ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, 'ಶೃತದೇವನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ' ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಂತರ, ಪಾರೀಕ್ಷಿತ್ ಮಹಾರಾಜನು ಶುಕಮುನಿಯವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ: "ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಗುಣಾಧಾರಿತವಾದ ವೇದಗಳು, ನಿರಾಕಾರ, ನಿರ್ವಚನೀಯ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ? ಅದು ಸತ್ತೂ ಅಲ್ಲ, ಅಸತ್ತೂ ಅಲ್ಲವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಕುರಿತು ವೇದಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ?" ಶುಕಮುನಿಯವರು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ: "ಭಗವಂತನು ಜಗತ್ತಿನ ಜೀವಿಗಳ ಬುದ್ಧಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗಾಗಿ, ಲೋಕದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ, ಆತ್ಮದಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಅಸಂಗತೆಯಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮೋಪನಿಷತ್ತು; ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಪಾಲಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧರಿಸುವವರು—even if they possess nothing—ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ." "ಈಗ ನಾನು ನಾರದ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಋಷಿಗಳ ಸಂವಾದವನ್ನು, ನಾರಾಯಣನಾಮದಿಂದ ಆಲಂಕೃತವಾದ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ," ಎಂದು ಶುಕಮುನಿಯವರು ಪಾರೀಕ್ಷಿತ್‌ಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಒಂದು ದಿನ, ಭಗವಂತನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ನಾರದನು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ, ನಾರಾಯಣ ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು, ಆ ಶಾಶ್ವತ ಋಷಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು. ಈ ಭಾರತದೇಶದಲ್ಲಿ, ಜನರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುಳ್ಳ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಯುಗದ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಆಚರಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮನು, ಕಲಾಪ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದನು. ನಾರದನು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದನು. ಅವನಿಗೆ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನು—ಋಷಿಗಳು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ—ಪ್ರಾಚೀನ ಜನಲೋಕ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಪಾಲಿತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು. "ಒಮ್ಮೆ ಜನಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ವಂಶಜರು ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಋಷಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು, ಸೇರಿದ್ದರು. ನೀನು ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ, ವೇದಗಳು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ ತತ್ತ್ವದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು; ನೀನು ಈಗ ನನಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಉದಯವಾಯಿತು." "ಅವರು ಜ್ಞಾನ, ತಪಸ್ಸು, ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು; ಅವರ ಸಂಪತ್ತು, ಶತ್ರು, ಮಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನತೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲವರು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು, ಇತರರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಲಿಸಿದರು." ಅಲ್ಲೆ, ಶ್ರೀ ಸನಂದನನು ಹೇಳಿದರು: "ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಆಳಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದನು. ನಂತರ, ವೇದಗಳು ತಮ್ಮ ಗುರುತಿನೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿದವು, ಅವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದವು." "ಹೆಸರಾಂತ ಗಾಯಕರು ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವ ರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಹಾಡಿ ಎಚ್ಚರಿಸುವಂತೆ, ವೇದಗಳ ಸೇವಕರು ಭಗವಂತನನ್ನು ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು." ವೇದಗಳು ಭಗವಂತನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ಜಯ! ಜಯ! ಓ ಅಜ್ಜಾತ, ಓ ಅಜೇಯ, ಗುಣಗಳಿಂದ ದೊರಕುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ತೊರೆಯಿರಿ! ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಅವ್ಯಕ್ತ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತ ಲೋಕಗಳ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವವರು ನೀವು; ವೇದಗಳು ನಿಮಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ನೀವು ಸ್ವಯಂಮಾಯೆಯಿಂದ ಚಲಿಸುವಾಗ ಅವುಗಳು ನಿಮಗೆ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ." "ಈ ವಿಶಾಲ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಮಣ್ಣು ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುವಂತೆ, ರೂಪಾಂತರಗಳ ಉದಯ-ಅಸ್ತಮಯವು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಇದೆ, ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಋಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು, ವಾಕ್ಯ, ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ—ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಪಾದಚಿಹ್ನೆಗಳು ಅಸತ್ಯವಾಗಿರುವಂತೆ." "ಓ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ನಾಯಕರೇ, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಕಥೆಗಳ ಅಮೃತ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾರೆ; austerities ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಕಾಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆಯುವವರು, ನಿಮ್ಮ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರು, ನಿರಂತರ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ." "ಪ್ರಾಣಗಳು ದೇಹವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ನಿಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ; ಅದೇ ರೀತಿ, ಮಹಾ ಭೂತಗಳು—ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ—ನಿಮ್ಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಆಹಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಜೀವಿಗಳ ಕ್ರಮವೂ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಅವತಾರವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ನೀವು ಸತ್ಯ-ಅಸತ್ಯ ಎರಡನ್ನೂ ಮೀರಿ, ಉಳಿದದ್ದು ನಿಮ್ಮ ಅಮೃತ ಸ್ವರೂಪ." "ಯಾರು, ಸೀಮಿತ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರು, ಋಷಿಗಳಲ್ಲಿನ ಕಡಿಮೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರು, ಹೃದಯವನ್ನು ಪಥವಾಗಿ, subtle space ಅನ್ನು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ, ಓ ಅನಂತ, ನಿಮ್ಮ ಪರಮಧಾಮವು ತಲೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ತಲುಪಿದವರು ಮತ್ತೆ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಬಾಯಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ." "ನೀವು ವಿವಿಧ ಅದ್ಭುತ ಗರ್ಭಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀರಿ—ಅಗ್ನಿಯು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ—ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ. ಆದರೆ ಅಸಂಗತೆಯುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಪರಮಧಾಮವು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ; ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನವರು ಎಲ್ಲ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ತೊರೆದು, ಒಂದೇ ರಸವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ." "ಈ ದೇಹಗಳು ನಿಮ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಆಗಿವೆ—ಅಂತರ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ—ನೀವು 'ಪುರುಷ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತೀರಿ, ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳ ಧಾರಕ. ಮನುಷ್ಯರ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ವೇದಗಳ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಇಡುತ್ತಾರೆ." "ಆತ್ಮನ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರು, ನಿಮ್ಮ ಅಮೃತಮಯ ಕೃತ್ಯಗಳ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುವವರು, ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಹುಡುಕುವುದೇ ಇಲ್ಲ; ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ತೊರೆದು, ಹಂಸಸಮುದಾಯದ ಭಕ್ತರೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೇನನ್ನೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ." "ನಿಮ್ಮ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, embodied beings ತಮ್ಮ ಬಂಧು, ಮಿತ್ರ, ಪ್ರಿಯಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದಾಗ, ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಹಿತೈಷಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಂಡು, ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಹೋ! ಸುಳ್ಳು ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಹಾನಿಗೊಳಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಭಾರೀ ದೇಹವನ್ನು ಹೊತ್ತು, ದುಃಖದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾರೆ—ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ." "ಯಾರು, ಶ್ವಾಸ, ಮನಸ್ಸು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ದೃಢ ಯೋಗವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಿಸಿ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ—even their enemies attain you by remembrance. ಸರ್ಪರಾಜನ ಅಲಿಂಗನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ನಾವು ಕೂಡ, ನಿಮ್ಮ ಪಾದಾಮೃತವನ್ನು ರುಚಿಸಿ, ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದೇವೆ." "ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಉದಯವಾದ ಋಷಿಯನ್ನು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರು ಅನುಸರಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರಂಭ, ಅಂತ್ಯ, ಅಥವಾ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ? ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಸತ್ತೂ ಅಲ್ಲ, ಅಸತ್ತೂ ಅಲ್ಲ, ಎರಡೂ ಅಲ್ಲ; ಅವನು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವನು ಮಲಗಿರುವಾಗ, ಯಾವುದೇ ಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಅವನಿಗೆ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ." "ಯಾರು ಆತ್ಮ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಸಾಯುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ದೇಹದಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ; ತಾತ್ಕಾಲಿಕವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪುರುಷನು ಮೂರು ಗುಣಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಅಜ್ಞಾನ; ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನಾನುಭವದಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲ." "ಚಿನ್ನವು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಅದರ ತತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಅದನ್ನು ತೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅದೇ ರೀತಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆತ್ಮವೆಂದು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ತೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ." "ಯಾರು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಡ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಿವಾಸವಾಗಿರುವಂತೆ, ಅವರು ಮೃತ್ಯುವಿನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಹಿಂಡಿನಂತೆ ಸೇರಿಸಿ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವರು ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ನಿಮ್ಮಿಂದ ತೊರೆಯುವವರು ಅಲ್ಲ." "ನೀವು ನಿರಾಕಾರ, ಸ್ವಯಂನಿಯಂತ್ರಿತ, ಸೃಜನಶೀಲ ಶಕ್ತಿಗಳ ಧಾರಕ. ದೇವತೆಗಳು, ಸದಾ ಜಾಗೃತ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಮಾನವಾಗಿ, arms serve the universal sovereign. ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತರು, ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಿಯೋಜಿತರಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಭಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ." "ಚಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಚಲ ಜಾತಿಗಳು, ಕಾರಣಗಳ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಾತರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿವೆ; ಅವುಗಳು ನಿಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಓ ಸ್ವತಂತ್ರ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದಾಗ, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಎರಡನೆಯವನೂ ಇಲ್ಲ; ಆಕಾಶವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೊತ್ತು, ಅನನ್ಯ ಮತ್ತು ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವಂತೆ." "ಜೀವಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅನಂತ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದಾದರೆ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅಂಥದಿಲ್ಲ. ಹುಟ್ಟಿದವು ಅಜ್ಜಾತದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಬಿಡದೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ, ಎಲ್ಲರ ಸಮಾನತೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ; ಆದರೆ ಈ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತೊರೆಯುವುದು ಅರ್ಥದ ತಪ್ಪು." "ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷ ಎರಡಕ್ಕೂ ನಿಜವಾದ ಮೂಲವಿಲ್ಲ, ಎರಡೂ ಅಜ್ಜಾತ; ಅವುಗಳ ಸಂಯುಕ್ತದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದುದು ಅಸ್ಥಿರ, ನೀರಿನ ಬಬ್ಲೆಗಳಂತೆ. ಓ ಪರಮಾತ್ಮ, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಈ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಗುಣಗಳು ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ, ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ರಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕರಗುವಂತೆ." "ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಗಂಭೀರ ಮೋಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದವರು, ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರಿಗೆ ಭವಭಯ ಹೇಗೆ ಉಳಿಯಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಕೋಪದಿಂದ ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯ ಹುಡುಕುವವರಿಗೆ ಭಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಗಳಂತೆ." "ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು, ಅಶಾಂತ ಮನಸ್ಸನ್ನು—ಅಶ್ವದಂತೆ—ಇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸದ ಬಲದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಗುರುಪಾದಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅನೇಕ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾರೆ, ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಲ್ಮ್ಸ್ಮನ್ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕಳ್ಳರಂತೆ ದಾರಿ ತಪ್ಪುತ್ತಾರೆ." "ನೀವು ಇದ್ದಾಗ, ಜನರಿಗೆ ಬಂಧು, ಮಕ್ಕಳ, ಸ್ವ, ಪತ್ನಿ, ಧನ, ಮನೆ, ರಥಗಳ ಮೇಲೆ ನೆ relies ಇಡುವುದರಲ್ಲಿ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಯಾರು ಇದನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಸಂಯೋಗದ ಆನಂದವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಪಾಲು ತಪ್ಪಿದಾಗ, ಸುಖ ಯಾರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ?" "ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ತೀರ್ಥಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ನೀರಿನಿಂದ ಹೃದಯವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡ, ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಂದಾದರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದ ಋಷಿಗಳು, ಶಾಶ್ವತ ಆನಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಪುನಃ ಮಾನವನ ನಿಜವಾದ ತತ್ವವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವರ ನಿವಾಸವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲ." "ಯಾರು 'ಇದು ಸತ್ತಿನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರ reasoning flawed, inconsistent, and sometimes false; ವ್ಯವಹಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಂಧವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, elaborate speech dull-witted ritualists confusion ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ." "ಯಾವುದು ಮೊದಲು ಇರಲಿಲ್ಲ, ನಂತರ ಲಯದ ನಂತರ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ, ಅದು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರಸದ ಮಾಯೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಸಂಪತ್ತಿನ, ಜಾತಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮನಸ್ಸಿನ ಆಟ ಸುಳ್ಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಅಮೃತವೂ ಮಾಯೆಯೆಂದು ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ." "ಆತ್ಮನು ಅಜ್ಜಾತದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಅಜ್ಜಾತದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನತೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ, ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತದೆ. ನೀವು ಕೂಡ ಆ ರೂಪವನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತೀರಿ, ಹಾವು ತನ್ನ ಚರ್ಮವನ್ನು ತೊರೆಯುವಂತೆ; ನಿಮ್ಮ ಪರಮ, ಅತಿಶಯ ಮಹಿಮೆಯಲ್ಲಿ, ನೀವು ಎಂಟು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಅಳತೆಯನ್ನು ಮೀರಿ." "ಯೋಗಿಗಳು ಹೃದಯದ ಆಸೆಗಳ ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡಿಯದೆ ಇದ್ದರೆ, ನೀವು, ಅರ್ಹರಲ್ಲದವರಿಗೆ ದೊರಕದ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಣಿಯಂತೆ ಮರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತೀರಿ. ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲದವರಿಗೆ, ಎರಡೂ ಕಡೆ ದುಃಖವಿದೆ—ಓ ಭಗವಂತ—ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಮೃತ್ಯುಮುಕ್ತ, ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಲ್ಲ." ಈ ರೀತಿ, ವೇದಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ, ಋಷಿಗಳ ಸಂವಾದ, ಭಗವಂತನ ಪರಮ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅನುಭವ—all woven together in reverent narrative—ಭಾಗವತದ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.