ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತಪುರಾಣಮ್

ಶ್ರೀ ಶುಕಮುನಿಗಳು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: "ರಾಜನಾಗು, ಈಗ ಕೃಷ್ಣನ ಮತ್ತೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು. ಆ ಲೀಲಾಮಯ, ದೇಹರಹಿತ ಪರಮಾತ್ಮನು ಹೇಗೆ ಸೌಭಪತಿಯ ಶಾಲ್ವನನ್ನು ವಧಿಸಿದನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ." ಶಾಲ್ವನು, ಶಿಶುಪಾಲನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದನು. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಅವನು, ಜರಾಸಂಧ ಮತ್ತು ಇತರರಂತೆ ಯಾದವರು ನಡೆಸಿದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶಾಲ್ವನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಮಹಾ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದನು—"ನಾನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಯಾದವರಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವೆನು, ನನ್ನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿರಿ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದನು. ಅಂತಹ ಮೂರ್ಖ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಶಾಲ್ವನು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಧಿಪತಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು, ಒಂದು ಕೈಯಷ್ಟು ಮಣ್ಣನ್ನು ಉಂಡು ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಉಮಾಪತಿಯಾದ ಮಹಾದಯಾಳು ಶಿವನು, ಶರಣಾಗತನಾದ ಶಾಲ್ವನಿಗೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ಉತ್ಸುಕನಾದನು. ಶಾಲ್ವನು, ವರವಾಗಿ ಯಾದವರಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಹ, ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಲ್ಲ, ದೇವತೆಗಳು, ದೈತ್ಯರು, ಮಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ತುಂಡಾಗದ ಒಂದು ಭಯಾನಕ ವಾಹನವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. "ತಥಾಸ್ತು" ಎಂದು ಗಿರೀಶನು ಅನುಮೋದಿಸಿದನು. ಅವನ ಸೂಚನೆ ಪ್ರಕಾರ, ಮಾಯಾಸುರನು, ಶತ್ರು ನಗರಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಮಹಾಶಿಲ್ಪಿ, ಸೌಭ ಎಂಬ ಲೋಹದ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಶಾಲ್ವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಆ ಅಪೂರ್ವ, ಭಯಾನಕ ಹಾಗೂ ದುರ್ಗಮವಾದ ಆ ವಾಹನವನ್ನು ಪಡೆದ ಶಾಲ್ವನು, ಯಾದವರಿಂದ ಬಂದ ಶತ್ರುತ್ವವನ್ನು ನೆನೆಸಿ, ದ್ವಾರಕೆಯೆಡೆಗೆ ಹೊರಟನು. ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಶಾಲ್ವನು ತನ್ನ ಮಹಾಸೈನ್ಯದಿಂದ ದ್ವಾರಕೆಯನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ನಗರದ ಹೊರವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು. ನಗರದ ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಗೋಪುರಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು, ಜಾನಪದಗಳು, ವಿನೋದವನಗಳು, ಎತ್ತರದ ಭವನಗಳೆಲ್ಲ ಅವನ ಶಸ್ತ್ರವೃಷ್ಟಿಗೆ ಗುರಿಯಾದವು. ಕಲ್ಲುಗಳು, ಮರಗಳು, ವಜ್ರಗಳು, ನಾಗಗಳು, ಮಣ್ಣುಗಳ ಸುರಿಮಳೆ—all fell, and a terrible whirlwind arose, covering the directions with dust. ಈ ರೀತಿ ಕೃಷ್ಣನ ಪವಿತ್ರ ನಗರ ಸೌಭದಿಂದ ಭಾರಿಯಾಗಿ ಪೀಡಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭೂಮಿ ತ್ರಿಪುರಾಸುರರಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಂತೆ, ದ್ವಾರಕೆಯೂ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಜನರು ಸಂಕಟದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಮಹಾಶೂರ, ಕೀರ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ರಥವನ್ನು ಏರಿ, "ಭಯಪಡಬೇಡಿ!" ಎಂದು ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದನು. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಾತ್ಯಕಿ, ಚಾರುದೇಶ್ನ, ಸಂಬ, ಅಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಅವನ ತಮ್ಮ, ಹಾರ್ದಿಕ್ಯ, ಭಾನುವಿಂದ, ಗದ, ಶುಕ ಮತ್ತು ಶರಣ—ಇಂತಹ ಮಹಾಬಲಿಗಳು, ಮಹಾರಥಿಗಳು, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ರಥ, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಪಾದಾತಿ ಸೈನ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು. ಶಾಲ್ವ ಮತ್ತು ಯಾದವರು ನಡುವೆ ದೈವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಂತೆ ಭೀಕರ, ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ಸಮರ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪುತ್ರನು, ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಸೌಭಪತಿಯ ಎಲ್ಲ ಮಾಯಾಜಾಲಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಶಮಾಡಿದನು, ರಾತ್ರಿಯ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ಹತ್ತಿರ ಬಂದಂತೆ. ಅವನು ಶಾಲ್ವನ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಐದು-ಐದು ಬಂಗಾರದ ಅಂಚು, ಕಬ್ಬಿಣದ ತುದಿಯ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಇರಿದನು. ಶಾಲ್ವನಿಗೆ ನೂರು ಬಾಣಗಳು, ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಒಂದೊಂದು, ನಾಯಕರಿಗೆ ಹತ್ತುಹತ್ತು, ಅವರ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಮೂರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದನು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಈ ಅದ್ಭುತ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಿತ್ರ ಶತ್ರು ಎಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರು. ಮಾಯಾಸುರನ ಮಾಯಾನಗರವು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು—ಒಂದು ವೇಳೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜಲದಲ್ಲೂ. ಸೌಭವು ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯ ಚಕ್ರದಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿತ್ತು. ಶಾಲ್ವನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌಭನೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿತ್ತೊ, ಅಲ್ಲಿ ಸಾತ್ವತ ನಾಯಕರು ಬಾಣಗಳ ಸುರಿಮಳೆಗೈದರು. ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ ಹಾಗೂ ವಿಷದ ಹಾವಿನಂತೆ ಮಾರಕವಾದ ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶಾಲ್ವನ ಸೈನ್ಯ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. ಶಾಲ್ವನ ಸೇನೆಯ ಶಸ್ತ್ರವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾದವರು ಬಹಳ ಪೀಡಿತರಾದರೂ, ಮಹಾಶೂರರಾದ ಅವರು ಯುದ್ಧವನ್ನು ತೊರೆಯಲಿಲ್ಲ; ಇಬ್ಬರೂ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಮುಂದುವರೆದರು. ಶಾಲ್ವನ ಸಚಿವ ಡ್ಯೂಮಾನ್, ಹಿಂದೆ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದನು. ಅವನು ಭಾರೀ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಬಲವಾದ ಹೊಡೆತ ನೀಡಿ, ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸುವ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ಹೃದಯ ಚೂರಾಗಿತ್ತು; ಅವನ ರಥಸಾರಥಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮ ದಾರುಕನ ಪುತ್ರ, ಅವನನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಚೇತನಗೊಂಡು, ತನ್ನ ಸಾರಥಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಹಾಯ್, ಸಾರಥಿ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಸರಿಯಲ್ಲ! ಯದುಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ಎಂದೂ ಕೇಳಿಲ್ಲ; ಅದೂ ಪುರುಷತ್ವವಿಲ್ಲದ ಸಾರಥಿಯೊಬ್ಬನು ಪಾಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಮಾತ್ರ." "ನಾನು ರಾಮ ಮತ್ತು ಕೇಶವ—ನನ್ನ ತಂದೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಹೇಳಬೇಕು? ಅವರು ಕೇಳಿದರೆ ಯಾವ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲಿ? ನನ್ನ ಸಹೋದರರ ಪತ್ನಿಯರು ಕೂಡ ಹಾಸ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು: 'ಓ ವೀರ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಭಯ ಹೇಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಯಿತು?'" ಅದಕ್ಕೆ ಸಾರಥಿ ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಪ್ರಭು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವನು ನಾನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿರುವ ಯೋಧನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಾರಥಿಯ ಕರ್ತವ್ಯ; ಯೋಧನೂ ತನ್ನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ನೀನು ಶತ್ರುವಿನ ಗದೆಯ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಅಚೇತನನಾಗಿದ್ದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆನು." ಇಲ್ಲಿ ಶಾಲ್ವನ ಯುದ್ಧದ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ, ಶ್ರೀ ಶುಕಮುನಿಗಳು ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು: ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಜಲಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, "ಸಾರಥಿ, ಡ್ಯೂಮಾನ್ ಎಂಬ ವೀರನ ಬಳಿಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯು" ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಪುತ್ರನು, ಮಂದಹಾಸದಿಂದ, ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಡ್ಯೂಮಾನ್‌ನನ್ನು ಎಂಟು ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಧಿಸಿದನು. ನಾಲ್ಕು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, ಒಂದರಿಂದ ಸಾರಥಿಯನ್ನು, ಎರಡು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಧ್ವಜವನ್ನು, ಮತ್ತೊಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಅವನ ತಲೆವನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಗದ, ಸಾತ್ಯಕಿ, ಸಂಬ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸೌಭಪತಿಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು; ಸೌಭನ ಯೋಧರು, ಕತ್ತಿರುಡಿದ ಕುತ್ತಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು. ಯಾದವರು ಮತ್ತು ಶಾಲ್ವರು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ಯೆಗೈಯುತ್ತ, ಆ ಭೀಕರ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಯುದ್ಧವು ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಧರ್ಮಪುತ್ರನ ಆಹ್ವಾನದಿಂದ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದನು; ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಶಿಶುಪಾಲನು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ವಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಈ ರೀತಿ, ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ದಶಮಸ್ಕಂಧದ ಎರಡನೇ ಭಾಗದ "ಶಾಲ್ವನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ" ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯವು ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ.