ಸ್ವಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿಯೂ ಉಳಿಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಭಾಗವತ ಸೇವೆಯಿಂದ ವೈಷ್ಣವರ ಮನಸ್ಸು ಹರಿಯ ಕಡೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಡತನ, ದುಃಖ, ಜ್ವರದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರಿಗೂ, ಮಾಯೆಯ ರಾಕ್ಷಸದಿಂದ ಹಿಂಸಿತರಾದವರಿಗೂ, ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವರಿಗೂ, ಭಾಗವತಧ್ವನಿ ಹಿತಕರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಶೌನಕನು ಕೇಳಿದನು: "ಶುಕನು ಯಾವಾಗ ರಾಜನಿಗೆ ಭಾಗವತವನ್ನು ಹೇಳಿದನು? ಗೋಕರ್ನನು ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗ ಪಠಿಸಿದನು? ದೇವಮುನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಾರದನು ಯಾವಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು? ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸು." ಸುತನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಕೃಷ್ಣನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದಮೇಲೆ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ವರ್ಷಗಳಾದಾಗ, ಕಲಿ ಯುಗವು ಮುಂದುವರೆದಾಗ, ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನ, ಶುಕನು ಭಾಗವತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಕೇಳಿದ ಭಾಗವತಪಾರಾಯಣದ ನಂತರ, ಕಲಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಶುಭವಾದ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನ, ಗೋಕರ್ನನು, ಒಬ್ಬ ಹಸುಜನಿತನು, ಭಾಗವತವನ್ನು ಪಠಿಸಿದನು. ಮತ್ತೆ, ಕಲಿ ಯುಗವು ಇನ್ನೂ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ವರ್ಷಗಳು ಮುಂದೆ ಹೋಗಿದಾಗ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು ಭಾಗವತವನ್ನು ಪಠಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಪಾಪರಹಿತನೇ, ನೀನು ಕೇಳಿದ ಅನುಸಂಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ: ಇದು ಕಲಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತ ಕಥೆಯು ಸಂಸಾರರೋಗವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಥನವು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು, ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದುದು, ಭಕ್ತಿಯ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು. ಸದ್ಗುಣಿಗಳೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ—ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಅಗತ್ಯವೇನು? ಯಮನು ತನ್ನ ದೂತರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಾಶವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಅವರ ಕಿವಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: "ಭಗವಂತನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದವರನ್ನು ದೂರವಿಡಿ; ನಾನು ಇತರರ ಕ್ರೋಧಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಮಿ, ಆದರೆ ವೈಷ್ಣವರಿಗಲ್ಲ." ಈ ಅನಿತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳ ವಿಷದಿಂದ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಬಳಲುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅರ್ಧ ಕ್ಷಣವಾದರೂ ಶುಕನ ಅಮೃತಮಯ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕುಡಿಯಿರಿ. ತಪ್ಪು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಹೀನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುವುದೇಕೆ? ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಸ್ವತಃ ಕೇಳಿದ ಭಾಗವತವು ಕೇಳಿದವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶುಕನು ಪಠಿಸಿದ ಕಥೆಯು ರಸನದ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು, ಪಠಿಸುವವನನ್ನು ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ—ಅವನು ವೈಕುಂಠನಾಥನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಹೇಳಿದೆ; ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೂ, ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶುಕನ ಕಥೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪವಿತ್ರತೆ ಇಲ್ಲ—ಪರಮ ಆನಂದಕ್ಕಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ಭಾಗಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಕುಡಿಯಿರಿ. ಯಾರು ಇದನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಯಾರು ಶುದ್ಧ ವೈಷ್ಣವರ ಮುಂದೆ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ—ಎರಡೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ಇದಾದ ಮೇಲೆ, ಶೌನಕನು ಕೇಳಿದನು: "ನಾರದನು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಬಾದರಾಯಣನು (ವ್ಯಾಸನು), ಅವನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತು, ಮುಂದೇನು ಮಾಡಿದನು?" ಸುತನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ದಿವ್ಯ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದಲ್ಲಿ ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸ ಎಂಬ ಆಶ್ರಮವಿದೆ, ಅದು ಮುನಿಗಳ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಬದರಿ ಮರಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಸನು ಕುಳಿತು, ಜಲದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿದನು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ, ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನೂ, ಅವನ ಮೇಲೆಯೇ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುವ ಮಾಯೆಯನ್ನೂ ಕಂಡನು. ಆ ಮಾಯೆಯಿಂದ, ಜೀವಾತ್ಮನು ಸ್ವರೂಪತಃ ಪರಮಾತ್ಮನಾದರೂ ಸಹ, ತಾನು ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನೆಂದು ಭ್ರಮಿಸಿ, ದುಃಖವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಅವಳಿಂದ ಉಂಟಾದುದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ದುಃಖಗಳ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ ವ್ಯಾಸನು ಸಾತ್ವತ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು; ಅದು ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ನೇರ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುವುದು, ತಿಳಿಯದ ಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ. ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಕೃಷ್ಣನಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ದುಃಖ, ಮೋಹ, ಭಯಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಗವತ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿ, ವ್ಯಾಸನು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನಾದ ವೈರಾಗ್ಯಪರನಾದ ಶುಕನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು. ಶೌನಕನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದನು: "ಆ ವೈರಾಗ್ಯಪರ, ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿ ನಿರಪೇಕ್ಷ, ಆತ್ಮಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಮಹರ್ಷಿಯು—ಅವನಂತಹ ಆತ್ಮಾರಾಮನು ಹೇಗೆ ಈ ಮಹಾಗ್ರಂಥವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು?