ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ರೂಕ್ಮಿಣಿಯ ಪುತ್ರ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ದೈವಿಕ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಸೌಭಪುರದ ಅಧಿಪತಿ ಶಲ್ವನು ಮಾಡಿದ್ದ ಮಾಯಾಜಾಲಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲೇ ನಾಶಮಾಡಿದನು. ಅದು ಹಗಲಿನ ಸೂರ್ಯನು ರಾತ್ರಿ ಕತ್ತಲನ್ನು ಹಿಂಡಿದಂತೆ ಕಂಡಿತು. ನಂತರ ಅವನು ಶಲ್ವನ ಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯನನ್ನು ಐದುರೈದು ಬಂಗಾರದ ಹಂಚುಗಳಿರುವ, ಕಬ್ಬಿಣದ ತುದಿಗಳಿರುವ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿಸಿದನು. ಶತಬಾಣಗಳಿಂದ ಶಲ್ವನನ್ನು, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಸೈನಿಕರನ್ನು, ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರ ನಾಯಕರನ್ನು, ಮತ್ತು ಮೂರು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಈ ಅದ್ಭುತ ಹಾಗೂ ಮಹಾಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಶತ್ರುಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು. ಶಲ್ವನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಆ ಸೌಭಪುರ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿತು; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಕಾಣಿಸಿತು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ—ಅದು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗದಂತಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆಯೂ, ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಕಾಣಿಸಿತು; ಆ ಸೌಭಪುರ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯ ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿತ್ತು. ಯಾವೆಲ್ಲೆಡೆ ಶಲ್ವನು ತನ್ನ ಸೌಭಪುರ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯವೊಂದಿಗೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಸಾತ್ವತ ನಾಯಕರು ತಮ್ಮ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ, ವಿಷಪೂರ್ಣ ಹಾವಿನಂತೆ ಮಾರಕವಾದ ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶಲ್ವನ ಸೇನೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗೊಂಡು ಪರಾಭವಗೊಂಡಿತು. ಶಲ್ವನ ಸೇನೆಯಿಂದ ಆಯುಧಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ವೃಷ್ಣಿವೀರರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಿಡದೆ, ಎರಡೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಲ್ವನ ಸಚಿವ ಡ್ಯೂಮಾನ್, ಹಿಂದೆ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದನು; ಈಗ ಭಾರವಾದ ಗಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬಂದವನು, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದು ಭೀಕರವಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಎದೆಗೆ ಭಾರಿಯಾದ ಗಾಯವಾದಾಗ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ದಾರುಕನ ಪುತ್ರನಾದ ಅವನ ಸಾರಥಿ, ಅವನನ್ನು ರಥದಿಂದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ದೂರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಕ್ಷಣದ ಬಳಿಕ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಪ್ರಜ್ಞೆಹೊಂದಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, "ಅಯ್ಯೋ! ಸಾರಥಿ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಎಷ್ಟು ಅನೂಚಿತ! ಯದುವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಎಂದೂ ಕೇಳಿಲ್ಲ; ಅದು ಮನಸ್ಸು ದುರ್ಬಲವಾದ, ಪಾಪಸ್ಥ ಸಾರಥಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ," ಎಂದು ವಿಷಾದದಿಂದ ಹೇಳಿದನು. "ನಾನು ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೇಶವನನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ಹಿಂದುಗಿದ್ದೆನೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಾದರೆ, ಅವರು ಕೇಳಿದಾಗ ಯಾವ ಉತ್ತರ ಕೊಡಬಲ್ಲೆನು? ನನ್ನ ಸಹೋದರಿಯರು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳುವರು: 'ಹೋ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ನಿನ್ನ ಭಯಭೀತಿಯು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪತ್ತೆಯಾಯಿತು?'" ಆಗ ಸಾರಥಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು: "ಪ್ರಭು, ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದು ನಾನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದೆನು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಯೋಧನನ್ನು ಸಾರಥಿಯು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಯೋಧನು ತನ್ನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ನೀನು ಶತ್ರುವಿನಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ್ದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂದುಗಡೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆನು." ಇದರಿಂದಾಗಿ, 'ಶಾಲ್ವನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ' ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯವು ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಹತ್ತನೇ ಸ್ಕಂಧದ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಈ ಬಳಿಕ, ಶ್ರೀಶುಕನು ಹೇಳಿದನು: "ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜಲಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು, ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ಸಾರಥಿಗೆ, 'ನನ್ನನ್ನು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಡ್ಯೂಮಾನ್ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯು' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ರೂಪಮಾಡಿದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು, ಸ್ಮಿತಮಾಡುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಡ್ಯೂಮಾನ್ ಅನ್ನು ಎಂಟು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು ಬಿಸಾಡಿದನು. ನಾಲ್ಕು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಒಂದರಿಂದ ಸಾರಥಿಯನ್ನು, ಎರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧ್ವಜವನ್ನು, ಮತ್ತೊಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ತಲೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಗದ, ಸಾತ್ಯಕಿ, ಸಾಂಬ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸೌಭನಾಥನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು; ಸೌಭಪುರದ ಯೋಧರು, ಅವರ ಕುತ್ತಿಗೆಗಳು ಕಡಿದು, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು. ಯದುಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಲ್ವರು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಭಯಾನಕ ಹಾಗೂ ಭೀಕರವಾದ ಯುದ್ಧವು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಕೃಷ್ಣನು ಧರ್ಮಪುತ್ರನ ಆಹ್ವಾನದಿಂದ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಶಿಶುಪಾಲನು ವಧೆಯಾದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಕುರು ವಂಶದ ಹಿರಿಯರನ್ನು, ಋಷಿಗಳನ್ನು, ಪೃಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರನ್ನು ವಂದಿಸಿ, ಭಯಾನಕ ಅಪಶಕುನಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಮರಳಿದನು. ಅವನು ಹೇಳಿದನು: "ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಚೆದಿ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ರಾಜರು ನನ್ನ ನಗರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ." ತನ್ನ ಜನರ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ನಗರರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕೃಷ್ಣನು, ದಾರುಕನಿಗೆ ಸೌಭಪುರ ಮತ್ತು ಶಾಲ್ವನ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು: "ಸಾರಥಿ, ನನ್ನ ರಥವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಶಾಲ್ವನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು; ಭಯಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸೌಭನಾಥನು ಮಹಾಮಾಯಾವಿ." ದಾರುಕನು ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ರಥವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದನು; ಮಿತ್ರ ಶತ್ರುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಅರ್ಜುನನ ತಮ್ಮನು ರಣಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಶಾಲ್ವನು ತನ್ನ ಸೇನೆ ಬಹುತೇಕ ನಾಶವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಯಾನಕ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಸಾರಥಿಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು. ಆ ಆಯುಧವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ಉಲ್ಕೆಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾಡಿತು; ಶೌರಿ ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ನೂರಾರು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಚೂರುಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಅವನು ಹದಿನಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶಾಲ್ವನನ್ನು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸೌಭಪುರವನ್ನು ಬಾಣವರ್ಷೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಅದು ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಶಾಲ್ವನು ಶೌರಿಯ ಎಡಗೈಯನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಅವನ ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿದು ಹಾಕಿದನು—ಇದು ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮುಂತಾದವರು ಭಯದಿಂದ ಕೂಗಿದರು. ಶಾಲ್ವನು ಭಾರವಾದ ಗರ್ಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಮೂಢಾ! ನಿನ್ನಿಂದ ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತನು, ನನ್ನ ಮಾವನು, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಯಾದನು; ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲಾಯಿತು; ನೀನು ಉನ್ನತಿಯಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ವರ್ತಿಸಿದೆ. ಇಂದು, ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ನೀನು ಶೂರನಂತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಅನಂತ ಪಥಕ್ಕೆ ಕಳೆಯುತ್ತೇನೆ, ಧೈರ್ಯವಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲು." ಆಗ ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದರು: "ನಿನ್ನ ಉನ್ನತಿಗೆ ಫಲವಿಲ್ಲ, ಮೂಢಾ! ಮರಣವೇ ನಿನ್ನ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಿಜ ಶೂರರು ತಮ್ಮ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ." ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಶ್ರೀಹರಿ, ಭಯಾನಕ ಶಕ್ತಿಯ ಗದೆಯಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಶಾಲ್ವನ ಎದೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದನು; ಶಾಲ್ವನು ಕಂಪಿಸಿ, ರಕ್ತವನ್ನು ಉಗುಳಿದನು. ಗದೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ ಶಾಲ್ವನು ಕಾಣೆಯಾಗಿದನು. ಕ್ಷಣಕಾಲದ ನಂತರ, ಒಬ್ಬನು ಅಚ್ಯುತನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಳುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು: "ನಾನು ದೇವಕಿಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಕೃಷ್ಣ, ಕೃಷ್ಣ, ಮಹಾಬಾಹುವೆ, ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಶಾಲ್ವನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವೊಂದಿಗೇ ಬಂಧಿಸಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಯಂತೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ." ಹೀಗೆ ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತದ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಶೌರ್ಯ, ಯದುಗಳ ಧೈರ್ಯ, ಕೃಷ್ಣನ ಪರಾಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಶಾಲ್ವನ ಮಾಯಾಜಾಲಗಳ ಸಂಹಾರ—allವು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪಾವನವಾಗಿವೆ.