ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀ ಶುಕಮುನಿ ಯದುವಂಶದ ಶೂರರ ಮಹಾಯುದ್ಧವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು: ಶಾಲ್ವನ ನಾಶ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೌಭಪುರಿಯ ವಿನಾಶದ ಕಥೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆಗ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ರಥಸಾರಥಿಗೆ, “ನನ್ನನ್ನು ಧ್ಯೂಮಾನ್ನ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗು,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮಗ, ಮುಗುಳುನಗುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಸೇನೆ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಧ್ಯೂಮಾನ್ನನ್ನು ಎಂಟು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಿದ್ದಿಸಿದರು. ನಾಲ್ಕು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಧ್ಯೂಮಾನ್ನ ರಥದ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಒಂದರಿಂದ ರಥಸಾರಥಿಯನ್ನು, ಇನ್ನೆರಡಿನಿಂದ ಧ್ಯೂಮಾನ್ನ ಬಾಣ ಮತ್ತು ಧ್ವಜವನ್ನು, ಮತ್ತೊಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನೂ ಹೊಡೆದನು. ಗದಾ, ಸಾತ್ಯಕಿ, ಸಾಮ್ಬ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸೌಭನ ಅಧಿಪತಿಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು; ಸೌಭನ ಯೋಧರು, ಅವರ ಕತ್ತಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಯದುವಂಶದವರು ಮತ್ತು ಶಾಲ್ವನು ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಭಯಾನಕ ಮತ್ತು ಗರ್ಜಿಸುವ ಯುದ್ಧವು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ದಿನ-ರಾತ್ರಿ ಮುಂದುವರಿದಿತು. ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಮತ್ತು ಶಿಶುಪಾಲನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ನಂತರ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನ ಆಹ್ವಾನದಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಯ್ದನು. ನಂತರ, ಕೌರವರ ಹಿರಿಯರು, ಋಷಿಗಳು, ಮತ್ತು ಪೃಥಾ ಮತ್ತು ಅವಳ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಭಯಾನಕ ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಕೃಷ್ಣನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಅವನಿಗೆ, “ನಾನು ನನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಚೆದಿ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಡಿದ ರಾಜರು ನನ್ನ ನಗರವನ್ನು ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ತನ್ನ ಜನರ ಹರಣವನ್ನು ಕಂಡು, ನಗರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ ಕೃಷ್ಣನು, ದಾರುಕನಿಗೆ, “ಸೌಭ ಮತ್ತು ಶಾಲ್ವನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕಿದೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ರಥಸಾರಥಿ, ನನ್ನ ರಥವನ್ನು ಬೇಗ ಶಾಲ್ವನ ಎದುರಿಗೆ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸು; ಆತನು ಮಾಯೆಯ ಪಟು, ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ದಾರುಕನು ರಥವನ್ನು ಚಲಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಅಜಾತಶತ್ರುವಿನ ತಮ್ಮನಂತೆ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು, ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಯೋಧರು ನೋಡಿದರು. ಶಾಲ್ವನ ಸೇನೆ ಬಹುಶಃ ನಾಶವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಶಾಲ್ವನು ಗರ್ಜಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣನ ರಥಸಾರಥಿಯ ಮೇಲೆ ಭಯಾನಕ ಭಾಲವನ್ನು ಎಸೆದನು. ಆ ಆಯುಧವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಾ, ಮಹಾ ಧೂಮಕೇತುಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೋದಾಗ, ಶೌರಿಯ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನೂರಾರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಭಗ್ನವಾಯಿತು. ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನು ಶಾಲ್ವನನ್ನು ಹದಿನಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸೌಭಪುರಿಯನ್ನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಡೆದನು; ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುವಂತೆ. ಶಾಲ್ವನು ಶಾರಂಗ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಶೌರಿಯ ಎಡಗೈ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದು, ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿಯಿತು; ಇದು ವಿಸ್ಮಯದ ದೃಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಜೀವಿಗಳು ಭಯದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದರು; ಶಾಲ್ವನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿ, ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಮೂರ್ಖ, ನಿನ್ನಿಂದ ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ—ನನ್ನ ಮಾವ—ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಗೊಂಡ, ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ, ನೀನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದ. ಇಂದು, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಿರ್ವಾಪ್ತಿಯ ದಾರಿಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಅಜೇಯನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ತೋರಿಸು.” ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ನಿನ್ನ ಹೆಮ್ಮೆಯು ವ್ಯರ್ಥ; ನೀನು ಮರಣವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಶೂರರು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.” ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಶಾಲ್ವನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಭಯಾನಕ ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಶಾಲ್ವನು ಕಂಪಿಸಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಉಗಿದನು. ಆ ಗದೆಗೆ ತಡೆಯು ಬಂದಾಗ, ಶಾಲ್ವನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನ ನಂತರ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಚ್ಯುತನ ಬಳಿ ಬಂದು, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಳುತ್ತಾ, “ನಾನು ದೇವಕಿಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ,” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ಕೃಷ್ಣ, ಕೃಷ್ಣ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ನಿನ್ನ ತಂದೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು, ಶಾಲ್ವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಜನರಿಂದ縛れて, ಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.” ಈ ದುಃಖದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಮಾನವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಂಡು, ದುಃಖದಿಂದ, ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. “ನನ್ನ ತಂದೆ, ಬಲಶಾಲಿ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ರಾಮ—ಯಾರು ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು ಜಯಿಸಲಾಗದವರು—ಶಾಲ್ವನಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯವನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ? ಇದು ವಿಧಿಯ ಶಕ್ತಿ.” ಗೋವಿಂದನು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸೌಭನ ಅಧಿಪತಿ ಶಾಲ್ವನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ವಸುದೇವನನ್ನು ಕರೆತಂದು, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: “ಇದು ನಿನ್ನ ತಂದೆ; ನೀನು ಇವನಿಗಾಗಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದೆ. ನಾನು ಇವನನ್ನು ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಭಗವಂತನಾದರೆ, ರಕ್ಷಿಸು, ಮೂರ್ಖ.” ಹೀಗೆ ಅವನನ್ನು ಗದರಿಸಿ, ಮಾಯಾವಿ ಶಾಲ್ವನು ತನ್ನ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅನಕದುಂದುಭಿಯ ತಲೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಆಕಾಶದ ಸೌಭಕೋಟೆಗೆ ಹೋದನು. ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಸ್ವಭಾವಿಕ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ತನ್ನ ಜನರ ನಡುವೆ, ಕ್ಷಣಕಾಲ ದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಆದರೆ, ಆತನು ಶೀಘ್ರವೇ ಇದು ಮಾಯೆಯ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಶಾಲ್ವನು ಮಾಡಿದ ದೈತ್ಯ ಮಾಯೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡನು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡ ಕೃಷ್ಣನು, ಅಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ, ತಂದೆಯ ಶರೀರವನ್ನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಕನಸಿನಿಂದ ಎಚ್ಚರವಾದವನಂತೆ, ತನ್ನ ಶತ್ರುವನ್ನು ಸೌಭದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಏಕೆಂದರೆ, ಕೆಲವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ರಾಜಮುನಿಯೇ, ಆದರೆ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಜವಾದ ಸ್ಮರಣೆ ಇಲ್ಲ. ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ದುಃಖ, ಮೋಹ, ಪ್ರೀತಿ, ಭಯ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲಿ? ನಿನ್ನ ನಿರಂತರ ಜ್ಞಾನ, ಶಕ್ತಿಯೆಲ್ಲಿ? ಅವನು ಪಾದಸೇವನೆ ಮಾಡಿ, ಸ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆದ್ಯಂತದ ಆತ್ಮಮೋಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಅನಂತ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ತಲುಪಿದವರಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಹೇಗೆ ತಾಗಬಹುದು? ಶಾಲ್ವನು ಅನೇಕ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ಅವನ ಕವಚ, ಧನುಸ್ಸು, ಕಿರೀಟವನ್ನು ಭಗ್ನಗೊಳಿಸಿ, ತನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ಶತ್ರುವಿನ ಸೌಭಕೋಟೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರು. ಕೃಷ್ಣನ ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದ ಸೌಭಪುರಿ, ಅವನ ಹಸ್ತದಿಂದ ನೂರಾರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತು. ಶಾಲ್ವನು ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ವೇಗವಾಗಿ ಅಚ್ಯುತನ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು. ಶಾಲ್ವನು ಗದೆಯಿಂದ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಕೃಷ್ಣನು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ಕೈಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರು; ನಂತರ, ಅದ್ಭುತ ಚಕ್ರವನ್ನು, ಕಾಲಾಂತ್ಯದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದುದನ್ನು, ಹಿಡಿದು, ಶಾಲ್ವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು. ಚಕ್ರದಿಂದ, ಮಾಯಾವಿಯ ತಲೆ, ಕಿವಿಯಾಲಂಕಾರ, ಕಿರೀಟದೊಂದಿಗೆ, ಇಂದ್ರನು ವೃತ್ರನನ್ನು ವಜ್ರದಿಂದ ಸಂಹರಿಸಿದಂತೆ, ಕತ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. “ಅಯ್ಯೋ!” ಎಂದು ಜನರು ಕೂಗಿದರು. ಆ ದೋಷಿ ಬಿದ್ದಾಗ, ಸೌಭ ಗದೆಯಿಂದ ನಾಶವಾದಾಗ, ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಡೊಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿದರು. ದಂತವಕ್ರನು, ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಪ್ರತಿಕಾರ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಭಗವತಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಎರಡನೇ ಭಾಗದ ಏವತ್ತೇಳನೇ ಅಧ್ಯಾಯವಾದ “ಶಾಲ್ವನ ಸಂಹಾರ” ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ, ದಂತವಕ್ರ ಮತ್ತು ವಿದುರಾಥನ ಸಂಹಾರ, ಮತ್ತು ಬಾಲರಾಮನು ಸೂತನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕಥೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಶುಕನು ಹೇಳಿದರು: ಶಿಶುಪಾಲ, ಶಾಲ್ವ, ಪೌಂಡ್ರಕ ಮತ್ತು ಇತರ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಲೋಕದಿಂದ ಹೊರಟರೂ ಕೂಡ, ಕೃಷ್ಣನು ಅವರಿಗೆ ದಿವ್ಯ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ತೋರಿದರು. ಅನಂತರ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಂಪಿಸುವ, ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಒಬ್ಬ ಪಾದಾತಿ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ಮಹಾರಾಜನಾದ ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಯದುವಂಶದವರು ನೋಡಿದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಶಾಲ್ವನ ಸಂಹಾರ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.